II. Đặt vấn đề: Thiếu niên, nhi đồng được coi là chủ nhân tương lai của đất nước, tuổi thiếu niên là giai đoạn phát triển đặc biệt của một đời người, lứa tuổi đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người. Chính vì vậy, nhà trường hiện nay có trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ của các em. Để giáo dục toàn diện học sinh, bên cạnh việc học tập, hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi là không thể thiếu đối với học sinh. Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, phong trào thiếu nhi của cả nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh với mục đích tập hợp, giáo dục thiếu nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, trở thành người công dân có ích trong tương lai. Việc giáo dục đội viên là nhiệm vụ chủ yếu, trực tiếp của tổ chức Đội. Muốn làm tốt nhiệm vụ của mình, người phụ trách Đội phải biết một cách sâu sắc về Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, về các hoạt động mang tính giáo dục của Đội. Biết tổ chức, quản lý và điều hành công tác Đội trong phạm vi nhà trường.
Trang 1I Đề tài :
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG CÁC THIẾT KẾ NHẰMGÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐỘI TRONG NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ”
II Đặt vấn đề:
Thiếu niên, nhi đồng được coi là chủ nhân tương lai của đất nước, tuổithiếu niên là giai đoạn phát triển đặc biệt của một đời người, lứa tuổi đóng vaitrò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người Chính vì vậy, nhàtrường hiện nay có trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang nhằmgiúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài
về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ của các em Để giáo dục toàn diện học sinh, bêncạnh việc học tập, hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi là không thể thiếu đốivới học sinh
Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoànthanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, phong trào thiếu nhi của cả nước ngàycàng phát triển mạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụcủa thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tíchcực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh với mục đích tập hợp, giáo dụcthiếu nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, trở thành người công dân cóích trong tương lai Việc giáo dục đội viên là nhiệm vụ chủ yếu, trực tiếp của tổchức Đội Muốn làm tốt nhiệm vụ của mình, người phụ trách Đội phải biết mộtcách sâu sắc về Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, về các hoạt động mangtính giáo dục của Đội Biết tổ chức, quản lý và điều hành công tác Đội trongphạm vi nhà trường
Trang 2Vậy làm thế nào để đưa hoạt động Đội và phong trào thanh thiếu niên vàohoạt động trong nhà trường một cách có hiệu quả nhất ? Đó quả là một vấn đềhết sức khó khăn đối với những người giáo viên - Tổng phụ trách Đội, bởi TPTđội là một mắc xích quan trọng của hệ thống giáo dục góp phần quyết định đếnchất lượng và hiệu quả hoạt động của Liên đội trong nhà trường Do đó hoạtđộng đội trong nhà trường có sôi nổi hay không, có hiệu quả và thiết thực haykhông còn phụ thuộc vào năng lực và phẩm chất của người Tổng phụ trách Vìthế, để có được những hoạt động Đội thu hút, hiệu quả và hấp dẫn các em họcsinh đòi hỏi giáo viên - Tổng phụ trách phải có năng lực, năng lực quan trọngnhất đó là năng lực tổ chức các hoạt động thực tiễn cho các em và phải biết thiết
kế và thực thi các hoạt động của đội hướng tới việc phát triển toàn diện cho họcsinh
Đó là lý do tôi chọn đề tài này
III Cơ sở lý luận:
Về cơ bản có thể hiểu, thiết kế các hoạt động của Đội chính là sự lựa chọn
về nội dung và hình thức cũng như phương pháp giáo dục nhằm tạo ra các môhình hoạt động và tổ chức thực hiện một cách sáng tạo theo một chủ đề, một chủđiểm, một yêu cầu giáo dục nhất định của Đội Do đó để có thể tự mình thiết kếđược một hoạt động nhân các ngày lễ lớn hay theo các chương trình hoạt độnghoặc những hoạt động thường ngày của Đội đòi hỏi người Tổng phụ trách luônluôn học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, cần cù, chịu khó và tiếp cận thực tế mới cóthể tạo ra những bản thiết kế hay, hiệu quả và có chiều sâu, đáp ứng được nhữngnhu cầu của sự phát triển ngày càng đa dạng, phong phú của thiếu nhi
Cụ thể là một thiết kế phải đạt những yêu cầu sau :
- Phải đảm bảo hoạt động diễn ra theo một trình tự khoa học Có mở đầu,
có kết thúc, biết được khâu nào là khâu quan trọng nhất của toàn bộ hoạt động
Trang 3- Xác định được hoạt động diễn ra vào thời gian nào trong tháng, tronghọc kì, trong năm Toàn bộ thời gian của hoạt động là bao nhiêu? Thời gian chotừng công việc phải được tính toán tỉ mỉ và cụ thể hóa trong quá trình thiết kế.
- Thiết kế hoạt động phải phù hợp với đội viên về khả năng, trình độ, vấn
- Phải đảm bảo hoạt động ấy phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của các em.Các em thực hiện một cách hào hứng, phấn khởi và đem lại hiệu quả cao, gópphần tăng cường, củng cố tình yêu quê hương, đất nước Đồng thời góp phầnnâng cao kiến thức tự nhiên, xã hội mà các em được tiếp thu trong quá trình họctập
- Phải dựa trên cơ sở điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiệncủa trường, có phương án tạo nguồn kinh phí cần thiết cho các công việc đặt ra
để có hiệu quả cao mà lại ít tốn kém, tiết kiệm được thời gian, công sức và kinhphí
- Nhất định phải thể hiện được “màu sắc” của Đội “Màu sắc” ở đâychính là sự vui chơi, lành mạnh, là “học mà chơi, chơi mà học” Từ đó tạo nênnhững yếu tố bất ngờ, hấp dẫn, thu hút, lôi cuốn các em
Trang 4IV Cơ sở thực tiễn:
Từ những lẽ trên, có thể thấy được nếu quan tâm làm tốt công tác thiết kếcác hoạt động của Đội thì khi tổ chức thực hiện sẽ tạo sự hưởng ứng nhiệt tìnhcủa tất cả học sinh, khơi dậy ở các em tinh thần tự giác tham gia vào các hoạtđộng tập thể một cách tự nhiên Và điều này góp phần nâng cao chất lượng họctập Thiết nghĩ mỗi giáo viên tổng phụ trách cần phải có một nhận thức đúngđắn về vị trí và vai trò của việc tổ chức thiết kế các hoạt động của Đội để có thểđưa ra những thiết kế phù hợp, hấp dẫn nhằm đưa công tác giáo dục đạo đức chohọc sinh tại cơ quan, đơn vị mình đi vào nề nếp
V Nội dung nghiên cứu:
1 Những yếu tố để xây dựng một thiết kế hoạt động đội :
- Căn cứ vào chủ trương, nghị quyết của đoàn cấp trên và nhiệm vụ năm học củanhà trường, nhiệm vụ của tổ chức đội
- Nắm vững mục đích yêu cầu nội dung chủ đề
- Dựa vào nhu cầu, trình độ của đối tượng đội viên
- Dựa vào điều kiện thực tế của đơn vị
2 Các bước tiến hành thiết kế một hoạt động Đội.
Để tiến hành thiết kế một hoạt động Đội theo tôi cần phải thực hiện 4bước sau:
a/ Bước 1: Công tác chuẩn bị:
- Tìm hiểu nghiên cứu chương trình hoạt động năm học của Hội đồngĐội các cấp, tìm hiểu nhiệm vụ năm học của nhà trường Đồng thời phải nắm bắtđược nhu cầu, nguyện vọng của thiếu nhi, những bài học kinh nghiệm đã thiết kế
và thục hiện để chọn loại hình hoạt động cho phù hợp
Trang 5- Căn cứ vào các ngày lễ lớn trong năm, những ngày truyền thống củatrường cũng như của địa phương, của ngành như ngày nhà giáo Việt Nam(20/11), ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (26/3),
- Chọn đội ngũ phụ trách hoặc cán bộ Đội có năng lực phụ trách các khâukhác nhau sao cho phù hợp với sở trường, năng lực, và điều kiện cá nhân của họ
- Chuẩn bị đầy đủ các cơ sở vật chất, đảm bảo phục vụ tối đa cho hoạtđộng, dự kiến thời gian, không gian phù hợp với hoạt động
b/ Bước 2: Thiết kế nội dung, chương trình hoạt động.
- Thiết kế nội dung hoạt động là một công việc rất quan trọng, là khâuquyết định sự thành bại của hoạt động Nội dung hoạt động bao gồm hai nộidung: Nội dung tổng hợp và nội dung cho từng khâu hoạt động cụ thể Phải đảmbảo bám sát mục tiêu, mục đích yêu cầu, những yêu cầu đặt ra phải mang tínhkhả thi cao
- Chia nội dung công việc thành từng phần cụ thể và phải gắn với thờigian thực hiện các phần công việc cụ thể Phân công phụ trách công việc thìphải kiểm tra lại công việc đã phân công trước khi hoạt động diễn ra nếu có saisót hoặc phát hiện những chỗ chưa khoa học thì phải có biện pháp xử lý cụ thể
- Xác định được đâu là công việc thường xuyên, đâu là công việc chủ yếu
và trọng tâm Tiến hành công việc cần phải gắn với một địa điểm cụ thể
- Các công việc phải đảm bảo được tính thống nhất chung, tính riêng biệt
- Đối với các nội dung công việc cần phải xây dựng 2 phương án, phương
án chính thức và phương án dự phòng, có như thế ta mới không bị động, lúngtúng khi tình hình có sự thay đổi bất thường (thời tiết, cơ sở vật chất, điện, conngười )
- Khi tiến hành hoạt động, có thể điều chỉnh kế hoạch trước Trong quátrình chỉ đạo thực hiện hoạt động phải phù hợp với tình hình thực tiễn Chương
Trang 6trình và kế hoạch hoạt động phải được lập ra trên cơ sở khoa học, chi tiết và đảmbảo đạt hiệu quả cao Đặc biệt khi tiến hành hoạt động phải thể hiện được tínhkiên quyết, tránh tình trạng thường thấy trong các hoạt động, như “đầu voi, đuôichuột”, vì như thế sẽ dễ làm cho các em nảy sinh tâm lý chán nản, thiếu tác dụnggiáo dục.
- Thiết kế nội dung chương trình của hoạt động có thể bao gồm:
c/ Bước 3: Chỉ đạo thực hiện.
- Sau khi đã thực hiện tốt hai khâu đã trình bày trên thì người tổ chứchoạt động tiến hành phát động thực hiện (bằng văn bản, bằng các buổi hội họp,sinh hoạt ) Trong quá trình chỉ đạo thực hiện, trưởng ban phải chịu tráchnhiệm quán xuyến toàn bộ các khâu của hoạt động, phải thường xuyên kiểm tra,đôn đốc, đánh giá để kịp thời động viên, tuyên dương khen thưởng cũng như uốnnắn những lệch lạc của cá nhân, tập thể Các cá nhân được phân công phụ tráchtừng phần việc phải chịu trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện phần việc đượcphân công và phải có sự báo cáo kịp thời diễn biến từng trường hợp để trưởngban nắm và phối hợp thực hiện
- Phải tuyệt đối thực hiện đúng, đầy đủ những nội dung, chương trìnhhoạt động như đã thiết kế Tuy nhiên trong quá trình tổ chức thực hiện có thể có
Trang 7những phát sinh, vì thế người tổ chức cần phải linh hoạt, sáng tạo để điều chỉnhkịp thời cho phù hợp với tình hình, sau khi đã điều chỉnh phải báo ngay cho ban
tổ chức nắm được nội dung điều chỉnh, nếu trường hợp không điều chỉnh đượcthì phải xin ý kiến chỉ đạo của ban chỉ đạo, tuyệt đối không được tự ý điều chỉnhhoạt động và không báo cáo cho ban tổ chức
- Trong quá trình thực hiện cần phải thường xuyên bàn bạc, hội ý với ban
tổ chức để nắm bắt được diễn biến các hoạt động, tạo mọi điều kiện về vật chất,tinh thần để hoạt động được thực hiện một cách trọn vẹn nội dung chương trình
đã đề ra
d/ Bước 4 : Tổng kết và đánh giá kết quả
Dựa vào những bài học kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn mà ta thiết
kế và thực hiện hoạt động sao cho hiệu quả nhất Do đó sau khi đã tiến hànhxong hoạt động, ban tổ chức phải dành một khoảng thời gian thích hợp để đánhgiá, xem xét một cách nghiêm túc những mặt mạnh, những mặt yếu, những ưuđiểm, nhược điểm của cá nhân và tập thể Đây là một việc làm rất cần thiết
- Ban tổ chức tổ chức rút kinh nghiệm tự xem lại mình, đánh giá và rút rađược những bài học cho những hoạt động sau Hơn nữa tổng kết đánh giá để ban
tổ chức có sơ sở tuyên dương, khen thưởng cũng như phê bình, nhắc nhở những
cá nhân, tập thể Đây cũng chính là việc đảm bảo thực hiện yêu cầu tất yếu củaquá trình thiết kế và tổ chức thực hiện hoạt động
- Tuy nhiên trong quá trình tổ chức tổng kết, đánh giá cần phải thực hiệnmột cách khách quan, công bằng và vô tư về các vấn đề tổ chức, yêu cầu giáodục, nội dung, hiệu quả và các mối quan hệ với các đơn vị trong quá trình diễn rahoạt động của Đội
Trang 8Cánh trình bày một thiết kế :
3 Mẫu thiết kế một hoạt động Đội.
ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
Liên đội trường THCS …….
THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH CỦA HOẠT ĐỘNG
Trang 9Khi quan sát những con số thu đuợc, ta nhận thấy số học sinh chọn cột B
đã không còn nữa Học sinh chọn cột A và A+ đã tăng lên rõ rệt Tuy nhiên, đómới chỉ phần nào thấy những thay đổi của các em Trong thực tế, các em đã yêuthích hoạt động đội hơn, thích tham gia, thích làm việc tập thể hơn do đó kỹnăng sống của các em cũng được nâng lên Các hoạt động, phong trào văn hóavăn nghệ trong và ngoài nhà trường cũng sôi nổi hơn, kết quả thu được cũng khảquan hơn Thực tế, năm học vừa qua nhà trường đã tổ chức thành công nhiều
Trang 10hoạt động, những cuộc thi, buổi ngoại khóa, mang lại nhiều niềm vui cho chính các
em cũng như tạo hiệu quả cao trong việc giáo dục học sinh của nhà trường
Sau một thời gian thực hành những cách thức nêu trên vào thực tế khi thiết
kế và tổ chức các hoạt động đội, tôi nhận thấy hiệu quả công việc tiến triển khátôt, thể hiện rõ rệt qua các ý thức tham gia hoạt động của học sinh được nâng lên,các em tham gia với tinh thần tự giác cao vì tập thể trong công việc mà mìnhđược phân công và phụ trách Hơn thế các em cảm thấy và luôn đầy nhiệt tình,đầy hứng thú khi tham gia các hoạt động mang màu sắc riêng phù hợp với lứatuổi của mình Kết quả trên không chỉ tác động trực tiếp đến các em học sinhlàm cho các em gần hơn với hoạt động đội để rồi dần dần các em nhận thấy được
ý nghĩa, lợi ích khi tham gia các hoạt động đội trong nhà trường mà tránh xa cácthói hư tật xấu, các tệ nạn xã hội mà còn góp phần tác động tích cực đến giađình, nhà trường và chính quyền địa phương trong việc phối hợp giáo dục con
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân được đúc kết từ thực tếhoạt động, từ đồng nghiệp, từ các tài liệu chuyên môn Do thời gian công tác vàtuổi đời còn non trẻ nên vẫn còn nhiều hạn chế, rất mong được sự đóng góp đểsáng kiến này hoàn thiện hơn
Trang 11VII Đề xuất:
Qua thực tế hoạt động của liên Đội Tôi xin có một số kiến nghị sau:
1 Đối với Hội đồng Đội các cấp:
Cần phải phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục, mở lớp đào tạo và hướngdẫn Tổng phụ trách Đội có tính chất quy mô, tạo điều kiện giúp đỡ, nâng caonghiệp vụ cho Tổng phụ trách
Đồng thời nên tổ chức các cuộc giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa cácTổng phụ trách của các trường trong Huyện, trong Tỉnh để Tổng phụ trách trẻnhư tôi có điều kiện học hỏi và rút ra những kinh nghiệm cho bản thân
2 Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường cần quan tâm tạo điều kiện giúp đỡ về phươngtiện, cơ sở vật chất, kinh phí hơn nữa cho phong trào Đội ngày càng mạnh hơn
Và tôi cũng mong sự đóng góp ý kiến quý báu của các thầy, các cô, cácbạn đồng nghiệp để có thể làm tốt hơn nữa trong việc thúc đẩy phong trào Độingày càng phát triển
Trang 12PHỤ LỤC
* Một số mẫu thiết kế hoạt động Đội cụ thể.
Ở phần IV, mục 2 tôi đã trình bày các vấn đề liên quan đến các bước tiếnhành thiết kế một hoạt Đội Để minh họa cho những vấn đề đã nêu, sau đây tôixin đưa ra một số mẫu thiết kế một hoạt động cụ thể:
ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
Liên đội trường THCS …….
BẢN THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH KHAI GIẢNG NĂM HỌC 2011 – 2012
1 Thời gian : Ngày 5 tháng 9 năm 2011
2 Địa điểm : Sân trường Trường THCS
3 Thành phần tham gia : BGH, khách mời, giáo viên, CBCNV, HS toàn trường
4 Nội dung, chương trình cụ thể : gồm 2 phần
-Âm thanh
-Bục nói,-Sân khấu…
Đội văn nghệ tiếp cận sân khấu
Mất điện thì dùng máy nổ
Trang 13-Tuyên bố lý do, giới
thiệu đại biểu
- Tặng hoa đại biểu
- Giới thiệu BTC và
BGK
-TPT,-GVCN, chi đoàn
-Đội trống,cờ
-Hoa tặng đại biểu
-Âm thanh-Nhạc-Cờ, trống đội
-Hoa…
-Dẫn chươngtrình
- Đọc lời dẫn
- Âm thanh
- Nhạc, đạo cụ, Mic-Âm thanh
Trang 14-Âm thanh-Nhạc
- Bục nói
-Liên đội hàng ngang (theo sơ đồ)Các lớp, các chi đội
quyền địa phương
- Đại biểu -Âm thanh
Đại diện hội phụ
huynh học sinh lên
tặng quà cho học sinh
nghèo học giỏi
- Đại diện HCMHS
Trang 15Tổ chức trũ chơi dõn gian : Đổ nước vào chai và nhảy bao bố.
Tổng kết trao giải vào cuối buổi
Hiệu trưởng Trưởng ban HĐNGLL Người thiết kế
khối 6
khối 7 khối 8
đ ộ i c ờ
Đội cờ và đội trống LĐ
Trang 16ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
Liên đội trường THCS …….
BẢN THIẾT KẾ HỘI THI TÌM HIỂU VỀ ATGT
Chủ đề: “ATGT – Mối quan tâm của chúng ta”
1 Thời gian : Ngày 21 tháng 10 năm 2011
2 Địa điểm : Hội trường Trường THCS
3 Thành phần tham gia : BGH, khách mời, giáo viên, CBCNV, HS toàn trường
4 Nội dung, chương trình cụ thể : gồm 2 phần
TT Thời gian Địa
Người phụ trách và phối hợp
- Trưởng ban tổ chức đọc lời khai mạc hội thi
- Thông qua quyết
Âm thanh, ánh sáng, bàn ghế, băng rôn
Ban chỉ đạo, dẫn chương trình, ban giám khảo,phụ trách
cơ sở vật chất