PHÒNG GIÁO DỤC THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘTTRƯỜNG THCS TÂN LỢI CHUYÊN ĐỀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP HOÁ HỌC TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP Người thực hiện: Phạm Thị Lục TỔ SINH HOÁ NĂM HỌC: 20
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT
TRƯỜNG THCS TÂN LỢI
CHUYÊN ĐỀ
PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP HOÁ HỌC
TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
Người thực hiện: Phạm Thị Lục
TỔ SINH HOÁ
NĂM HỌC: 2008 – 2009
Trang 2TRƯỜNG THCS TÂN LỢI
Họ và tên: Phạm Thị Lục
CHUYÊN ĐỀ: PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP HÓA HỌC
TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
A ĐẶT VẤN ĐỀ
kỹ năng về hóa học chủ yếu thông qua quá trình giải bài tập
giúp học sinh hình thành được kỹ năng giải các thể loại bài tập hóa học khác
nhau dễ dàng Tôi trình bày phương pháp giải một số bài tập dạng: TÁCH
CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP.
kiến thứcdiễn giải một vấn đề khoa học
sinh khá, giỏi
của từng chất trong hỗn hợp mà chất khác không có, khi đưa về dạng khác thì dạng đó lại không bền, dễ bị phân hủy hoặc có thể tái tạo lại được
- Đây là dạng bài tập đòi hỏi sự chuẩn sác khá cao, thu được sản phẩm tinh khiết
B NỘI DUNG
I Kiến thức cần sử dụng
- Tính chất vật lý, tính chất hóa học riêng của mỗi chất
- Kinh nghiệm quan sát màu sắc, mùi vị, trạng thái, làm khô, cô cạn, lọc, chiết, thăng hoa … , biết chọn dung môi, hóa chất và các dụng cụ thích hợp, tiến hành thí nghiệm đơn giản và hiệu quả
II Các bước giải
III Một số bài tập
1 Tách chất ra khỏi hỗn hợp dựa vào tính chất vật lý
Bài tập 1: Tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp muối ăn và tinh bột.
+ Hướng giải:
Trang 3thu được trên giấy lọc
2 Tác chất ra khỏi hỗn hợp dựa vào tính chất hoá học
a) Với chất khí
Bài tập 1: Tách riêng một chất khí ra khỏi hỗn hợp các chất khí.
Cho hỗn hợpgồm 3 khí: CO2, C2H2 , O2 làm thế nào để thu được oxi tinh khiết
Giải:
- Dẫn hỗn hợp khi lội qua dung dịch nước vôi trong, khí CO2 được giữ lại:
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O
- Dẫn hỗn hợp khí còn lại qua dung dịch nước Brôm thì khí C2H2 bị giữ lại:
C2H2 + 2 Br2 C2H2Br4
- Khí thoát ra chính là khí Oxi tinh khiết
Bài tập 2:Tách riêng từng chất khí ra khỏi hỗn hợp các chất khí.
Bằng phương pháp hóa học hãy tách riêng từng khí ra khỏi hỗn hợp gồm
CO2, SO2, H2
Giải:
và SO2 bị giữ lại và khí H2 thoát ra Ta thu được khí H2
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O
SO2 + Ca(OH)2 CaSO3 + H2O
- Cho dung dịch H2SO3 vào hỗn hợp trên cho đến khi dư ta thu được khí CO2
H2SO3 + CaCO3 CaSO3 + H2O + CO2 ↑
- Cho tiếp vào hỗn hợp trên dung dịch HCl sẽ thu được SO2
CaSO3 + 2HCl CaCl2 + SO2 + H2O
b) Với chất rắn ở dạng bột
Có 1 kim loại đứng trước H 2 và 2 kim loại đứng sau H 2
Bài tập 1: Có một hỗn hợp gồm 3 kim loại dạng bột Fe, Cu, Au bằng phương pháp
hóa học, hãy tách riêng từng kim loại ra khỏi hỗn hợp
Giải:
ra do phản ứng:
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
Trang 4- Lọc lấy Cu, Au Phần nước lọc thu được cho tác dụng với dung dịch NaOH
sẽ sinh ra kết tủa trắng x a nh Fe(OH)2
Fe(OH)2
0
t
FeO + H2O
- Nung nóng FeO rồi cho luồng khí H2 đi qua thu được Fe
FeO + H2 n.n Fe + H2O
được Au
Cu + 2H2SO4 CuSO4 + SO2 + 2H2O
CuSO4 + 2NaOH Cu(OH)2 + Na2SO4
0
t
0
t
Cu + H2O
Có2 kim loại đứng trước H2 và 1 kim loại đứng sau H2:
Bài tập 2: Có hỗn hợp gồm 3 kim loại dạng bột Ag, Al, Fe Trình bày phương
pháp hóa học để tách riêng từng kim loại ra khỏi hỗn hợp
Giải:
không tan, lọc lấy phần không tan
- Al bị hòa tan thành NaAlO2.
- Thổi khí CO2 vào phần tan NaAlO2 sẽ thu được kết tủa Al(OH)3
2NaAlO2 + 2CO2 +4H2O 2Al(OH)3 + 2NaHCO3
- Lọc lấy kết tủa Al(OH)3 nung ở nhiệt độ cao ta thu được Al2O3 Lấy chất rắn
Al2O3 điện phân nóng chảy thu được Al tinh khiết
2Al2O3 CriohitDPNC 4Al + 3O2
FeCl2 Ag không tan Lọc lấy Ag
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
- Cho dung dịch NaOH (dư) vào dung dịch FeCl2 ta thu được Fe(OH)2
Trang 5t
FeO + H2O
- Dùng khí H2 khử FeO ở nhiệt độ cao ta được Fe tinh khiết
0
t
Fe + H2O
Tách các chất rắn ở dạng bột
Bài tập 3: Có hỗn hợp bột 2 Oxít là Fe2O3 và Al2O3 Làm thế nào để tách riêng mỗi Oxít ra khỏi hỗn hợp
Giải:
tan thành NaAlO2 Còn Fe2O3 không tan Lọc lấy Fe2O3
- Lấy dung dịch đã lọc trên phản ứng với CO2 sẽ được kết tủa Al(OH)3
Al2O3 + 2NaOH dư 2NaAlO2 + H2O 2NaAlO2 + 2CO2 + 4H2O Al(OH)3↓ + 2NaHCO3
- Lọc lấy kết tủa nung ở nhiệt độ cao ta thu được Al2O3
Al(OH)3
0
t
Al2O3 + 3H2O
c) Với các chất dạng dung dịch
Bài tập 1: Tách riêng dung dịch từng chất sau ra khỏi hỗn hợp các dung dịch AlCl3, FeCl3, BaCl2
Giải:
- Cho dung dịch Ba(OH)2 dư vào hỗn hợp 3 dung dịch: AlCl3, FeCl3, BaCl2 thì FeCl3 tác dụng tạo kết tủa Fe(OH)3
2FeCl3 + 3Ba(OH)2 2 Fe(OH)3 ↓+ 3BaCl2
2AlCl3 + 4Ba(OH)2 dư Ba(AlO2)2 + 3BaCl2 + 4H2O
- Lọc lấy kết tủa Fe(OH)3 cho phản ứng với dung dịch HCl dư ta được FeCl3
Fe(OH)3 + 3HCl FeCl3 + 3H2O
- Dung dịch còn lại gồm: BaCl2, Ba(AlO2)2, Ba(OH)2 cho phản ứng với HCl vừa đủ sẽ thu được Al(OH)3 kết tủa và dung dịch có chứa BaCl2
Ba(AlO2)2 + 2HCl + 2H2O 2Al(OH)3 + BaCl2
Ba(OH)2 + 2HCl Ba Cl2 + 2H2O
- Lọc lấy kết tủa Al(OH)3 cho phản ứng với dung dịch HCl dư ta được AlCl3
Al(OH)3 + 3HCl AlCl3 + 3H2O
C KẾT LUẬN
- Trên đây là phương pháp giải một số bài tập dang tách chất ra khỏi hỗn hợp Đối với học sinh khi giải các bài tập này phải dựa vào sự khác biệt về tính chất vật lý như: tính tan trong nước, nhiệt độ sôi ,nhiệt độ nóng chảy màu sắc, mùi vị …
Trang 6- Dựa vào phản ứng đặc trưng của từng chất để tách chúng ra khỏi hỗn hợp ,sau đó dùng phản ứng thích hợp để tái tạo lại chất ban đầu
nghiệm , xác định hướng giải nhanh ,trình bày ngắn gọn ,dễ hiểu ,say
mê ,hứng thú và yêu thích môn học
Ngày 8 tháng 3 năm 2009 Người thực hiện
Phạm Thị Lục