Lí thuyết: HÀNH ĐỘNG NÓI TIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II... trình bàykể bộc lộ cảm xúctrình bày nhận địnhđiều khiển đề nghị trình bày giải thích trì
Trang 1- Câu 2: Câu trần thuật đơn.
- Câu 3: Câu trần thuật ghép, vế sau có một vị ngữ phủ định.
Bài tập1: (Sgk
-130)
Vợ tôi không ác như ng thị khổ quá rồi (1)… Cái bản tính tốt của ng ời ta bị những nỗi lo lắng,
buồn đau, ích kỉ che lấp mất (2).Tôi biết vậy nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận (3).
( Nam Cao)
- Câu 1: Câu trần thuật ghép, có một vế là
dạng câu phủ định.
I CÁC KIỂU CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
A Lớ thuyết:
B Bài tập:
Nhận diện kiểu cõu
Trang 2Bµi tËp 2: (Sgk -
131)
(2) C¸i b¶n tÝnh tèt cña ng êi ta bÞ nh÷ng nçi lo l¾ng, buån ®au Ých kØ che lÊp mÊt.
- C¸i b¶n tÝnh tèt cña ng êi ta cã thÓ bÞ nh÷ng
g× che lÊp mÊt?
- Nh÷ng g× cã thÓ che lÊp mÊt c¸i b¶n tÝnh tèt
cña ng êi ta?
- C¸i b¶n tÝnh tèt cña ng êi ta cã thÓ bÞ nh÷ng nçi
lo l¾ng, buån ®au, Ých kØ che lÊp mÊt kh«ng?
- Nh÷ng nçi lo l¾ng, buån ®au Ých kØ cã thÓ che lÊp mÊt c¸i b¶n tÝnh tèt cña ng êi ta kh«ng?
I CÁC KIỂU CÂU:
TIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II
A Lí thuyết: BẢN ĐỒ TƯ DUY: CÁC KIỂU CÂU
B Bài tập:
Chuyển câu trần thuật thành câu nghi vấn
Trang 3Bài tập 3: (Sgk -
131)
Hoạt động nhóm bàn (2 phút)
* Với từ buồn có thể đặt đ ợc các câu sau:
- Chao ôi, buồn quá!
- Ôi! Buồn quá!
- Buồn thật!
- Buồn ơi là buồn!
Đặt câu cảm thán chứa một trong những từ nh : vui, buồn, hay, đẹp,…
I CÁC KIỂU CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
A Lớ thuyết: BẢN ĐỒ TƯ DUY: CÁC KIỂU CÂU
B Bài tập:
I CÁC KIỂU CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
A Lớ thuyết: BẢN ĐỒ TƯ DUY: CÁC KIỂU CÂU
B Bài tập:
Trang 44 Bài tập 4: (Sgk - 131) Đọc đoạn trích sau:
Tôi bật c ời bảo lão (1):
- Sao cụ lo xa quá thế (2)? Cụ còn khoẻ lắm, ch a chết đâu mà sợ (3)!Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay (4)! Tội gì bây giờ nhịn đói mà
để tiền lại (5)?
- Không, ông giáo ạ (6)! Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu (7)? (Nam Cao) Kiểu câu Câu Chức năng
Câu trần
thuật
Câu cầu
khiến
Câu nghi
vấn
1, 3, 6 4
2, 5, 7 - Câu 2: không dùng để hỏi -> bộc lộ cảm xúc (sự ngạc nhiên).
- Câu 5: giải thích (trình bày).
- Câu 7: đ ợc dùng để hỏi
Trang 5II.HÀNH ĐỘNG NÓI:
A Lí thuyết: HÀNH ĐỘNG NÓI
TIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II
Trang 6TT Câu đã cho Kiểu câu Kiểu hành động nĩi Cách dùng
1 Tơi bật cười bảo lão:
2 - Sao cụ lo xa quá thế ?
3 Cụ cịn khỏe lắm, chưa chết đâu mà sợ !
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay !
5 Tội gì bây giờ nhịn đĩi mà để tiền lại ?
6 - Khơng, ơng giáo ạ !
7 Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu ?
trình bày(kể)
bộc lộ cảm xúctrình
bày (nhận định)điều khiển ( đề nghị )
trình bày (giải thích)
trình bày (phủ
định , bác bỏ)
Hành động
hỏi
Trực tiếp
Trực tiếp Trực tiếp
Gián tiếp
Gián tiếp Trực tiếp Trực tiếp
Bài 1, 2: Hãy xác định kiểu câu, kiểu hành động nĩi, cách dùng:
Trần thuật
Câu nghi vấn
Trần thuật Cầu khiến Câu nghi vấn
Trần thuật Câu nghi vấn
Tiết 126: ƠN TẬP TiẾNG ViỆT
II) Hành động nĩi:
Trang 7Bµi tËp 1: (Sgk -
138)
B Bài tập:
I.HÀNH ĐỘNG NÓI:TIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II
A Lí thuyết:
(a) Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi!
(b) [- Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sư cho chú nó
nữa, nên mới lôi thôi như thế.]Chứ có giám bê trễ tiền sưu
của nhà nước đâu? (Ngô Tất Tố)
(c) Các em phải cố gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để
thầy dạy các em được sung sướng (Thanh Tịnh)
(d) – Nếu không có tiền nộp sưu cho ông bây giờ, thì ông sẽ
dỡ cả nhà mày đi, chửi mắng thôi à ! (Ngô Tất Tố)
(e) Xem khắp đất việt ta chỉ nơi này là thắng địa (Lí Công
Uẩn)
Béc lé c¶m
xóc
Khẳng định
Khuyªn b¶o Phủ định
Đe dọa
Xác định các kiểu hành động nói các câu sau:
Trang 8Bài tập 3: (Sgk – 132)
Viết câu xác định mục đích của hành động nói theo 2 yêu cầu sau:
a) Cam kết không tham gia các
hoạt động tiêu cực như đua
xe trái phép, cờ bạc, nghiện
hút,…
b) Hứa tích cực học tập, rèn luyện và đạt kết quả tốt trong năm học tới.
I.HÀNH ĐỘNG NÓI:
TIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II
A Lí thuyết: BẢN ĐỒ TƯ DUY: HÀNH ĐỘNG NÓI
B Bài tập
Trang 9III LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂUTIẾT 126: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II ÔN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC KÌ II
A Lí thuyết:
TÁC DỤNG CỦA VIỆC LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ
TRONG CÂU
Trang 10Sứ giả vào, đứa bé bảo: Ông về tâu với vua
sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này Sứ giả vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ, vội vàng về tâu vua.
(Thánh Gióng)
Bài tập 1: (Sgk -
132)
- vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ: Sắp xếp trạng thái của sứ giả theo đúng thứ tự xuất hiện.
III LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
B Bài tập
A Lớ thuyết:
- về tõu vua: Sắp xếp sự việc của sứ gỉa theo đỳng thứ tự
III LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
Trang 11Bài tập 2: (Sgk - 132,133)
a)Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình nên cố làm vừa
ý vua cha Nh ng ý vua cha nh thế nào không
ai đoán đ ợc.
(Bánh ch ng, bánh giày)
b) Con ng ời của Bác,
đời sống của Bác giản
dị nh thế nào, mọi
ng ời chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.
(Phạm Văn
Đồng)
- Câu a: tác dụng liên
kết câu
- Câu b: tác dụng nhấn
mạnh làm nổi bật ý của
câu nói
Bài tập 3: (Sgk -
133)
a) Nhớ buổi tr a nào, nồm nam cơn gió thổi, khóm tre làng rung lên man mác khúc nhạc
đồng quê.
b) Nhớ một buổi tr a hôm nào, nồm nam cơn gió thổi,khóm tre làng rung lên khúc nhạc
đồng quê man mác.
- Câu a mang tính nhạc
rõ hơn: từ man mác đ ợc
đặt tr ớc khúc nhạc
đồng quê tạo sự luân
phiên bằng - trắc, trầm-
bổng, tạo vần trong
câu văn.
B Bài tập
A Lớ thuyết:
III LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU:
TIẾT 126: ễN TẬP TIẾNG VIỆT HỌC Kè II
Trang 12
Bài tập 2: (Sgk - 132,133)
a)Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình nên cố làm vừa
ý vua cha Nh ng ý vua cha nh thế nào không
ai đoán đ ợc.
(Bánh ch ng bánh giày)
b) Con ng ời của Bác,
đời sống của Bác giản
dị nh thế nào, mọi
ng ời chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.
(Phạm Văn
Đồng)
- Câu a: tác dụng liên
kết câu
- Câu b: tác dụng nhấn
mạnh làm nổi bật ý của
câu nói Bài tập 3: (Sgk -
133)
a) Nhớ buổi tr a nào, nồm nam cơn gió thổi, khóm tre làng rung lên man mác khúc nhạc
đồng quê.
b) Nhớ một buổi tr a hôm nào, nồm nam cơn gió thổi,khóm tre làng rung lên khúc nhạc
đồng quê man mác.
- Câu a mang tính
nhạc rõ hơn: từ man
mác đ ợc đặt tr ớc khúc
nhạc đồng quê tạo sự
luân phiên bằng - trắc
trầm bổng, tạo vần
trong câu văn.
Trang 13Bài tập 2: (Sgk -139)
Viết lại câu sau bằng cách đặt cụm
từ in đậm vào vị trí khác…
Hoảng quá, anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không
nói đ ợc câu gì.
(Ngô Tất Tố)
xuống phản Và lăn đùng ra đó, không nói
đ ợc câu gì.
- Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và
câu gì.
- Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói đ ợc câu gì,
hoảng quá.
Trang 14Bài tập 3: (Sgk - 139)
Phân tích chỗ khác nhau trong cách diễn
đạt ở câu đã cho với những câu viết lại ở bài tập 2.- Đặt ở vị trí đầu
câu, hoảng quá là
vị ngữ đảo -> nhấn
mạnh trạng thái
hoảng hốt, sợ hãi của
nhân vật.
- ở 3 câu viết lại ,
hoảng quá đều là vị
ngữ, biểu thị trạng
thái xảy ra đồng thời
với các hành
động…-> Không nhấn mạnh
đ ợc trạng thái hoảng
hốt, sợ hãi của nhân
vật…
Hoảng quá, anh Dậu vội
để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói
đ ợc câu gì.
1) Anh Dậu hoảng quá, vội để bát cháo xuống phản Và lăn
đùng ra đó, không nói đ ợc câu gì.
2) Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó,
hoảng quá, không nói đ ợc câu gì.
3) Anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói đ ợc câu gì, hoảng quá.
Trang 15Bài tập1: (Sgk - 139)
Viết lại câu sau bằng cách chuyển vị trí
từ in đậm vào những vị trí có thể đ ợc…
đến chỗ chồng nằm.
(Ngô Tất
Tố) - Rón rén , chị Dậu b ng một bát cháo lớn
đến chỗ chồng nằm.
cháo lớn đến chỗ chồng nằm.
đến chỗ chồng nằm.
- …
Trang 16CỦNG CỐ
V HỘI THOẠI
Trang 17H¦íng dÉn vÒ nhµ
- Bổ sung, hoàn thiện những bài tập còn lại (tr138,139).
-Xem kiến thức phần hội thoại.
- Ôn tập kĩ toàn bộ nội dung kiến thức
Tiếng Việt trong học kì II, chuẩn bị kiểm tra 1 tiết Tiếng Việt.
- Nghiên cứu soạn bài: Ôn tập phần Tập
làm văn.
Trang 18Xin chân
thành cảm
ơn các thầy
cơ giáo và các em