Công nghệ tế bào gốc

Khái niệm Tế bào gốc stem cell là những tế bào có khả năng tự tái sinh lâu dài và có thể tạo ra ít nhất một kiểu tế bào được biệt hóa ở mức độ cao  tế bào gốc phôi embryonic stem cell

Công nghệ tế bào gốc

Khái niệm

 Tế bào gốc (stem cell) là những tế bào có khả năng tự tái sinh lâu dài và có thể tạo ra ít nhất một kiểu tế bào được biệt hóa ở mức độ cao

 tế bào gốc phôi (embryonic stem cell)

 tế bào gốc trưởng thành (adult stem cell): tế bào tủy sống, tế bào máu cuống rốn…

 tế bào mầm phôi (embryonic germ cell): tiền thân của các tế bào sinh dục

Sự hình thành phôi nang

Tăng sinh và biệt hóa

 Tăng sinh (proliferation): tế bào phân chia theo cơ

chế nhân đôi làm tăng số lượng

 Xảy ra ở tất cả sinh vật

 Làm tăng số tế bào, phát triển kích thước

 Biệt hóa (differentiation): tế bào sinh ra có cấu

trúc và / hoặc chức năng không giống tế bào sinh

ra nó, làm xuất hiện loại tế bào mới

 Chỉ xảy ra ở sinh vật đa bào bậc cao

 Tạo thành các mô, cơ quan khác nhau

 Tế bào chưa biệt hóa=tế bào gốc

 Trong tự nhiên biệt hóa xảy ra 1 chiều

Tế bào gốc

 Tế bào chưa biệt hóa hoàn toàn

 Có khả năng tự làm mới: phân chia đối xứng

 Biệt hóa thành tế bào khác: phân chia bất đối xứng

 Tồn tại trong các “ổ tế bào gốc”:

 Tránh apoptosis

 Kiểm soát sự tăng trưởng

 Kiểm soát sự biệt hóa

Sự biệt hóa là

do một số gen được “bật” hay

“tắt”

Phân loại tế bào gốc - Thời điểm

 Tế bào gốc phôi

 Tế bào gốc nhũ nhi

 Tế bào gốc trưởng thành

Đa tiềm năng

Phân loại tế bào gốc - biệt hóa

 Tế bào toàn năng (totipotent)

 Tế bào gốc vạn tiềm năng (pluripotent)

 Tế bào gốc đa tiềm năng (multipotent)

 Tế bào gốc ít tiềm năng (oligopotent)

 Tế bào gốc đơn tiềm năng (unipotent)

Công nghệ tế bào gốc

 Phát hiện và phân lập tế bào gốc

 Duy trì, tăng sinh số lượng tế bào

 Biệt hoá tế bào gốc

 Ứng dụng tế bào gốc

 Thay thế mô/cơ quan

 Sửa chữa những tế bào bị hỏng

 Vector cho liệu pháp di truyền.

 Vector cho các tác nhân hóa liệu pháp.

 Thử thuốc

Công nghệ TBG

 Phân lập tế bào

gốc từ phôi

 Phân lập tế bào

gốc từ máu ngoại

vi, ổ tế bào gốc

Công nghệ TBG

 Nuôi cấy

 Gây cảm ứng biệt hóa

 Đưa tế bào vào cơ thể để điều trị

Chiến lược

 Sử dụng tế bào gốc phôi

 Đa năng

 Vấn đề miễn dịch và nguồn phôi

 Thu và lưu trữ tế bào gốc để sử dụng về sau

 Không gặp vấn đề về miễn dịch

 Phải lưu trữ

 Tiềm năng giới hạn

 Tạo tế bào gốc phôi nhờ kỹ thuật chuyển nhân tế bào soma (SCNT)

 Không gặp vấn đề miễn dịch

 Tiềm năng không giới hạn

 Vấn đề về phôi

 Cảm ứng biệt hóa từ tế bào trưởng thành

 Khắc phục được các vấn đề trên