Lời khuyên trị chứng nhức đầu: Phần 2

Nối tiếp phần 1, phần 2 của tài liệu 60 lời khuyên chống nhức đầu tiếp tục trình bày các lời khuyên tiếp theo chi tiết hơn một chút giúp bạn hiểu hơn và đối phó với những trở ngại khi chúng phát ra. Phần cuối là 20 lời khuyên sau cùng dành cho các trường hợp nặng hơn, khi mà việc phòng ngừa và các giải pháp xen kẽ không đủ nữa. Cuối mỗi phần sẽ có một nhân chứng gặp phải vấn đề giống bạn chia sẻ kinh nghiệm với bạn. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

xoa diu ddi mSt

Doi m it la cd quan dac biet nhay c&m doi vdi nhufng ngi/di

d i bj nhufc dau Mot mat, sii moi m it co the gay nhufc diu; mat khac, cac cdn dau se bj anh sang lam cho nang hdn

Du the nao, thi cung ph&i hanh dong khdng chan chi/.

Chu y ddi mdt

Mot so" anh sang vo hai doi vdi da so ngtfdi co the lam cho

ngudi bi dau dau thay nhufc nhoi: tia n ln g mat trdi xuyen qua khe cufa sd, anh sang chdi, anh sang cua mat trdi xe bong phan chieu tren mat nUdc rong, anh den pha sang Ida trong dem Doi khi ngay ca anh sang ban ngay cung qua manh doi vdi ho Nhufng ngudi ngoi lam viec ca ngay trUdc may vi tinh rat d i bi moi mat, lam tang nguy co bi nhUc dau De chufa tri nhufng trieu chUng nay, ban hay thuc hien bai tap yoga danh cho mat cua y hoc An Do

Bai tap danh cho mdt

De lam thu gian m it, ban hay thifc

hien bai tap “dung tay che mat”.

• Dung ban tay trai che mat

trai, sao cho gan ban tay che

phan hoc mat, bon ngon tay

dat tren song mui Lam tuong

84 ■ 60 ldi khuyen chd'ng nhtfc d iu

ttf ddi vdri ban tay phai va mat phai, bon ngon tay cua ban tay nay de len bon ngon tay cua ban tay kia.

• Vay la mat ban da dtfgc che chan khoi anh sang Hay gitf nhtf vay trong nhieu phut, dong thdi hit thd sau va tha long mi mat cung nhtf cac co mat

Yoga giup thtf gian mat con nhieu bai tap chuyen biet khac danh cho nhtfng ngtfdi bi dau mjfa dau do phai diiu tiet mat ddi vdi nhtfng vat qua gan Bai tap sau day la mot vi du Nhin cham cham trong vai phut mot ngon Ida nen hoac chop mui cua ban, sau do dao nhan cau nhieu lan theo chieu kim dong ho, roi theo chieu ngtfgc lai Muon md rong mach mau trong mat va cung cap them oxy cho chung, ban hay chdp mat that manh cho den khi ntfdc mat trao ra Ban cd the lap lai bai tap nay nhieu lan trong ngay

thay kinh m&t

Sif nhufc dau doi khi sinh ra do mot chi tiet ft dtfdc chu

y den ttf bao lau nay: ban can kinh hoac kinh ma ban dang deo khdng du hieu chinh thj giac cua ban.

Nhtfng c o g a n g khong ai de y : trUdc con nhtfc dau t&i di§n va dai dang, ban phai luon ttf hoi: mat minh c6 bi moi khong? Minh co can phai deo kinh hay thay kinh khong? Khi thi ltfc giam sut, thoat tien mat se ttf tap cho quen vdi stf giam sut nay Mat “co" gang” de tiep tuc hoan thanh nhiem vu cua chung va khong ai nhan thay ngay lap ttfc sir co' gang cua no Nhufng co' gang nay roi se gay nhufc dau

Nen thifcfng xuyen kiem tra thi ltfc: neu ban chifa phai deo kinh, thi cung cuf di kham mat, ai ma biet trtfcfc dtftfc chtf! Neu da deo kinh roi, thi ban nen den cho bac si nhan khoa m6i nam mot lan Bac si se kiem tra xem kinh cua ban con thich hop vdi thi ltfc cua ban khong va thay can, se chi dinh mot cap kinh mdi Bac si nhan khoa con

co the phat hien ra nhufng ro'i loan phu (qua nhay cam vdi anh sang, chufng tang huyet ap mat ) co kha nang khuech dai con nhufc dau

86 ■ 60 ldi khuyen chong nhtfc d iu

TOM LAI

■ Con nhUc dau co the xay den khi thj luc giam sut

■ Nen den ch6 bac sT nhan khoa de kiem tra m it va dugc hudng d in ve kinh, neu can

60 ldi khuyen chong nhQc dau ■ 87

33 ngam vao nvHoic nong

Day cung la mot meo vat co xUa, ma nay v in con cdng hieu: ngay khi c£m thay co trieu chufng dau, ban hay ngam hai ban tay va hai ban chan vao nUdc nong Ddn gi&n ma hieu qu£, neu ban lam kjp luc.

Giai phap dofn gian: stf dau ddn ma ban dang cam nhan ro sap chuyen thanh con tf? Bat ke dang d dau, hay chay ngay den nha ve sinh hay phong tim Van ntfdc nong day lavabo (hoac lay ntfdc nong pha vao mot c&i chau), roi cho hai ban tay vao ngam Ngam nhu the chtfng vai phut, vtfa ngam vtfa mat-xa nhe nhang co tay, ttf trong ra ngoai Neu co the, hay ngam luon hai ban chan, vtfa ngam vtfa mat-xa bap chan, ttf mat ca chan ngtfcrc dan len tren

Giai phap phufc tap hofn: giai phap nay “kho” hon mot chut of chd phai lan ltfot ngam hai ban chan qua hai chau ntfdc, ngam trong chau ntfdc nong trtfdc, chtfng vai phut; roi tiep tuc ngam trong chau ntfdc lanh, vdi thdi ltfong ngan hon Cach lam nay dtfoc cac ba me day cho con gai, ttf bao ddi nay; no lam diu nhtfng con dau nda dau do chu

ky kinh nguyet gay ra

88 ■ 60 ldi khuyen chong nhufc dau

• • • DE BIET THEM

> Ngam trong nude nong, cung nhu ngam lan lUdt trong nUdc nong roi trong nadc lanh, deu giup cai thien tac thi sa tuan hoan mau Hieu qua tuy den nhanh, nhung keo dai khong du lau May thay, ban cd the tuy thich lam di lam lai hai phuong phap nay, vi chung rat an toan

thuoc ddp b&ng dat set

Mot phtfdng phap da td ra cong hieu ttf bao lau nay

la dung dat set d ip len nhtfng vung bj dau Den nay, phtfting phap nay v ln con hieu nghiem , nhat la khi ban them vao do vai giot tinh dau thich hdp.

Dat set mau xanh luc va mot chut ntfdc

Be chuan bi thuoc dap, ban hay cho mot It ntfdc vao dat set mau xanh luc, quet nhuyen va them vao mot thia sup

dau o-liu nguyen chat de bot dtfgc mem Phet hdn hop nay

len mot mieng vai sach, roi ap trtfc tiep thuoc d ip vao tran hay gay, ngay khi cam nhan stf xuat hien cua ccfn dau hoac khi dang chiu dtfng con dau M ot so" ngtfdi khuyen nen dung thuoc dap nguoi, mot so" ngudi khac lai thich dung thuoc d ip nong hon Neu co nghi ngai, ban hay dip thuoc d ip nong trtfdc, roi de cho thuoc d ip nguoi di Khi

do ban se biet cach nao giup ban giam dau hieu qua nhat

Them vao vai giot tinh dau

Trong cung mot khoi bot dat set, ban co the them vai giot tinh dau thao dtfgc trtfdc khi phet bot len vai Dtfdi day la mot h6n hgp rat hieu nghiem:

90 ■ 60 ldi khuyen chong nhCfc d iu

• 5 giot tinh dau oai hUOng (Lavandula officinalis).

• 5 giot tinh dau dan sam (Salvia officinalis).

• 5 giot tinh dau kinh gidri o (Origanum vulgare).

Quet deu, roi tien hanh gio'ng nhu tren Cac tinh dau setCf tCf tham thau qua vai va qua da, giup lam diu con dau

• • • DE BIET THEM _ _

> Hai trong nhieu dUdc tinh cua tinh dau oai hi/Ong, tinh dau dan sam va tinh dau kinh gidi o la chong co t h it va chong dau, do la ly do tai sao chung to ra hieu nghiem trong dieu trj con nhUc dau

> Khi chuan bi thuoc d ip , hay dung do dung b ln g dat nung

va mudng g5

> Tranh dung dung cu che thuoc bang kim loai, vi kim loai lam bien tinh dat se t va lam giam cong hieu cua dat set

TOM LAI

■ Moi khi nhUc dau, hay tu dieu che thuoc dap bang dat set

■ Them vao vai giot tinh dau: oai hUo'ng, dan sam, kinh gidi o

■ Hay dung thuoc d ip d nhiet do phu hdp vdi ban nhat,

nong hoac nguoi

60 ldi khuyen chong nhdc dau ■ 91

kich hoat rudt• •

Ve sinh dUdng ruot tot la dieu quan trong hang dau d! giuf vufng sufc khoe tot Neu ban bj nhufc dau, hay nghi den viec cham soc ruot cua ban: van de co the phat sinh ttt do Dieu chinh mot chut che do an uong ket hdp dung mot so dUdc thao se co ich cho ban trong viec nay.

Luyen the dja

Neu dtfdng ruot cua ban yeu va gay ra chtfng dau nufa dau, trUdc tien ban hay tranh suf dung cac loai thuoc nhuan trang hoa hoc Danh rang cac loai thuoc nay tri benh nhanh chong, nhtfng ve lau ve dai, chung se lam cho benh nang hon vi chung la dang thuoc kich thich manh Hon nufa, mot

so loai thuoc nhuan trang con gay ra sif co gia tao b ruot

ket, lam cho ruot ket ngay mot yeu hon De chufa tri tinh trang nay, hay bat dau bang viec xem xet lai mot chut che

do an uong cua ban (xem ldi khuyen 2) Giai doan thuf hai: dieu tri ngan han bang dtfgc thao; du khong phai la thuoc nhuan trang thufc sif, nhifng dtfgc thao co the khoi phuc stic trtfong cua ruot ma khong kich thich co quan yeu oft nay

Duttc thao cd ich cho ruot

Cac dtfgc thao khoi phuc hoat dong cua ruot ma khong gay kich thich bao gom cay cam quy, cay thuc quy va cay tao den

92 ■ 60 ldi khuyen chong nhifc d iu

• Khong true tiep la m nhuan trang, nhtfng cam quy co cong dung lam mem va lam diu Lay mot thia sup la va hoa cam quy cho vao 250 ml nadc nong, de ham trong

10 phut M6i ngay uong 3 chen

• Thuc quy cung co tac dung tuong tu No tao thanh mot

m ieng bang that su giup lam diu dUdng ruot bi kich thich Lay 15 g la thuc quy cho vao 250 ml nUdc soi va

de ham 10 phut Moi ngay uong 3 chen

• Tao den co tac dung nhuan trang true tiep hon Ban co the dung tao den khi ban bi tao bon nghiem trong Lay mot thia ca phe tao den cho vao 250 ml nadc la, dem dun cho soi 5 phut roi de ham trong 10 phut Uong mot chen vao buoi toi trade khi di ngu

• • • DE BEET THEM

> Co ruot co tri/cng luc tot la dieu can thiet de ruot lam tot cong viec cua no Muon vay, hay tap the due thadng xuyen, nhdng dUng qua su’c: di bo, boi loi, dap xe

> NhQng hoat dong the due nay giup xoa bop hieu qua vung

bung dong thdi cai thien dadng ruot Mot so bai tap yoga cung rat hieu qua

■ Tranh dung thuoc nhuan trang Choi the thao deu dan

60 ldi khuygn chong nhQc dau m 93

Q C chuan bi cho nhufng ngay

0 U tiep sau ngay co tiec tung

S ip tdi buoi lien hoan giuTa ban be vdi nhau, ban can chuan bj: tiec ban hoac tiec dufng, trang phuc va cd the De nhufng ngay tiep sau do khong gap trd ngai, hai thai dUdng khdng b| cdn dau xoay vao, ban nen than trong mot chut.

Thuoc ham va thuoc vi luting dong can

Ban sap co dip uong thoa thich, an no ne, nhay say stfa, ngufi nhieu mui khac nhau, co khi phai trai qua nhieu gid trong mot bau khong khi day khoi thuoc Sang horn sau, khi thufc day, co the ban se thay buon non va nhufc dau,

do mdi chi la mtfc do nhe, doi khi hau qua con nang ne hon Be tranh tinh trang nay, ban hay lam mot so" viec sau, trUdc khi ra khoi nha di du tiec

• Neu dung dugc thao, hay chuan bi thuoc ham giam dau

de uong khi ve den nha (trong trtfofng hcrp can thiet!):

20g rau de (Spiraea ulmaria), 60g ly den (Ribes nigrum)

va 30g tan bi (Fraxinus excelsior) ham trong mot lit

niidc nong Uong mot chen hay nhieu hon neu can

• Neu dung lieu phap vi kfafng dong can, trUofc khi nhap

tiec vai gicf, ban hay uong mot lieu Nux Vomica 7 CH

de giup cho he tieu hoa

94 ■ 60 ldi khuyen chong nhJc dau

Trong buoi lien hoan

• Be phong xa, ban hay bo vao tui mot lo nho 10ml tinh

dau bac ha co mui tieu (Mentha piperita) Khi cam thay

con dau vtfa chdm, hay lay mot hay hai giot tinh dau nay xoa vao hai ben thai dtfcmg va g&y: ch ic ch in ban

se cam thay de chiu va thoai mai hon

• Trong btfa an, tranh dung nhieu loai thtfc uong, ma chi nen dung mot loai thtfc uong thoi Ly ttfdng nhat la dung rtfc/u vang do loai ngon hoac rtfou vang trln g nguyen chat (khong bo them da hay ntfdc) Khong nen dung nhieu ntfdc sot

bj s in sang cho minh

■ DUdc thao, lieu phap vi Itfdng dong can, tinh dau, dat set deu co the giup ich cho ban ttf ngay trtfdc ngay co tiec, qua ngay cd tiec, den ngay sau ngay cd tiec

Khdng chi dtfn thuan la ky thuat than the

Bat nguon ttf y hoc co truyen An Do, yoga la m ot phtftfng phap ren luyen ca the chat va tinh than Cac ttf the (asana)

co do phtfc tap khac nhau, nhd vay ma ai cung co the luyen tap mot vai ttf the, tuy kha nang Khi tap yoga, ban phai de dau oc hoan toan thanh than va dac biet chu y den viec hit thd Muc dich khong phai la co het stfc vtftft qua gidri han cua ban than, ma chi la nhan thtfc ca the theo mot cach mdi: ttfc la nhan thtfc ttf ben trong ca the sif

96 ■ 60 ldi khuyen chd'ng nhitc dau (wl)

thanh than va khoe khoin Khi do mot luong nSng ltftfng mdi se luan chuyen trong ban, giup dieu chinh hieu qua nhieu van de, trong do co chufng nhufc dau Tap luyen yoga thtfdng xuyen giup tang ltftfng oxy hap thu vao co

the, kich thich stf trao doi chat, giam stf dau ddn d nhufng cho bi mat can bang (ltfng, co, vai ), cai thien tieu hoa va

he tim mach, xoa diu than kinh

Hay lam nhtf the ban la mot con meo!

“Mieu the” la tu the mang lai stf binh than va sif thu

gian than kinh, lam giam stf cang cof d ltfng, vai va co

1 Nam sap, duoi dai ngudi ra, mu ban chan ap sat mat dat, ban tay up tren dat ngang tam vai, khuyu tay ep sat vao than ngtfdi

• Hit thd sau, chon g thang hai tay nang than ngtfdi len cao

2 Thd ra, ttf ttf ha m ong xuong cham got chan

• Gitf cho hai canh tay that th in g d phia trtfdc, dau cui Gitf nguyen ttf the nay cang lau cang tot de tha long va du6i th in g ltfng

• • • DE BIET THEM

> Triet ly yoga cho rang sufc khoe g&n bo m at thiet vdi quan

he hai hoa ma ca nhan phai duy tri vdi ban than, vdi moi ngudi va vdi moi trUdng xung quanh Mot sU hai hoa khong nen de bi pha vd bdi mot phong cach song khong lanh manh va qua xa rdi tu nhien Be phong ngUa benh nhQc dau, yoga khuyen ban hay ton trong nhip dieu sinh hoc cua cd the minh, chu y den cach an uong, hoc cach hit thd dung nhat va danh thdi gian thu gian, nghi ngdi 6 goc canh nao do, day thuc su la m ot chUdng trinh hoan hao de lay lai sUc khoe

TOM LAI

■ Mot so tu the trong yoga giup lam diu chUng nhUc dau sinh ra do stress, do nhQng van de ve can bang hay do huyet ap cao

■ Mieu the (tQthe nhQ meo) co tac dung giQ yen va tha long cot song

■ Tap luyen yoga thQdng xuyen can dQdc ket hdp vdi ca mot loi song lanh manh: tQ cach an uong, den cach hit thd, cach nhap thien

98 ■ 60 loi khuyen chong nhufc dau

38 dutfc thao giam dau

Mot so loai dtfdc thao co tac dung giam dau trUc tiep Neu su1 dung dung cach, chung se co cong hieu chang thua gi thuoc men, ma phan ting phu lai ft hdn Chi dung thuoc giam dau trong trtfdng hdp nguy cap, con thi hay de thien nhien ra tay dieu trj nhufng cdn nhufc dau thong thtfdng.

Cang nhieu hoat chat, cang ft tac dung phu

Dirge thao co chua cac hoat chat ttf nhien Cong nghiep dtfgc pham che ra nhufng hoat chat giong nhu vay de san xuat thuoc Thuoc san xuat theo cach do co cong hieu manh hon va nhanh hon, nhung co doi luc no thieu di stf tinh vi Dieu nay cung de hieu, vi trong dtfgc thao co chufa hang ta hoat chat, nen chung dtfgc hap thu nhanh va gay tac dung phu it hon Ngtfgc lai, trong tan dtfgc, hoat chat cong hieu nhat lai bi tach ly

Neu co'n nhtfc dau cua ban phat ra theo chu ky, ban nen thuf dung dtfgc thao: ban se tranh dtfgc nhtfng van de phat sinh khi thufrng xuyen uong thuoc giam dau va thuoc khang viem Hay de danh cac loai thuoc nay cho trtfo’ng hgp nguy cap, nhtf the chung se phat huy toi da cong dung cua chung

60 ldi khuyen chong nhuc dau ■ 99

Du'crc thao giam dau

• Co roi ngtfa: day 1& giong co cua than Ve nuf Giong

co nay co chufa verbalin, co cong dung boi bo, tieu h6a

va chong co that Cho 50g co roi ngifa vao mot lit nifdc lanh, dun soi chufng mot phut, roi de ham trong 10 phut Uong 4 chen moi ngay, xen ke gitfa cac btfa an

• Cay rau de: chinh ttf giong cay nay, ngtfcri ta da chiet xuat ra axit salixilic, thanh phan chinh cua aspirin Day la loai dtfgc thao co tac dung giam dau ctfc ky cong hieu Cho mot thia ca phe rau de vao mot chen nifofc soi, roi de ham trong 10 phut Uong 3 chen m6i ngay, giufa cac btfa an

• Hoa nhai: phuong thuoc nhiem mau cho chtfng nhufc dau do stress Cho 20g hoa nhai vao mot lit nude soi, d! ham trong nam phut Uong 2 chen moi ngay

• • • DE BIET THEM

> Neu khong co thdi gian (hay khong muon) tu pha che nUdc

ham hay nude s&c, ban co the chuyen qua sif dung cac loai dUOc thao dUOc dieu che s in

> Khi den hieu thuoc ban cd the tim thay dUOc thao d dang

vien nhong (ben trong chUa bot hoac chat long), chiet xuat 6 dang chat long dung trong ong thuoc, chiet xuat

da chuan do (ham luring cac hoat chat luon dong nhat),

rUdu thuoc

> Nen hoi bac sT hoac dUOc sT de hieu ro hdn: mot so loai

dUdc thao khi dUdc dieu che lai dung hop hon la khi chua dieu che

TOM LAI

■ Mot so loai cay co tinh nang giam dau tu nhien Chinh tU

cac loai cay nay ma cong nghiep dUdc pham chiet xuat dUdc phan Idn hoat chat dung de bao che thuoc

■ DUdc thao phat huy hieu luc cham hdn nhung lai tinh vi va phUc tap hdn thuoc men thong thudng, ngoai ra cdn khdng gay nhieu phan Ung phu

60 ldi khuyen chong nhitc dau ■ 101

dtfng nap qua nhidu axit

Sif mat can bang cua cd the chung ta phu thuoc, trong

so nhieu nguyen nhan, mite do axit trong mau Moi trtfdng ben trong qua nhieu axit co the gay ra nhieu trieu chufng kho chju: tam trang u buon, stf met m6i, trang thai bj ki'ch thich, cac van de ve tuan hoan va nhat la chufng nhufc diu

co the ttf do ma ra De phong tranh cac trieu chufng nay, ban hay chu y gitf gin trong cach an uong cua minh.

Axit - khdng dirtfc qua nhieu, cung khdng dittc qua rL.

Cac chuyen gia ve lieu phap thien nhien hay de cap den sif can bang giufa axit va baza Mot thuat ngtf that phQc tap de dien giai mot thifc te don gian: tuy thuoc nhufng gi ma chung

ta an vao, moi trUdng ben trong ca the chung ta (bach huyet, dich ben trong va ben ngoai te bao ) se chQa nhieu hay it axit Neu tinh trang mat can bang lifgng axit nay keo dai qua lau, cac te bao se hao mon di va qua trinh trao doi chat se.bi roi loan Sif mat can bang thtfcmg gap nhat la sif dtf thifa axit Chinh tinh trang dif thifa nay co the gay ra chufng nhQc dau Tuy nhien, mot moi trQcfng ben trong qua nhieu kiem cung co the gay ra nhQng roi loan trong ca the

co nguon goc dong vat la nhufng thufc an axit hoa vi mot phan cac protein bi thoai bien thanh axit trong luc tieu hoa Ruofu, cac thufc an ttf sufa, long trang trufng, ca phe

va tra, cac thuc pham thuc vat dugc tinh che ky cung la nhufng thtfc an axit hoa

Ngtfofc lai, cac thtfc an co nguon goc thtfc vat lai la nhtfng

thtfc an kiem hoa Ke ca cac loai thtfc vat co vi chua! Mot

ly ntfdc chanh se chuyen hoa thanh bazor khi no di vao da day Vi vay ban dtfng tin vao vi cua chung Cuoi cung, thiet nghi cung can chi ra r in g stress va stf lao ltfc se lam

da day tiet qua nhieu axit cung giong nhtf chufng nghien thuoc la va viec it di ra khoi nha

• • • DE BIET THEM _

> Xet nghiem ntfdc tieu se cho biet mtfc axit hien tai trong

cd the la bao nhieu

> Thong qua ntfdc tieu, co the bai xuat axit dtf thtfa ra ngoai Neu ntfdc tieu chUa nhieu axit, thi da den luc ap dung cac bien phap thich hop roi day!

> MUc axit trong mau (do pH) ly tudng nhat la 7,4.

TOM LAI

■ NhUc dau doi khi do mUc axit trong co the tang vot

■ Ta cd the dieu chinh mUc axit thong qua che do an uong can bang

■ Mot cach tong quat, cac thUc an cd nguon goc dong vat

la nhtfng thtfc an axit hoa, cdn cac thtfc an co nguon goc thtfc vat la nhtfng thtfc an kiem hoa

60 ldi khuyen chong nhdc d iu ■ 103

chay tron cac mui

Khi hai thai dUdng dau nhU bua bo, doi khi ban dim thay hdi buon non vi nhufng thuf mui nong nac Bi#n phap can thiet: tranh that xa ndi boc ra nhufng mui kho chiu do!

Nhtfng mui thu dich: cac cong trinh nghien cufu ve moi ttforng quan giufa mui va benh nhtfc dau da chi ra r&ng, ngay ca khi chang nhtfc dau chut nao, benh nhan nhufc dau van co khtfu giac ctfc ky tinh nhay trtftfc cac mui Tuy nhien, ngtffri ta van chtfa biet dich xac la tai sao mui nong lai khien ngtfdi ta nhtfc dau nhtf the!

Giai phap duy nhat: cao chay xa bay! Than di, day la lcfi khuyen duy nhat danh cho nhtfng ngtfofi bi mui kho chiu lam cho nhtfc dau!

• Thtfctag xuyen lam thong thoang phong or

• Luon dem theo ben minh mot chiec khan tay co tam mui ma ban yeu thich, de bit mui m6i khi thoang ngufi thay mot mui kho chiu nao do

• Xit tinh dau co mui tfa thich trong nha, xe hay phong l^m vi$c

104 ■ 60 ldi kh u yin chong nhCfc d iu < T )

• • • DE BIET THEM

> Nude hoa qua nong va boc len dau, khoi xi ga va thuoc

la, doi khi cd mui ca phe, mui thufc an chien xao hay mui son mdi quet, deu co the kich phat con nhufc dau Giong nhu trtfdng hop tieng on va anh sang, ban hay cho nhQng ngtfdi xung quanh biet ro nhtfng mui khien ban cam thay kho chju, dong thdi thuyet phuc ho quan tam den ban hdn

TOM LAI

■ Ngtfdi bj benh nhtfc dau thi khong chiu noi nhtfng mui nong nac va nhieu ngtfdi trong so ho len an rang do chi'nh

la thu pham khien ho bj nhtfc dau

■ Nhtfng mui thtfdng bj ket an la mui ntfdc hoa, mui thuoc

la, mui thtfc an chien, mui ca phe

60 ldi khuyen chdng nhtfc dau ■ 105

Kinh nghifpm cua ngifcTi trong cu6c

I

Mot ba lang da thay doi cuoc song

luon bj nhtfc dau cua toi!

“Toi la nhan vien tiep thi nen phan ldn thdi gian la d

ngoai dtfdng Nam trtfdc, toi co dip dtfng chan d mot ngoi lang nho, nhan di sdm mot chut cho cuoc hen cach

do vai dam Toi khong biet tai sao minh lai btfdc chan vao cai tiem ban dtfac thao cu ky nay, nhtfng lan ghe vao do da thay doi cuoc song cua toi Chtfng dau nufa dau la can benh di truyen ttf dofi nay qua ddi khac trong gia toe toi Toi da tiet lo dieu nay vdi ba lao ban thao dtfac Khi nghe toi thu nhan rang minh co tinh hay ca then, ba da thot len: ‘Co bi dau ntfa dau do tam

ly - xuc cam roi!’ Noi doan, ba lay ra cho toi mot goi nho phia sau quay Do la mot hon hap gom hoa va la kho Toi phai ham chung va uong chtfng nufa lit moi ngay Do trtfdc do toan dung thuoc giam dau, nen toi co phan hoai nghi lieu phap co truyen nay Tuy vay, ngay hom do, toi da ttf nhu rang toi co uong vao cung nao co hai gi dau Ke ttf do, di dau toi cung mang theo ben minh mot binh ntfdc thuoc Tuy co mau hai kinh nhtfng

no cong hieu, the la du!”

106 ■ 60 ldi khuyen chong nhtfc dau

Cac ldi khuyen

> Nhtfc dau doi khi hoac gan nhtf la chtfng benh bat tri Chung tai phat thtfdng xuyen, het can nay den can khac, sau nhufng dat thuyen giam ngSn ngui

> Neu la ngtfdi mSc benh nhtfc dau kinh nien, ban can

tim ra can nguyen cua benh Cac ldi khuyen ttf 41 den 60 gai y m Q t vai htfofng, gom nhieu giai phap

de thuf nghiem

> Neu cach giai thich cua y hoc hien dai phtfang Tay

khong lam ban thoa man, co le ban se htfng thu han vdi cach giai thich cua y hoc co truyen phtfang Dong (dac biet la y hoc Trung Quoc); va neu mot dot chtfa ntfcfc khoang khong lam ban ham thich, co le mot chuyen vieng tham nha thay thuoc tri lieu b&ng tam ly se thich hap han vdi ban

107

Jt 4 hoc cach hieu can benh

Theo mot so bac sT, benh nhufc dau kinh nien b i t nguon ttf stf mat can bang dot bien trong he than kinh sinh du’dng Tuy thuoc vao khi chat, tinh cach, nhjp di$u song cua mdi ngtfdi ma he than kinh sinh dtfdng cd cach phan tfng khac nhau Hay theo doi nhufng ph£n tfng nay: can hieu ro can benh nhtfc dau cua minh de cham soc no tot hdn.

He than kinh tuf trj hoat dong nhtf the nao?

Trong “cd m ay” con ngtfdi, he than kinh ttf tri, cdn goi

la he than kinh sinh dtfdng hay he than kinh thtfc vat, kiem soat cac chufc nang doc lap vori y chi: tieu h6a, ho hap, tuan hoan He than kinh nay gom hai nhanh bo sung cho nhau: he than kinh giao cam, kich thich cac chufc nang neu tren; he than kinh doi giao cam, kim ham cac chufc nang nay lai T hong tin truyen den c&c ccf quan th ong qua cac hocmon Doi vdi nhufng ngtfdi hoan toan khoe m anh, hai nhanh cua he than kinh nay hoat dong an ror vdi nhau Chi co dieu: chung ta hiem khi trong trang thai khoe manh hoan toan! Tat ca chung ta thadng co khuynh htfdng hoac la nang dong, boc dong, kich dong, c&ng thang, hoi hop (neu he than kinh giao

cam co tinh trdi), hoac tram ttf, cham chap, thd a (neu he

than kinh doi giao cam cd tinh troi) Nhufc dau cd khi

108 ■ 60 ldi khuyen chong nhtfc d iu

phat sinh ttf m ot stf

thay doi dot ngot hoat

dong tron g he than

kinh phtfc tap nay

Ban thuoc dang

“giao cam”?

Neu th e, can ben h

nhtfc dau cua ban co

kha n a n g la do stf

gian dong mach mau

trong nao gay ra Vi

neu he than kinh giao

cam yeu cau m a ch

mau co lai khi co nhu

cau, thi he than kinh

doi giao cam lai khien chung no rong ra O mot so' ngtfdi, chi can mot viec gay stress, mot viec phien long, mot stf thay doi dot ngot hocmon, mot stf thay doi thinh linh nhip dieu cung du lam cho stf can bang gitfa hai he than kinh bi pha vd Neu la he than kinh doi giao cam hoat dong troi hon, mach mau se dot ngot dtfoc lenh gian nd Va vi hop so la mot hop kin khong dan hoi, nen kich cd cua no se tang theo kich cd cua mach mau va gay nhtfc dau dtf doi

se khien mach mau trong nao dot ngot gian nd, lam kich phat con nhtfc dau.

110 ■ 60 ldi khuyen chong nhuc dau

tranh pha vd nhip dieu song

De tranh stf thay doi dot bien trong he than kinh ttf tri, tren het phai ton trong nhjp dieu song cua ban! Hay tap chap nhan ban than, co vay cai dau cua ban mdi that stf thoai mai dtfcfc.

Stress va mdi trufrng

Stress, du noi hay ngoai, deu la nguon goc cua can benh

• Ti le dtfcfng huyet ha thap dot ngot (stf giam glucoza huyet) la mot dang stress noi, giong nhtf stf thay ddi bat thtfcmg trong hoat dong tiet hocmon (kinh nguyet chang han)

• Dang stress ngoai thi de doi pho hon Hay quan sat mot ngtfcri co he than kinh doi giao earn hoat dong vtfoft troi: suot tuan, ngtfdi nay lam viec va song trong tinh trang stress, khien he than kinh giao cam luon hoat dong vtfcrt troi Cuol tuan, ngtfdi nay nghi ngoi thtf gian, luc nay he than kinh doi giao cam gianh lai quyen kiem soat, the la con nhtfc dau kich phat Vdi ngtfdi co

he than kinh giao cam hoat dong vtfot troi, hau qua cung y nhtf vay, neu ngtfdi nay thajr doi dot ngot nhip song thtfcmg ngay cua minh

60 ldi khuyen chong nhuc dau ■ 111

Thay doi ttf tuf

Be giai quyet tinh trang n6i tren, viec quan trong nhat

la phai xac dinh duoc nhtfng thdi diem khoi phat con dau: nhtfc dau vao ngay nghi cudi tuan hoac trong nhtfng ngay dau cua ky nghi; nhtfc dau khi th ay thang hay khi nhin doi kha lau; nhtfc dau khi phai nen m ot ccfn gian dtf

Viec con lai ntfa la ban tim mot so" bien phap de phong

de ton trong nhip dieu co the minh

VI du:

• Neu hay nhtfc dau vao dip cuoi tuan, dtfng voi nghi ngoi ngay Bay viec ra ma lam de sang thtf bay vln ban ron (mua sam, nau an, lam vtfdn ), roi lam cham dan nhip dieu co the

• Neu hay nhtfc dau vao dau ky nghi, hay danh ra hai hay ba ngay de chuyen sang che do nghi ngoi hoan toan bang cach tiep tuc hoat dong tich ctfc, nhtfng vdi stf hang say giam dan, cho den khi ban tim dtfgc nhip song nghi ngoi

• • • DE BIET THEM _ _ _ _

> Khi da xac dinh dtfcic thdi diem hay bi nhtfc dau, hay tro chuyen vdi nhtfng ngtfdi xung quanh ban Nhtfng ngtfdi than cua ban chac han se giu p dor ban to chufc lai cuoc song

112 ■ 60 ldi khuyen chong nhtfc d iu

(D

> Ho se thong cam va chap nhan nhu cau cua ban, nhat la

trong nhufng tuan dau ban tap cho quen vdi nhip song mdi Neu khong cd sU hd trd cua ho, moi nd li/c cua ban cung kho ma di den thanh cong

> Vi neu ban ep minh phai “lam hai long” ngudi khac, he

than kinh ta tri cua ban se tu do tac oai tac quai, va hau qua thi ban biet roi day!

TOM LAI

■ Stress, du d bat ky hinh thUc nao, cung deu tac dong den

sU can bang cua he than kinh tu trj

■ SU pha vd nhip song thudng nhat, chang han chuyen ngay sang nghi ngdi thoai mai dip cudi tuan sau mot tuan lam vie c qua cang thang, la nguyen nhan chinh gay nen cdn nhUc dau Nen thay doi nhip song mot cach

tU tU thdi!

60 ldi khuyen chong nhtfc d iu ■ 113

43 lufa chon dtfdc thao • • •

giup bo sufc

Mot vai loai thao moc giup dieu chinh stf can bang mong manh trong he than kinh ttf trj Vdi ngtfdi co h$ than kinh doi giao cam vtfdt troi, can day manh hoat dong cua he than kinh giao c£m bang cach dung bo cong anh, ly den (h ie phuc bon), hung tay (bach ly htfdng), dau chdi, bai htfting.

Ban cd he than kinh ddi giao cam vu’ot troi

Noi dung han ban la mau ngUcri hadng noi Ban khong d§ dang boc lo tinh cam hay xuc cam cua minh Ban hay tram tu suy nghi, doi khi gan nha lanh dam, thd a, hay chi It cung co ve ngoai nha the Tham chi doi luc ban co nguy ca ta nhot minh trong lo lang, vi khong muon chia

se vdi ai ca Sa lo lang do co the bien ban thanh ngadi luon bi quai va buon ba That ra, dadri ve ngoai kin dao, ban rat d§ xuc cam nhang lai kheo che giau dieu do Ban can sa dieu do, sa no lac khong ngUng Ban khong the la van dong vien chay nadc rut, ma phai la van dong vien chay m aratong Ban khong thoai m ai lam trong cac quan he xa hoi

114 ■ 60 ldi khu yin chong nhtfc dau

Nhung loai difofc thao

thich hop vdri ban

De la y la i stf ca n

bang cho ngtfdi co he

than kinh doi giao cam

vtfot t r o i, c a n d e n

nhtfng loai dtfgc thao

giup tang ctfdng hoat

dong cua he than kinh

giao cam:

• Hung tay: dung tang gia vi cho mon an hoac ham ntfdc uong Cho 30g hung tay vao mot lit ntfdc soi, lay nap day lai va de ham trong 10 phut Can than chat lay nhtfng giot ntfdc cat dong d nap day, vi chung

co chtfa nhtfng hoat chat d§ bay hoi U ong 3 chen m6i ngay

• Dau choi: cho 5g dau choi vao 1/2 lit ntfdc, dem dun soi trong 4 phut va de ham them 10 phut Uong trong ngay Khong tang lieu ltfgng

§ ) 60 ldi khuyen chong nhtfc dau ■ 115

Bo cong anh: an

ttfoi nhtf rau hoac sac

lay ntfdc uong Cach

sac thuoc: ngam 30g

la va re trong mot lit

ntfdc la chtfng 2 gid,

sau do dun lufa riu riu

cho den luc soi Khi ntfdc vtfa soi thi nhac xuong ngay Uong 3 chen moi ngay trtfdc cac btfa an.

• Bai htfcTng: cho mot muong sup vao nufa lit ntfdc soi,

de ham trong 10 phut Uong trong ngay Ltfu y: b&i htfong khong phai la loai dtfgc thao danh cho tre em

• • • DE BIET THEM _

> Ly den cung rat cong hieu trong viec kich thich he than kinh giao cam d ngtfdi co he than kinh doi giao cam vi/gt

troi Qua ttfdi dung de an, con la dung de ham ntfdc (cho

1 mudng sup vao m ot chen ntfdc soi, de ngam khoctng

10 phut)

> Ly den dac biet giau vitamin C Ban cung co the dung qua ly den u thanh rtfdu vang hoac rtfdu mui (nhtfng nhci uong cd chtfng mtfc thoi day)

44 lu’a chon dn’ofc thao • • •

giup thtf gian

Nhufng ngtfdi co he than kinh giao c^m vtfdt troi lai can th i/ gian va tran tlnh Nhufng loai dtfdc thao s ip dtfdc ke ra co the giup fch cho ho, mot cach het sufc nhe nhang: cuc m iu (cuc La Ma giong Dtfc), tam ma, khoi dat (lam can), bac ha, cam d in g

Ddi tityng co he than kinh giao cam vuttt troi

Nhufng ngtfdi co he than kinh giao cam vtfot troi luon boc

lo tam trang cua minh Ho de dang giao tiep va cam thay rat thoai mai trong cac quan he xa hoi Tuy nhien, ve ngoai thoai mai ttf nhien cua ho lai che giau mot tam trang lo au ma it ai co the ngd den Cach boc lo tam trang cua mSu ngtfdi nay giup co the thai adrenalin tiet ra khi

bi stress M iu ngtfdi nay ctfc ky nang dong, nhtfng stf n^ng dong nay lai khong lien tuc Ho thich “cam dau cam co” lam viec nhtfng phai co thdi gian nghi ngoi xen ke

Nhiftig loai dUttc thao thich hop vdi miu ngudi nay

• Cue mau (cuc La Ma giong Dufc): cho 2 rnuSng sup vao 1/2 lit ntfdc soi, de ham 10 phut Sau khi uong het ch6 ntfdc ham nay, ban nen nghi ngoi mot lat trong can phong md toi

60 ldi khuyen chong nhufc dau ■ 117

• Tam ma: ca hai

giong tam ma (tam

ma lorn va tam ma

ngtfa) deu co h oat

tinh tuong ttf nhau

Cho 25g tam ma vao

1/2 lit ntfdc soi, de

ham 15 phut Uong

1 chen m6i ngay

• K h oi d at (lam

can): cho 20g lam

can vao nufa lit ntfdc

soi, de ham 10 phut

M o i n g a y u o n g 1

chen Uong mot dot

8 n g a y , sau do

ngtfng it n h a t 10

ngay, roi mdi uong dot mdi

• Bac ha: cho 5g la bac ha vao trong 250ml ntfdc soi, de ham 10 phut U ong 1 chen trtfdc khi di ngu

• • ® DE BIET THEM

> Hoa, vo qua, la cua cam dang deu dung duoc trong lieu phap thuc vat

> Hoa duoc dung de chiet xuat tinh dau hoa cam Ca hoa va

la deu co cong dung giam dau va chong co that, chinh vi vay ma chung co the giup ngUdi co he than kinh giao cam vtfot troi thu gian va thanh than lai

118 ■ 60 ldi khuyen chong nhCfc dau

> Cho mot mu6ng ca phe la kho vao mot chen nude soi, de ham 10 phut Cung co the nho 5 giot tinh dau hoa cam vao nude tam da hoa sQa t&m hoac chat tao bot va ngam minh vao do m6i ngay.

60 loi khuyen chong nhuc dau ■ 11!

Hai ngudi lam thanh mot ddi

Cac doi thtfdng la sif ket hop giiJa mot ngtfdi co he than kinh giao cam vtfot troi va mot ngtfdi co he than kinh doi giao cam vtfot troi Du do la doi tinh nhan hay doi ban, thi sir ket hop giufa ho cung bat nguon ttf xu htfdng’ttf

nhien cua con ngtfdi la tim kiem d ngtfdi kia nhtfng net

•tinh cach khac biet co tinh chat bo sung Se khong thanh van de neu moi ngtfdi de cho ngtfdi kia phan nao dtfoc la chinh minh Con neu mot trong hai ngtfdi gitf vai tro thong tri thi ngtfdi con lai phai “phuc tung” va kim nen tinh cach thtfc cua minh Tinh can bang cua he than kinh ttf tri bi ph& vd va cuol cung nhat dinh se bung no

Chap nhan ngtfdi kia va ttf khang djnh ban than

Khi mot ngtfdi co he than kinh giao cam vtfcft troi song vdi ngtfdi co he than kinh doi giao cam vtfcft troi, han se

120 ■ 60 ldi khuyen chd'ng nhilc dau

co luc mot ngudi phai

tu kiem che ban than

Neu tinh tra n g nay

x a y ra qua thtfdn g

xuyen, he than kinh

giao cam/ doi giao cam

xung dot, ma nguyen nhan la stf can g th an g than kinh

va h^u qua thtfdng la con nhtfc dau d nhtfng ngtfdi

nhay cam

• • • DE BIET THEM _

> Nhtfc dau co khuynh htfdng di truyen M6i ddi deu co it nhat mot ngtfdi m lc phai chtfng benh nay

> Y e u to di tru y e n d day la ro roi, nhtfng v ie c ch tfn g

dau dau di tru y e n ttf d d i nay sang d d i khac da phan

la do loi song, th o i quen, cach xCf stf hqc dtfOc ttf trong gia dinh

60 ldi khuyen chong nhiic dau ■ 121

A