Cơ chế: Do một cặp NST nào đó của một bên bố hoặc mẹ không phân li trong giảm phân đã tạo ra một giao tử mang 2 NST n+1 và một giao tử không mang NST nào n-1 +Giao tử n+1 kết hợp với gia[r]
Trang 1Giáo viên: Lâm Văn Triều Trường Trung học cơ sở Tân Thạnh
Môn: Sinh học
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Đột biến cấu trúc NST là gì? Có những dạng nào?
Trả lời:
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc của NST
- Đột biến cấu trúc NST có các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn
Trang 3Bài 23
Trang 4Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Nghiên cứu thông tin đầu tiên sách giáo khoa và cho biết thế nào là đột biến số lượng NST?
Trang 5Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Đột biến số lượng NST là những biến đổi
về số lượng xảy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả bộ NST
Có 2 dạng:
- Thể dị bội
- Thể đa bội
Trang 6Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Thể dị bội
Trang 7Cặp NST tương đồng là gì?
Cặp NST tương đồng là cặp NST gồm 2 NST giống nhau về hình dạng, kích thước
Trang 8Thế nào là bộ NST lưỡng bôi?
Bộ NST chứa các cặp NST tương đồng được gọi là bộ NST lưỡng bội, kí hiệu là 2n
Trang 9Thế nào là bộ NST đơn bội bôi?
Bộ NST trong giao tử chỉ chứa 1 NST của cặp tương đồng được gọi là bộ NST đơn bội, kí hiệu là n
Trang 10Chúng ta đã biết rằng bình thường trong
tế bào, NST luôn tồn tại thành từng cặp tương đồng tức là mỗi cặp gồm 2 NST giống nhau, Vậy nếu có một sự thay đổi nào đó về số lượng NST trong một hoặc một số cặp NST tương đồng thì sao?
Xin mời các em quan sát một số hình ảnh sau đây:
Trang 11Quan sát hình và cho biết điểm khác nhau giữa bộ NST của bệnh nhân Đao và bộ NST của người bình thường?
Trang 12Đáp án
Thể ba nhiễm là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST tương đồng tăng thêm 1
NST thứ ba (có 2n+1 NST)
Trang 13Thể 1 nhiễm (2n-1)
Điểm khác nhau giữa
bộ NST của bệnh nhân Tớcnơ và bộ NST của người bình thường?
Bộ NST của nữ giới bình thường
Bộ NST bệnh nhân Tớcnơ
Thế nào là thể 1
nhiễm?
Trang 141 NST (có 2n-1 NST)
Từ các thông tin trên hãy cho biết thể dị bội là gì?
Trang 15Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Thể dị bội
- Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng
Trang 16Thể dị bội có những dạng nào?
Trang 17Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Thể dị bội
- Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng
- Có các dạng sau đây:
+ (2n+1): thể ba nhiễm
+ (2n-1): thể một nhiễm
Trang 18Còn dạng nào nữa không?
Mời các em quan sát hình ảnh sau đây
Trang 19Bộ NST ruồi
giấm 2n = 8
(2n + 2) Thể 4
(2n - 2) Thể 0
Trang 20Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Thể dị bội
- Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng
Trang 21Hình: Quả của cây cà độc dược
I Quả của cây lưỡng bội bình
thường có 2n = 24 NST
II-XIII Quả của 12 kiểu cây dị
bội khác nhau có (2n + 1) = 25
NST
Quan sát hình cho biết:
Quả của 12 kiểu cây dị bội (2n + 1) khác với quả của cây bình thường (2n) như thế nào về:
- Hình dạng:
- Kích thước:
tròn hơn hay dài hơn
To hơn hay nhỏ hơn
* Các thể dị bội ở cà độc dược:
Trang 22Bài 23 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I Thể dị bội
II Sự phát sinh thể dị bội
Trang 23- Trường hợp bị rối loạn?
Các giao tử nói trên tham gia thụ tinh tạo hợp tử có số lượng NST như thế nào?
Hình 23.2 Cơ chế phát sinh các thể dị bội có (2n+1) và (2n-1) NST
Học sinh quan sát Hình 23.2 thảo luận (3 phút) trả lời câu
hỏi:
Trang 24- Trường hợp bị rối loạn?
? Các giao tử nói trên tham gia thụ tinh tạo hợp tử có số lượng NST
+ Một giao tử không chứa NST nào của cặp (n – 1)
- Giao tử bình thường (n) kết hợp với giao tử bất thường có 2 NST (n+1) tạo hợp tử (2n + 1) Thể 3 nhiễm
- Giao tử bình thường (n) kết hợp với giao tử bất thường không
chứa NST nào (n-1) tạo hợp tử (2n - 1) Thể 1 nhiễm
Trang 25Trình bày cơ chế phát sinh các thể dị bội (2n+1) và (2n – 1) NST?
Trang 26Cơ chế:
Do một cặp NST nào đó của một bên bố hoặc mẹ không phân li trong giảm phân đã tạo ra một giao tử mang 2 NST (n+1) và một giao tử không mang NST nào (n-1)
+Giao tử (n+1) kết hợp với giao tử bình thường (n) trong thụ tinh tạo hợp tử mang
3 NST hình thành thể (2n+1)
+Giao tử (n-1) kết hợp với giao tử bình thường (n) trong thụ tinh tạo hợp tử mang
1 NST hình thành thể (2n-1)
Trang 29Giải thích cơ chế phát sinh các
trường hợp sau đây
Trang 30Bộ NST bệnh nhân Đao Bệnh nhân Đao
Dựa vào sơ đồ lai hãy trình bày cơ chế trẻ sinh
Trang 32Bộ NST bệnh nhân Tớcnơ Bệnh nhân Tớcnơ
x
Trang 33Quan sát các hình trên và cho biết nguyên nhân phát sinh thể dị bội là gì?
Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhật Máy bay Mỹ rải chất diệt cỏ
Trang 36Bộ NST người mắc hội chứng Tớcnơ chỉ có 1 NST giới tính X
2n – 1 = 46 – 1 = 45 NST
Trang 37Từ các hình ảnh trên hãy nêu hậu quả của đột biến
dị bội.
Bệnh nhân Tớcnơ
Bệnh nhân Đao
Trang 38Hậu quả
- Gây biến đổi hình dạng, kích thước ở thực vật.
- Gây ra một số bệnh tật ở người và động vật hoặc làm giảm sức sống của cơ thể.
Trang 39Quan sát các hình ảnh sau đây và cho biết
để hạn chế phát sinh các đột biến theo em chúng ta cần làm gì?
Trang 40Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Sử dụng thực phẩm
an toàn
Trang 41- Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
Trang 42Củng cố Hoàn thàng các bài tập sau
Trang 45DẶN DÒ
1 Học bài và trả lời câu 1,2,3 SGK trang 68
2 Chuẩn bị bài mới cho tiết sau:
- Nghiên cứu qua bài 24 “Đột biến số lượng nhiễm sắc thể” (tiếp theo).
+ Tìm hiểu hiện tượng thể đa bội So sánh thể đa bội với thể dị bội
+ Sự hình thành thể đa bội do nguyên phân và giảm phân không bình thường diễn ra như thế nào?
- Sưu tầm tư liệu và mô tả một số giống cây trồng
đa bội ở Việt Nam