SKKN sáng kiến kinh nghiệm nâng cao hiệu quả hoạt động đội sao đỏ liên đội tiểu học hòa hưng

LỜI NÓI ĐẦUrường TH Hòa Hưng là trường loại 3 so với các trường trongHuyện.Ngay từ khi mới thành lập,công tác Đội luôn được nhàtrường quan tâm chú trọng.Đặc biệt là việc tổ chức các hoạt

LỜI NÓI ĐẦU

rường TH Hòa Hưng là trường loại 3 so với các trường trongHuyện.Ngay từ khi mới thành lập,công tác Đội luôn được nhàtrường quan tâm chú trọng.Đặc biệt là việc tổ chức các hoạt độngĐội,ngoài giờ lên lớp.Thông qua các hoạt động của Liên Đội đã góp phần giáodục các em về đạo đức.Bồi dưởng các em tình yêu quê hương,gia đình,tinh thầnđoàn kết….đồng thời giúp các em định hướng phấn đấu trở thành những conngoan, trò giỏi,đội viên tốt,cháu ngoan Bác Hồ.Tuy nhiên trải qua nhiều nămhọc với nhiều hoạt động và sự thay đổi của đội ngũ cán bộ phụ trách hoạt độngĐội của Liên Đội,đôi lúc còn nhiều bất cập Một số hoạt động Đội do tổ chứcthiết kế còn sơ sài,mang tính hình thức,chưa thực sự bám sát với nhu cầu củaĐội,xu thế hội nhập trong thời kỳ đổi mới.Dẫn đến hiệu quả hoạt động Đội bịhạn chế

T

Qua nghiên cứu các tài liệu và thực tế công tác Đội trong những năm họctrước.Nay tôi mạnh dạn đưa ra giải pháp “Nâng cao chất lượng hoạt động củađội sao đỏ,Liên Đội TH Hòa Hưng”.Đề tài không tránh khỏi những thiếu sót,vìvậy tôi rất mong nhận các ý kiến đóng góp,xây dựng của cấp trên và đồngnghiệp để đề tài tiếp tục được hoàn thiện.

Xin chân thành cảm ơn!

Hòa Hưng,ngày 27 tháng 02 năm 2009

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài :

Tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trường học có rấtnhiều mảng hoạt động và có các đội chuyên như đội chuyên nghi thức, đội saođỏ, đội chuyên học tập, đội chuyên thể dục, đội chuyên văn nghệ,… các độichuyên có vai trò cách thức hoạt động khác nhau nhưng mục đích chung là gópphần xây dựng nề nếp phong trào chung của học sinh toàn trường Đặc biệt,đội sao đỏ của liên đội là hình thức hoạt động có hiệu quả, góp phần giữ gìn kỉcương, nề nếp phong trào chung của học sinh toàn trường

Có thể nói, Đội sao đỏ của Liên Đội có những đóng góp đáng kể cho mọithành công của nhà trường Thế nhưng, không phải lúc nào cũng biết phát huyhết tác dụng của đội sao đỏ, thậm chí nhiều trường nhiều Liên đội, đội sao đỏđược cử chọn ra chỉ mang tính hình thức, không có tiêu chí hoạt động cụ thể,thậm chí chỉ là công cụ để theo dõi những thiếu sót của đội viên, học sinh nênkhông phát huy được hết vai trò của tổ chức đội trong nhà trường Với tầm quantrọng của tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh và tác dụng của đội

sao đỏ nên mỗi Liên Đội cần quan tâm tới việc bồi dưỡng và phát huy vai trò tựquản, tự giác, sự nhiệt tình trong hoạt động của đội sao đỏ.

Xây dựng và bồi dưỡng đội sao đỏ là việc làm thường xuyên và quantrọng không thể thiếu được của người giáo viên - Tổng phụ trách Đội TNTP HồChí Minh ở các trường học Điều này chính là yếu tố quyết định sự thành côngtới các mặt hoạt động của toàn trường, các phong trào thi đua của đội thiếu niêncũng như từng bước nâng cao dần chất lượng học tập của học sinh Bồi dưỡngsao đỏ là phát huy những năng lực, phẩm chất cần có của đội sao đỏ, những sởtrường và tư chất của người đội viên Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.Đội sao đỏ luôn đóng vai trò quan trọng quyết định sự thành công trong cáchoạt động nề nếp của học sinh Vì vậy hơn ai hết, người giáo viên tổng phụtrách cần phải có trách nhiệm giáo dục bồi dưỡng và nâng cao kĩ năng hoạtđộng cho các em thường xuyên và có kế hoạch để giúp các em thực sự trởthành một sao đỏ gương mẫu, một đội viên ưu tú, một học sinh xuất sắc dướimái trường xã hội chủ nghĩa,phù hợp với xu thế hội nhập trong giai đoạn hiệnnay

Trước yêu cầu đổi mới chất lượng hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh vàhoạt động ngoài giờ lên lớp năm học 2008 – 2009, tôi nhận thấy đa số các emtrong đội sao đỏ của Liên Đội tiểu học Hòa Hưng chưa phát huy tốt nhiệm vụ

của mình trong hoạt động sao đỏ và trong các hoạt động khác Qua thời giannghiên cứu và tham khảo, tôi tiến hành chọn giải pháp: “ Nâng cao hiệu quảhoạt động đội sao đỏ Liên Đội tiểu học Hòa Hưng năm học 2008 – 2009”.

2 Đối tượng nghiên cứu:

Hiệu quả hoạt động đội sao đỏ Liên Đội Tiểu học Hòa Hưng năm học

2008 – 2009

3 Phạm vi nghiên cứu:

Giải pháp này, tôi thực hiện trong năm học 2008 -2009 để các em trongđội sao đỏ – Liên đội tiểu học Hòa Hưng phát huy tốt vai trò sao đỏ, hoạt độngđạt hiệu quả cao nhất

- Thời gian thực hiện:

Giai đoạn 1 : Giữa học kì 1: -Từ ngày 5/9 / 2008 -8/11/2008

Giai đoạn 2: Cuối học kì 1: -Từ ngày 9/11/2008- 2/1/2009

Giai đoạn 3: Giữa học kì 2: -Từ ngày 03/1/2009- 31/3/2009

4 Phương pháp nghiên cứu:

a, Tham khảo tài liệu:

- Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học năm 2006

-Chương trình công tác Đội năm học 2008-2009

- Tạp chí Người phụ trách số 3 năm 2007

- Hướng dẫn thực hiện chương trình rèn luyện đội viên năm 1997.

- Một số tình huống sư phạm

- Một số vấn đề về sư phạm học

b, Điều tra thực tiễn:

- Trao đổi với đồng nghiệp ở trường và các trường bạn để học hỏi kinhnghiệm về phương pháp hình thức tổ chức hoạt động đội sao đỏ,…

- Tham khảo ý kiến của chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường, các tổ chuyênmôn và giáo viên chủ nhiệm qua các buổi họp hội đồng sư phạm để cùng đưa raphương pháp, hình thức và kế hoạch hoạt động phù hợp với tình hình thực tếcủa trường, lớp và học sinh

- Họp đội sao đỏ cuối mỗi tuần, có thể mời ban giám hiệu, tổ chuyênmôn, giáo viên phụ trách, ban chỉ huy liên đội cùng dự đóng góp ý kiến, rútkinh nghiệm và đưa ra giải pháp tối ưu nhất giúp đội sao đỏ hoạt động thựchiện tốt vai trò trách nhiệm trong công tác sao đỏ

- Kiểm tra theo dõi thi đua, trao đổi góp ý cho các em trong đội sao đỏchấm điểm thi đua chưa đúng, chưa được chính xác từ đó giúp đỡ tạo điều kiệncho các em trong đội thực hiện có hiệu quả hơn

- So sánh đối chiếu kết quả của từng giai đoạn

c, Giả thuyết khoa học:

Trong phần đề ra các tiêu chí hoạt động, lựa chọn nhân sự của đội saođỏ, đề ra bảng điểm thi đua, nếu giáo viên tổng phụ trách đội không hướng dẫncách thực hiện, không giảng giải cụ thể và không kết hợp linh hoạt các phươngpháp dạy học sẽ dẫn đến các em trong đội sao đỏ làm sai, chưa đúng, chưachính xác, có thể quên, nhầm hoặc không hứng thú nhiệt tình nên không pháthuy hết vai trò trách nhiệm trong công việc Vì vậy, tổ chức hướng dẫn đội saođỏ thực hiện đúng các tiêu chuẩn hoạt động là việc làm rất quan trọng và cầnthiết của mỗi giáo viên tổng phụ trách đội trong năm học Bởi vì, từ việc đưa racác tiêu chí , lựa chọn đội ngũ sao đỏ và hướng dẫn đội sao đỏ theo dõi thi đuacụ thể các hoạt động, sẽ phát huy được tính tích cực, sự tự giác, niềm hăng saycủa các em trong mọi hoạt động của trường, của đội TNTP Hồ Chí Minh cũngnhư các hoạt động khác tạo nền móng cho việc hình thành nhân cách tốt đẹpcho những chủ nhân tương lai của đất nước

B NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận:

- Căn cứ điều 27 khoản 1 Luật giáo dục năm 2005; nêu rõ: “Mục tiêu của

giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức,trí tuệ,thể

chất,hẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN,xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân,chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên và đi vào cuộc sống lao động,tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”

- Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh được Hội Nghị BCH TW Đoàn TNCSHồ Chí Minh lần thứ 3,khóa VIII thông qua ngày 25/07/2003 đã xác định một

mục tiêu như sau: “Đội TNTP Hồ Chí Minh lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên,nhi

đồng làm mục tiêu phấn đấu,rèn luyện cho Đội TNTP Hồ Chí Minh,giúp đở thiếu nhi trong học tập,lao động,vui chơi,thực hiện quyền và bổn phận theo luật bảo vệ,chăm sóc và giáo dục trẻ em.”

- Từ sau Đại Hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX đến nay,công tác chăm sócgiáo dục thiếu niên nhi đồng và xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh của các cấpcó nhiều chuyển biến tích cực.Hoạt động và phong trào thiếu nhi được tổ chứcsâu rộng ,thu hút nhiều thiếu nhi tham gia;Vai trò tự quản của tổ chức Đội đượcđặc biệt chú trọng.Tất cả những yếu tố này nhằm góp phần nâng cao hiệu quảchăm sóc ,giáo dục thiếu niên nhi đồng,xây dựng Đội TNTP vững mạnh

- Học sinh tiểu học nhất là học sinh khối lớp 4 - 5 là lứa tuổi đang cónhiều chuyển biến về tâm sinh lí và tư duy Hành độngcủa các em dần chuyểnbiến từ thụ động giản đơn sang trạng thái tương đối chủ động và linh hoạt hơn

Lứa tuổi này, bước đầu các em đã có khả năng phân tích và tổng hợp đơn giản,biết tự điều chỉnh những hoạt động của bản thân nhưng ở mức độ không cao.Học sinh đã có ý thức và khả năng tự quản tương đối tốt, biết phối hợp và giúpđỡ nhau trong học tập và rèn luyện nhưng còn kém linh hoạt với những thay đổitrong sinh hoạt, học tập Vì vậy các em thường bị động, kém tự tin hoặc phảnứng chậm.

Để có được những hiểu biết, kiến thức, các em rất thích được tham giavào quá trình hoạt động tìm tòi và sáng tạo Quá trình hưng phấn thường chiếm

ưu thế, vì vậy các em rất hiếu động Các em thường ham chơi, ưa hoạt động,thích bắt chước và cố gắng làm theo đúng các quy định của giáo viên Ở lớp 4 -

5, học sinh đã có thể thực hiện được một số kĩ năng hoạt động cơ bản khá thànhthạo có khả năng phối hợp các hoạt động tương đối tốt được các em thể hiệncao hơn so với các lớp dưới Tuy nhiên, những kĩ năng hoạt động đó còn ở mứcđộ thấp, mang nặng tính tự nhiên và chưa bền vững

Khả năng thích ứng các hoạt động của các em với môi trường sống cònhạn chế, sức chịu đựng còn thấp, ý thức cùng những liên quan về hoạt độngđội , học tập, nề nếp còn yếu chưa đạt theo mong muốn

Chính vì thế, mục tiêu của hoạt động công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh vàhoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường học là cung cấp và trang bị cho học

sinh một số hiểu biết và những kĩ năng cơ bản về chương trình rèn luyện độiviên và dự bị đội viên, biết thực hiện đúng các tiêu chí hoạt động, biết vậndụng những kĩ năng cơ bản đã học vào sinh hoạt và học tập ở trường cũng như ởnhà sẽ góp phần giáo dục đạo đức lối sống lành mạnh, nâng cao dần chất lượnghọc tập từ đó các em ra sức phấn đấu rèn luyện để trở thành con ngoan, trògiỏi, bạn tốt, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ và sau này trở thành người cóích cho xã hội.

Muốn đội sao đỏ thực hiện đúng thì người giáo viên tổng phụ trách độicần phải giúp các em sao đỏ nắm được tất cả các nề nếp chung của nhà trườngvà liên đội đề ra Vì vậy, người giáo viên tổng phụ trách đội cần phải kết hợpvận dụng linh hoạt trong quá trình hoạt động công tác đội sao đỏ để cho họcsinh hiểu được nội dung và từng bước hoàn thiện kĩ năng hoạt động của đội saođỏ

2 Cơ sở thực tiễn:

Từ năm 2007-2008 đến nay tôi được giao nhiệm vụ công tác Tổng phụtrách Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Hòa Hưng,Huyện Trảng Bàngtôi nhận thấy đa số các em trong đội sao đỏ của liên đội còn thụ động, hoạtđộng nhiều lúc đạt hiệu quả chưa cao, chưa theo mong muốn Thực tế, các emhọc sinh trường tiểu học Hòa Hưng năm học 2008-2009 trình độ tiếp thu của các

em không đồng đều, mỗi em đều có hoàn cảnh gia đình khác nhau Gia đìnhcác em đa số làm ruộng rẫy, trình độ văn hóa nhận thức của cha mẹ các em cònhạn chế, hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cha mẹ thường đi làm ở xa nên việc họctập cũng như hoạt động Đội của các em chưa được gia đình quan tâm đúng mứctừ đồ dùng học tập đến trang phục, thời gian dành cho hoạt động Đội chưa đảmbảo vì các em còn phải lo phụ việc nhà Dẫn đến trong quá trình học tập vàhoạt động đội có nhiều nguyên nhân mà đội sao đỏ chưa chủ động trong hoạtđộng, nhiều khi còn thiếu sót, cụ thể có một số nguyên nhân sau:

a Học sinh:

- Các em nắm kiến thức và kĩ năng hoạt động đội ở mức độ chưa cao

- Việc tự ý thức trong việc học tập cũng như thói quen trong hoạt độngsao đỏ hiệu quả còn thấp chưa theo mong muốn

- Chưa phát huy hết năng lực và vai trò của từng học sinh trong hoạt độngsao đỏ

- Trong khi theo dõi thi đua giữa các lớp các em vẫn còn mang tính chấtganh đua chứ không phải là thi đua trong mọi hoạt động

b Tổng phụ trách

- Khi hướng dẫn và đề ra các tiêu chí hoạt động, bảng điểm thi đua chođội sao đỏ còn giảng giải nhiều và chưa đi sâu vào kĩ năng bồi dưỡng, sinhhoạt, tập luyện

- Tổng phụ trách đội nhiều khi còn xem nhẹ vai trò trách nhiệm của độisao đỏ hoặc có làm chỉ là hình thức, chưa trang bị tốt hành trang cần thiết chocông việc hoạt động sao đỏ

- Sự quan tâm đúng mức đến việc nhận thức, nhận xét, sửa chữa sai sóttrong từng hành động việc làm, tâm tư nguyện vọng của các em chưa đáp úngkịp thời

-Vận dụng các phương pháp, hình thức hoạt động chưa được linh hoạt nênkhông phát huy hết được tính tích cực, tự giác hoạt động của đội sao đỏ

c Thực trạng trường - lớp:

- Trường Tiểu học Hòa Hưng thuộc địa bàn xã An Hòa,Trảng Bàngtrường chỉ có một điểm, toa lạc ở tổ 58,Aáp Hòa Hưng,Xã An Hòa, địa bàn dân

cư ở đây tương đối rộng nên mọi hoạt động của đội sao đỏ, cũng như các hoạtđộng khác còn gặp rất nhiều khó khăn

- Năm học 2008 – 2009 trường có 250 em/ 114 nử/09 lớp,

Trong đó: Khối 1: 51/20 nử (2 lớp)

Khối 2: 48/24 nử (2 lớp)

- Một số giáo viên phụ trách chi, chưa thực sự nhìn nhận vai trò tráchnhiệm của mình trong hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh và hoạt độngngoài giờ lên lớp nói chung cũng như hoạt động đội sao đỏ nói riêng

d Về phía gia đình học sinh:

- Một số bậc cha mẹ học sinh không muốn con mình tham gia vào cáchoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh cũng như hoạt động sao đỏ mà thườngchỉ quan tâm đến việc học tập của con mình là chính

- Cha mẹ học sinh chưa thật sự coi hoạt động công tác đội và hoạt độngngoài giờ lên lớp là hoạt động góp phần giáo dục rèn luyện tốt nhân cách chongười học sinh

- Còn sợ làm công tác sao đỏ sẽ gây va chạm mất đoàn kết tới bạn bè

*Chất lượng đội sao đỏ, đầu giai đoạn 1: 4 / 14 em – Tỉ lệ 28,5% theo dõitương đối chính xác các hoạt động.

3 Nội dung giải pháp:

3.1 Giải pháp áp dụng :

Sao đỏ là đội ngũ cán sự đội rất nhiệt tình, năng động bạo dạn và cótrách nhiệm với công việc Đặc trưng công việc của sao đỏ rất nặng nề đòi hỏiphải đầu tư nhiều thời gian, các em thường phải đi sớm về muộn hơn các bạn,hàng ngày phải thường xuyên theo dõi sát sao và ghi chép đầy đủ mọi hoạtđộng thi đua của Liên Đội, chấm điểm thi đua các lớp cụ thể thông qua các tiêuchí bảng điểm thi đua, hàng tuần phải cộng điểm tổng hợp thi đua của các lớpvà nhận xét đánh giá công bằng, nhiều lúc phải va chạm với bạn bè vì côngviệc

- Với tinh thần “ Rèn càng sớm càng tốt”, “ Luyện càng nhiều càngquen” nên ngay từ đầu năm học, tôi đã chọn giải pháp để đội sao đỏ hoạt độngvà làm việc có hiệu quả góp phần đem lại kỉ cương, nề nếp phong trào chungcho học sinh toàn trường, tôi đã tiến hành thực hiện như sau:

- Tổ chức lựa chọn kĩ càng để có được một đội sao đỏ của Liên Đội lànhững học sinh có những phẩm chất như : năng động, nhiệt tình, bạo dạn, có

học lực khá trở lên, luôn gương mẫu trong mọi trong công việc Tuyệt đốikhông giới thiệu tuỳ tiện,miển cưỡng gọi là có cho xong

- Bồi dưỡng thường xuyên cho các em những kĩ năng nghiệp vụ hoạtđộng đội và những phẩm chất của đội sao đỏ, làm cho các em thấy được vai tròvà trách nhiệm của mình xứng đáng với sự tin tưởng và gửi gắm của thầy cô vàcác bạn

- Phát huy những khả năng của các em, bên cạnh đó cần có sự quan tâmvà tạo điều kiện thuận lợi cho các em trong mọi hoạt động

- Kiểm tra, theo dõi đánh giá đúng mức và sát sao chỉ đạo, đôn đốc độisao đỏ kịp thời

-Trang bị đủ cho các em những phương tiện cần có của một sao đỏ nhưbút, sổ sách, băng biển, cấp hiệu sao đỏ,…

-Biểu dương, khen thưởng kịp thời những đội viên sao đỏ làm việc tíchcực và cũng chỉ nên góp ý nhẹ nhàng đối với những thành viên chưa hoàn thànhcông việc điều này sẽ động viên khích lệ các em khi các em nghĩ rằng mọingười vẫn luôn tin tưởng và đặt niềm tin ở mình Phải xử lí nghiêm các trườnghợp xúc phạm thoá mạ gây khó khăn cho đội sao đỏ để củng cố tạo niềm tintrong công việc cho các em

- Các em trong đội sao đỏ làm việc vất vả, có thể nói khối lượng côngviệc tương đương với khối lượng của các em lớp trưởng nhưng cường độ làmviệc của các em liên tục và căng thẳng Chính vì thế luôn quan tâm đến quyềnlợi ngang bằng như các em lớp trưởng, coi sao đỏ là những cán sự Đội tích cực,tổ chức giao lưu, học tập kinh nghiệm ở các bạn gương mẫu điển hình để độngviên cổ vũ các em

3.2 Thực hiện giải pháp

3.2.1 Giai đoạn 1: Từ ngày 5 / 9 /2008 – 8 /11/2008

- Về tổ chức:

Tìm ra mặt mạnh và mặt yếu của đội sao đỏ những năm trước để pháthuy cho năm học này Kết quả hoạt động của đội sao đỏ phụ thuộc vào chấtlượng của các thành viên Các đội viên sao đỏ là những đội viên ưu tú, có nănglực toàn diện, nhiệt tình, bạo dạn và có thái độ nghiêm túc trong công việc.Chính vì vậy ta cần phải khảo sát lại toàn bộ đội ngũ và tìm ra những điểmmạnh, điểm yếu để phát huy hay khắc phục đưa chất lượng hoạt động có hiệuquả Ngay khi chuẩn bị bước đầu năm học, tôi đã tổ chức cho các chi đội ở khốilớp 4 - 5 bình chọn những đội viên tiêu biểu để tham gia vào đội sao đỏ Kếtquả đã bình chọn được 14 em ; trong đó: Khối 5: 8 em ; Khối 4: 6 em Sau đó,tổ chức họp sao đỏ hướng dẫn tiêu chí theo dõi thi đua và phân công trực chéo

lớp và theo dõi thi đua, các em sao đỏ khối 5 mỗi em theo dõi thi đua một lớp,riêng khối lơpù 4 thì 2 em theo dõi thi đua một lớp để hỗ trợ cho nhau Cử tổtrưởng đội sao đỏ phụ trách ở điểm trường chính, tổ phó phụ trách điểm trườnglẻ

Tham mưu Chi bộ, Ban giám hiệu, chi đoàn, phối hợp cùng đội ngũ giáoviên phụ trách chi đội – lớp, giáo viên bộ môn luôn quan tâm động viên kịpthời đề cao vai trò của đội sao đỏ tạo điều kiện trang bị những hành trang cầnthiết cho các em trong công việc, nắm bắt những tâm tư tình cảm phản ánh kiếnnghị để cùng chia sẻ với các em và để các em thấy được công việc của mìnhđang làm là rất có ý nghĩa, giúp các em thêm hứng thú với công việc, thêm gắnbó và có trách nhiệm hơn

- Tập huấn – bồi dưỡng cho các em:

Tổng phụ trách tham mưu với Chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường và phốihợp chặt chẽ với đội ngũ giáo viên phụ trách chi (lớp), lên chương trình và triểnkhai các tiêu chí bảng chấm điểm thi đua cụ thể hàng tuần ngay từ đầu năm họcđể các em đội viên nhi đồng của toàn trường cùng biết thực hiện, mỗi lớp đềucó một sổ theo dõi thi đua các nề nếp, hoạt động của đội TNTP Hồ Chí Minh vàhoạt động ngoài giờ lên lớp hàng tuần theo mẫu sau:

Tuần: ……