- Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn.. Năng lực chung - Năng l[r]
Trang 1TRƯỜNG ………
TỔ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NHÓM : HÓA- SINH – ĐỊA:
HỌ VÀ TÊN GIÁO VIÊN
TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
Môn học: KHTN - Lớp: 6 Thời gian thực hiện: 3 tiết
1 Mục tiêu Kiến thức:
- Trình bày được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các cách tách đó
- Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách lọc, cô cạn, chiết
- Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn
2 Năng lực:
2.1 Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các cách tách đó
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp, ứng dụng của các cách tách đó và sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách lọc, cô cạn, chiết
-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: GQVĐ trong việc chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất khác nhau của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn
2.2 Năng lực khoa học tự nhiên
-Trình bày được tính chất của từng chất trong hỗn hợp
-Nêu được nguyên tắc tách chất
-Trình bày được một số cách tách chất: cô cạn, lọc chiết
-Đề xuất được cách tách chất ra khỏi hỗn hợp
-Thực hiện được thí nghiệm tách chất ra khỏi hỗn hợp: cô cạn, lọc, chiết
3 Phẩm chất:
Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
- Yêu nước
-Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về thời gian
Trang 2-Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí nghiệm, thảo luận về dụng cụ, cách làm và thao tác làm thí nghiệm
-Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm tách chất
ra khỏi hỗn hợp
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Chuẩn bị của giáo viên
-Hình ảnh về một số hiện tượng tách chất ra khỏi hỗn hợp
-Đoạn video sản xuất muối ăn từ nướ biển
YouTube https://www.youtube.com/watch?v=9vnpKgdRxks
- Chế tạo máy lọc nước từ chai Coca https://youtu.be/808brh6E7zo
-Phiếu học tập
- Máy chiếu
-Giáo viên chuẩn bị (mỗi nhóm học sinh):
+ Dụng cụ: bát sứ (1), đèn cồn (1), giấy lọc (1), cốc thuỷ tinh (1), phễu chiết (1), giá sắt (1), nam châm (1)
+ Hoá chất: cát, muối, nước, dầu ăn, sắt
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc bài trước ở nhà Tự tìm hiểu về các tài liệu trên internet có liên quan đến nội dung của bài học
- Tìm hiểu (theo nhóm) về các phương pháp tách chất ra khỏi hỗn hợp
III Tiến trình dạy học
TIẾT 1
Hoạt động 1 Khởi động: Xác định vấn đề học tập là tìm hiểu về các phương pháp tách chất
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh huy động vốn kiến thức, kĩ năng đã học để tìm hiểu vấn đề
được học trong chủ hỗn hợp nhằm kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung mới
- Góp phần hình thành, phát triển biểu hiện của năng lực tự chủ và tự học.
- Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là tìm hiểu về các phương
pháp tách chất, tại sao phải tách chất
b) Nội dung:
YouTube https://www.youtube.com/watch?v=9vnpKgdRxks
+ Câu 1: Em hãy cho biết các hình ảnh trên nói về hoạt động nào của người dân vùng biển?
+ Câu 2: Dựa vào tính chất nào người ta tách được muối ra khỏi nước muối biển?
Trang 3c) Sản phẩm:
- HS liên hệ thực tế, thảo luận nhóm và trả lời được các câu hỏi
d) Tổ chức thực hiện
- Chuyển giao nhiệm vụ
+ Giáo viên chiếu video quy trình sản xuất muối ăn từ nước biển
+ Nhóm đôi thực hiện nhiệm vụ học tập theo nhóm 2 HS, trả lời câu hỏi 1,2 trong thời gian 03 phút viêt đáp án trả lời câu hỏi ra giấy
- Báo cáo thảo luận: GV yêu cầu 1- 2 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét bổ sung
- Kết luận: Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức
+ CH1: Video nói về cách thu muối từ nước biển Bằng cách phơi nước biển dưới ánh nắng, nước bay hơi, muối bị tách ra ở trạng thái rắn
+ CH2: Dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau, nước có nhiệt độ sôi 1000C thấp hơn muối nhiều nên bay hơi trước, muối bị tách ở trạng thái rắn
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới: Tìm hiểu về các phương pháp tách chất
HĐ 2 1 Cô cạn
a) Mục tiêu:
- Trình bày được cách đơn giản để tách chất rắn tan được trong nước ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các cách tách đó
- Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách cô cạn
- Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn
b) Nội dung:
- HS đọc nội dung mục I SGK/61 và kết hợp hoạt động nhóm để hoàn thiện
Phiếu học tập theo các bước hướng dẫn của GV
GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng và thư kí Mỗi nhóm HS có 1 bộ dung cụ và hóa chất
Trang 4Yêu vầu các nhóm làm thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập
TN 1: Tách muối ra khỏi hỗn hợp PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Thí nghiệm 1: Tách muối ra khỏi hỗn hợp
1) Khi nước bay hơi hết, trong bát sứ còn chất gì
2) Dựa vào sự khác nhau nào về tính chất vật lí
của muối ăn và nước để tách chúng khỏi nhau
3) Có thể tách đường khỏi dung dịch nước đường
bằng cách cô cạn được không? Vì sao?
c) Sản phẩm:
- Kết quả thí nghiệm HS đã thực hiện
- Kết quả của PHT
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Thí nghiệm 1: Tách muối ra khỏi hỗn hợp
1) Khi nước bay hơi hết, trong bát sứ
còn chất gì
Muối
2) Dựa vào sự khác nhau nào về tính
chất vật lí của muối ăn và nước để
tách chúng khỏi nhau
- Dựa và khả năng bay hơi, tách nước, thu được muối
3) Có thể tách đường khỏi dung dịch
nước đường bằng cách cô cạn được
không? Vì sao?
Có vì đường tan trong nước
d) Tổ chức thực hiện:
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Chuyển giao nhiệm vụ như phần nội dung
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá Hs trong nhóm đọc nội dung mục I SGK/61
Trang 5- HS hợp tác với nhau thực hiện nhiệm vụ học tập (làm thí nghiệm và hoàn thành PHT
- GV đến quan sát các nhóm, ghi nhận lại các hỗn hợp, phát hiện các khó khăn và có biện pháp hỗ trợ
* Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi đại diện 1 nhóm trình bày kết quả ghi được của nhóm
- Đại diện 1 – 2 nhóm trình bày nội dung của phiếu học tập
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho các nhóm khác nhận xét, bổ sung Các nhóm đổi chéo phiếu
để chấm bài đồng đẳng dựa trên đáp án mà GV đưa ra
- GV nhận xét và chốt kiến thức
TIẾT 2
HĐ 2 2 Lọc
b) Mục tiêu:
- Trình bày được cách đơn giản để tách chất rắn không tan trong nước ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các cách tách đó
- Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách lọc
- Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn
b) Nội dung:
- HS đọc nội dung mục II SGK/62 và kết hợp hoạt động nhóm để hoàn thiện
Phiếu học tập theo các bước hướng dẫn của GV
GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng và thư kí Mỗi nhóm HS có 1 bộ dung cụ và hóa chất
Yêu vầu các nhóm làm thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập
Trang 6TN 2: Tách cát từ hỗn hợp nước và cát
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Thí nghiệm 2: Tách cát từ hỗn hợp nước và cát
1) Hãy cho biết dựa vào tính chất vật
lí nào của cát để tách nó ra khỏi nước
2)Em hãy lấy một số ví dụ trong cuộc
sống có sử dụng cách lọc để tách chất
khỏi hỗn hợp
c) Sản phẩm:
- Kết quả thí nghiệm HS đã thực hiện
- Kết quả của PHT
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Thí nghiệm 2: Tách cát từ hỗn hợp nước và cát
1) Hãy cho biết dựa vào tính chất vật
lí nào của cát để tách nó ra khỏi nước
- Dựa vào tính tan, cát không tan trong nước, tách cát ra
2) Em hãy lấy một số ví dụ trong cuộc
sống có sử dụng cách lọc để tách chất
khỏi hỗn hợp
- Pha cà phê bao gồm việc cho nước nóng qua
cà phê xay và bộ lọc Cà phê lỏng là dịch lọc Việc ngâm trà cũng giống nhau, cho dù bạn sử dụng trà túi lọc (giấy lọc) hay trà bóng (thông thường, một bộ lọc kim loại).
- Thận là một ví dụ về một bộ lọc sinh học Máu được lọc bởi cầu thận Các phân tử thiết yếu được tái hấp thu trở lại máu.
- Máy điều hòa không khí và nhiều máy hút bụi
sử dụng bộ lọc HEPA để loại bỏ bụi và phấn hoa trong không khí.
- Nhiều bể cá sử dụng bộ lọc có chứa các sợi
có chức năng thu giữ các hạt.
- Bộ lọc vành đai thu hồi kim loại quý trong quá trình khai thác.
- Nước trong tầng chứa nước tương đối tinh khiết vì nó đã được lọc qua cát và đá thấm
Trang 7trong lòng đất.
- Máy lọc nước với các lõi lọc để tách tạp chất
d) Tổ chức thực hiện:
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Chuyển giao nhiệm vụ như phần nội dung
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá Hs trong nhóm đọc nội dung mục II SGK/62
- HS hợp tác với nhau thực hiện nhiệm vụ học tập (làm thí nghiệm và hoàn thành PHT
- GV đến quan sát các nhóm, ghi nhận lại các hỗn hợp, phát hiện các khó khăn và có biện pháp hỗ trợ
* Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi đại diện 1 nhóm trình bày kết quả ghi được của nhóm
- Đại diện 1 – 2 nhóm trình bày nội dung của phiếu học tập
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho các nhóm khác nhận xét, bổ sung Các nhóm đổi chéo phiếu
để chấm bài đồng đẳng dựa trên đáp án mà GV đưa ra
- GV nhận xét và chốt kiến thức
HĐ 2 3 Chiết
c) Mục tiêu:
- Trình bày được cách đơn giản để tách chất lỏng không tan trong nước ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các cách tách đó
- Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách chiết
- Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn
b) Nội dung:
- HS đọc nội dung mục III SGK/63 và kết hợp hoạt động nhóm để hoàn thiện
Phiếu học tập theo các bước hướng dẫn của GV
GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng và thư kí Mỗi nhóm HS có 1 bộ dung cụ và hóa chất
Trang 8Yêu vầu các nhóm làm thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập
TN 3: Tách dầu ăn ra khỏi nước
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
TN 3: Tách dầu ăn ra khỏi nước
1) Nước và dầu ăn chất nào nặng hơn
2) tại sao phải mở khóa từ từ, các chất lỏng thu
được có bị lẫn vào nhau không?
3) Hãy cho biết dựa vào tính chất vật lí nào của
dầu ăn để tách nó ra khỏi nước
c) Sản phẩm:
- Kết quả thí nghiệm HS đã thực hiện
- Kết quả của PHT
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
TN 3: Tách dầu ăn ra khỏi nước
1) Nước và dầu ăn chất nào nặng hơn Nước chìm xuống dưới dầu ăn,
nước nặng hơn
2) tại sao phải mở khóa từ từ, các chất
lỏng thu được có bị lẫn vào nhau
không?
+ Mở khóa từ từ để 2 lớp chất lỏng không bị xáo trộn khi chảy
+ Các chất lỏng thu được có thể coi
là nguyên chất
3) Hãy cho biết dựa vào tính chất vật
lí nào của dầu ăn để tách nó ra khỏi
nước
Dầu ăn không tan trong nước, nổi trên bề mặt nước phân tách làm 2 lớp
d) Tổ chức thực hiện:
Trang 9* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Chuyển giao nhiệm vụ như phần nội dung
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá Hs trong nhóm đọc nội dung mục III SGK/63
- HS hợp tác với nhau thực hiện nhiệm vụ học tập (làm thí nghiệm và hoàn thành PHT
- GV đến quan sát các nhóm, ghi nhận lại các hỗn hợp, phát hiện các khó khăn và có biện pháp hỗ trợ
* Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi đại diện 1 nhóm trình bày kết quả ghi được của nhóm
- Đại diện 1 – 2 nhóm trình bày nội dung của phiếu học tập
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho các nhóm khác nhận xét, bổ sung Các nhóm đổi chéo phiếu
để chấm bài đồng đẳng dựa trên đáp án mà GV đưa ra
- GV nhận xét và chốt kiến thức
* Ngoài 3 phương pháp trên, người ta có thể sử dụng nhiều cách khác để tách chất ra khỏi hỗn hợp VD: Dùng nam châm để tách sắt ra khỏi hỗn hợp bột sắt và gỗ …
Kết luận
- Dựa trên sự khác nhau về tính chất vật lí của các chất để tách chất khỏi hỗn hợp
- Tách chất rắn không bay hơi, bền với nhiệt khỏi dung dịch của nó bằng cách cô cạn
- Tách chất rắn không tan ra khỏi chất lỏng bằng cách lọc
- Tách các chất lỏng không hòa tan trong nhau và tách lớp bằng cách chiết
TIẾT 3
Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- Các nhóm trả lời các câu hỏi phiếu học tập
Câu 1 Hỗn hợp nào dưới đây có thể tách riêng các chất thành phần bằng cách cho hỗn hợp vào nước, sau đó khuấy kĩ và lọc?
A Bột đá vôi và muối ăn
B Bột than và bột sắt
C Đường và muối
D Giấm và rượu
Câu 2 Phương pháp để tách muối từ nước biển là
A chưng cất
Trang 10B chiết.
C bay hơi
D để cho muối lắng xuống rồi gạn nước đi
Câu 3 Chất A là chất lỏng không tan trong nước và nhẹ hơn nước Nếu có 2 lít hỗn hợp chất A và dung dịch muối ăn trong nước, nên dùng phương pháp nào dưới đây để tách hỗn hợp?
A Lọc
B Bay hơi
C Chưng cất
D Dùng phễu chiết
Câu 4 Hãy cho biết các hỗn hợp sau là dung dịch, huyền phù hay nhũ tương bằng cách đánh dấu “x” vào các cột tương ứng.
1 Nước muối
2 Nước sông có phù sa
3 Bột mì khuấy đều trong nước
4 Hỗn hợp nước ép cà chua
5 Hỗn hợp dầu ăn được lắc đều
với giấm
6 Hỗn hợp tương ớt
Câu 5 : Một hỗn hợp gồm bột sắt và đồng, có thể tách riêng hai chất bằng cách
nào sau đây?
A Hòa tan vào nước
B Lắng, lọc
C Dùng nam châm để hút
D Tất cả đều đúng
Câu 6 : Rượu etylic là một chất lỏng, có nhiệt độ sôi là 78,3oC và tan nhiều trong nước
Phương pháp tách riêng được rượu etylic từ hỗn hợp rượu etylic và nước là
A lọc
B chiết
C cô cạn
D chưng cất
c) Sản phẩm:
- Các nhóm đưa ra đáp án trả lời câu hỏi phiếu họ tập
Câu 1 A
Câu 2 C
Trang 11Câu 3 D
Câu 4
5 Hỗn hợp dầu ăn được lắc đều
Câu 5: C
Câu 6: D
d) Tổ chức thực hiện:
- Giao nhiệm vụ học tập: yêu cầu HS thảo luận nhómhoàn thiện phiếu học tập
GV chiếu lên màn hình
- Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên
- Báo cáo: GV chiếu két quả chuẩn Các nhóm chám chéo bài cho nhau
- Kết luận: Nhận xét- tuyên dương nhóm làm bài tốt
4 Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
b) Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
- Khi có sự cố tràn dầu trên biển, người ta làm thế nào để thu hồi được dầu thô?
- Hiện nay dịch bệnh covid19 đang có diễn biến rất phức tạp ở nước ta, chúng
ta cần làm gì để hạn chế sự lây lan của virut tác động đến sức khỏe ?
- Quá trình biến nước biển thành nước ngọt tại nhà máy Sorek (Isarel) được
thực hiện như thế nào?
- GV cho HS xem vi deo https://www.youtube.com/watch?v=808brh6E7zo Tìm hiểu các làm máy lọc nước đơn giản từ chai coca
c) Sản phẩm:
Trang 12- Khi có sự cố tràn dầu trên biển, người ta sử dụng phao quây để ngăn dầu
trên mặt nước và dùng các loại máy hút dầu (hoặc máng hót dầu) để thu hồi phần dầu nổi và lơ lửng sát mặt nước
- Chúng ta cần tạo thói quen thực hiện đầy đủ 5k trong công tác phòng và
chống dich covid 19
- HS đọc mục Em có biết để biết quá trình chế biến nước biển thành nước
ngọt tại nhà máy Sorek
- HS xem video làm máy lọc nước đơn giản
d) Tổ chức thực hiện:
- GV giao nhiệm vụ học tập cá nhân, HS trả lời 2 câu hỏi ban đầu
- Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp và nộp sản phẩm vào tiết
- làm máy lọc nước đơn giản hs ứng dụng làm tại nhà.