Bai 14 lang le sa pa

Tác giả: Ông thường viết về công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc những năm 60- 70 của TK XX Văn của ông ánh lên vẻ đẹp con người, khiến chúng ta như thấy tâm hồn được thanh lọc và thêm y

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Ông thường viết về công

cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc những năm 60-

70 của TK XX

Văn của ông ánh lên vẻ đẹp con người, khiến chúng ta như thấy tâm hồn được thanh lọc

và thêm yêu cuộc sống

Ông còn viết báo, làm biên tập

và dịch 1 số tác phẩm nổi tiếng của VHNN

Nguyễn Thành Long

(1925-1991), quê tỉnh

Quảng Nam

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

Tác phẩm chính: Bát cơm cụ Hồ (1955),

Giữa trong xanh (1972), Lí Sơn mùa tỏi(1980)…

Giải thưởng Phạm Văn Đồng

1955

- Tam thất: Cây dược liệu, cùng họ với cây nhân sâm, chỉ trồng được ở một số vùng núi cao, khí hậu mát, trồng lâu năm mới có củ, củ dùng làm thuốc bổ dưỡng

và chữa bệnh

Dãy Hoàng Liên Sơn

Đỉnh Yên Sơn cao 2600m

- Khí tượng: là ngành khoa học chuyên nghiên cứu về khí hậu, thời tiết nhằm theo dõi và dự báo khí hậu, thời

tiết

Hoàn cảnh ra đời

Vào mùa hè 1970, là kết quả của chuyến đi thực tế ở Lào Cai Truyện trích từ “ Giữa trong

xanh” 1972

Lặng lẽ Sa Pa là kết quả của chuyến đi thực tế Tây Bắc của Nguyễn Thành Long năm 1970 Trong không khí cả miền Bắc thi đua xây dựng chủ nghĩa xã hội, tác phẩm đã

ca ngợi những con người sống giữa non xanh lặng lẽ nhưng

có trái tim sôi nổi trẻ trung, hết lòng vì Tổ quốc Nhân vật của truyện rất giản dị.

Đảo ngữ “ lặng lẽ” → mở ra hình ảnh Sa Pa với vẻ đẹp êm đềm, thanh tĩnh và thơ mộng.

Ý nghĩa nhan đề

“Lặng lẽ Sa Pa”

Gợi liên tưởng đến những con người trên mảnh đất Sa Pa → ẩn sâu trong sự lặng lẽ của cảnh vật

là những con người lao động thầm lặng, say mê, không cần được ca tụng để cống hiến cho quê hương.

Truyện ngắn Thể loại

PTBĐ

Nhân

vật

Tự sự (miêu tả, biểu cảm, nghị

luận)

Ngôi thứ 3, điểm nhìn trần thuật từ NV ông

họa sĩ

Anh thanh niên, ông họa sĩ, cô kĩ sư, bác lái

xe và những người chỉ xuất hiện qua lời kể của anh TN

Ngôi kể

Bố

cục

Từ đầu→ cô độc nhất thế gian

Tiếp theo→ có vật gì như thế

Sự xuất hiện của anh TN qua lời kể của bác lái xe

Cuộc chia tay đầy

xúc động

Cuộc gặp gỡ giữa anh

TN với ông họa sĩ, cô kĩ

sư và bác lái xe

Còn lại

*Tóm tắt

Trên chuyến xe khách từ Hà Nội lên Lai Châu qua Sa

Pa, ông họa sĩ già, bác lái xe, cô kĩ sư trẻ tình cờ quen nhau Bác lái xe giới thiệu cho ông họa sĩ và cô kĩ sư làm quen với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn Trong cuộc gặp gỡ ba mươi phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái, pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và công việc của anh Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh Anh thanh niên từ chối và giới thiệu với ông những người khác mà anh cho là xứng đáng hơn anh Những con người tình cờ gặp nhau bỗng trở nên thân thiết Khi chia tay, ông họa sĩ hứa sẽ quay trở lại, cô kĩ sư thấy xúc động và yên tâm hơn với quyết định của mình, còn anh thanh niên tặng mọi người một làn trứng.

Cuộc gặp gỡ tình cờ, ngắn ngủi giữa ông họa

sĩ, cô kĩ sư, bác lái xe với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh núi Yên Sơn ở Sa Pa

Tình huống

truyện

II/Tìm hiểu nội dung

1 Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:

Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.

[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong lũng hai bên đường.

“ Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng

Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn

cả vào gầm xe.

II/Tìm hiểu nội dung

1 Bức tranh nên thơ về

Nhóm 2: Trong công việc , cuộc sống có những suy nghĩ như thế nào ?Qua đó em hiểu gì về anh ?

Nhóm 3: Trong sinh hoạt hằng ngày , anh còn là một người như thế nào?Tìm chi tiết minh họa?

Nhóm 1:Tìm hiểu về hoàn cảnh sống và công việc của anh thanh niên

Nhóm 4: Trong cách đối xử với mọi người, anh thanh niên có phẩm chất nào đáng quý? Tìm chi tiết minh họa?

*Hoàn cảnh sống và công việc.

“ Một anh thanh niên hai mươi bảy tuổi! Đây là đỉnh Yên Sơn, cao hai nghìn sáu trăm mét Anh ta làm

công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu Cách đây bốn

năm, có hôm tôi cũng đang đi thế này chợt thấy một khúc thân cây chắn ngang đường, phải hãm lại Một anh thanh niên ở đâu chạy đến, hè với tôi và khách đi xe đẩy khúc cây ra một bên cho xe đi Hỏi ở đây mà ai đẩy cây ra giữa đường thế này, anh chỉ đỏ mặt Thì ra anh ta

mới lên nhận việc, sống một mình trên đỉnh núi, bốn

bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo, chưa quen, thèm người quá, anh ta kiếm kế dừng xe lại để gặp

chúng tôi, nhìn trông và nói chuyện một lát.”

Cháu ở đây có nhiệm vụ đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước

thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến

đấu”.   

một giờ sáng Bản báo ấy trong ngành gọi là “ốp”…

Gian khổ nhất là lần ghi và báo về lúc một giờ sáng… Nửa đêm … gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới Cái im lặng

lúc đó thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà

gió thì giống như những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung …Những lúc im lặng lạnh cóng mà lại nghe hừng hực như cháy Xong việc, trở về,

không tài nào ngủ lại được.

Dãy Hoàng Liên Sơn

Suy nghĩ về công việc và cuộc sống:

“…khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được ? Huống chi công việc của cháu gắn

việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.”

“…Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà

làm việc ?”

“Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng Đối với

phúc.”

“Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm…một góc trái với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách”

Anh thường gửi bác lái xe mua sách Khi bác lái xe

đưa gói sách cho anh, anh “mừng quýnh”.

kia, bỗng nhiên lại gặp hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong…ngay lúc dưới kia là mùa hè….

Anh ấn cái làn vào tay bác già và nói vội vã:

- Cái này để ăn trưa cho bác, cho cô và bác lái xe Cháu có bao nhiêu là trứng, ăn không xuể…

“Anh con trai, rất tự nhiên

như với một người bạn đã

quen thân, trao bó hoa đã

cắt cho người con gái, và

cũng rất tự nhiên, cô đỡ

lấy.”

“Tôi cắt thêm mấy cành nữa Rồi cô muốn lấy bao nhiêu nừa, tùy ý Cô cứ cắt một bó rõ to vào Có thể cắt hết,

nếu cô thích Tôi không biết kỉ niệm thế nào cho thật

long trọng ngày hôm nay Bác và cô là đoàn khách thứ

hai đến thăm nhà tôi từ Tết Và cô là cô gái thứ nhất từ

Hà Nội lên tới nhà tôi từ bốn năm nay”,

Thái độ, tình cảm đối với mọi người:

Thái độ, tình cảm đối với mọi người:

+ Tình thân với bác lái xe, gửi vợ bác lái xe củ tam thất

+ Đón tiếp khách nồng nhiệt, ân cần chu đáo: tặng hoa, mời trà, vui vẻ trò chuyện

+ Xúc động khi chia tay: quay mặt đi, tặng làn trứng, không dám tiễn khách dù chưa đến giờ “ốp”

+ Quý trọng thời gian gặp gỡ: đếm từng phút, tiếc rẻ khi chỉ còn năm phút

+ Từ chối khi thấy bác họa sĩ vẽ mình, giới thiệu người khác xứng đáng hơn

 Chân thành, cởi mở, hiếu khách, khiêm tốn

Hoàn cảnh sống và làm việc: vô cùng khắc nghiệt,

cô đơn

Suy nghĩ về công việc: say

mê, yêu nghề, tận tụy

Anh thanh

niên

“…ông họa sĩ cảm giác mình bối rối …Vì họa sĩ đã

bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao ước được biết,

ôi, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi

một ý sáng tác, một nét mới đủ là giá trị một chuyến

đi dài ”

“ Những lời giới thiệu trước ấy làm nhà họa sĩ già xúc

động mạnh khi nhìn thấy người con trai tầm vóc bé nhỏ, nét mặt rạng rỡ từ trên sườn núi trước mặt chạy

Là người nghệ sĩ chân chính, yêu nghề, yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp; trí thức, lịch thiệp với nhân cách đẹp, đời sống nội tâm phong phú.

Con người thân thiện, cởi mở, gàn gũi với mọi người.

a/Ông họa

sĩ

3/ Những nhân vật khác:

b/ Cô kĩ sư:

+ Xúc động trước cuộc sống và tâm hồm anh thanh

niên

+ Cô đánh giá đúng hơn về mối tình nhạt nhẽo đã từ

bỏ và yên tâm hơn với quyết định của mình: lựa chọn một cuộc sống có ý nghĩa

 Bừng dậy những tình cảm đẹp khi bắt gặp ánh sáng từ một tâm hồn đẹp.

c/ Bác lái xe:

Cởi mở, vui tính.

c/ Những nhân vật không xuất hiện:

+ Anh bạn đồng nghiệp cũng lặng lẽ cống hiến trên đỉnh Phan-xi-păng cao 3142m.

+ Ông kĩ sư vườn rau Sa Pa hết lòng với công việc + Anh cán bộ nghiên cứu sét 11 năm trời không một ngày nào xa cơ quan.

+ Ông bố anh xung phong đi bộ đội.

 Lòng yêu mến, cảm phục những con người sống

và làm việc lặng lẽ, quên mình, cống hiến sức lực và trí tuệ cho nhân dân, Tổ quốc.

III Tổng kết

1 Nội dung

Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa thành công hình ảnh những

conngười lao động bình thường, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng ở một mình trên đỉnh núi cao Qua đó, truyện khẳng định vẻ đẹp của conngười lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng.

-Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.

-Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.

-Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn -Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận.

-Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.

Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ với những con người trong

một chuyến đi thực tế của nhân vật ông họa sĩ, qua đó, tác giả thể hiện niềm

yêu mến đối với những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc.

2.Nghệ thuật:

3 Ý nghĩa văn bản:

1 TỪ KHÓA 2

1-Truyện ngắn LLSP khắc họa hình ảnh những con người…

bình thường mà tiêu biểu là anh thanh niên (7 chữ cái)

? ? ? ? ? ? ?

L A O Đ Ộ N G

2-Công việc của những người trên đỉnh SaPa là công việc …

cho đất nước (Từ láy có 8 chữ cái)

4-Nhân vật góp cái nhìn trần thuật làm hoàn thiện

phẩm chất anh thanh niên ? (8 ô chữ)

? ? ? ? ? ? ? ?

Ô N G H Ọ A S Ĩ

5-Ai là người tạo ra cuộc gặp gỡ giữa đoàn khách

với anh thanh niên?(8 ô chữ)

10-Ngoài yếu tố tự sự, miêu tả truyện còn có yếu tố

…làm câu chuyện thêm triết lý.(8 ô chữ)

Ẽ S

A P A