VẤN ĐỀ 1: NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ 2 Tóm tắt Quyết định tái thẩm số 522020DS GĐT về Vv Chia thừa kế và chia tài sản thuộc sở hữu chung. 2 Bài tập 1: Những điểm giống nhau và khác nhau giữa hạn chế năng lực hành vi dân 2 sự và mất năng lực hành vi dân sự. 2 Bài tập 2: Những điểm khác nhau cơ bản giữa người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi 4 Bài tập 3: Trong quyết định trên, Toà án nhân dân tối cao đã xác định năng lực hành vi dân sự của ông Chảng như thế nào? 5 Bài tập 4: Hướng của tòa án nhân dân tối cao trong câu hỏi trên có thuyết phục không? Vì sao? 5 Bài tập 5: Theo Toà án nhân dân tối cao, ai không thể là người giám hộ hay ai mới có thể là người giám hộ của ông Chảng. Hướng của tòa án nhân dân có thuyết phục không, vì sao? 5 Bài tập 6: Cho biết các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với tài sản của người được giám hộ (nêu rõ cơ sở pháp lý). 6 Bài tập 7: Theo quy định của Tòa án nhân dân tối cao trong vụ án trên, người giám hộ của ông Chảng có được tham gia vào việc chia di sản thừa kế (mà ông Chảng được hưởng) không? Vì sao? Suy nghĩ của anhchị về hướng giải quyết của Tòa án nhân dân tối cao về vấn đề được nêu trên. 7 VẤN ĐỀ 2: TƯ CÁC PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ 9 Tóm tắt bản án số 11172012 LDTP của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ngày 11092012 – Vv bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động 9 Bài tập 1: Điều kiện để một tổ chức được thừa nhận là pháp nhân( nêu rõ từng điều kiện một) 10 Bài tập 2: Trong bản án số 1117, theo bộ tài nguyên và môi trường, cơ quan đại diện của bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân không? Đoạn nào của bản án có câu trả lời? 11 Bài tập 3: Trong bản án số 1117, tại sao tòa án xác định cơ quan đại diện của bộ tài nguyên môi trường không có tư cách pháp nhân? 12 Bài tập 4 : Suy nghĩ của anh chị về hướng giải quyết trên của tòa án? 13 Bài tập 5: Pháp nhân có gì khác nhau về năng lực pháp luật dân sự? nêu cơ sở pháp lí khi trả lời( nhất là trên BLDS 2005 và BLDS 2015) 14 Bài tập 6: Giao dịch do người đaị diện của pháp nhân xác lậpnhân danh pháp nhân có rang buộc pháp nhân không? Nêu cơ sở pháp lí khi trả lời. 15 Bài tập 7: Trong tình huống trên(Tham khảo tình huống ở tài liệu bài tập dân sự), hợp đồng kí kết với công ti Nam Hà có rang buộc với công ti Bắc Sơn không? Vì sao? Nêu cơ sở pháp lí khi trả lời. 16 VẤN ĐỀ 3: TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CỦA PHÁP NHÂN 18 Tóm tắt bản án số 102016KDTMPT ngày 1732016 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang về vấn đề tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa: 18 Bài tập 1: trách nhiệm của pháp nhân đói với nghĩa vụ của các thành viên và trách nhiệm của thành viên đối với nghĩa vụ của pháp nhân. 19 Bài tập 2: trong bản án được bàn luận, bà Hiền có phải thành viên của công ty Xuyên Á không? Vì sao? 19 Bài tập 3: nghĩa vụ đối với công ti Ngọc Bích là của công ti Xuyên Á hay bà Hiền? Vì sao? 20 Bài tập 4: suy nghĩ của anh chị về hướng giải quyết của Tòa sơ thẩm và Tòa phúc thẩm liên quan đến nghĩa vụ đối với công ti Ngọc Bích. 21 Bài tập 5: Làm thế nào để bảo vệ quyền và lợi ích của Công ty Ngọc Bích khi Công ty Xuyên Á giải thể? 21
Trang 1Môn: luật Dân sự
Trang 2VẤN ĐỀ 1: NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ
Tóm tắt Quyết định tái thẩm số 52/2020/DS - GĐT về V/v Chia thừa kế và chia tàisản thuộc sở hữu chung
Vụ án do Tòa án nhân dân tối cao xét xử tái thẩm
Nguyên đơn: Ông Lê Văn Tiếu, sinh năm 1931; cư trú tại: Số 8, Tổ 36, phườngDịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Bị đơn: Ông Lê Văn Chỉnh, sinh năm 1942; cư trú tại: Số 1, Tổ 37, phường DịchVọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử lại theo thủtục sơ thẩm đúng quy định của pháp luật
Bài tập 1: Những điểm giống nhau và khác nhau giữa hạn chế năng lực hành vi
- Cá nhân không thể tự mình tham gia giao dịch, giao dịch phải do người đạidiện theo pháp luật thực hiện
- Khi không còn căn cứ tuyên bố một người bị mất năng lực hành vi dân sựhoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự thì Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyếtđịnh tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vidân sự
Trang 3vi của mình
- Người nghiện ma tuýhoặc các chất kích thíchkhác dẫn đến phá tán tàisản của gia đình
Cơ sở để Toà án đưa ra
quyết định
- Theo yêu cầu củangười có quyền, lợi íchliên quan hoặc cơ quan
tổ chức hữu quan
- Kết luận của tổ chứcgiám định pháp y tâmthần
- Theo yêu cầu củangười có quyền, lợi íchliên quan, cơ quan, tổchức hữu quan
Hệ quả pháp lý
- Mọi giao dịch dân sựphải do người đại diệntheo pháp luật xác lập,thực hiện
- Giao dịch do ngườimất năng lực hành vidân sự thực hiện, xáclập là không có hiệu lựcpháp luật
- Được xác lập các giaodịch phục vụ nhu cầusinh hoạt hằng ngày,còn các giao dịch khácphải được sự đồng ý cùangười đại diện
Người đại diện
- Người đại diện chongười mất năng lựchành vi dân sự có thể là
cá nhân hoặc pháp nhân
và được gọi là ngườigiám hộ
- Người đại diện có thểđược chỉ định hoặcđương nhiên trở thànhngười đại diện theo quyđịnh của pháp luật
- Người đại diện củangười hạn chế năng lựchành vi dân sự do Toà
án chỉ định
Trang 4Bài tập 2: Những điểm khác nhau cơ bản giữa người bị hạn chế năng lực hành vi
dân sự và là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Người bị hạn chế nănglực hành vi dân sự
Người có khó khăntrong nhận thức, làmchủ hành vi
Đối tượng
- Người nghiện ma tuýhoặc các chất kích thíchkhác dẫn đến phá tán tàisản của gia đình
- Người thành niên dotình trạng thể chất hoặctinh thần mà không đủkhả năng nhận thức, làmchủ hành vi nhưng chưađến mức mất năng lựchành vi dân sự
Cơ sở để Toà án đưa ra
quyết định
- Theo yêu cầu củangười có quyền, lợi íchliên quan, cơ quan, tổchức hữu quan
- Theo yêu cầu củangười này, người cóquyền, lợi ích liên quanhoặc cơ quan, tổ chứchữu quan
- Kết luận giám địnhpháp y tâm thần
Hệ quả pháp lý
- Được xác lập các giaodịch phục vụ nhu cầusinh hoạt hằng ngày,còn các giao dịch khácphải được sự đồng ý cùangười đại diện
- Giao dịch do người cókhó khăn trong nhậnthức,làm chủ hành vithực hiện, xác lập làkhông có hiệu lực phápluật
Người đại diện
- Người đại diện củangười hạn chế năng lựchành vi dân sự do Toà
án chỉ định
- Người giám hộ do Toà
án chỉ định
Trang 5Bài tập 3: Trong quyết định trên, Toà án nhân dân tối cao đã xác định năng lực
hành vi dân sự của ông Chảng như thế nào?
Trong quyết định trên, Toà án nhân dân tối cao đã xác định năng lực hành vi dân
sự của ông Chảng hiện tại không đủ năng lực hành vi dân sự để lập di chúc
Bài tập 4: Hướng của tòa án nhân dân tối cao trong câu hỏi trên có thuyết phục
không? Vì sao?
- Hướng của Toà án nhân dân tối cao trong câu hỏi trên thuyết phục
- Vì tại “Biên bản giám định khả năng lao động” số 84/GĐYK-KNLĐ ngày18/12/2007, Hội đồng giám định y khoa Trung ương – Bộ Y tế xác định ông
Chảng: “Không tự đi lại được Tiếp xúc khó, thất vận ngôn nặng, liệt hoàn toàn ½người phải Rối loạn cơ tròn kiểu trung ương, tai biến mạch máu não lần 2 Tâmthần:Sa sút trí tuệ Được xác định tỉ lệ mất khả năng lao động do bệnh tật là:
91% ”.Do đó hiện tại ông Chảng không đủ năng lực hành vi dân sự để lập di chúc
Bài tập 5: Theo Toà án nhân dân tối cao, ai không thể là người giám hộ hay ai mới
có thể là người giám hộ của ông Chảng Hướng của tòa án nhân dân có thuyết phụckhông, vì sao?
- Theo Tòa án nhân dân tối cao bà Nguyễn Thị Chung không thể là ngườigiám hộ mà bà Nguyễn Thị Bích mới là người giám hộ của ông Chảng
- Hướng của Tòa án nhân dân tối cao như vậy là không thuyết phục
- Theo Toà án nhân dân tối cao, bà Chung không thể là người giám hộ và bàBích mới có thể là người giám hộ của ông Chảng
- Hướng của Toà án nhân dân tối cao như vậy không thuyết phục
- Tòa án cấp sơ thẩm đã căn cứ vào “Biên bản giám định khả năng lao động”nêu trên và “Giấy chứng nhận kết hôn – Đăng kí lại” ngày 15/10/2001, do bà Bích(người sống không hợp pháp với ông Chảng) xuất trình để xác định, bà Bích là vợông Chảng, đồng thời là người giám hộ là không đúng với quy định tại Khoản 1,Điều 22, Điều 58, Điều 62 Bộ luật Dân sự năm 2005
- Sau khi xét xử phúc thẩm, UBND phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, TP HàNội có Công văn số 31/UBND-TP ngày 8/3/2019 xác nhận: "Qua kiểm tra xác
Trang 6minh sổ đăng kí kết hôn năm 2001 của phường cho thấy không có trường hợp đăng
kí kết hôn nào có tên ông Lê Văn Chảng và bà Nguyễn Thị Bích"
- Mặt khác, tại Công văn số 62 ngày 21/1/2020, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công
an quận Hà Đông, TP Hà Nội xác định hành vi không xác minh tình trạng hônnhân, không lập hồ sơ theo quy định về đăng kí hộ tịch, nhưng vẫn kí xác nhậngiấy đăng kí kết hôn và trình lãnh đạo UBND phường Yên Nghĩa, của ông BùiViết Tánh (cán bộ tư pháp UBND phường Yên Nghĩa) có dấu hiệu vi phạm phápluật
- Căn cứ vào những điều trên, thể hiện “Giấy đăng kí kết hôn- Đăng kí lại” này15/10/2001 giữa bà Bích và ông Chảng, do bà Bích xuất trình là không đúng thực
tế và không có việc đăng kí kết hôn giữa bà Bích và ông Chảng Như vậy, tại thờiđiểm Tòa án giải quyết vụ án bà Bích không phải là vợ hợp pháp của ông Chảng
Do đó, bà Bích không đủ điều kiện được cử làm người giám hộ cho ông Chảng,theo quy định tại Khoản 1, Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015
- Ngoài ra, tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện bà Chung chung sống với ôngChảng từ năm 1975, có tổ chức đám cưới và có con chung Do đó, có căn cứ xácđịnh bà Chung và ông Chảng chung sống với nhau như vợ chồng từ trước ngày3/1/1987 Trường hợp này, bà Chung và ông Chảng được công nhận là vợ chồnghợp pháp theo quy định tại điểm a, Mục 3, Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày9/6/2000 của Quốc hội về việc thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình Tuy nhiên,Tòa án cấp sơ thẩm lại xác định bà Bích là vợ hợp pháp của ông Chảng
Bài tập 6: Cho biết các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với tài sản của
người được giám hộ (nêu rõ cơ sở pháp lý)
Theo Điều 59 Bộ Luật Dân sự năm 2015 : Quản lý tài sản của người được giám hộ
1 Người giám hộ của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự
có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình;được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người được giám hộ vìlợi ích của người được giám hộ
Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và giaodịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được
sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ
Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho ngườikhác Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên
Trang 7quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịchđược thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giámsát việc giám hộ.
2 Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đượcquản lý tài sản của người được giám hộ theo quyết định của Tòa án trong phạm viđược quy định tại khoản 1 Điều này
Theo điểm b và c khoản 1 điều 58 Bộ Luật Dân Sự 2015 : Quyền của người giámhộ
1 Người giám hộ của người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự cócác quyền sau đây:
b) Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người đượcgiám hộ;
c) Đại diện cho người được giám hộ xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và cácquyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp phápcủa người được giám hộ
Bài tập 7: Theo quy định của Tòa án nhân dân tối cao trong vụ án trên, người giám
hộ của ông Chảng có được tham gia vào việc chia di sản thừa kế (mà ông Chảngđược hưởng) không? Vì sao? Suy nghĩ của anh/chị về hướng giải quyết của Tòa ánnhân dân tối cao về vấn đề được nêu trên
- Theo quy định của Tòa án nhân dân tối cao trong vụ án trên, người giám hộ củaông Chảng (bà Bích) được tham gia vào việc chia tài sản thừa kế ( mà ông Chảngđược hưởng) với tư cách là người đại diện của ông Chảng tại phiên tòa sơ thẩm vàphúc thẩm Cụ thể tại bản án dân sự phúc thẩm số 07/2009/DSPT ngày 14/01/2009Tòa án nhân dân tối cao Hà Nội quyết định “sửa một phần trong bản án sơ thẩm”
mà có nội dung ở mục số 5 của bản án sơ thẩm đã được sửa đổi như sau: “Ông LêVăn Chỉnh phải thanh toán trả ông Lê Văn Chảng 1.794.311.339 đồng Giao cho
bà Bích quản lý số tiền này Điều này thể hiện người đại diện được xác nhận củaông Chảng là bà Bích đã được tham gia vào việc chia di sản thừa kế mà ông Chảngđược hưởng Vì tại thời điểm diễn ra phiên tòa sơ thẩm năm 2008 phúc thẩm năm
2009 thì bà Bích được công nhận là người đại diện hợp pháp của Ông Chảng khiđưa ra được bằng chứng sau: Có giấy đăng kí kết hôn ngày 15/10/2001 Trong khi
đó, tại thời điểm này bà Chung không có giấy đăng kí kết hôn với ông Chảng Cho
Trang 8nín việc bă Bích ( có giấy đăng kí kết hôn ) đương nhiín trở thănh người đại diệnhợp phâp của ông Chảng vă tham gia văo việc chia di sản thừa kế mă ông Chảngđược hưởng.
- Hướng xử lý của Tòa ân nhđn dđn tối cao tại thời điểm 2008 - 2009 lă hời hợt,không đủ minh bạch khi không điều tra rõ lại bằng chứng được cung cấp Cụ thểTòa ân nhđn dđn tối cao văo thời điểm năm 2008 - 2009 căn cứ văo “Biín bảngiâm định khả năng lao động” của Hội đồng giâm định y khoa Trung ương - Bộ Y
tế xâc định ông Chảng “ không tự đi lại được, tiếp xúc khó, thất vận ngôn nặng,liệt hoăn toăn một nửa người phải Rối loạn cơ tròn kiểu trung ương, tai biến mạchmâu nêo lần 2 Tđm thần: Sa sút trí tuệ Hiện tại không đủ năng lực hănh vi lập dichúc Được xâc định mất khả năng lao động do bệnh tật lă 91% ” Cùng với
“Giấy chứng nhận kết hôn - Đăng kí lại” ngăy 15/10/2001 giữa bă Bích vă ôngChảng do bă Bích xuất trình để xâc định bă Bích lă vợ ông Chảng, đồng thời lăngười giâm hộ hợp phâp của ông Chảng ( người bị mất năng lực hănh vi dđn sự) lăđúng theo quy định tại khoản 1 Điều 22, Điều 58, Điều 62 Bộ Luật dđn sự 2005.Tuy nhiín, sau khi xĩt xử phúc thẩm, UBND phường Yín Nghĩa, quận Hă Đông,
TP Hă Nội có Công văn số 31/UBND-TP ngăy 8/3/2019 xâc nhận: "Qua kiểm traxâc minh sổ đăng kí kết hôn năm 2001 của phường cho thấy không có trường hợpđăng kí kết hôn năo có tín ông Lí Văn Chảng vă bă Nguyễn Thị Bích" Mặt khâc,tại Công văn số 62 ngăy 21/1/2020, Cơ quan Cảnh sât điều tra Công an quận HăĐông, TP Hă Nội xâc định hănh vi không xâc minh tình trạng hôn nhđn, không lập
hồ sơ theo quy định về đăng kí hộ tịch, nhưng vẫn kí xâc nhận giấy đăng kí kết hôn
vă trình lênh đạo UBND phường Yín Nghĩa, của ông Bùi Viết Tânh (cân bộ tưphâp UBND phường Yín Nghĩa) có dấu hiệu vi phạm phâp luật.Căn cứ văo nhữngđiều trín, thể hiện “Giấy đăng kí kết hôn- Đăng kí lại” năy 15/10/2001 giữa băBích vă ông Chảng, do bă Bích xuất trình lă không đúng thực tế vă không có việcđăng kí kết hôn giữa bă Bích vă ông Chảng Như vậy, tại thời điểm Tòa ân giảiquyết vụ ân bă Bích không phải lă vợ hợp phâp của ông Chảng Do đó, bă Bíchkhông đủ điều kiện được cử lăm người giâm hộ cho ông Chảng, theo quy định tạikhoản 1, Điều 62 BLDS 2005 vă khoản 1, Điều 53 Bộ luật Dđn sự năm 2015.Trong khi đó, bă Chung chung sống với ông Chảng từ năm 1975, có tổ chức đâmcưới vă có con chung Do đó, có căn cứ xâc định bă Chung vă ông Chảng chungsống với nhau như vợ chồng từ trước ngăy 3/1/1987 Trường hợp năy, bă Chung vẵng Chảng được công nhận lă vợ chồng hợp phâp theo quy định tại điểm a, Mục 3,Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngăy 9/6/2000 của Quốc hội về việc thi hănhLuật Hôn nhđn vă Gia đình Tuy nhiín, Tòa ân cấp sơ thẩm lại xâc định bă Bích lă
vợ hợp phâp của ông Chảng Điều năy đê gđy ra những sai sót nghiím trọng trong
Trang 9vụ án khi vừa không đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của ông Chảng và cả bàChung.
VẤN ĐỀ 2: TƯ CÁC PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ
Tóm tắt bản án số 1117/2012/ LD-TP của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ ChíMinh ngày 11/09/2012 – V/v bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Vụ án do Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử
Nguyên đơn: ông Nguyễn Ngọc Hùng, từng làm việc và kí hợp đồng lao động tạivăn phòng bộ tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh
Bị đơn: Cơ quan đại diện Bộ tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh.Quyết định cuối cùng của của tòa án phúc thẩm:
sơ về cho Tòa án nhân dân quận 1 Thành phố Hồ CHí Minh giải quyết lại
sơ thẩm vụ án
2 Án phí sơ thẩm sẽ xác định lại sau khi giải quyết sơ thẩm vụ án
Án phí lao động phúc thẩm : cơ quan đại diện Bộ tài nguyên và môi
trường Thành phố Hồ Chí Minh được hoàn lại 200.000đ theo biên lai số
05271 ngày 8/6/2012 của Chi cục thi hành án dân sự quận 1
Trang 10Bài tập 1: Điều kiện để một tổ chức được thừa nhận là pháp nhân( nêu rõ từngđiều kiện một)
Điều kiện để có tư cách pháp nhân
Theo điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, một tổ chức được công nhận là có tư cách phápnhân khi đủ 4 điều kiện sau:
“a) Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;
b) Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;
c) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;
d) Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.”
Chúng ta cùng đi phân tích 4 điều kiện để trở thành pháp nhân để có thểphân biệt được các tổ chức là pháp nhân hay không
Tổ chức phải được thành lập theo quy định của pháp luật
Theo như định nghĩa thì rõ ràng pháp nhân không phải là một người (một cá nhân)
mà phải là một tổ chức Tổ chức này được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thànhlập hoặc cho phép thành lập Vì thế tổ chức đó được công nhận là có tư cách phápnhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận thành lập
Ví dụ: khi thành lập doanh nghiệp, công ty cổ phần hay công ty TNHH (cácpháp nhân) đều phải được thành lập hợp pháp Tức là phải đăng ký và được Sở kếhoạch đầu tư tỉnh, thành phố mà nơi công ty đóng trụ sở cấp Giấy chứng nhận đăng
ký doanh nghiệp
Tổ chức phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ
Theo điều 83 Bộ luật dân sự 2015, pháp nhân phải là một tổ chức có cơ cấu quản
lý chặt chẽ:
“1 Pháp nhân phải có cơ quan điều hành Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.
2 Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.”
Trang 11Như vậy một tổ chức muốn trở thành pháp nhân phải có điều lệ hoặc quyết địnhthành lập pháp nhân Trong điều lệ và quyết định thành lập phải có quy định cụ thể
về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành pháp nhân
Tổ chức có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình
Pháp nhân là tổ chức độc lập để xác lập quyền và nghĩa vụ trong hoạt động của nó,nên bắt buộc phải có tài sản độc lập Có tài sản độc lập mới có thể tự chịu tráchnhiệm bằng tài sản của mình đối với các giao dịch, quyền và nghĩa vụ mà nó xáclập
Ví dụ: Khi mở công ty cổ phần, các cổ đông mua cổ phần, góp vốn vào công
ty Thì tài sản này phải độc lập với tài sản của các cổ đông Công ty chịu tráchnhiệm với tài sản của công ty
Hoặc một trường hợp tổ chức không có tư cách pháp nhân dù đượcthành lập hợp pháp là Doanh nghiệp tư nhân Vì tài sản của doanh nghiệp tư nhânkhông tách biệt với tài sản cá nhân – chủ doanh nghiệp tư nhân đó
Tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập
Tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập làmột trong những điều kiện quan trọng để có tư cách pháp nhân
Vì pháp nhân là một tổ chức độc lập, được quyền giao dịch, xác lập quyền vànghĩa vụ nên bắt buộc nó có thể tự nhân danh chính mình
Pháp nhân có quyền nhân danh mình tham gia vào các quan hệ pháp luật thôngqua người đại diện theo pháp luật
Bài tập 2: Trong bản án số 1117, theo bộ tài nguyên và môi trường, cơ quan đại
diện của bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân không? Đoạn nào củabản án có câu trả lời?
Trong bản án số 1117 của bộ tài nguyên môi trường, đã xem cơ quan đại diện của
bộ tài nguyên môi trường là một tổ chức có tư cách pháp nhân, điều này thể hiệntrong quyết định 1364/QĐ - BTNMT “cơ quan đại diện có tư cách pháp nhân, cócon dấu và tài khoản riêng nhưng là cơ quan đại diện bộ, phải có hạch toán, báo
Trang 12cáo sổ, nên cơ quan này có tư cách pháp nhân nhưng là tư cách pháp nhân khôngđầy đủ.”
Bài tập 3: Trong bản án số 1117, tại sao tòa án xác định cơ quan đại diện của bộ
tài nguyên môi trường không có tư cách pháp nhân?
Căn cứ điều 92/BLDS 2005
Điều 92 Văn phòng đại diện, chi nhánh của pháp nhân
1 Pháp nhân có thể đặt văn phòng đại diện, chi nhánh ở nơi khác với nơi đặt trụ sởcủa pháp nhân
2 Văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của pháp nhân, có nhiệm vụ đại diệntheo ủy quyền cho lợi ích của pháp nhân và thực hiện việc bảo vệ các lợi ích đó
3 Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của pháp nhân, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộhoặc một phần chức năng của pháp nhân, kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền
4 Văn phòng đại diện, chi nhánh không phải là pháp nhân Người đứng đầu vănphòng đại diện, chi nhánh thực hiện nhiệm vụ theo ủy quyền của pháp nhân trongphạm vi và thời hạn được ủy quyền
5 Pháp nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do vănphòng đại diện, chi nhánh xác lập, thực hiện
Tòa án xác định, cơ quan đại diện của bộ tài nguyên môi trường không phải làpháp nhân vì nếu xét trên quyết định số 1364/QĐ-BTNMT ngày 8/7/2008 của bộtrưởng bộ tài nguyên môi trường quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơquan đại diện
Sai về tố tụng theo Điều 92 BLDS nên đề nghị hủy án để xử sơ thẩm lại Theo đạidiện VKS, bị đơn trong vụ kiện này phải được xác định là Bộ TN&MT chứ khôngthể là cơ quan đại diện
Theo TAND TP, xét quyết định của bộ trưởng Bộ TN&MT thì cơ quan đại diệncủa Bộ tại TP.HCM có các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức sau:
Là một tổ chức giúp việc cho bộ trưởng, theo dõi tổng hợp tình hình thực hiệnnhiệm vụ về lĩnh vực thuộc phạm vi của Bộ trên địa bàn các tỉnh, thành phía Nam;thực hiện một số nhiệm vụ theo chương trình công tác của Bộ trên địa bàn đượcgiao phụ trách; phối hợp với các cơ quan đơn vị thuộc Bộ thực hiện công tác
chuyên môn được giao; làm chủ đầu tư các dự án xây dựng của Bộ tại các tỉnh phíaNam được phụ trách; lập dự toán và tổ chức thực hiện dự toán, quyết toán thu chingân sách theo quyết định của Nhà nước và phân cấp của Bộ; quản lý cán bộ, công