Chuyên đề môn Tin học tiểu học

bước vào xã hội của thời đại mới. Chỉ có thực hiện đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), phương pháp kiểm tra, đánh giá chúng ta mới có thể tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục. Theo tinh thần đổi mới PPDH, năm học 20182019 toàn tỉnh Quảng Nam và một số khu vực trong cả nước bắt đầu đưa chương trình sách giáo khoa tin học của khối tiểu học vào dần thay thế cho nội dung sách giáo khoa cũ, cụ thể là sách mới được thay đổi về nội dung chương trình, thay thế một số phần mềm có nội dung tương tự bằng phiên bản mới hơn, nội dung chương trình được mở rộng nhằm giúp học sinh thích ứng với xu thế phát triển công nghệ của thời đại. Ngoài ra, hình thức trình bày trang trí sách cũng rất rõ ràng, đẹp mắt,có hình ảnh minh họa cụ thể giúp học sinh dễ dàng nhận biết, tiếp thu.Đổi mới sách giáo khoa đã phần nào nâng cao kết quả học tập của học sinh: học sinh có cơ hội hoạt động nhiều hơn, tự lực hơn. Tuy nhiên tính tích cực của một số em chưa được phát huy cao nên việc nắm vững kiến thức và vận dụng kiến thức còn hạn chế. Nhiều em học sinh chưa nắm được trọng tâm của bài nên việc giải quyết một số câu hỏi và bài tập còn rất khó khăn. Trong quá trình giảng dạy, nhiều giáo viên chú trọng đến kiến thức bài học, làm thế nào để khai thác hết nội dung kiến thức của bài, nhưng ít chú trọng đến việc tiếp thu tri thức của học sinh rằng: các em đã lĩnh hội được bao nhiêu phần trăm kiến thức của bài học và liệu kiến thức đó các em có kỹ năng vận dụng tốt không, và có áp dụng được nhiều vào thực tế. Các kỹ thuật “Động não”, “Các mảnh ghép”, “Sơ đồ KWL” và kỹ thuật “Sơ đồ tư duy”, kỹ thuật “ dạy nhóm” là những kỹ thuật dạy học tích cực giúp đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh. Qua nghiên cứu và thực nghiệm giảng dạy cho thấy một số giáo viên còn gặp khó khăn trong việc tổ chức hoạt động dạy học trên lớp với việc thiết kế và sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực, cũng như chưa phát huy tối đa hiệu quả của tiết dạy. Kết quả học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động và không hề tư duy. Chính vì những lí do đó, chúng tôi chọn chuyên đề “Sử dụng một số kỹ thuật dạy học tích cực trong môn Tin học nhằm giúp đổi mới phương pháp giảng dạy để giúp học sinh thích ứng với chương trình sách giáo khoa mới”.Hy vọng qua chuyên đề này sẽ được sự tiếp thu và góp ý của các đồng nghiệp để có những quan điểm tốt hơn trong việc thực hiện đổi mới PPDH. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lí luận. 1.1. Đặc trưng của việc đổi mới phương pháp giảng dạy: Đổi mới phương pháp giảng dạy, cụ thể là theo hướng dạy và học tích cực luôn hướng tới mục đích phát triển năng lực giải quyết vấn đề, đặc biệt là năng lực sáng tạo từ người học. Phương pháp này đề cao vai trò người học bằng hoạt động cụ thể thông qua sự động não để tự chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức. Các dấu hiệu đặc trưng của phương pháp dạy và học tích cực có thể là: Dạy học thông qua các tổ chức hoạt động của học sinh và chú trọng rèn luyện phương pháp tự học. Một trong những yêu cầu của dạy và học tích cực là khuyến khích người học tự lực khám phá những điều chưa biết trên cơ sở những điều đã biết và đã qua trải nghiệm. Giáo viên nên đưa học sinh vào những tình huống có vấn đề để các em trực tiếp quan sát, trao đổi, làm thí nghiệm. Từ đó giúp học sinh tìm ra những câu trả lời đúng, các đáp án chính xác nhất. Các em còn được khuyến khích “khai phá” ra những cách giải quyết cho riêng mình và động viên trình bày quan điểm theo từng cá nhân. Đó là nét riêng, nét mới có nhiều sáng tạo nhất. Tăng cường hoạt động học tập của mỗi cá nhân, phân phối với hợp tác: Trong dạy và học tí

Báo cáo chuyên đề:

SỬ DỤNG MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN TIN HỌC NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY ĐỂ GIÚP HỌC SINH THÍCH ỨNG VỚI CHƯƠNG TRÌNH SÁCH GIÁO KHOA MỚI.

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay, sự bùng nổ công nghệ thông tin đã tác động lớn đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội của con người Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước đã xác định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của tin học và công nghệ thông tin, truyền thông cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu Công nghiệp hoá - hiện đại hoá, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng - thế giới nói chung

Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa môn Tin học vào trong nhà trường ngay từ rất sớm Ở tiểu học, học sinh được tiếp xúc với môn Tin học để làm quen dần với lĩnh vực công nghệ thông tin, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp học tiếp theo

Cũng như các môn học khác, mục tiêu của môn Tin học là không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức, kỹ năng, thái độ của một người lao động, mà hơn thế

là hình thành năng lực làm việc, chuẩn bị cho các em những kiến thức cần thiết để bước vào xã hội của thời đại mới

Chỉ có thực hiện đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), phương pháp kiểm tra, đánh giá chúng ta mới có thể tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục Theo tinh thần đổi mới PPDH, năm học 2018-2019 toàn tỉnh Quảng Nam và một số khu vực trong cả nước bắt đầu đưa chương trình sách giáo khoa tin học của khối tiểu học vào dần thay thế cho nội dung sách giáo khoa cũ, cụ thể là sách mới được thay đổi về nội dung chương trình, thay thế một số phần mềm có nội dung tương tự bằng phiên bản mới hơn, nội dung chương trình được mở rộng nhằm giúp học sinh thích ứng với xu thế phát triển công nghệ của thời đại

Ngoài ra, hình thức trình bày trang trí sách cũng rất rõ ràng, đẹp mắt,có hình ảnh minh họa cụ thể giúp học sinh dễ dàng nhận biết, tiếp thu.Đổi mới sách giáo khoa đã phần nào nâng cao kết quả học tập của học sinh: học sinh có cơ hội hoạt động nhiều hơn, tự lực hơn Tuy nhiên tính tích cực của một số em chưa được phát huy cao nên việc nắm vững kiến thức và vận dụng kiến thức còn hạn chế Nhiều

em học sinh chưa nắm được trọng tâm của bài nên việc giải quyết một số câu hỏi

và bài tập còn rất khó khăn

Trong quá trình giảng dạy, nhiều giáo viên chú trọng đến kiến thức bài học, làm thế nào để khai thác hết nội dung kiến thức của bài, nhưng ít chú trọng đến việc tiếp thu tri thức của học sinh rằng: các em đã lĩnh hội được bao nhiêu phần

trăm kiến thức của bài học và liệu kiến thức đó các em có kỹ năng vận dụng tốt không, và có áp dụng được nhiều vào thực tế

Các kỹ thuật “Động não”, “Các mảnh ghép”, “Sơ đồ KWL” và kỹ thuật “Sơ

đồ tư duy”, kỹ thuật “ dạy nhóm” là những kỹ thuật dạy học tích cực giúp đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh

Qua nghiên cứu và thực nghiệm giảng dạy cho thấy một số giáo viên còn gặp khó khăn trong việc tổ chức hoạt động dạy học trên lớp với việc thiết kế và sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực, cũng như chưa phát huy tối đa hiệu quả của tiết dạy Kết quả học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động và không hề

tư duy Chính vì những lí do đó, chúng tôi chọn chuyên đề “Sử dụng một số kỹ thuật dạy học tích cực trong môn Tin học nhằm giúp đổi mới phương pháp giảng dạy để giúp học sinh thích ứng với chương trình sách giáo khoa mới”.Hy

vọng qua chuyên đề này sẽ được sự tiếp thu và góp ý của các đồng nghiệp để có những quan điểm tốt hơn trong việc thực hiện đổi mới PPDH

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận.

1.1 Đặc trưng của việc đổi mới phương pháp giảng dạy:

- Đổi mới phương pháp giảng dạy, cụ thể là theo hướng dạy và học tích cực

luôn hướng tới mục đích phát triển năng lực giải quyết vấn đề, đặc biệt là năng lực sáng tạo từ người học Phương pháp này đề cao vai trò người học bằng hoạt động

cụ thể thông qua sự động não để tự chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức Các dấu hiệu đặc trưng của phương pháp dạy và học tích cực có thể là:

- Dạy học thông qua các tổ chức hoạt động của học sinh và chú trọng rèn

luyện phương pháp tự học Một trong những yêu cầu của dạy và học tích cực là khuyến khích người học tự lực khám phá những điều chưa biết trên cơ sở những điều đã biết và đã qua trải nghiệm Giáo viên nên đưa học sinh vào những tình huống có vấn đề để các em trực tiếp quan sát, trao đổi, làm thí nghiệm Từ đó giúp học sinh tìm ra những câu trả lời đúng, các đáp án chính xác nhất Các em còn được khuyến khích “khai phá” ra những cách giải quyết cho riêng mình và động viên trình bày quan điểm theo từng cá nhân Đó là nét riêng, nét mới có nhiều sáng tạo nhất

- Tăng cường hoạt động học tập của mỗi cá nhân, phân phối với hợp tác:

Trong dạy và học tích cực, giáo viên không được bỏ quên sự phân hóa về trình độ nhận thức, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ của mỗi người học Trên cơ sở đó giáo viên xây dựng các công việc, bài tập phù hợp với khả năng của từng cá nhân nhằm phát huy khả năng tối đa của học sinh

- Dạy và học tích cực quan tâm chú trọng đến hứng thú của học sinh, nhu

cầu và lợi ích của xã hội Dưới sự hướng dẫn của người thầy, học sinh được chủ động chọn vấn đề mà mình quan tâm, ham thích, tự lực tìm hiểu nghiên cứu và

trình bày kết quả Nhờ có sự quan tâm của thầy và hứng thú của trò mà phát huy cao độ hơn tính tự lực, tích cực rèn luyện cho học sinh cách làm việc độc lập phát triển tư duy sáng tạo, kĩ năng tổ chức công việc, trình bày kết quả

- Dạy và học coi trọng hướng dẫn tìm tòi Thông qua hướng dẫn tìm tòi, giáo

viên sẽ giúp các em phát triển kĩ năng giải quyết vấn đề và khẳng định học sinh có thể xác định được phương pháp học thông qua hoạt động

- Kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò Đánh giá không chỉ nhằm

mục đích nhận biết thực trạng và điều khiển hoạt động học tập mà còn tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động giảng dạy của giáo viên

1.2 Tăng cường tự học để năng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học môn tin học:

- Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là phủ nhận phương pháp

dạy học truyền thống và sử dụng phương pháp dạy học hoàn toàn mới Đổi mới phương pháp dạy học là sự vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học, các biện pháp, kỷ thuật dạy học truyền thống kết hợp với những phương pháp dạy học, phương tiện, công nghệ và các kỷ thuật dạy học hiện đại, sao cho phù hợp với đối tượng, nội dung chương trình, nhằm giúp người học tích cực, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng và vận dụng kiến thức vào thực tế

-Bản chất của phương pháp dạy học là đổi mới quan niệm dạy học từ: dạy

học thụ động sang dạy họctích cực tham gia; dạy học bằng kể hay giải thích chuyển sang dạy học bằng cách khám phá; dạy họcđộc thoại bằng dạy họcđối thoại; dạy họctập trung vào cá nhân nay dạy họctập trung vào nhóm, dạy học hợp tác; dạy họctập trung vào nội dung tiến tới dạy họctập trung vào quá trình; dạy học tập trung vào việc dạy nay dạy họctập trung vào việc học; Dạy kiến thức nay dạy cách học cho học sinh …

-Làm như vậy, thể hiện sự tôn trọng học sinh, tôn trọng vốn hiểu biết, kinh

nghiệm đã có của các em Tạo điều kiện cho học sinh tự phát hiện vấn đề, tự thực hành các thao tác trên máy tính, giúp học sinh dễ tiếp thu, dễ nhớ và nhớ lâu hơn, mạnh dạn tự tin hơn, phấn khởi hơn khi được tham gia thực hành Tạo không khí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, thoải mái, không mệt mỏi, buồn ngủ

-Bước đầu vận dụng một số PPDH làm sao cho học sinh: được tham gia

nhiều hơn, được trao đổi nhiều hơn và được làm, thực hành nhiều hơn

- Đó chính là thay đổi nhận thức từ dạy học tập trung vào người dạy chuyển

sang dạy học tập trung vào người học.

So sánh 2 cách dạy học, tôi tự nhận thấy:

Dạy học tập trung vào người dạy Dạy học tập trung vào người học

1.Không chú ý kinh nghiệm và vốn

hiểu biết đã có của học sinh

2 Tập trung vào việc dạy của thầy

3 Thầy độc thoại, phát vấn

1 Tôn trọng kinh nghiệm và vốn hiểu biết đã có của học sinh

2 Tập trung vào việc học của trò

3 Đối thoại trò-trò, trò-thầy

4 Học sinh thụ động nghe

5 Thầy cung cấp thông tin

6 Thầy áp đặt kiến thức có sẵn

7 Trò học thuộc

8 Thầy độc quyền đánh giá

4 Học sinh tích cực, chủ động

5 Thầy tổ chức, động viên, hướng dẫn/gợi ý

6 Học sinh tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề, tự rút ra kết luận

7 Học cách học, cách giải quyết vấn đề

8 Kết hợp thầy đánh giá với tự đánh giá của học sinh, của tập thể lớp

Dựa vào các nội dung so sánh nêu trên và thực tiễn trong quá trình dạy học

từ nhiều năm nay, tôi nhận thấy cách dạy học tập trung vào người học có hiệu quả

rõ rệt giúp cho các em tự tin cố gắng vươn lên trong học tập

1.3 Một số kỹ thuật dạy học tích cực:

- Qua thực tế giảng dạy, bản thân tôi đã thực hiện đổi mới PPDH bằng các kỹ thuật dạy học tích cực:

a Kỹ thuật “Động não”:

Là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới mẻ, độc đáo về một chủ đề của học sinh trong thảo luận Các em được cổ vũ tham gia một cách tích cực, không hạn chế các ý tưởng

Ưu điểm:

+ Dễ thực hiện, không mất nhiều thời gian

+ Huy động mọi ý kiến của thành viên, tập trung trí tuệ

+ Do không được phép đánh giá trong quá trình thu thập ý kiến, nên mọi ý kiến đều được ghi nhận, từ đó khuyến khích các thành viên nhóm tham gia hoạt động

Nhược điểm:

+ Rất dễ gây tình trạng lạc đề nếu chủ đề không rõ ràng

+ Việc lựa chọn các ý kiến tốt nhất có thể sẽ mất thời gian

+ Nếu nhóm trưởng không đủ bản lĩnh sẽ gây ra tình trạng một số thành viên nhóm quá năng động nhưng một số khác không tham gia

+ Việc lưu trữ kết quả thảo luận là khó khăn và dễ gây lãng phí

b Kỹ thuật “các mảnh ghép”:

Là kỹ thuật dạy học mang tính hợp tác, kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích sự tham gia tích cực cũng như nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác

Ưu điểm:

+ Đào sâu kiến thức trong từng lĩnh vực

+ Phát huy hiểu biết của học sinh và giải quyết những hiểu sai

+ Phát triển tinh thần làm việc theo nhóm

+ Phát huy trách nhiệm của từng cá nhân

Nhược điểm:

+ Kết quả thảo luận phụ thuộc vào vòng thảo luận thứ nhất, nếu vòng thảo luận này không có chất lượng thì cả hoạt động sẽ không có hiệu quả

+ Nếu số lượng học sinh không được tính toán kỹ sẽ dẫn đến tình trạng nhóm thừa, nhóm thiếu

c Kỹ thuật “Sơ đồ KWL” (Know-Want-Learned):

Là kỹ thuật dạy học nhằm tạo điều kiện cho học sinh nêu được những điều

đã biết liên quan đến chủ đề, những điều muốn biết về chủ đề trước khi học và những điều đã học được sau khi học Dựa trên sơ đồ KWL, học sinh tự đánh giá được sự tiến bộ của mình trong việc học, đồng thời giáo viên biết được kết quả học tập của học sinh, từ đó điều chỉnh việc dạy học cho hiệu quả

Ưu điểm:

+ Giúp học sinh thể hiện những gì các em đã học, so sánh kiến thực mới và kiến thức đã biết và làm rõ những ý kiến của các em

+ Giúp học sinh tập trung và thích thú với nội dung và là một cách để giúp các em đi đúng hướng những gì đang học

+ Giúp giáo viên và học sinh tự đánh giá kết quả học tập, định hướng cho các hoạt động học tập kế tiếp

Nhược điểm:

+ Sơ đồ cần phải được lưu trữ cẩn thận sau khi hoàn thành hai bước K và W,

vì bước L có thể sẽ phải mất một thời gian dài mới có thể tiếp tục thực hiện

d Kỹ thuật “Bản đồ tư duy”:

Là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi, mở rộng một ý tưởng, hệ thống hóa một chủ đề hay một mạch kiến thức,…bằng cách kết hợp việc sử dụng đồng thời hình ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết với sự tư duy tích cực Đặc biệt đây là một sơ đồ

mở, có thể vẽ thêm hoặc bớt các nhánh, mỗi người vẽ một kiểu khác nhau, dùng màu sắc, hình ảnh, các cụm từ diễn đạt khác nhau, cùng một chủ đề nhưng mỗi người có thể “thể hiện” nó dưới dạng bản đồ tư duy theo một cách riêng, do đó việc lập bản đồ tư duy phát huy được tối đa khả năng sáng tạo của mỗi người

Ưu điểm:

+ Dễ nhìn, dễ viết

+ Kích thích hứng thú học tập và khả năng sáng tạo của học sinh

+ Rèn luyện cách xác định chủ đề và phát triển ý chính, ý phụ một cách logic

+ Phát huy tối đa tiềm năng ghi nhớ của bộ não

Nhược điểm:

+ Bên cạnh các ưu điểm nổi trội trên, phương pháp dạy học bằng sơ đồ tư duy cũng có một vài khuyết điểm nhỏ là học sinh vẽ sơ đồ tư duy cần phải có một chút năng khiếu về trình bày và kĩ năng vi tính (nếu muốn sử dụng phần mềm để

vẽ sơ đồ tư duy) Còn nếu không thì cần phải chọn khổ giấy to để vẽ những sơ đồ tổng hợp kiến thức, ngoài ra còn phải chuẩn bị bút màu và một chút năng khiếu vẽ

2 Thực trạng dạy môn Tin học ở trường tiểu học Nguyễn Duy Hiệu:

a Thuận lợi:

- Được sự quan tâm chỉ đạo của BGH nhà trường, môn Tin học đã được đưa

vào dạy học đúng chương trình của môn tự chọn theo quy định của Bộ GD&ĐT

- Bản thân giáo viên được đào tạo đúng chuyên môn và được tham gia các

lớp tập huấn đổi mới phương pháp dạy học

Môn Tin học là một môn học tự chọn nên HS tiếp thu kiến thức một cách thoải mái, không bị gò ép, các em rất hứng thú với môn học Đa số các em học sinh ham học hỏi, thích tìm tòi khám phá và yêu thích môn học

- Sách giáo khoa được biên soạn theo hướng đổi mới, kênh hình và kênh chữ

chứa đựng những kiến thức khoa học cơ bản và hệ thống nên học sinh có thể lĩnh hội kiến thức một cách logic, ngắn gọn và khái quát

- Phòng Tin học có đủ máy chiếu phục vụ cho công tác giảng dạy, đảm bảo 2

học sinh/ 1 máy tính, thuận lợi cho hoạt động dạy học

b Khó khăn:

- Học sinh mới được làm quen với chương trình sách giáo khoa mới, nhiều

phần mềm mới lạ, hầu hết ngôn ngữ là tiếng Anh nên học sinh chưa quen, dẫn đến lúng túng trong việc nhận biết và tiếp thu kiến thức mới Ngoài ra phương pháp học tập, thói quen tự giác học tập chưa cao, còn rụt rè, nhút nhát trong việc học tập theo phương pháp và kỹ thuật dạy học mới

- Năng lực học không đồng đều giữa các đối tượng học sinh, còn nhiều học

sinh có ý thức tiếp nhận kiến thức còn hạn chế

- Nhiều học sinh ở thôn lớp 4 hoặc lớp 5 mới xuống ở bán trú ở trường xã,

dẫn đến việc học môn tin học chậm 1 năm đến 2 năm so với các học sinh cùng lớp, gây khó khăn cho hoạt động giảng dạy của giáo viên cũng như việc tiếp thu kiến thức của học sinh

- Hầu hết các em chưa có máy vi tính ở nhà nên việc tự học, tự nghiên cứu

thêm kiến thức của học sinh còn ít

- Số lượng máy tính, phòng tin học chưa đáp ứng nhu cầu dạy và học bộ

môn Học sinh không đủ điều kiện để mua sắm sách giáo khoa, chủ yếu vận dụng sách của nhà trường trong giờ học sau đó trả lại cho lớp khác học khi hết giờ

- Đa số phụ huynh còn chưa thật sự quan tâm đến việc học của con em mình.

3 Biện pháp tiến hành:

a Hoạt động kiểm tra kiến thức cũ:

- Có thể sử dụng kỹ thuật “Sơ đồ tư duy” yêu cầu học sinh vẽ sơ đồ tư duy và

trình bày kiến thức đã học theo câu hỏi của giáo viên Qua hoạt động này giúp cho học sinh ghi nhớ tổng quát, rèn luyện tư duy logic, đào sâu kiến thức, rèn luyện kỹ năng trình bày Giúp cho giáo viên dễ phân hóa trong đánh giá các đối tượng học sinh

b Hoạt động dạy học kiến thức mới:

- Sử dụng kỹ thuật tích cực trong dạy học kiến thức mới giúp học sinh học

tập một cách chủ động, tích cực và huy động được tất cả học sinh tham gia xây dựng bài một cách hào hứng

- Trong tiết học sử dụng các kỹ thuật tích cực để dạy học gồm có nhiều hoạt

động nhưng có thể tổng hợp thành các hoạt động cơ bản sau:

* Kỹ thuật động não:

Hoạt động 1: HS nêu ra ý kiến của mình về vấn đề, câu hỏi mà giáo viên đưa ra

Hoạt động 2: Tập hợp các ý kiến của từng học sinh trong nhóm Thảo luận, chỉnh sửa, hoàn thiện câu trả lời

Hoạt động 3: Lựa chọn phương án tối ưu và báo cáo kết quả

* Ví dụ minh họa:

* Kỹ thuật “Các mảnh ghép”:

- Vòng 1:

Hoạt động 1: Hoạt động theo nhóm Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ Các học sinh trong nhóm đưa ra ý kiến của mình về nhiệm vụ được giao

Hoạt động 2: Thảo luận đưa ra câu trả lời Đảm bảo mỗi học sinh trong nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao

- Vòng 2:

Hoạt động 1: Hình thành nhóm mới Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các học sinh trong nhóm mới chia sẻ đầy đủ với nhau

Hoạt động 2: Thảo luận trình bày, chia sẻ kết quả nhiệm vụ ở vòng 2

* Ví dụ minh họa:

* Kỹ thuật “Sơ đồ KWL”:

- Hoạt động 1: Phát phiếu học tập cho học sinh sau khi giáo viên đã giới thiệu bài học, mục tiêu cần đạt của bài học

* Tên bài học (chủ đề):……….

* Tên học sinh:……… Lớp:….

Know (Điều đã biết) Want (Điều muốnbiết) Leared (Điều họcđược)

- Hoạt động 2: Học sinh điền các thông tin vào phiếu học tập, cột K và cột W

- Hoạt động 3: Sau khi kết thúc bài học hoặc chủ đề, học sinh điền vào cột L của phiếu những gì vừa học được Lúc này, HS xác nhận về những điều các em đã học được qua bài học đối chiếu với điều muốn biết, đã biết để đánh giá kết quả học tập, sự tiến bộ của mình

* Ví dụ minh họa:

* Kỹ thuật “Sơ đồ tư duy”:

Hoạt động 1: Lập Sơ đồ tư duy: Học sinh lập sơ đồ tư duy theo cá nhân hoặc nhóm với các gợi ý liên quan đến chủ đề kiến thức bài học

Hoạt động 2: Báo cáo thuyết minh về sơ đồ tư duy: Học sinh hay đại diện của nhóm học sinh lên báo cáo, thuyết minh về sơ đồ tư duy mà nhóm mình đã thiết lập Hoạt động này vừa giúp giáo viên biết rõ việc hiểu kiến thức của học sinh, vừa rèn luyện kĩ năng trình bày ý tưởng trước đông người

Hoạt động 3: Thảo luận, chỉnh sửa, hoàn thiện sơ đồ tư duy: Tổ chức cho học sinh thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa để hoàn thiện sơ đồ tư duy về một kiến thức nào đó (giáo viên là người cố vấn để dẫn dắt đến kiến thức trọng tâm)

Hoạt động 4: Củng cố kiến thức bằng một sơ đồ tư duy: Củng cố kiến thức bằng một sơ đồ tư duy mà giáo viên đã chuẩn bị sẳn hoặc một sơ đồ tư duy mà cả lớp cần tham gia chỉnh sửa hoàn chỉnh

* Ví dụ minh hoạ:

c Hoạt động củng cố kiến thức: Củng cố kiến thức sau một tiết học, hệ

thống kiến thức sau một chương, một học kì

Dựa vào mục tiêu kiến thức của mỗi bài học của từng chương, giáo viên xây dựng hệ thống câu hỏi để học sinh hệ thống lại kiến thức cơ bản của bài học, sau

đó trình bày bằng sơ đồ tư duy

Ví dụ minh họa:

4 Kết quả đạt được:

Qua việc tổ chức dạy học môn Tin học lớp theo hướng trên đã đem lại những kết quả như sau:

+ Học sinh học tập một cách chủ động, tích cực và huy động được tất cả học sinh tham gia xây dựng bài một cách hào hứng

+ Không khí lớp học sôi nổi hơn

+ Học sinh được phát triển tư duy, kỹ năng sáng tạo và cảm thấy hứng thú trong quá trình học

+ Học sinh được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng trình bày

III KẾT LUẬN.

Để việc vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng đổi phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh một cách có hiệu quả cần chú ý phối hợp các phương pháp, các kỹ thuật dạy học một cách hợp lí trên cơ sở nghiên cứu đặc điểm tình hình của học sinh từng lớp học, từng đối tượng tiếp thu Như vậy, giáo viên phải chuẩn bị bài thật kĩ, chọn lựa các phương pháp phù hợp thì hiệu quả và chất lượng dạy học mới được nâng cao, mới phát huy tối đa tính tiếp thu, tích cực

tự giác của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức

Qua một quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học bằng các kỹ thuật này, chúng tôi đã rút ra được những kinh nghiệm như sau:

+ Trước hết giáo viên phải nghiên cứu kỹ chương trình và tài liệu chuẩn kiến

thức kỹ năng để xác định mục tiêu theo từng bài để thiết kế giáo án và vận dụng

các kỹ thuật dạy học sao cho phù hợp, nhằm đạt được những yêu cầu tối thiểu về kiến thức, kỹ năng

+ Tích cực nghiên cứu các kỹ thuật dạy học tích cực để vận dụng một cách thành thạo và có hiệu quả vào quá trình dạy học

+ Giáo viên cần đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học nhằm tạo sự hứng thú cho học sinh

+ Biết cách khơi gợi tư duy để học sinh tăng tính chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy theo chiều hướng tích cực

+ Trong những lần sinh hoạt tổ chuyên môn, hội đồng bộ môn tin học giáo viên cần tập trung thảo luận, trao đổi những vướng mắc khi sử dụng những kỹ thuật dạy học tích cực này

Từ những vấn đề đó chúng tôi có những đề xuất như sau:

+ Đầu tư kinh phí xây dựng phòng học tin học, mua bổ sung máy tính, máy projecter để đảm bảo cho dạy học bộ môn được tốt hơn

+ Tổ chức cho giáo viên hội thảo, hội giảng, các lớp chuyên đề, chuyên môn

để giáo viên có điều kiện trao đổi, học tập nhau về đổi mới phương pháp dạy học

Trên đây là toàn bộ nội dung chuyên đề chúng tôi đã thống nhất trình bày trước Hội đồng bộ môn Tin học và các bạn đồng nghiệp Nội dung và những suy nghĩ được trình bày trong báo cáo này chắc chắn chưa đủ và còn nhiều thiếu sót Trên tinh thần cùng bàn thảo để tìm ra phương pháp dạy học theo hướng đổi mới, phát huy tính tích cực của học sinh, chúng tôi mong được nhiều góp ý từ quý cấp quản lí, các thầy cô giáo để chuyên đề được hoàn thiện và áp dụng rộng rãi trong việc giảng dạy

Phú Ninh, tháng 10 năm 2021

Người thực hiện