phải rèn luyện tốt tính tự chủ cho bản thân, biết tránh xa những việc làm xấu, biết rút kinh nghiệm và sửa chữa những khuyết điểm, hạn chế những đòi hỏi, ham muốn hưởng thụ cá nhân… GV C[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/08/2017
Tiết 2.
Bài 2: TỰ CHỦ
I- MỤC TIÊU :
1- Kiến thức:
- Hiểu thế nào là tự chủ
- Nêu được biểu hiện của người có tính tự chủ.Nêu được một vài ví dụ
- Hiểu được vì sao con người cần phải biết tự chủ
2- Kĩ năng: Có khả năng làm chủ bản thân trong học tập, sinh hoạt.
* Kĩ năng sống:
- Kĩ năng ra q/định ( biết ra quyết định hành động phù hợp để thể hiện tính tự chủ)
- Kĩ năng kiên định trước những áp lực tiêu cực của bạn bè
- Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi bảo vệ ý kiến của bản thân
- Kĩ năng kiểm soát cảm xúc
3- Thái độ: Có ý thức rèn luyện tính tự chủ
4- Phát triển năng lực: Năng lực giao tiếp, ứng xử, năng lực sáng tạo,
năng lực nhận biết,…
II CHUẨN BỊ
Giáo viên:
- SGK + SGV, nghiên cứu soạn bài Giấy A0 ( MC)
- Tìm những tấm gương, ví dụ về tính tự chủ
Học sinh:
- Học, làm bài tập ở bài cũ, chuẩn bị bài mới
III PHƯƠNG PHÁP/KT DẠY HỌC
Đàm thoại, thảo luận, nêu và gqvđ
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
1- Ổn định tổ chức
2- Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Hỏi: 1 Thế nào là chí công vô tư ? Biểu hiện của chí công vô tư ?
2 Tìm những câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói về chí công vô tư ?
- Đáp: * Câu 1 ( 5đ )
+ Là phẩm chất đặc điểm của con người, thể hiện sự công bằng, không thiên vị, giải quyết công việc theo lẽ phải ( 2,5đ )
+ Biểu hiện ( 2,5đ ) : - Sống hòa nhã, đoàn kết với bạn bè
- Giúp đỡ bạn trong học tập…
* Câu 2 ( 5đ )
+ Tục ngữ : - Nhất bên trọng, nhất bên khinh
- Công ai nấy nhớ, tội ai nấy chịu
- Luật pháp bất vi thân
+ Ca dao : “ Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng, đổi nền mặc ai ”
Trang 23 Bài mới:
*Hoạt động khởi động:
Trong cuộc sống chúng ta thường gặp rất nhiều khó khăn, vất vả nhưng
chúng ta không bi quan, chán nản Vẫn tiếp tục khắc phục những khó khăn đó
để học tập và làm việc tốt đó chính là người có tính tự chủ Vậy để hiểu thế nào
là tự chủ, ý nghĩa của tính tự chủ cô cùng các em tìm hiểu bài học hôm nay : Tự
chủ
*Hoạt động hình thành kiến thức mới
GV
GV
?
?
?
?
?
GV
HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS
Hoạt động 1
Tìm hiểu các câu chuyện của mục đặt
vấn đề
Yêu cầu H/S đọc phần đặt vấn đề
* Thảo luận nhóm
Tổ chức cho HS thảo luận nhóm ( GV
treo bảng phụ có sẵn câu hỏi lên bảng )
Nhóm 1
Nỗi bất hạnh đến với gia đình bà Tâm
như thế nào ?
Bà Tâm đã làm gì trước nỗi bất hạnh to
lớn của gia đình?
Qua những việc làm đó em hiểu bà Tâm
là người như thế nào?
Nhóm 2 :
N đã từ một H/S ngoan đi đến chỗ
nghiện ngập và trộm cắp như thế nào?
Vì sao N lại có kết cục như vậy ?
Nhận xét, kết luận vấn đề
NỘI DUNG
I- ĐẶT VẤN ĐỀ: (10’)
Ví dụ: Hai mẩu chuyện -SGK
1- Một người mẹ
- Con trai bà Tâm nghiện ma túy bị nhiễm HIV/AIDS
- Nén chặt nỗi đau để chăm sóc con -Tích cực giúp đỡ những người nhiễm HIV/AIDS
- Vận động mọi người không xa lánh họ
-> Bà Tâm là người làm chủ được tính cảm, hành vi của mình nên vượt qua được đau khổ, sống có ích cho con và người khác
2- Chuyện của N:
- Bạn bè rủ rê tập hút thuốc lá, uống bia, đua xe máy
- Đua đòi theo lũ bạn xấu, trốn học, thi trượt tốt nghiệp, buồn chán, tuyệt vọng… hút thử ma túy mắc nghiện tham gia trộm cắp…
-> Vì N là người không làm chủ được tình cảm và hành vi của bản thân suy nghĩ và hành vi thiếu cân nhắc gây ra hậu quả xấu cho bản thân , gia đình và xã hội
=> Bà Tâm là người có đức tính tự chủ,
Trang 3?
?
GV
?
GV
GV
Qua 2 câu chuyện bà Tâm và N em có
nhận xét gì ?
Nếu trong lớp em có bạn như N thì em
và các bạn sẽ xử lí như thế nào ?
-> Động viên , gần gũi, giúp đỡ bạn hòa
hợp với lớp, với cộng đồng để họ trở
thành người tốt Phải có đức tính tự chủ
để không mắc phải sai lầm như N
Nhận xét và kết luận chung :
Nhà trường và xã hội chúng ta đang
đứng trước một thách thức lớn đó là mặt
tráI của cơ chế thị trường, lối sống thực
dụng, ích kỉ, sa đọa của một số thanh
thiếu niên đều có một nguyên nhân sâu
xa là không biết làm chủ bản thân mình
Vì vậy chúng ta cần phải biết rõ hơn về
nội dung của đức tính tự chủ
Hoạt động 2
Tìm hiểu nội dung bài học
Vậy qua tìm hiểu câu truyện về bà Tâm
em hiểu thế nào là tự chủ ?
Chốt lại bài học 1 ( SGK-7 )
Nhấn mạnh :
-Tự chủ là biết làm chủ được suy nghĩ,
tình cảm, hành vi của mình trong mọi
tình huống,
-Cho H làm BT nhanh: Những hành vi
nào sau đây trái ngược với tính tự
chủ?
+ Tính bột phát trong giải quyết công
việc
+Thiếu cân nhắc, chín chăn
+Nổi nóng, cãi vã, gây gổ khi gặp
những việc mình không vừa ý
+hoang mạng, sợ hãi, chán nản trước
khó khăn
+Sa ngã, bị cám dỗ, bị lợi dụng
+Nói tục, chửi bậy, xử xự thiếu văn hóa
vượt khó khăn, không bi quan , chán nản, vượt qua được đau khổ, sống có ích cho con và người khác.
- Còn N không có đức tính tự chủ, thiếu tự tin và không có bản lĩnh.
II- NỘI DUNG BÀI HỌC: (15’) 1- Khái niệm tự chủ:
Tự chủ là làm chủ bản thân Người
biết tự chủ là người làm chủ được suy nghĩ, tình cảm, hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh, tình huống,
Trang 4?
GV
GV
GV
?
GV
GV
?
Qua Bt, hãy nêu biểu hiện của tính tự
chủ?
-Biểu hiện đặc trưng của ng có tính TC:
Biết tự quản lí thời gian, tiền bạc, tài
sản; Tự điều chỉnh hoạt động của bản
thân ; biết kiềm chế cảm xúc, bình tĩnh
tự tin trong mọi tình huống, không nao
núng hoang mang khi gặp khó khăn,
không bị ngả nghiêng trước những áp
lực tiêu cực, biết tự ra quyết định cho
bản thân
Vì sao chúng ta cần phải biết tự chủ ?
Vậy tự chủ có ý nghĩa như thế nào
trong cuộc sống ?
(Ngày nay, trong thời đại cơ chế thị
trường, tính tự chủ có còn quan trọng
không? Vì sao?)
Chốt lại bài học 2 ( SGK- 7 )
Nhấn mạnh :
Có tính tự chủ sẽ giúp chúng ta vượt
qua mọi khó khăn, thử thách và cám dỗ
của cuộc sống đem lại nhiều điều tốt
đẹp cho bản thân, gia đình và xã hội
* Xử lí tình huống:
G treo b/phụ, yêu cầu H đọc tình huống:
Hà là H/S lớp 9 hoàn cảnh gia điình rất
khó khăn, mẹ đau ốm liên tục nhưng Hà
vẫn quyết tâm học Cuối năm Hà đạt
H/S giỏi…
Em có nhận xét gì về bạn Hà ?
-> Hà là người biết vượt qua mọi khó
khăn để đạt được kết quả tốt trong học
tập
Kết luận : Hà vượt qua được những khó
khăn đó là vì bạn Hà có tính tự chủ
Khi có người làm điều gì đó khiến bạn
không hài lòng bạn sẽ xử sự như thế
2- Biểu hiện của đức tính tự chủ
- Luôn có thái độ bình tĩnh, tự ti
- Biết tự điều chỉnh hành vi của mình.
3 - Ý nghĩa
- Tự chủ là một đức tính quý giá.
- Nhờ có tính tự chủ mà con người chúng ta biết sống một cách đúng đắn,
cư xử có đạo lý, có văn hoá.
- Giúp ta đứng vững trước những tình huống khó khăn, thử thách, cám dỗ.
Trang 5GV
GV
?
GV
nào ?
-> Cần phải suy nghĩ trước khi hành
động… nói với bạn để bạn thông cảm
khuyên bạn…
- Từ chối, phân tích cho bạn, khuyên
bạn
Khi có người rủ em làm điều gì đó sai
trái em sẽ làm gì ?
Vậy muốn trở thành người có tính tự
chủ chúng ta cần rèn luyện như thế
nào?
Nhấn mạnh: Nhất là H/S chúng ta cần
phải rèn luyện tốt tính tự chủ cho bản
thân, biết tránh xa những việc làm xấu,
biết rút kinh nghiệm và sửa chữa những
khuyết điểm, hạn chế những đòi hỏi,
ham muốn hưởng thụ cá nhân…
Chốt lại :
-Tính tự chủ rất cần thiết trong cuộc
sống, con người luôn phải có sự ứng xử
đúng đắn, phù hợp,
-Tính tự chủ giúp con người tránh xa
được những sai lầm không đáng có,
sáng suốt lựa chọn cách thức thực hiện
mục đích cuộc sống của mình
- Trong xã hội, nếu mọi người đều biết
tự chủ, biết xử sự như những người có
văn hóa thì xã hội sè tốt đẹp hơn
Em hãy giải thích câu ca dao trong
SGK ?(Dù ai nói ba
chân) HS giải thích : Câu ca dao có ý nói khi
con người đã có quyết tâm thì dù bị
người khác ngăn cản cũng vẫn vững
vàng, không thay đổi ý định của mình
Nhận xét, cho điểm HS giải thích đúng
Hoạt động 3 Hướng dẫn HS làm bài tập SGK
4 - Rèn luyện tính tự chủ:
- Tập suy nghĩ trước khi hành động
- Sau mỗi việc làm cần xem lại tháI độ, lời nói, hành động của mình là đúng hay sai và biết rút kinh nghiệm, sửa chữa.
III- BÀI TẬP: (8’)
Bài tập 1 ( SGK – 8 )
Trang 6GV
?
GV
GV
Chỉ định H/S đọc yờu cầu bài tập
Em đồng ý với ý kiến nào? Vỡ sao ?
- Các ý ( c, d) không đúng vì ngời có
tính tự chủ phải là ngời biết tự điều
chỉnh suy nghĩ, hành động của mình
cho phù hợp với những tình huống, hoàn
cảnh khác nhau Không hành động một
cách mù quáng hoặc theo ý thích cá
nhân của mình nếu ý thích đó là
không đúng, không phù hợp với hoàn
cảnh, điều kiện hay chuẩn mực xã hội
Chỉ định HS nờu tỡnh huống :
Em cú nhận xột gỡ về việc làm của Hằng
? Em sẽ khuyờn Hằng như thế nào ?
Tổ chức cho HS thực hiện trũ chơi sắm
vai ( GV nờu yờu cầu và gợi ý về diễn
xuất )
Một bạn đang học bài, một bạn đến rủ
đi chơi… khụng đi…
Nhận xột, đỏnh giỏ tiểu phẩm
- Đồng ý với những ý: a, b, d, e
Vỡ đú chớnh là những biểu hiện của tự chủ, thể hiện sự tự tin, suy nghĩ chớn chắn
Bài tập 3 ( SGK- 8)
- Phải suy nghĩ khi hành động phải phự hợp với điều kiện, hoàn cảnh
Sắm vai:
HS tự xõy dựng kịch bản và lời thoại, H/S lờn thể hiện.Cả lớp nhận xột và bổ sung
4 Củng cố: ( 6’)
GV : Yờu cầu HS nhắc lại nội dung bài học:
?- Thế nào là tự chủ ?
?- í nghĩa, cỏch rốn luyện tớnh tự chủ?
GV : Tổ chức cho HS liờn hệ thực tế, rốn luyện tớnh tự chủ ( BT vận dụng:
Thực hiện tự chủ trong suy nghĩ, tỡnh cảm hành động của bản thõn trong cỏc
tỡnh huống ở gđ,ở lớp, ở trường và ngoài xó hội)
( Treo bảng phụ-MC )
Chia lớp thành 3 nhúm tổ chức cho HS tham gia thảo luận để liờn hệ với
thực tế đời sống hàng ngày về tớnh tự chủ
- Nhúm 1 : Giải quyết tỡnh huống cú thể gặp ở nhà ( nờu cỏch ứng xử phự hợp
):
a) Đi học về nhà đúi, mệt nhưng mẹ chưa nấu cơm
b) Bố mẹ đi vắng ở nhà một mỡnh trụng em
Trang 7- Nhóm 2 : Giải quyết tình huống có thể gặp ở trường ( nêu cách ứng xử phù
hợp ) :
a) Giờ kiểm tra không làm được bài, bạn bên cạnh cho chép bài
b) Em làm bài thủ công rất đẹp, được điểm cao nhưng cô giáo cho rằng
em nhờ bố mẹ làm
- Nhóm 3 : Tình huống gặp ngoài xã hội :
a) Nhặt được chiếc ví trong đó có tiền và các loại giấy tờ
b) Bị một người đi đường đâm vào xe của mình làm mình bị ngã
GV : Nhận xét, kết luận toàn bài :
Tự chủ là một đức tính quý giá Nếu như mỗi chúng ta ai cũng có đức tính tự chủ thì mọi công việc được giao đều hoàn thành tốt đẹp, mỗi cá nhân sẽ góp phần xây dựng gia đình, xã hội văn minh, hạnh phúc Mỗi HS chúng ta biết
tự chủ sẽ trở thành những con ngoan, trò giỏi, lớp trường của chúng ta sẽ luôn
là môi trường trong sạch, văn minh, lịch sự.
5- Hướng dẫn H/S đọc và làm bài tập ở nhà: (1’)
- Học thuộc nội dung bài học
- Làm bài tập 4 trang 8 + Tìm một số câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói
về tính tự chủ
- Đọc trước bài 3 : Dân chủ và kỉ luật
V Rút kinh nghiệm: