Nước ta phải thực hiện chính sách phân bố lại dân cư và nguồn lao động giữa các vùng vì: 1.0đ - Sự phân bố dân cư và nguồn lao động của nước ta diễn ra không đồng đều giữa đồng bằng và m[r]
Trang 1Bài tập 28 ; Vẽ biểu đồ thích hợp và nhận xét, giải thích về cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của dân số Việt Nam thời kỳ 1979 – 2004 ( Đơn vị : triệu người )
30
20 42,5 38,7 33,6 28,0
10
1979 1989 1999 2004 ( năm )
Biểu đồ về cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của nước ta thời kỳ 1979 - 2004
: 60 tuổi trở lên , : 45 → 59 tuổi , : : 0 → 14 tuổi
1979 1989 1999 2004
0 -14 42,5 38,7 33,6 28,0
15 - 59 50,4 54,1 58,3 63,0
60 trở lên 7,1 7,2 8,1 9,0
Trang 2• Ngoài lao động: tăng liên tục, nhìn chung là tăng 7,4: 3,7 = 2 lần
+ Về giá trị : % • Dưới lao động: giảm liên tục, nhìn chung là giảm 14,5 %
• Trong lao động: tăng liên tục, nhìn chung là tăng 12,6 %
• Ngoài lao động: tăng liên tục, nhìn chung là tăng 1,9 %
- Đã có xu hướng già hóa dân số ( Khi dưới lao động: giảm, ngoài lao động: tăng )
- Vậy, nước ta ở giai đoạn cuối của dân số trẻ → nên dưới lao động đã giảm, mà mới qua dân số già nên tỉ lệ người già cũng chưa cao => dân số phụ thuộc thấp ( Đây là hiện tượng ‘’ dân số vàng ”: tạo thuận lợi trong phát triển kinh tế- xã hội của nước nhà )
- Dưới lao động: giảm nhờ đẩy mạnh thực hiện kế hoạch hóa gia đình để giảm tỉ
lệ sinh
-Bài tập 31 : Quan sát & trả lời theo bảng số liệu dưới đây:
Quốc gia : Hoa Kỳ LB Nga Nhật Bản
Ô-xtrây-lia
TrungQuố c
Việt Nam
Thủ đô: Wasinhto
n
Mat xcơva
Việt Nam
Thủ đô: Wasinhto
n
Matxcơva
Tô ki ô Can be ra Bắc Kinh Hà Nội
Trang 3Múi giờ : - 5 + 3 + 9 + 10 + 8 + 7Ngày,
Hướng dẫn trả lời
Sự phân bố của ngành công nghiệp năng lượng điện nước ta:
- Thủy điện phân bố chủ yếu ở vùng đồ núi và thường gắn với các con sônglớn: hệ thống sông Hồng (sông Đà), sông Đồng Nai,… và gần các mỏ khoáng sản:than, dầu, khí
- Đặc điểm khác nhau giữa các nhà máy nhiệt điện ở miền Bắc và miềnNam:
+ Nhà máy nhiệt điện ở miền Bắc chủ yếu dựa vào mỏ than ở Quảng Ninh,
a/ Nêu tên các hướng sông chính ở nước ta?
b/ Vì sao phần lớn sông ngòi nước ta ngắn và dốc ?
Câu 2 : (2 điểm)
a/ Nêu các hướng sông chính ở nước ta (1điểm)
- Hướng TB- ĐN là hướng chủ yếu có các sông: sông Đà, sông Hồng, sông
Mã, sông Cả, sông Ba, sông Tiền, sông Hậu (0,25 điểm)
- Hướng vòng cung: sông Gâm, sông Lô, sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam (0,25 điểm)
- Các hướng khác: ĐN-TB (sông Kỳ Cùng) , ĐB-TN (sông Đồng Nai), T-Đ (sông Xê Xan) (0,5 điểm)
b/ Vì sao phần lớn các sông ngắn và dốc? (1 điểm)
- Lãnh thổ Việt Nam hẹp ngang và nằm sát biển (0,5 điểm)
Trang 4- Địa hình 3/4 diện tích là đồi núi Đồi núi ăn sát ra biển nên dòng chảy dốc lũ lên nhanh (0,5 điểm)
+ Khả năng tiếp nhận trình độ kỹ thuật
+ Đội ngũ lao động kỹ thuật ngày càng tăng: Hiện nay lao động kỹ thuật cókhoảng 5 triệu người ( chiếm 13% tổng số lao động) trong đó số lao động có trình
độ Đại học Cao Đẳng là 23%
( Mỗi ý đúng 0,25 điểm, cộng 1 điểm)
- Những mặt tồn tại:
+ Thiếu tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động chưa cao
+ Đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật có tay nghề còn ít
+ Lực lượng lao động phân bố không đều chỉ tập trung ở đồng bằng Đặcbiệt lao động kỹ thuật ở các thành phố lớn dẫn đến tình trạng thiếu việc làm ở đồngbằng, thất nghiệp ở thành phố, trong khi đó ở Miền núi và Trung du lại thiếu laođộng
+ Cơ cấu lao động chuyển dịch chậm, lao động nông nghiệp còn chiếm ưuthế
( Mỗi ý đúng 0,25 điểm, cộng 1 điểm)
* Việc làm đang là vấn đề kinh tế xã hội gay gắt ở nước ta:
- Số người thiếu việc làm cao, số người thất nghiệp đông Tỷ lệ thiếu việclàm ở nông thôn là 28,2%; Tỷ lệ thất nghiệp ở thành phố là 6,8% Mỗi năm tăngthêm 1 triệu lao động ( số liệu năm 2003) Thiếu việc làm sẽ gây nhiều vấn đềphức tạp cho xã hội nên hiện nay vấn đề việc làm đang là vấn đề gay gắt ở nước ta.Gay gắt nhất là đồng bằng Sông Hồng và Bắc Trung Bộ
(1điểm)
* Hướng giải quyết:
- Hướng chung:
+ Phân bố lại dân cư và nguồn lao động giữa các vùng
+ Đa dạng hóa các loại hình đào tạo, dạy nghề
Trang 5+ Lập các trung tâm giới thiệu việc làm.
+ Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần
( Mỗi ý đúng 0,5 điểm, cộng 2 điểm)
- Nông thôn:
+ Đẩy mạnh công tác kế hoạch hóa gia đình
+ Đa dạng hóa các loại hình kinh tế ở nông thôn
( Mỗi ý đúng 0,25 điểm, cộng 0,5 điểm)
- Thành thị:
+ Mở rộng các trung tâm công nghiệp, xây dựng các khu công nghiệp mới.+ Phát triển các hoạt động công nghiệp công nghiệp, dịch vụ để thu hút laođộng
( Mỗi ý đúng 0,25 điểm, cộng 0,5 điểm) Câu 3: (5 điểm)
Dựa vào Atlat và kiến thức đã học hãy cho biết:
1 Trong các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta thì nhân tố nào được coi là yếu tố quyết định để tạo nên những thành tựu tolớn trong nông nghiệp hiện nay? Hãy phân tích ảnh hưởng của nhân tố đó
2 Thuỷ sản là ngành ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nước
ta
a Hãy trình bày tình hình phát triển của ngành thuỷ sản
b Giải thích tại sao hoạt động thuỷ sản ở nước ta trong những năm gần đây lại trở nên sôi động?
Câu 3 (5 điểm)
1 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp (2,5đ)
- Các nhân tố: gồm nhân tố tự nhiên và kinh tế - xã hội Trong đó nhân tố kinh tế -
xã hội là yếu tố quyết định (0,5đ)
- Ảnh hưởng của từng nhân tố
+ Dân cư và lao động nông thôn: chiếm tỉ lệ cao, nhiều kinh nghiệm sản xuất
nông nghiệp (0,5đ)
+ Cơ sở vật chất – kĩ thuật: ngày càng hoàn thiện ( 0,5đ)
+ Chính sách phát triển nông nghiệp: nhiều chính sách nhằm thúc đẩy nông
nghiệp phát triển (0,5đ)
+ Thị trường trong và ngoài nước ngày càng mở rộng (0,5đ)
2 Tình hình phát triển của ngành thuỷ sản Nguyên nhân (2,5đ)
a) Tình hình phát triển của ngành thuỷ sản
+ Khai thác thuỷ sản: Sản lượng tăng khá nhanh ( 0,5đ)
+ Nuôi trồng thuỷ sản: phát triển nhanh, đặc biệt là nuôi tôm, cá ( 0,5đ)
Trang 6+ Xuất khẩu thuỷ sản đã có bước phát triển vượt bậc ( 0,5đ)
b) Nguyên nhân
+ Thị trường trong và ngoài nước ngày càng mở rộng (0,5đ)
+ Nước ta có nhiều tiềm năng để phát triển ( 0,25đ)
+ Các nguyên nhân khác (phương tiện đánh bắt, cơ sở vật chất kĩ thuật,
- Sự phân bố dân cư và nguồn lao động của nước ta diễn ra không đồng đều giữa đồng bằng và miền núi (dẫn chứng)
- Phát triển các hoạt động công nghiệp và dịch vụ ở các đô thị (0,5đ)
- Đa dạng hoá các loại hình đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn lao động (0,25đ)
Trang 7- Tăng cường mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đÈy mạnh việc xuất khẩu lao động(0,25đ)
- chức năng của từng loại rừng phân theo mục đích sử dụng
+ Rừng sản xuất: cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp, cho dân dụng vàcho xuất khẩu
(0,5 điểm)+ Rừng phòng hộ: Phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường (chống lũ, bảo
vệ đất chống xói mòn, bảo vệ bờ biển …)
Kinh tuyến 1000 Đ thuộc múi giờ: 100:15=6 dư 10 Nên thuộc múi giờ 7
Kinh tuyến 1000 T thuộc múi giờ:
-(360-100):15=17 dư 5 Nên thuộc múi giờ 17
-24-7=17
Kinh tuyến 1150 T thuộc múi giờ: (360-115):15=
Sau đó làm tương tự bài tập 1
Cách khác: Không chính xác với trường hợp 2 kinh tuyến : 1 ở đầu múi , 1 ở cuốimúi
-Khoảng cách chênh lệch hai kinh tuyến là: 1000 Đ đến1000 T là 200
-Tức là chênh nhau: 200:15=13 múi
-1000 T sẽ có giờ là: 16-13=3 giờ
Trang 8Bài số 3 : Một hành khách nước ngoài đi chuyến bay liền từ nước mình tới sân bay
Tân Sơn Nhất – Việt Nam vào lúc 20 h ngày 24/12/2005 Ông nhận thấy đồng hồ của mình kém với giờ Việt nam là 6 giờ cùng ngày Hỏi ông ta đi từ quốc gia có
thủ đô thuộc múi giờ bao nhiêu
Bài làm
- Như vậy múi giờ nơi xuất phát chênh với múi giờ Việt Nam là 6 múi về phía T
– Vậy thủ đô nước đó ở múi giờ 7 – 6 = 1
– Sẽ thuộc kinh tuyến từ : 7,5 độ – 22,5 độ
Câu 1: (2 điểm)
Khu vực đồi núi Việt Nam được chia làm mấy vùng? Đó là những vùng nào ? Hãy trình bày đặc điểm của những vùng đó
Câu 2: (4,0 điểm)
Dựa vào Atlas Địa lý Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:
a) Trình bày thời gian hoạt động và tính chất của gió mùa nước ta
b) Kể tên một số địa điểm có lượng mưa trung bình 2800 mm? Vì sao các địađiểm trên thường có lượng mưa lớn?
Câu 1
(4,0đ)
Giải thích
- Do địa hình miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ với những dãy núi cao chạy
theo hướng tây bắc – đông nam, với những dãy núi song song so le nhau
- Dãy Hoàng Liên Sơn như bức tường đồ sộ chắn gió mùa đông bắc
- Gió đông bắc đầu mùa còn yếu chỉ ảnh hưởng ở miền Bắc và Đông Bắc
Bắc Bộ (do núi thấp, hướng cánh cung)
- Đến giữa và cuối mùa đông gió đông bắc vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn
cao và đồ sộ nên có hiện tượng phơn vì thế nhiệt độ ở miền này vẫn cao
hơn miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ từ 2 - 30C Do vậy, miền Tây Bắc và
Bắc Trung Bộ có mùa đông ngắn và ấm hơn miền Bắc và Đông Bắc Bắc
a) Phân tích mặt thuận lợi của đất nước có 54 dân tộc như nước ta
b) Kể tên một số sản phẩm thủ công tiêu biểu dân tộc ít người của tỉnh NinhThuận mà em biết
Câu 3
(6,0đ)
a) Thuận lợi của quốc gia có nhiều dân tộc:
- Đa dạng về văn hóa làm cho nền văn hóa Việt Nam phong phú, giàu bản
sắc phát triển du lịch văn hóa
- Mỗi dân tộc có kinh nghiệm riêng trong sản xuất và đời sống sản phẩm
1 đ
1 đ
Trang 9phong phú, đa dạng phục vụ nhu cầu trong nước và ngoài nước.
- Địa bàn cư trú của các dân tộc ít người chủ yếu là miền núi và trung du
còn dân tộc Việt (Kinh) sống khắp cả nước tạo sự đoàn kết trong sản
xuất và bảo vệ an ninh quốc phòng cho đất nước
- Kiều bào yêu nước ở nước ngoài cũng đóng góp trí tuệ, vật chất góp
phần xây dựng nước nhà
b) Các sản phẩm thủ công của dân tộc ít người tỉnh Ninh Thuận
- Dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp, Chung Mỹ (Huyện Ninh Phước)
- Gốm Chăm Bàu Trúc (Huyện Ninh Phước)
(Thí sinh có ghi địa danh huyện cho 1,0 đ/ sản phẩm, nếu chỉ nêu tên làng
Qua bảng số liệu năng suất lúa của Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông
Cửu Long và cả nước dưới đây:
a Vẽ biểu đồ thích hợp về tốc độ phát triển năng suất lúa của Đồng bằng sông
Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước từ năm 1995 đến năm 2002 (lấy năm
1995 = 100%)
b Giải thích vì sao năng suất lúa của Đồng bằng sông Hồng lại cao hơn so với
Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước từ năm 1995 đến năm 2002 ?
Câu
4: (6,0
đ)
a Tính tốc độ phát triển năng suất lúa của Đồng bằng sông Hồng,
Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước năm 2000, 2002.
Trang 10b.Vẽ biểu đồ:
- Biểu đồ đường biểu diễn
- Vẽ đúng, tỷ lệ chính xác trên trục tung, trục hoành
- Hình thức đẹp, có chú thích và tên biểu đồ
c Giải thích:
Năng suất lúa của Đồng bằng sông Hồng cao hơn Đồng bằng sông Cửu
Long và cả nước từ năm 1995 đến 2002 là do:
- Đất phù sa của Đồng bằng sông Hồng rất tốt, hàm lượng phù sa cao nhất
cả nước (1010g/m3) thuận lợi cho việc trồng lúa nước
- Đồng bằng sông Hồng có mật độ dân số cao nhất trong cả nước có nhu
cầu về lúa gạo rất lớn cho tiêu thụ và xuất khẩu
- Áp dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào sản xuất lúa từ các
viện, các trung tâm kỹ thuật nông nghiệp của vùng, của cả nước
- Người dân Đồng bằng sông Hồng có trình độ thâm canh cây lúa nước từ
lâu đời
2,0 đ
0,5đ0,5đ0,5đ0,5đ
Câu 1: (3,0 điểm)
a Nêu khái niệm giờ múi, giờ quốc tế
b Khi ở Anh (múi giờ số 0) là 5 giờ, ngày 01 tháng 6 năm 2016 thì các địa
điểm sau là mấy giờ, ngày, tháng, năm nào?
Vị trí Liên Bang
Nga
Việt Nam
Achentin a
Hoa Kỳ (Lôt Angiơlet)
a Khái niệm giờ múi, giờ quốc tế
- Giờ múi: Trái Đất được chia làm 24 múi giờ, mỗi múi rộng 15
độ kinh tuyến Các địa phương nằm trong cùng một múi sẽthống nhất một giờ, đó là giờ múi
- Giờ quốc tế: là giờ ở múi số 0
Việt Nam
na
Achenti-Hoa Kỳ (Lôt Angiơlet)
Kinh độ 450Đ 1050Đ 600T 1200T
Ngày, 1/6/2016 1/6/2016 1/6/2016 31/5/2016
2,0 đ
Trang 11(Mỗi quốc gia đúng đạt 0,5 đ Nếu mỗi quốc gia chỉ đúng giờ
đạt 0,25 đ, nếu chỉ đúng ngày không cho điểm)
(Niên giám thống kê năm 2015)
Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện cơ cấu sản lượng thủy sản khai thác vànuôi trồng ở nước ta qua các năm nêu trên
a Điều kiện thuận lợi phát triển ngành thủy sản ở nước ta
*Điều kiện tự nhiên
- Có đường bờ biển dài, vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn, có nguồn lợi hải
sản khá đa dạng
- Nước ta có nhiều ngư trường, trong đó có 4 ngư trường trọng điểm (vịnh
Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, Ninh Thuận-Bình Thuận-Bà Rịa Vũng Tàu,
Hoàng Sa và Trường Sa)
- Dọc bờ biển có nhiều bãi triều, đầm phá, các cánh rừng ngập mặn thuận
lợi nuôi trồng thủy sản nước lợ
- Có nhiều sông suối, kênh rạch, ao hồ, các ô trũng ở vùng đồng bằng có
thể nuôi thả cá, tôm nước ngọt
*Điều kiện kinh tế-xã hội
- Người dân có kinh nghiệm, truyền thống đánh bắt và nuôi trồng thủy
sản
- Các phương tiện tàu thuyền, ngư cụ được trang bị ngày càng tốt hơn…
- Nhu cầu thị trường ngày càng tăng
- Chính sách của Nhà nước
0,25 đ0,25 đ
0,25 đ0,25 đ
0,25 đ0,25 đ
0,25 đ0,25 đ
b Vẽ và nhận xét biểu đồ: Xử lý số liệu (Đơn vị:%)
Trang 12Biểu đồ thể hiện cơ cấu sản lượng thủy sản phân theo khai thác và
nuôi trồng ở nước ta giai đoạn 2010 – 2015.
- Đội ngũ lao động có kĩ thuật ngày càng tăng
- Khả năng tiếp thu khoa học kĩ thuật nhanh
0,25 đ 0,25 đ0,25 đ0,25 đ
Trang 13- Hạn chế về thể lực.
- Lao động thủ công vẫn còn phổ biến, năng suất lao độngthấp
Phương hướng giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay?
- Phân bố lại dân cư và nguồn lao động giữa các vùng, thựchiện tốt chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình
- Thực hiện đa dạng hóa các hoạt động sản xuất ở nông thôn(nghề truyền thống, thủ công nghiệp ), phát triển côngnghiệp-xây dựng và dịch vụ ở thành thị
- Tăng cường hợp tác liên kết để thu hút vốn đầu tư nướcngoài, mở rộng sản xuất hàng xuất khẩu
- Mở rộng đa dạng các loại hình đào tạo hướng nghiệp dạynghề
- Có chính sách xuất khẩu lao động hợp lý
0,25 đ0,25 đ0,5 đ0,5 đ
0,5 đ
0,25 đ0,25 đ
Câu 1 (2.0 điểm) Dựa vào kiến thức về sự vận động tự quay quanh trục của Trái
Đất và sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, em hãy:
a Giải thích câu ca dao của nhân dân ta như sau:
“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.”
b Một trận đấu bóng đá ngoại hạng Anh được tổ chức vào lúc 15 giờ ngày
15/12/2014 và được truyền hình trực tiếp Hãy tính giờ truyền hình trực tiếp tại các
kinh độ ở các quốc gia trong bảng sau:
a -Ý nghĩa của câu ca dao:
+ Thời gian trong một ngày của tháng năm: ngày dài hơn đêm
+ Thời gian trong một ngày của tháng mười: ngày ngắn hơn đêm
- Nguyên nhân:
+ Khi Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời với một trục nghiêng 23,27’
và không đổi phương thì hai nửa bán cầu lần lượt ngả vào gần hoặc ra xa
Mặt Trời
+ Nếu nửa bán cầu nào ngả gần Mặt Trời thì sẽ nhận được tia sáng nhiều
hơn, khi đó ngày sẽ dài hơn đêm; ngược lại nếu nửa bán cầu nào ngả ra xa
Mặt Trời thì nhận được ít tia sáng Mặt Trời hơn nên ngày ngắn hơn đêm
- Nước ta nằm ở Bán cầu Bắc, tháng năm nửa BCB ngả gần Mặt Trời nước
ta có ngày dài hơn đêm; tháng mười nửa BCB ngả xa Mặt Trời nước ta có
ngày ngắn hơn đêm
0,25 ®0,5 ®
0,25 đ
1.0 đ
Trang 14b Điền mỗi vị trí đúng được 0,2 điểm:
Vị trí Anh Ôtrâylia Hoa Kỳ Nga Braxin Việt NamKinh độ 00 1500Đ 1200T 450Đ 600T 1050Đ
Giờ 15 giờ 1 giờ 7 giờ 18 giờ 11 giờ 22 giờ
Ngày tháng 15/12 16/12 15/12 15/12 15/12 15/12
Câu 6 (2 điểm) Bằng sự hiểu biết thực tế và qua các nội dung được học về Địa lí tự
nhiên Việt Nam, em hãy cho biết: Thanh Hóa có các dạng địa hình nào? Địa hình
nào chiếm diện tích lớn nhất? Địa phương em ở có dạng địa hình gì?
Câu 6.
2 điểm
Cần đảm bảo các ý sau:
- Thanh Hóa có các dạng địa hình: núi và trung du, đồng bằng, vùng ven biển
- Địa hình núi và trung du chiếm diện tích lớn nhất với 73,3%, chủ yếu là
đồi núi thấp
- Địa phương HS ở có dạng địa hình (HS nêu được 1 trong 3 dạng địa hình
sau cho 0,5 điểm):
+ Địa hình trung du: có độ cao trung bình 150-200m so với mặt nước biển
chủ yếu là các đồi thấp, đỉnh bằng sườn thoải
+ Địa hình đồng bằng: được hình thành và phát triển do sự bồi tụ phù sa
chủ yếu của các hệ thống sông Thị Long, sông Ghép và sông Lạch Bạng
+ Địa hình ven biển: là vùng đất cát, ở phía trong các bãi cát độ cao trung
bình từ 3 đến 6m; ở phía nam huyện Tĩnh Gia do đồi núi kéo dài ra biển nên
địa hình hình dạng sống trâu
0,75 đ0,75 đ0,5 đ
Câu 3 (5 điểm): Cho bảng số liệu sau:
Bình quân lương thực theo đầu người của cả nước,Vùng đồng bằng sông Hồng và vùng đồng bằng sông Cửu Long
(Đơn vị: kg/người) Năm Cả nước Đồng Bằng Sông Hồng Đồng Bằng Sông Cửu Long
1 Vẽ biểu đồ thích hợp nhất để so sánh bình quân lương thực theo đầu người của
cả nước, Vùng Đồng Bằng Sông Hồng và Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long
2 Nêu nhận xét và giải thích sự khác nhau về bình quân lương thực theo đầu
người
