Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại

Xuất phát từ việc đánh giá thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh trong thời gian qua, việc tiếp tục nghiên cứu tổng kết những vấn đề lý luận, thực tiễn và đề ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại trong giai đoạn tới là nhiệm vụ cấp thiết, đáp ứng nhu cầu thực tế của địa phương trong điều kiện Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Để thưc hiện mục đích nêu trên, cần triển khai thực hiện một số nhiệm vụ sau: - Lãm rõ và hệ thống lại cơ sở lý luận về hoạt động đối ngoại của chính quyền địa phương. - Nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và rút ra một số bài học kinh nghiệm. - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu.

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

HĐND: Hội đồng nhân dân

UBND: Ủy ban nhân dân

PCPNN: Phi chính phủ nước ngoài

ODA: Vốn viện trợ phá triển chính thức

FDI: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

NGO: Vốn viện trợ phi chính phủ nước ngoài

VCCI: Phòng thương mại công nghiệp Việt Nam

PCI: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh

PFAI: Chỉ số hoạt động đối ngoại địa phương

CCLLCT: Cao cấp lý luận chính trị

ASEAN: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

LNG: Điện khí tự nhiên hóa lỏng

ĐBSCL: Đồng bằng sông Cửu Long

AAI: Tổ chức ActionAid International tại Việt Nam

UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc

DANH MỤC CÁC BẢNG

Phần 1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Công tác đối ngoại địa phương là một bộ phận quan trọng trong công tácđối ngoại chung của đất nước Tư tưởng chủ đạo về vai trò của địa phương tronghoạt động đối ngoại thể hiện trong quan điểm của Đảng và Nhà nước về pháthuy sức mạnh của các lực lượng làm công tác đối ngoại, về tính toàn diện củanền ngoại giao Việt Nam Qua các kỳ Đại hội Đảng lần thứ IX, X, XI, XII, XIII,quan điểm của Đảng về nền ngoại giao toàn diện Việt Nam đã ngày càng hoànthiện, đó là nền ngoại giao thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhằm huyđộng mọi lực lượng, trong đó có chính quyền ở các địa phương

Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII đã nhấn mạnh về chủ trương thựchiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác

và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại; Việt Nam là bạn,

là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc

tế Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bảncủa Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác cùng

có lợi Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện Nhằm cụ thểhóa quan điểm, chủ trương của Đảng, việc nâng cao hiệu quả hoạt động đốingoại của địa phương trong quá trình hội nhập quốc tế là một nhiệm vụ cấp thiếtgóp phần thực hiện tốt chính sách đối ngoại của Việt Nam trong tình hình mới.Vai trò của công tác đối địa phương thực sự trở thành một chủ đề chính trị - kinh

tế - đối ngoại đáng quan tâm ở Việt Nam hiện nay

Bạc Liêu là một tỉnh cực Nam của Tổ quốc có diện tích tự nhiên tươngđối lớn chiếm 1/16 diện tích đồng bằng sông Cửu Long, có 56 km chiều dài bờbiển, cách Thành phố Hồ Chí Minh 280 km, cách trung tâm thành phố Cần Thơ

120 km Toàn tỉnh hiện có 07 đơn vị hành chính cấp huyện với 64 xã, phường,thị trấn Bạc Liêu là tỉnh có điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho phát triển vềsản xuất nông nghiệp, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản Đó là những điều kiệnquan trọng đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung và sự

phát triển đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu nói riêng Trong những năm qua tình hìnhkinh tế - xã hội của tỉnh ngày một phát triển và đã đạt được những thành tựuđáng ghi nhận trên nhiều lĩnh vực, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần củangười dân trên địa bàn ngày một được nâng lên và cải thiện rõ rệt Bên cạnh đó,tỉnh Bạc Liêu rất quan tâm đến hoạt động đối ngoại và đẩy mạnh triển khai thựchiện hoạt động đối ngoại trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa; baogồm đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân Quan hệ đốingoại ngày càng mở rộng, hoạt động đối ngoại ngày càng được chú trọng cảdiện rộng lẫn chiều sâu đã góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát triển kinh tế -

xã hội của tỉnh nhà

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, hoạt động đốingoại của tỉnh chưa thực sự đạt hiệu quả để khai thác tốt các điều kiện thuận lợi,các tiềm năng thế mạnh của địa phương để đóng góp cho sự phát triển kinh tế -

xã hội, chưa khẳng định được vị trí thực sự của mình trong cơ cấu các thành tốquản lý nhà nước của địa phương; hơn nữa quản lý hoạt động đối ngoại chưa tậptrung thống nhất trong toàn tỉnh, chưa có sự phân công, phân nhiệm vụ rõ rànggiữa các ngành, địa phương trong các hoạt động đối ngoại Những hạn chế, yếukém, bất cập trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hiệu quả công tác đốingoại của địa phương trong giai đoạn vừa qua, giai đoạn đất nước ta đã hội nhậpsâu rộng với khu vực và thế giới

Xuất phát từ việc đánh giá thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh trongthời gian qua, việc tiếp tục nghiên cứu tổng kết những vấn đề lý luận, thực tiễn

và đề ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại tronggiai đoạn tới là nhiệm vụ cấp thiết, đáp ứng nhu cầu thực tế của địa phươngtrong điều kiện Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Là một công

chức đang công tác trong lĩnh vực đối ngoại, tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu

quả hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu” làm khóa luận tốt nghiệp, với hy

vọng góp phần vận dụng những kiến thức đã học trong chương trình CCLLCTvào thực tiễn công tác đối ngoại của địa phương

1.2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Những năm gần đây, triển khai hội nhập quốc tế, công tác đối ngoại củađịa phương đã đạt được nhiều kết quả đóng góp vào thành tựu đối ngoại chungcủa cả nước Xuất phát từ tầm quan trọng đó, có nhiều công trình khoa học đã đềcập đến vấn đề này cụ thể:

Các phát biểu chính sách về đối ngoại địa phương thể hiện tập trung trongvăn kiện các kỳ Hội nghị ngoại vụ địa phương giai đoạn 2006 – 2011 Tại Hộinghị Ngoại vụ địa phương lần thứ 15 tháng 6/2009, Phó Thủ tướng Bộ trưởngNgoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định vị trí của đối ngoại địa phương trongnền ngoại giao của đất nước: “Mỗi địa phương là một chủ thể, một lực lượngcấu thành trong các lực lượng đối ngoại của đất nước; có vai trò, trách nhiệmtriển khai trên địa bàn các vấn đề trọng tâm của ngoại giao chính trị, ngoại giaokinh tế, ngoại giao văn hoá, công tác Việt kiều; là “cánh tay nối dài” của BộNgoại giao và các cơ quan đối ngoại ở Trung ương trong việc đôn đốc, thực hiệncác chức năng quản lý thống nhất, tham mưu đóng góp cho việc hoạch định,triển khai công tác đối ngoại chung” [2, tr 7-8]

Trong bài “Đường lối đối ngoại Đại hội XI và những phát triển quan trọngtrọng trong tư duy đối ngoại của Đảng ta” đăng trong cuốn “Đường lối chínhsách đối ngoại Việt Nam trong giai đoạn mới” Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoạigiao Phạm Bình Minh đã khẳng định nguyên tắc lớn của ngoại giao Việt Namhiện đại là “bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung củaNhà nước đối với hoạt động đối ngoại, sự phối hợp nhịp nhàng giữa Trung ương

và địa phương” [3, tr 77]

Hội nghị Hợp tác quốc tế cấp địa phương lần thứ nhất được Bộ Ngoạigiao tổ chức tháng 6/2012 tại thành phố Hồ Chí Minh Các công trình nghiêncứu được trình bày tại Hội nghị cho thấy những kết quả ban đầu của việc thiếtlập quan hệ hữu nghị hợp tác, kết nghĩa cấp địa phương giữa Việt Nam và cácnước, việc tham gia ký kết các thỏa thuận quốc tế của địa phương Việt Nam vớicác đối tác nước ngoài [23]

Tháng 10/2012, Bộ Ngoại giao hoàn thiện đề tài cấp cơ sở “Thực trạng vàgiải pháp trong việc tăng cường quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại của Ủyban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương” [24], lần đầu tiên có sựvận dụng cách tiếp cận đa lĩnh vực giữa quan hệ quốc tế và chính sách công đểxem xét vấn đề phân cấp thẩm quyền trong lĩnh vực đối ngoại địa phương.

Tháng 8/2014, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã tổ chức loạt hội nghị và hộithảo với các chủ đề “Đối ngoại Đa phương thế kỷ 21 và khuyến nghị chính sáchđối với Việt Nam”, “Địa phương - Chủ thể của hợp tác quốc tế”, “Các vấn đề đặt

ra cho hợp tác quốc tế cấp địa phương trong tình hình mới” [9] Các công trìnhnghiên cứu tại “Hội thảo Địa phương - chủ thể của hội nhập quốc tế” đã cónhiều đóng góp về lý luận và thực tiễn nhằm khẳng định vai trò quan trọng củacác địa phương trong triển khai hội nhập quốc tế của Việt Nam

Theo tác giả Đỗ Ngọc Thủy (2018), Luận án tiến sĩ Hoạt động đối ngoại của chính quyền địa phương Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế [8, tr 120],

khẳng định: “Để phù hợp với thời kỳ hội nhập quốc tế, đã đến lúc cần áp dụng

tư duy mới về việc lượng hóa hiệu quả hoạt động đối ngoại địa phương Căn cứ

cơ sở pháp lý và thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực đối ngoại địaphương, một chỉ số đối ngoại địa phương có thể được xây dựng là chỉ số PFAI(Provincial Foreign Activities Index) nhằm đo lường đánh giá của cơ quan quản

lý, các chuyên gia đối với kết quả hoạt động của từng địa phương

Lượt khảo các nghiên cứu vấn đề trình bày ở trên cho thấy đã có nhiềucông trình nghiên cứu bàn về hoạt động đối ngoại địa phương, phản ánh thực tếphong phú, đa dạng của loại hình hoạt động đối ngoại này Tuy nhiên, qua ràsoát đến nay chưa có công trình nghiên cứu về hoạt động đối ngoại trên địa bàntỉnh Bạc Liêu, song những tài liệu đã tổng quan là nguồn tư liệu tham khảo quýbáu cho tác giả nghiên cứu đề tài nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại củatỉnh Bạc Liêu

1.3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

1.3.1 Mục đích nghiên cứu: Làm rõ, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải

pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu

1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thưc hiện mục đích nêu trên, cần triển khai

thực hiện một số nhiệm vụ sau:

- Lãm rõ và hệ thống lại cơ sở lý luận về hoạt động đối ngoại của chínhquyền địa phương

- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu,

từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và rút ra một số bài học kinhnghiệm

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đốingoại của tỉnh Bạc Liêu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu: Tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp đã được

công bố, báo cáo của các cơ quan nhà nước cụ thể: UBND tỉnh, Sở Ngoại vụ, Sở

Kế hoạch và Đầu tư, Cục thống kê Bạc Liêu và UBND cấp huyện, dữ liệu sơcấp là cơ sở để đánh giá thực trạng, cũng như là hiệu quả của hoạt động đốingoại của tỉnh Bạc Liêu

- Phương pháp lôgic - lịch sử được sử dụng trong khái quát, hệ thống hóacác vấn đề lý luận và tổng kết thực tiễn về hoạt động đối ngoại ở Việt Nam và ởtỉnh Bạc Liêu

- Phương pháp quy nạp - diễn dịch được sử dụng để rút ra các nhận định,kết luận từ những minh chứng cụ thể và suy luận, giải thích một cách lôgicnhững vấn đề liên quan đến đề tài

- Phương pháp phân tích - tổng hợp được sử dụng để phân tích, đánh giá,nhận diện các vấn đề đặt ra và xác định các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạtđộng đối ngoại ở Bạc Liêu

- Phương pháp so sánh được sử dụng khi dùng để đánh đánh giá mức độhiệu quả của hoạt động đối ngoại ở tỉnh Bạc Liêu trong thời gian qua thông qua

so sánh với chỉ tiêu phản ánh mức độ hiệu quả của công tác đối ngoại (được nêu trong phần cơ sở lý luận).

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.5.1 Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu 1.5.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Về không gian: địa bàn tỉnh Bạc Liêu

- Về thời gian: giai đoạn từ năm 2016 - 2020

1.6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

1.6.1 Ý nghĩa lý luận: Góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận về

hoạt động đối ngoại của chính quyền địa phương

1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận, đề tài đánh giá

thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2016-2020, làm rõmột số vấn đề đặt ra và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt độngđối ngoại trên địa bàn tỉnh Đề tài có thể được dùng làm tài liệu tham khảo chocán bộ hoạt động trong lĩnh vực đối ngoại hoặc cơ quan nhà nước hoạt độngđộng trong lĩnh vực đối ngoại của tỉnh

1.7 Kết cấu của khóa luận: Ngoài Mục lục, Danh mục tài liệu tham

khảo, Bảng biểu, Khóa luận được kết cấu 3 phần: Phần Mở đầu, Phần Nội dung,Phần Kết luận

Phần 2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu

2.1.1 Cơ sở lý luận

2.1.1.1 Các khái niệm

- Khái niệm về Nâng cao: theo từ điển tiếng Việt, Nâng cao là động từ cónghĩa là làm tăng thêm [1]

- Khái niệm về Hiệu quả: theo từ điển tiếng Việt, Hiệu quả là khả năng tạo

ra kết quả mong muốn hoặc khả năng sản xuất ra sản lượng mong muốn Khi cái

gì đó được coi là có hiệu quả, nó có nghĩa là nó có một kết quả mong muốn hoặcmong đợi, hoặc tạo ra một ấn tượng sâu sắc, sinh động

Hiệu quả là khái niệm được dùng nhiều trong kinh tế với các tiêu chí,phương cách mang tính định lượng để đánh giá Trong các lĩnh vực khác, nhất làchính trị, an ninh, văn hóa, xã hội, thì khó có thể lượng hóa hiệu quả

Hiệu quả có thể được đo bằng bốn cách: Mức độ đạt được mục tiêu,

nhiệm vụ đề ra (chưa tính đến các nguồn lực bị tiêu tốn); mức độ nguồn lực cần

sử dụng để đạt được mục tiêu xác định, hoặc phối hợp cả hai cách này; ngoài ra,hiệu quả cũng có thể “đo được” bằng cách so sánh các trường hợp, các phươngthức khác nhau, cùng để đạt được mục tiêu như nhau nhưng với mức tiêu haocác nguồn lực khác nhau

- Nâng cao hiệu quả: có nghĩa là làm tăng thêm khả năng tạo ra kết quảmong muốn Do đó, cụm từ “nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh”trong đề tài này được hiểu là đề xuất các giải pháp nhằm làm tăng thêm khảnăng đạt được kết quả như mong muốn của hoạt động đối ngoại của tỉnh

- Hoạt động đối ngoại:

Hoạt động đối ngoại là tổng thể các hoạt động và quan hệ của một nướcvới bên ngoài Hoạt động đối ngoại là lĩnh vực hoạt động phong phú và phứctạp Các hoạt động đối ngoại có thể diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam, có thể xảy ratrên lãnh thổ của một quốc gia khác, cũng có thể đồng thời diễn ra ở nhiều nơi

trên thế giới Các hoạt động đó được tiến hành nhằm đạt những mục đích chínhtrị, kinh tế, văn hoá, quốc phòng, an ninh hoặc kết hợp các mục đích khácnhau Các hoạt động đối ngoại có thể do cơ quan Đảng, Nhà nước, có thể do tổchức xã hội tiến hành hoặc cơ quan nhà nước và tổ chức xã hôi phối hợp cùngthực hiện.

Các hoạt động đối ngoại được tiến hành theo những nguyên tắc nhất địnhnhằm đảm bảo tính nhất quán, tính khoạ học, đảm bảo lọi ích nhà nước, quyền

và lợi ích chính đáng khác, tức là quản lý tất cả các hoạt động và quan hệ do các

cơ quan, tổ chức của Việt Nam thực hiện với các nước, các tổ chức nước ngoàicũng như các tổ chức quốc tế và khu vực

2.1.1.2 Chính quyền địa phương

- Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 sửa đổi bổ sungnăm 2019, Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính củanước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phù hợp với đặc điểm nông thôn, đôthị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Cấp chính quyền địa phươnggồm có Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) được tổ chức

ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chính quyền địa phương có nhiệm vụ: Tổ chức và bảo đảm thi hành Hiếnpháp và pháp luật trên địa bàn địa phương; quyết định những vấn đề của địaphương trong phạm vi được phân công, phân cấp theo quy định của pháp luật;thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính nhà nước cấp trên ủyquyền; kiểm tra, giám sát tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương cấpdưới; chịu trách nhiệm trước HĐND và cơ quan nhà nước cấp trên về kết quảthực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của mình; quyết định và tổ chức thực hiệncác biện pháp nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động các nguồnlực xã hội để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, anninh trên địa bàn

2.1.1.3 Nội dung hoạt động đối ngoại của chính quyền địa phương

Xuất phát từ nhiệm vụ của Chính quyền địa phương, quy định về chứcnăng của HĐND, UBND cấp tỉnh Cấp tỉnh thưc hiện nhiệm vụ đối ngoại ở địaphương trên cơ sở các quy định của cơ quan nhà nước câp trên và thực hiệnnhiệm vụ quản lý nhà nước về đối ngoại trên lãnh thổ, tức là sự kết hợp giữaquản lý ngành và quản lý lãnh thổ trên địa bàn Theo hướng dẫn số 152-HD/BCSĐ ngày 17/9/2020 của Ban cán sự đảng UBND tỉnh quy định rõ hoạtđộng đối ngoại trên địa bàn tỉnh gồm: Đoàn ra, đoàn vào; đăng cai, tổ chức hộinghị, hội thảo quốc tế; gia nhập, rút khỏi các tổ chức quốc tế; ký kết, thực hiệncác cam kết, thỏa thuận quốc tế; thành lập, giải thể các tổ chức hữu nghị songphương, đa phương; tiếp khách quốc tế; nhận, tặng các hình thức khen thưởng

có yếu tố nước ngoài; công tác quản lý hoạt động của các tổ chức Phi chính phủnước ngoài (PCPNN); công tác văn hóa đối ngoại; công tác người Việt Nam ởnước ngoài; thông tin tuyên truyền đối ngoại và quản lý hoạt động thông tin, báochí của phóng viên nước ngoài tại tỉnh; công tác kinh tế đối ngoại; công tác đàotạo, bồi dưỡng kiến thức đối ngoại, các hoạt động đối ngoại khác theo quy địnhcủa pháp luật Việt Nam

2.1.1.4 Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá mức độ hiệu quả của hoạt động đối ngoại của địa phương

Để đáp ứng mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại địa phương,một trong những vấn đề đặt ra là lựa chọn và xây dựng được công cụ phù hợp để

đánh giá hiệu quả hoạt động này Theo tác giả Đỗ Ngọc Thủy,đề xuất xây dựng Chỉ số hoạt động đối ngoại địa phương (Provincial Foreign Activities Index- PFAI) là một công cụ đo lường mức độ hiệu quả của hoạt động đối ngoại của địa

phương [8] Chỉ số liên kết hàng chục loại hoạt động của đối ngoại địa phươngthành 7 nhóm hoạt động chính và chuyển tải đánh giá của cơ quan quản lý nhànước hoặc các chuyên gia trong lĩnh vực đối ngoại, lĩnh vực phát triển về hiệuquả hoạt động của 7 nhóm hoạt động đó Việc xác định 7 nhóm hoạt động cănbản của chỉ số dựa trên cơ sở pháp lý và thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh

vực đối ngoại địa phương quy định tại Thông tư 02 /2015/TTLT-BNG-BNVngày 28/6/2015 của liên Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Ngoại vụ thuộc Ủy ban nhân dân cáctỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày04/04/2014 của Thủ tướng Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên mônthuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Cụ thể:

Nhóm 1 Chính trị đối ngoại: Bảng điểm đánh giá hiệu quả thực hiệnnhiệm vụ tham mưu cho Tỉnh ủy về công tác đối ngoại Đảng, tăng cường triểnkhai các lĩnh vực chuyên sâu như phát triển quan hệ hợp tác quốc tế cấp địaphương; được cụ thể hóa thành 5 tiêu chí “Chương trình hoạt động đối ngoại 5năm”, “Số lượng các đối tác nước ngoài”, “Cấp độ hợp tác”, “Hợp tác đaphương”, “Hợp tác trong cộng đồng ASEAN”

Nhóm 2 Ngoại giao kinh tế: Bảng điểm đánh giá hiệu quả thực hiện côngtác thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), viện trợ phát triển chính thức(ODA), viện trợ phi chính phủ nước ngoài (NGO), kim ngạch xuất khẩu, nhậpkhẩu, mặt hàng và thị trường chủ lực của hàng hóa địa phương Cụ thể, bảngđiểm có thể đánh giá trên 10 chỉ số như “Đầu tư FDI”, “Viện trợ ODA”, “Việntrợ NGO”, “Thu từ xuất khẩu lao động”, “Thu từ du lịch nước ngoài”, “Số lượngđối tác FDI”, “Số lượng đối tác ODA”, “Số lượng tổ chức NGO”, “Giá trị Xuấtkhẩu”, “Giá trị nhập khẩu”

Nhóm 3 Ngoại giao văn hóa: Bảng điểm đánh giá hiệu quả hoạt độngcông tác ngoại giao văn hóa theo nghĩa rộng, bao gồm các di sản được trongnước và quốc tế công nhận, các khu du lịch thu hút nhiều khách quốc tế, cáchoạt động văn hóa đối ngoại của địa phương tổ chức ở trong và ngoài nước Cụthể, chỉ số có thể tính điểm trên 5 tiêu chí về “Kế hoạch ngoại giao văn hóa”,

“Số lượng di sản”, “Sự kiện văn hóa thể thao du lịch quốc tế trong nước”, “Sựkiện văn hóa thể thao du lịch ở nước ngoài”, “Số lượng khách du lịch quốc tế”

Nhóm 4 Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài: Bảng điểm đo lườnghiệu quả hoạt động của công tác về người Việt Nam ở nước ngoài thông qua các

chỉ số về số lượng đoàn kiều bào về thăm và tổ chức đầu tư, kinh doanh tại địaphương, việc thành lập các tổ chức Hội thân nhân kiều bào ở trong nước,Hộikiều bào địa phương ở nước ngoài, số lượng và cơ cấu kiều hối trong năm,

số lượng các sự kiện tổ chức ở địa phương nhằm vận động kiều bào hướng về tổquốc Cụ thể, chỉ số có thể tính điểm việc địa phương có “Chương trình công tácngười Việt Nam ở nước ngoài”, “Số kiều bào tỉnh tại nước ngoài”, “Tổ chức bộmáy công tác kiều bào tỉnh”, “Đóng góp của kiều bào tỉnh”, “Kiều hối”

Nhóm 5 Nghiệp vụ đối ngoại: Bảng điểm đánh giá hiệu quả các lĩnh vựcnghiệp vụ đối ngoại địa phương; cụ thể, chỉ số tính điểm của 5 tiêu chí là côngtác “Lãnh sự”, “Lễ tân đối ngoại”, “Thông tin đối ngoại”, “Tập huấn nghiệp vụ”,

“Thanh tra ngoại giao”

Nhóm 6 Quản lý hoạt động đối ngoại: Bảng điểm đánh giá hiệu quả thựchiện quy chế của Đảng và Nhà nước về quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại,mức độ chủ động tích cực của các địa phương, cơ chế phối hợp với Bộ Ngoạigiao Chỉ số có thể tính điểm trên 5 tiêu chí số lượng và chất lượng “các đoàncông tác của địa phương ra nước ngoài”, “các đoàn nước ngoài vào làm việc vớiđịa phương”, “Hội nghị hội thảo quốc tế”, “Thỏa thuận quốc tế”, “Khen thưởngđối ngoại‟

Nhóm 7 Tổ chức bộ máy cơ quan ngoại vụ: Bảng điểm đánh giá hiệu quảcủa công tác tổ chức bộ máy cơ quan ngoại vụ, bao gồm các điểm thành phầncủa 5 tiêu chí như “việc ban hành các văn bản pháp quy về quản lý thống nhấthoạt động đối ngoại”, “việc thành lập các cơ quan chuyên môn về ngoại vụ”,

“văn bản về chức năng nhiệm vụ Sở Ngoại vụ” “cơ quan ngoại vụ cấp huyện”,

“Liên hiệp các tổ chức hữu nghị địa phương”

Đặc thù hoạt động đối ngoại của mỗi địa phương có khác nhau, songthành công của công tác đối ngoại đều trên cơ sở triển khai và mở rộng toàn diện

7 nhóm hoạt động nòng cốt kể trên Chỉ số cũng phản ánh được số liệu tổng hợpcủa tất cả những lĩnh vực hợp tác chuyên ngành, hầu như không bỏ xót một lĩnhvực chuyên ngành nào, đồng thời chỉ số nắm bắt được những xu thế đối ngoại

địa phương trong nước và toàn cầu Chỉ số làm sáng tỏ những nhân tố có thể làmtăng hiệu quả hoạt động đối ngoại mà mọi địa phương đều có thể áp dụng, đưa

ra tín hiệu nhắc nhở khi nào sự thiếu hiệu quả sẽ phải được quan tâm, điềuchỉnh Việc sử dụng chỉ số sẽ giúp các chính quyền địa phương có thể nhận thức

và theo dõi được các điều kiện dẫn đến sự kém hiệu quả của hoạt động đối ngoại

để có những biện pháp khuyến khích cần thiết

Tuy nhiên, phương pháp đánh giá chỉ số này dựa vào phương pháp cho

điểm trên cở sở so sánh các tỉnh thành (tỉnh đạt kết quả cao nhất sẽ được chấm điểm tối đa, và ngược lại), vì vậy để đánh giá được chỉ số PFAI nêu trên, cần có

số liệu hoạt động đối ngoại theo 7 nhóm hoạt động của 63 tỉnh thành trên cảnước từ đó mới có thể đánh giá được hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh mộttỉnh cụ thể Do đó, với khung thời gian không cho phép, trong phạm vi khóaluận tốt nghiệp này tác giả chọn phương án đo mức hiệu quả của hoạt động đốingoại của tỉnh Bạc Liêu bằng phương pháp: đánh giá mức độ đạt được mục tiêu,

nhiệm vụ đề ra của các hoạt động đối ngoại cụ thể (chưa tính đến các nguồn lực

bị tiêu tốn).

2.1.1.5 Chính sách đối ngoại của Đảng

- Đại hội VI của Đảng khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị khóa VI (5-1988) là bước ngoặt, có tính đột phá

về đổi mới tư duy đối ngoại, đánh dấu sự hình thành bước đầu chính sách đốingoại đa phương hóa, đa dạng hóa, xác định nhiệm vụ đối ngoại chuyển từ chỗchú trọng nhân tố chính trị - quân sự sang ưu tiên cho nhân tố kinh tế, ưu tiêngiữ vững hòa bình, độc lập dân tộc, có cách tiếp cận toàn diện hơn về tình hìnhthế giới và khu vực

- Đại hội VII của Đảng (1991) là bước phát triển mới trong việc hìnhthành chính sách đối ngoại thời kỳ đổi mới, lần đầu tiên Đảng đưa ra phươngchâm chiến lược trong chính sách đối ngoại “Việt Nam muốn là bạn với cácnước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển” [12,

tr 210]

- Đại hội VIII của Đảng (1996) trên cơ sở thế và lực mới của đất nước,Đại hội lần đầu tiên nêu nhiệm vụ hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theohướng xây dựng nền kinh tế mở, đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế khu vực

và thế giới

- Đại hội IX của Đảng (2001) bổ sung, làm rõ thêm chính sách đối ngoạiđộc lập tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế TạiĐại hội này, lần đầu tiên Đảng ta đưa ra chủ trương chủ động hội nhập kinh tếquốc tế và khu vực, Đại hội nêu rõ: “Việt Nam sẵn sàng là bạn, đối tác tin cậycủa tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập vàphát triển” [12, tr 211]

- Đại hội X (2006) của Đảng tiếp tục bổ sung đường lối đối ngoại thời kỳđổi mới với tuyên bố: “Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộngđồng quốc tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực”, “Đưacác quan hệ quốc tế đã được thiết lập vào chiều sâu, ổn định và bền vững” [12, tr212]

- Đại hội XI của Đảng (2011) đường lối đối ngoại tiếp tục bổ sung, hoànthiện Tại Đại hội này, lần đầu tiên Đảng xác định mục tiêu hàng đầu của đốingoại là vì lợi ích quốc gia - dân tộc, chuyển nội dung trọng tâm của đối ngoại

từ hội nhập quốc tế trong lĩnh vực kinh tế sang hội nhập quốc tế một cách toàndiện

- Đại hội XII của Đảng (2016), trên cơ sở kế thừa những nội dụng đốingoại của các Đại hội trước đó, đã nhấn mạnh mục tiêu hàng đầu của đối ngoại

là phải bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc, xác định nhiệm vụ đốingoại là phải nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hộinhập quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc

- Đại hội XIII của Đảng (2021): Đại hội nhấn mạnh, Việt Nam sẽ tiếp tụcthực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hoá, đa phương hoá,khẳng định nguyên tắc “4 không” trong chính sách quốc phòng, trong đó mục

tiêu tối thượng là bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở tôn trọng luật phápquốc tế, khẳng định lại cam kết của Việt Nam tiếp tục là bạn, là đối tác tin cậy

và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế

2.1.1.6 Cơ sở pháp lý về hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước

Việc hệ thống lại các văn bản chỉ đạo điều hành Trung ương và địaphương về hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước là một cơ sở lý luận để

hệ thống, xác định các nhiệm vụ và mục tiêu của hoạt động đối ngoại tỉnh BạcLiêu

- Văn bản của Trung ương:

+ Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 06/7/2011 của Ban Bí thư về tiếp tục đổimới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới

+ Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hội nhậpquốc tế và Nghị quyết số 31/NQ-CP ngày 13/5/2014 của Chính phủ ban hànhChương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TWngày 10/4/2013 của Bộ Chính trịvề hội nhập quốc tế

+ Chỉ thị số 38-CT/TW ngày 21/7/2014 của Bộ Chính trị về tăng cườngquản lý các đoàn đi công tác nước ngoài

+ Quyết định số 272/QĐ/TW ngày 21/01/2015 của Bộ Chính trị về việcban hành Quy chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại

+ Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 8/8/2018 của Ban Bí thư về đẩy mạnh vànâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030

+Hướng dẫn số 05-HD/BĐNTW, ngày 26/3/2019 của Ban Đối ngoạiTrung ương về việc Hướng dẫn thực hiện Quy chế quản lý thống nhất các hoạtđộng đối ngoại ban hành kèm theo Quyết định số 272-QĐ/TW, ngày 21/01/2015của Bộ Chính trị khóa XI và Kết luận số 33-KL/TW, ngày 25/7/2018 của BộChính trị khóa XII

- Văn bản của tỉnh Bạc Liêu:

+ Chỉ thị số 42-CT/TU ngày 09/9/2015 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy vềthực hiện Nghị quyết số 22/NQ/TW và Quyết định số 122/QĐ-UBND ngày

16/11/2015 của UBND tỉnh ban hành Chương trình hành động tiếp tục thực hiệnNghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế.

+ Kế hoạch số 47/KH-UBND ngày 10/7/2017 của UBND tỉnh về thựchiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 05/11/2016 của Ban Chấp hành Trungương Đảng khóa XII về thực hiện có hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững

ổn định chính trị - xã hội trong bối cảnh nước ta tham gia các hiệp định thươngmại tự do thế hệ mới

+ Quyết định số 26/2017/QĐ-UBND ngày 01/12/2017 của UBND tỉnhban hành Quy chế tổ chức, quản lý hội nghị, hội thảo quốc tế trên địa bàn tỉnhBạc Liêu

+ Kế hoạch số 108/KH-UBND ngày 07/5/2018 của UBND tỉnh triển khaithực hiện Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 13/9/2017 của Chính phủ và Kế hoạch

số 38-KH/TU ngày 18/4/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Chỉ thị số12-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đảm bảo anninh kinh tế trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

+ Quyết định số 2397-QĐ/TU ngày 09/01/2020 của Ban Thường vụ Tỉnh

ủy về việc ban hành Quy chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại trênđịa bàn tỉnh

+ Kế hoạch số 46/KH-UBND ngày 15/4/2020 của UBND tỉnh về việctriển khai thi hành Luật xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luậtsửa đổi, bổ sung một số điều của Luật xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, cư trúcủa người nước ngoài tại Việt Nam

+ Hướng dẫn số 152-HD/BCSĐ ngày 17/9/2020 của Ban Cán sự đảngUBND tỉnh về việc hướng dẫn thực hiện quy chế quản lý thống nhất các hoạtđộng đối ngoại trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

+ Quyết định số 387/QĐ-UBND ngày 21/9/2020 của UBND tỉnh về việcban hành Đề án Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực an ninh trật tự trên địa bàn tỉnhBạc Liêu năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030

2.1.2 Cơ sở thực tiễn

Đề tài được xây dựng dựa trên các cơ sở thực tiễn sau:

Một là, Đại hội XIII của Đảng xác định triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệuquả hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâurộng, mối quan hệ biện chứng giữa hội nhập quốc tế và đối ngoại địa phươngtiếp tục chi phối đối ngoại địa phương Việt Nam giai đoạn tới Do đó, đặt ra yêucầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của tỉnh để đáp ứngyêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, nhằm góp phần thực hiện có hiệu quảnhiệm vụ hoạt động đối ngoại đã được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội XIIIcủa Đảng

Hai là, bối cảnh cục diện thế giới đa trung tâm được định hình ngày càng rõnét, đối ngoại đa phương đang trở thành xu thế tất yếu với vai trò ngày càngquan trọng trong quan hệ quốc tế qua hai thập niên đầu thế kỷ XXI Ngày nay,hầu hết các quốc gia trên thế giới đang ngày càng coi trọng vai trò của các thểchế hợp tác đa phương trên tất cả cấp độ nhằm đáp ứng nhu cầu hợp tác ứng phóvới các thách thức toàn cầu đan xen đang không ngừng gia tăng Cộng đồngASEAN và xu thế hội nhập quốc tế mới sẽ phát huy tối đa vai trò của các địaphương Là nơi tập trung nguồn lực, tiềm năng đổi mới sáng tạo với những thếmạnh độc đáo đa dạng, các chính quyền địa phương là đầu tàu phát triển kinh tếmỗi quốc gia Bối cảnh đó, đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quảhoạt động đối ngoại của tỉnh để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới,nhằm tận dụng tối đa các thời cơ, cơ hội để phát triển kinh tế - xã hội của địaphương

Ba là, Đại hội đảng bộ lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025, xác định rõ cácmục tiêu cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới và cũng xácđịnh rõ nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại là một trong những nhiệm vụ giảipháp quan trọng nhằm tổ chức thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết, do đóviệc đề xuất và tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảhoạt động đối ngoại của tỉnh là nhiệm vụ cấp thiết, phải triển khai thực hiện

Bốn là, khắc phục những hạn chế, tồn tại trên thực tế của các hoạt động đốingoại trong giai đoạn 2016 – 2020 trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu nhằm nâng caohiệu quả của hoạt động này trong thời gian tới là vấn đề cấp thiết hiện nay vìhoạt động đối ngoại của tỉnh bên cạnh những thành tựu đạt được trong giai đoạnvừa qua, thì còn tồn tại không ít những hạn chế, yếu kém làm ảnh hưởng đếnhiệu quả của hoạt động đối ngoại trên địa bàn tỉnh, như: bộ máy tổ chức; trình

độ cán bộ công chức; nguồn vât lực, tài chính phục vụ các hoạt động đối ngoại,

cơ chế phối hợp,…

2.2 Thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu

2.2.1 Đặc điểm tỉnh Bạc Liêu - Những yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động đối ngoại

Bạc Liêu là tỉnh ven biển thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nằmtrong vùng bán đảo Cà Mau, giáp với các tỉnh: Cà Mau, Kiên Giang, Hậu Giang,Sóc Trăng, cách Thành phố Hồ Chí Minh 280 km, cách Thành phố Cần Thơ 120

km Tỉnh có diện tích tự nhiên 2.669 km², chia thành 07 đơn vị hành chính cấphuyện, 64 đơn vị hành chính cấp xã Dân số hiện nay của tỉnh hơn 908.241người, trong đó hơn 70% dân số trong độ tuổi lao động và ước đến năm 2020 là912.782 người Đây là điều kiện rất thuận lợi cho Bạc Liêu trong sự giao lưu vàphát triển kinh tế Hơn thế nữa, Bạc Liêu có bờ biển dài 56 km Biển Bạc Liêu

có nhiều loài tôm, cá, ốc, sò huyết, Hàng năm, sản lượng khai thác đạt gần 100nghìn tấn cá, tôm Hàng năm, sự bồi lấn biển ở Bạc Liêu ngày một tăng đây làđiều kiện lý tưởng cho Bạc Liêu phát triển thêm quỹ đất, đồng thời là yếu tốquan trọng đưa kinh tế biển của Bạc Liêu phát triển

Với khí hậu ôn hòa, đất đai bằng phẳng, rất ít bị ảnh hưởng của thiên tai,bão lụt, lại có vị trí giáp biển với 03 vùng sinh thái mặn, ngọt, lợ, Bạc Liêu cónhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển, nhất là trong trong lĩnh vực nông nghiệp,với sản phẩm chủ lực là con tôm và trọng tâm là Khu Nông nghiệp ứng dụngcông nghệ cao phát triển chuyên về tôm duy nhất cả nước Bạc Liêu còn là trung

tâm năng lượng tái tạo, với Nhà máy Điện gió đang hoạt động lớn nhất cả nước,với bờ biển dài 56 km, có nắng và gió quanh năm với cường độ khá tốt, rất phùhợp để phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời Đặc biệt, đầu năm 2020, BạcLiêu đã thu hút và trao quyết định chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng

ký đầu tư cho dự án Nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Bạc Liêu 3.200

MW, tổng mức đầu tư khoảng 4 tỷ USD, là dự án đầu tư trực tiếp 100% vốn đầu

tư FDI lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long từ trước tới nay, góp phần đưaBạc Liêu trở thành điểm sáng trong thu hút, mời gọi đầu tư của khu vực Đồngbằng sông Cửu Long (ĐBSCL)

Bạc Liêu còn có nhiều tiềm năng và thế mạnh trong phát triển du lịch vớicác điểm du lịch nổi tiếng như: Khu nhà Công tử Bạc Liêu, Khu Phật bà NamHải, Đông Hải, Khu lưu niệm Đờn ca tài tử Cao Văn Lầu, cánh đồng điện giótrên biển hứa hẹn rất lớn cho một Bạc Liêu - điểm đến hấp dẫn của du lịch ViệtNam Hơn thế nữa, với vị trí nằm giữa các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang, HậuGiang, Sóc Trăng - khu vực có dân số khá đông và đang phát triển với tốc độcao, Bạc Liêu có nhiều tiềm năng và cơ hội để đầu tư các lĩnh vực thương mại -dịch vụ và nhất là y tế, giáo dục chất lượng cao

Tận dụng các tiềm năng và thế mạnh của tỉnh, Bạc Liêu đã xác định được

rõ phương hướng mục tiêu phát triển và thu hút đầu tư dựa vào 05 lĩnh vực trụcột: (1) Phát triển nông nghiệp mà trọng tâm là nông nghiệp ứng dụng côngnghệ cao, nâng cao hiệu quả sản xuất tôm, lúa gạo; (2) Phát triển công nghiệp,trọng tâm là năng lượng tái tạo (gồm điện gió, điện mặt trời) và điện khí; (3)Phát triển du lịch; (4) Phát triển thương mại dịch vụ - giáo dục - y tế chất lượngcao; (5) Phát triển kinh tế biển gắn với đảm bảo quốc phòng - an ninh

Trên địa bàn tỉnh hiện có 3 tuyến quốc lộ: Quốc lộ 1, Quốc lộ Quản Lộ Phụng Hiệp, Quốc lộ Nam Sông Hậu Đặc biệt là đường cao tốc Bạc Liêu - HậuGiang - Hà Tiên nối cửa khẩu Xà Xía qua Campuchia đã được quy hoạch sẽ mởrộng giao thương biên giới với các nước Đông Nam Á Hệ thống giao thôngthủy gồm 23 tuyến kênh, liên kết nhau bằng các tuyến dọc, tuyến ngang, đảm

-bảo ghe tàu trên, dưới 500 tấn có thể đi lại thuận tiện Các trục đường thủy quốcgia quan trọng như tuyến kênh dọc Bạc Liêu - Cà Mau, tuyến kênh Quản Lộ -Phụng Hiệp, sông Gành Hào, kênh Gành Hào - Hộ Phòng thông ra biển Đông vàcác tuyến kênh ngang của địa phương như Giá Rai - Phó Sinh, Hộ Phòng - ChủChí góp phần quan trọng cho Bạc Liêu lưu thông vận chuyển hàng hóa bằngđường thủy đi cả nước và quốc tế Với những ưu điểm như chở hàng hóa khốilượng lớn, chuyên chở cự ly dài giao thông đường biển đóng vai trò quantrọng trong xu hướng phát triển Ngoài ra, hệ thống thông tin liên lạc, mạng lướiđiện, các công trình cấp thoát nước khá đồng bộ sẽ là những điều kiện tốt để cácnhà đầu tư triển khai dự án trên địa bàn tỉnh Về cảng biển, Thủ tướng Chínhphủ đã đưa cảng Gành Hào vào quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển cả nướcđến năm 2020, định hướng đến năm 2030 là cảng tổng hợp (loại II) với bếnchính là bến cảng Gành Hào cho tàu trọng tải đến 5.000 tấn Nghiên cứu khảnăng hình thành khu bến ngoài cửa Gành Hào - Bạc Liêu cho tàu trọng tải từ

30.000 - 50.000 tấn để làm hàng xuất nhập khẩu cho bán đảo Cà Mau (theo Quyết định số 1037/QĐ-TTg, ngày 24/6/2014 của Thủ tướng Chính Phủ).

Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 04 năm 2016 - 2019 (giá 2010) đạt

7,95%/năm, năm 2020 do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid–19 ước tốc độ tăngtrưởng kinh tế của tỉnh trong năm nay chỉ tăng 4,04% so với năm 2019 Tuynhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 05 năm 2016 - 2020 vẫn đạt7,16%/năm, vượt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra; quy mô nền kinh tế tăng lên, đếnnăm 2020 ước đạt 49.627 tỷ đồng, tăng 1,72 lần so với năm 2015, GRDP bìnhquân đầu người đạt 54,37 triệu đồng/người, tăng 1,67 lần so với năm 2015 Cơcấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng giảm dần tỉ trọng nông nghiệp, tăngdần công nghiệp, xây dựng và dịch vụ

2.2.2 Đánh giá thực trạng hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu

Thực hiện đúng đắn các chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhànước và các quy định của Chính phủ về họat động đối ngoại một cách sáng tạo

và chủ động, tỉnh Bạc Liêu đã rất chú trọng thực hiện các hoạt động đối ngoại

của địa phương với mục đích nâng cao vị thế của tỉnh trong quan hệ quốc tế,phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội và củng cố an ninh quốc phòng của địaphương… Những năm qua, hoạt động đối ngoại tỉnh Bạc Liêu đã đạt đượcnhững kết quả đáng ghi nhận, bên cạnh đó cũng tồn tại những hạn chế khó khănnhất định.

2.2.2.1.Thành tựu hoạt động đối ngoại của tỉnh Bạc Liêu

- Công tác quản lý đoàn ra, đoàn vào: Đối với Đoàn ra, được thực hiệnđảm bảo đúng quy trình quy định, quản lý chặt chẽ việc cử cán bộ đi nướcngoài, đặc biệt là việc đi nước ngoài có sử dụng ngân sách Nhà nước, đảm bảotiết kiệm và hiệu quả cho chuyến đi Đối với Đoàn vào, đã tổ chức đón tiếp cácđoàn khách nước ngoài đúng nghi thức lễ tân ngoại giao, thân thiện, cởi mở,tạo được ấn tượng, tình cảm tốt đẹp.Các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụđón tiếp, làm việc với khách nước ngoài luôn phối hợp chặt chẽ trong việchướng dẫn, quản lý người nước ngoài theo đúng quy định

Bảng 2.1 Thống kê số lượng Đoàn ra, Đoàn vào của tỉnh Bạc Liêu giai đoạn

2016 - 2020

Nguồn: Báo cáo hoạt động đối ngoại hàng năm của UBND tỉnh.

Qua Bảng 2.1 cho thấy trong giai đoạn 2016-2020, tỉnh Bạc Liêu đã cửtổng cộng 315 Đoàn ra và chấp thuận cho 719 cán bộ, công chức tham gia đoàncông tác nước ngoài Trong giai đoạn này, tỉnh cũng đã đã đón tiếp 595 Đoànvào với 2.687 thành viên đến từ các nước Nhìn chung, các buổi làm việc, lãnhđạo tỉnh đã tổ chức đón tiếp các đoàn khách nước ngoài đúng nghi thức lễ tânngoại giao, thân thiện, cởi mở, tạo được ấn tượng, tình cảm tốt đẹp Các cơquan, đơn vị được Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao nhiệm vụ đón tiếp, làm việc vớikhách nước ngoài đã có sự phối hợp chặt chẽ với Văn phòng UBND tỉnh trong

công tác lễ tân ngoại giao và Công an tỉnh trong công tác quản lý người nướcngoài lưu trú tại địa phương.

- Công tác tổ chức và quản lý các thỏa thuận quốc tế do địa phương ký kếtđược thực hiện chặc chẽ Nhằm phục vụ việc mở rộng quan hệ hợp tác theo chủtrương đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ đối ngoại, trong giai đoạn 2016

- 2020, tỉnh đã tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các địa phương nước láng giềng vàcác đối tác nước ngoài thông qua việc ký kết các Thỏa thuận quốc tế

Trong giai đoạn 2016 - 2020, UBND tỉnh đã tiến hành ký kết thỏa thuậnhợp tác giữa UBND tỉnh Bạc Liêu với Tổ chức ActionAid International tại Việt

Nam (AAI) về việc thực hiện Chương trình hỗ trợ phát triển tại tỉnh Bạc Liêu

trong giai đoạn 2016 - 2021, có hiệu lực kể từ ngày 01/9/2016 đến hết ngày31/12/2021; ký kết thỏa thuận quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa tỉnh Bạc Liêu vàtỉnh Bô-ly-khăm-xây, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và giữa tỉnh Bạc Liêu vàtỉnh Preah Sihanoukville, Vương quốc Campuchia; Năm 2018, UBND tỉnh đã

ký kết Biên bản ghi nhớ với Công ty Delta Offshore Energy Pte.Ltd (Hoa Kỳ)

thực hiện dự án Nhà máy sản xuất điện khí (khí thiên nhiên hóa lỏng) LNG Quy

mô công suất 3.200MW, tổng mức đầu tư 91.400 tỷ đồng; Ký kết Thỏa thuậnđầu tư dự án Năng lượng mặt trời với Cty SY Hàn quốc Nhìn chung, các thỏathuận đã ký kết được các bên triển khai đầy đủ và đảm bảo đúng lộ trình

Bên cạnh đó, trong giai đoạn, tỉnh cũng đã đẩy mạnh xúc tiến các hoạtđộng để thiết lập và tăng cường, mở rộng mối quan hệ đối ngoại, hợp tác pháttriển, giới thiệu và mời gọi đầu tư, như: Tổ chức, kết nối cho Đoàn công tác củaChủ tịch UBND tỉnh đến gặp gỡ và làm việc với các Trưởng cơ quan đại diện

Việt Nam ở nước ngoài (Đại sứ, Tổng lãnh sự); tham dự Hội nghị gặp gỡ các

nước; gặp gỡ và giới thiệu, thảo luận mời gọi đầu tư giữa lãnh đạo tỉnh Bạc Liêuvới các Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu, Châu Á, Úc,

- Công tác tổ chức và quản lý hội nghị, hội thảo quốc tế được thực hiệnđúng theo quy định tại Quyết định số 26/2017/QĐ-UBND ngày 01/12/2017 củaUBND tỉnh ban hành Quy chế tổ chức, quản lý hội nghị, hội thảo quốc tế trên

địa bàn tỉnh Bạc Liêu, đánh giá chung việc thẩm định cho phép tổ chức hội nghị,hội thảo quốc tế đảm bảo đúng quy trình, thẩm quyền và đảm bảo về thời giangiải quyết Trong giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh đã tổ chức 03 cuộc hội nghị, hộithảo quốc tế với 700 lượt người tham dự chủ yếu trong lĩnh vực nuôi trồng thủysản.

- Công tác ngoại giao kinh tế được chú trọng tăng cường và đạt đượcnhững kết quả vượt bật Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 04 năm 2016 -

2019 đạt 7,95%/năm, năm 2020 do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid–19 ước tốc

độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong năm nay chỉ tăng 4,04% so với năm 2019.Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 05 năm 2016 - 2020 vẫn đạt7,16%/năm, vượt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra; quy mô nền kinh tế tăng lên, đếnnăm 2020 ước đạt 49.627 tỷ đồng, tăng 1,72 lần so với năm 2015 GRDP bìnhquân đầu người đạt 54,37 triệu đồng/người, tăng 1,67 lần so với năm 2015 Tăngtrưởng kinh tế của tỉnh trong giai đoạn 2010 - 2020 có vai trò đóng góp rất lớncủa các hoạt động đối ngoại

Trong giai đoạn 2016 - 2020, thu hút vốn FDI của tỉnh tăng mạnh Tỉnh đãthu hút được nhiều doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp lớn trên cả nước đếnnghiên cứu đầu tư vào các lĩnh vực trụ cột tại Bạc Liêu Đã có hơn 650 lượtdoanh nghiệp, tập đoàn kinh tế đến tìm hiểu cơ hội đầu tư vào các lĩnh vực thếmạnh, ưu tiên mời gọi của tỉnh, trong đó, đã cấp Quyết định chủ trương đầu tư,Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư 69 dự án, với tổng vốn đăng ký 128.866,32 tỷđồng, tăng gần 1,3 lần về số dự án và trên 13 lần về vốn đăng ký so với giaiđoạn 2011 - 2015 Ngoài ra, tỉnh còn tăng cường thu hút vốn ODA, vận độngviện trợ hơn 1.700 tỷ đồng cho 09 dự án thuộc các lĩnh vực: Y tế, giáo dục, ứngphó với biến đổi và tăng trưởng xanh Đồng thời, trên địa bàn tỉnh hiện có 15 dự

án có vốn đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 4.491,5 triệuUSD Từ kết quả trên góp phần nâng tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng

từ 10.883 tỷ đồng năm 2015 lên 28.500 tỷ đồng ước năm 2020, vượt chỉ tiêuNghị quyết, tăng bình quân của giai đoạn 2016 - 2020 là 21,23%/năm

Bảng 2.2 Bảng tổng hợp dự án FDI đầu tư trên địa bàn tỉnh 2016 - 2020

Nguồn: Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bạc Liêu

Xuất khẩu liên tục tăng, chất lượng hàng hóa ngày càng được cải thiện, có

uy tín, thương hiệu trên thị trường Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 447,51 triệuUSD năm 2015 lên 785,1 triệu USD ước năm 2020, tăng bình quân giai đoạn

2016 - 2020 là 11,9%/năm, chủ yếu tập trung vào mặt hàng thủy sản Ngoài ra,Chi cục Hải quan Bạc Liêu đã được thành lập và đi vào hoạt động từ năm 2020,

sẽ tạo thuận lợi hơn cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn tỉnh

- Công tác vận động và quản lý viện trợ PCPNN vẫn duy trì đều, cácchương trình, dự án hoặc phi dự án đã phát huy hiệu quả tích cực, đóng góp chocông tác an sinh xã hội, góp phần cho sự phát triển chung của tỉnh Hiện nay,trên địa bàn tỉnh có 14 tổ chức PCPNN được cấp phép hoạt động, trong cả giaiđoạn 2016 - 2020 có tổng cộng 49 tổ chức PCPNN và nhà tài trợ khác tài trợthực hiện 48 các chương trình, dự án và phi dự án mang tính chất phi lợi nhuận,với tổng vốn là 1.094.668 USD

Bảng 2.3 Các khoảng viện trợ từ các tổ chức PCPNN trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

- Công tác văn hóa đối ngoại được quan tâm triển khai, thực hiện Tỉnh có

9 điểm du lịch tiêu biểu được Hiệp hội Du lịch đồng bằng sông Cửu Long côngnhận, chiếm 21,42% toàn khu vực; có nhiều sản phẩm du lịch đã tạo thươnghiệu, cho thấy du lịch Bạc Liêu đang dần khẳng định vị trí quan trọng trongbản đồ du lịch khu vực đồng bằng sông Cửu Long và cả nước Trong giai đoạn

2016 - 2020 tổng lượng khách du khách 10 triệu lượt, tổng doanh thu du lịchước đạt 9.000 tỷ đồng, trung bình hàng năm có khoảng 73.500 lượt khách quốc

tế, thông qua các cuộc đến thăm và làm việc của các đoàn khách nước ngoài đã

tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ và bằng những ấn phẩm vănhóa của tỉnh nhằm giới thiệu nét đẹp về truyền thống văn hóa, về con ngườiBạc Liêu, đặc biệt là Nghệ thuật Đờn ca tài tử đã được UNESCO công nhận là

di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Qua đó, đã giới thiệu và làmcho khách quốc tế cảm nhận và hiểu rõ hơn về lịch sử, truyền thống văn hóanét đẹp của người Việt Nam nói chung và Bạc Liêu nói riêng

- Công tác thông tin đối ngoạivà quản lý hoạt động thông tin, báo chí củaphóng viên nước ngoài tại địa phương được quan tâm sâu sắc, nhiều chủtrương, chính sách và quy định về thông tin đối ngoại đã được các cơ quan cóthẩm quyền ban hành nhằm định hướng cũng như quản lý, nâng cao hiệu quảcủa công tác này, đẩy mạnh các hoạt động quảng bá, giới thiệu hình ảnh, môitrường đầu tư, kinh doanh của tỉnh tới cộng đồng quốc tế

Trong 2016 - 2020, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã hướng dẫn vàquản lý 09 đoàn phóng viên nước ngoài đến tác nghiệp tại Bạc Liêu

Bảng 2.4 Các Đoàn phóng viên nước ngoài đến tác nghiệp tại Bạc Liêu giai

Năm Số lượng

Đoàn

Quốc tịch

2018 03 Đoàn phóng viên thuộc đài truyền hình quốc gia Pháp

– France 2 và báo Le Monde (Pháp)

Đoàn phóng viên thuộc Đài truyền hình RTHK

(Hồng Kông)

Đoàn phóng viên thuộc Đài truyền hình Arte G.E.I.E

(Pháp)

2019 03 Đoàn cán bộ truyền thông thuộc tổ chức Orbis (Anh)

Đoàn phóng viên Hãng truyền hình Spiegel (Đức)

Đoàn phóng viên thuộc Tổ chức Hợp tác Phát triển

Đức - GIZ (Đức)

Nguồn: Phòng Ngoại vụ - Văn phòng UBND tỉnh Bạc Liêu

Bên cạnh đó, để tăng cường công tác thông tin đối ngoại, tỉnh đã tích cực

và chủ động hợp tác nhiều tờ báo, tạp chí để cung cấp thông tin tình hình kinh tế

- xã hội và hình ảnh của tỉnh như: Báo Thế giới và Việt Nam để phát hành ấn

phẩm “Việt Nam - Ấn Độ đối tác chiến lược toàn diện”; bài viết được dịch sang tiếng Anh đăng trên Đặc san với nhan đề: “Bạc Liêu và những thế mạnh phát triển kinh tế biển”; bài viết “Bạc Liêu - tâm thế mới trong hội nhập kinh tế quốc tế” đăng trên Đặc san Việt Nam - Hàn Quốc nhân kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (22/12/1992 - 22/12/2017) Cung cấp một số hình ảnh về

Bạc Liêu cho Vụ Thông tin Báo chí, Bộ Ngoại giao phục vụ APEC Việt Nam2017; tham mưu nội dung cho Lãnh đạo UBND tỉnh trả lời phỏng vấn Tạp chí

Hữu nghị về vấn đề “Đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài…” Cung

cấp thông tin về tình hình kinh tế xã hội và danh mục mời gọi đầu tư của tỉnh

cho Đại sứ, Tổng Lãnh sự quán(Hoa Kỳ, Israel, Đức, Hà Lan, Áo, Canada, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan…),đặc biệt là cung cấp thông tin cho các đoàn của

Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trước khi đi nhận nhiệm vụĐại sứ, Tổng Lãnh sự quán ở nước ngoài

- Công tác quản lý biên giới lãnh thổ quốc gia được thực hiện tốt Tình hình chủquyền, an ninh trật tự trên vùng biển Bạc Liêu cơ bản ổn định Các lực lượngtuần tra, kiểm soát trên biển phối hợp chặt chẽ trong công tác bảo vệ chủ quyền

an ninh vùng biển và bảo vệ các nguồn tài nguyên vùng biển, bảo vệ các hoạt