HỌC KÌ I Tuần 1 Tiết 1 đến tiết 5 Phong cách Hồ Chí Minh; Các phương châm hội thoại; Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh; Luyện tập sử dụng một số biện pháp ngh[r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9
CHUẨN KIẾN THỨC TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ MỚI NHẤT
NĂM HỌC 2017-2018
****
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
MÔN NGỮ VĂN(Dùng cho các cơ quan quản lí giáo dục và giáo viên từ năm học 2017-2018)
NGỮ VĂN 9
Cả năm: 37 tuần (175 tiết) Học kì I: 19 tuần (90 tiết) Học kì II: 17 tuần (85 tiết)
HỌC KÌ I
Tuần 1
Tiết 1 đến tiết 5
Phong cách Hồ Chí Minh;
Các phương châm hội thoại;
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh;
Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh
Tuần 2
Tiết 6 đến tiết 10
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình;
Các phương châm hội thoại (tiếp);
Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh;
Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Trang 2Tuần 3
Tiết 11 đến tiết 15
Tuyên bố thế giới về trẻ em;
Các phương châm hội thoại (tiếp);
Viết bài Tập làm văn số 1
Tuần 4
Tiết 16 đến tiết 20
Chuyện người con gái Nam Xương;
Xưng hô trong hội thoại;
Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp;
Luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự
Tuần 5
Tiết 21 đến tiết 25
Sự phát triển của từ vựng;
Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh;
Hoàng Lê nhất thống chí (hồi 14);
Sự phát triển của từ vựng (tiếp)
Kiều ở lầu Ngưng Bích;
Miêu tả trong văn bản tự sự;
Trau dồi vốn từ;
Viết bài Tập làm văn số 2
Tuần 8
Tiết 36 đến tiết 40
Mã Giám Sinh mua Kiều;
Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga;
Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Tuần 9
Tiết 41 đến tiết 45
Lục Vân Tiên gặp nạn;
Chương trình địa phương phần Văn;
Tổng kết về từ vựng (Từ đơn, từ phức, Từ nhiều nghĩa);
Trang 3Bài thơ về tiểu đội xe không kính;
Kiểm tra truyện trung đại;
Tổng kết về từ vựng (Sự phát triển của từ vựng, Trau dồi vốn từ);Nghị luận trong văn bản tự sự
Chương trình địa phương phần Tiếng Việt;
Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự;
Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm
Tuần 14
Tiết 66 đến tiết 70
Lặng lẽ Sa Pa;
Viết bài Tập làm văn số 3;
Người kể chuyện trong văn bản tự sự
Trang 4Tập làm thơ tám chữ (tiếp tiết 54);
Hướng dẫn đọc thêm: Những đứa trẻ;
Trả bài kiểm tra học kì I
Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống;
Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống;
Hướng dẫn chuẩn bị cho chương trình địa phương phần Tập làm văn (sẽlàm ở nhà)
Tuần 23
Tiết 103 đến tiết 106
Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới;
Trang 5Các thành phần biệt lập (tiếp);
Viết bài Tập làm văn số 5;
Chó Sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten
Tuần 24
Tiết 107 đến tiết 110
Chó Sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten (tiếp);Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí;
Liên kết câu và liên kết đoạn văn;
Liên kết câu và liên kết đoạn văn (luyện tập)
Tuần 25
Tiết 111 đến tiết 115
Hướng dẫn đọc thêm: Con cò;
Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí;Trả bài Tập làm văn số 5
Tuần 26
Tiết 116 đến tiết 120
Mùa xuân nho nhỏ;
Viếng lăng Bác;
Nghị luân về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích);
Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích);Luyện tập làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích);Viết bài Tập làm văn số 6 học sinh làm ở nhà
Tuần 27
Tiết 121 đến tiết 125
Sang thu;
Nói với con;
Nghĩa tường minh và hàm ý;
Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ;
Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Tuần 28
Tiết 126 đến tiết 130
Mây và sóng;
Ôn tập về thơ;
Nghĩa tường minh và hàm ý (tiếp);
Kiểm tra Văn (phần thơ);
Trang 6Viết bài Tập làm văn số 7.
Tuần 30
Tiết 136 đến tiết 140
Hướng dẫn đọc thêm: Bến quê;
Ôn tập Tiếng Việt lớp 9;
Luyện nói: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Tuần 31
Tiết 141 đến tiết 145
Những ngôi sao xa xôi;
Chương trình địa phương (phần Tập làm văn); Trả bài Tập làm văn số 7;
Trang 7Tuần 37
Tiết 171 đến tiết 175
Kiểm tra học kì II;
Thư, điện;
Trả bài kiểm tra học kì II
*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT 0168.921.8668 TRỌN BỘ
CẢ NĂM
*ĐÃ GIẢM TẢI THEO PHÂN PHỐI MỚI
* SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* ( NGOÀI RA CÒN SOẠN GIẢNG CÁC TIẾT TRÌNH CHIẾU
THAO GIẢNG TRÊN MÁY CHIẾU POWER POINT THEO YÊU CẦU CỦA CÁC THẦY CÔ )
Trang 8NGỮ VĂN 9 CHUẨN MỚI SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC MỚI THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* CÓ TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ CÁC KỸ NĂNG SỐNG THEO SÁCH
CHUẨN MỚI
TuÇn 1- B ài 1 TiÕt : 1
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
Trang 93 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minhtrong văn bản.
3 Thái độ: Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu
dưỡng,học tập rèn luyện theo gương Bác
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Giảng bình, vấn đáp, Động não, Thảo luận nhóm…:
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
2 HS: tìm những tư liệu nói về Bác
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhàcách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoáchính là nét nổi bật trong phong cách HCM Bài học hôm nay các em sẽđược hiểu thêm về một trong những nét đẹp của phong cách đó
Giai đoạn 2:Kết nối.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1:Giới thiệu chung
GV cho HS đọc phần tác giả, tác
I Giới thiệu
1 Tác giả
Trang 10- Gọi HS khác nhận xét, giáo viên
uốn nắn cách đọc cho các em
- Yêu cầu HS đọc thầm chú thích
SGK, giải thích từ “phong cách”,
“uyên thâm’
? Còn từ ngữ nào trong văn bản em
chưa hiểu (GV giải thích nếu có)
? VB trên thuộc thể loại nào? Vì sao
em biết
GV lồng ghép tích hợp GDTTHCM
-> GV giúp HS nhớ lại kiểu văn
bản nhật dụng vì đề cập đến vấn đề
mang tính thời sự - xã hội, đĩ là sự
hội nhập với thế giới và bảo vệ bản
sắc văn hóa dân tộc Hiện nay toàn
Đảng, toàn dân ta phát động cuộc
học tập và làm theo tấm gương đạo
đức HCM.
? Để giúp ta hiểu biết thêm về phong
cách của Bác, người viết đã sử dụng
phương thức biểu đạt nào cho phù
hợp
-> Phương pháp thuyết minh
? Văn bản trên gồm mấy nội dung,
các nội dung trên tương ứng với
+ Từ đầu rất hiêïn đại: Phong cách
HCM trong việc tiếp thu tinh hoa văn
hố nhân loại + Còn lại : Phong cách HCM tronglối sống
III Tìm hiểu văn bản:
1 Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinhhoa văn hóa nhân loại
- Cách tiếp thu : nắm vững phươngtiện giao tiếp bằng ngôn ngữ, đến đâucũng tìm hiểu, học hỏi văn hóa, nghệthuật của các nước qua công việc laođộng
Trang 11- Yêu cầu HS đọc lại phần 1.
? Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn
hóa nhân loại trong hoàn cảnh nào
- HS : suy nghĩ độc lập dựa trên văn
bản
- GV nhận xét và kết luận: Trong
cuộc đời hoạt động cách mạng đầy
gian nan, vất vả, bắt nguồn từ khát
vọng ra đi tìm đường cứu nước năm
1911 tại bến Nhà Rồng
+ Qua nhiều cảng trên thế giới
+ Thăm và ở nhiều nước
? Hồ Chí Minh đã làm cách nào để
có thể có được vốn tri thức văn hóa
nhân loại
- HS : Thảo luận nhóm
? Để có được kho tri thức, có phải
Bác chỉ vùi đầu vào sách vở hay phải
qua hoạt động thực tiễn
+ ? Động lực nào giúp Người có được
? Hãy đưa ra một vài ví dụ chứng tỏ
Người nói, viết thạo nhiều thứ tiếng
+ Viết văn bằng tiếng Pháp "Thuế
máu"
+ Làm thơ bằng chữ Hán : " Nguyên
tiêu ", " Vọng nguyệt "
- GV bình về mục đích ra nước ngoài
của Bác hiểu văn học nước ngoài
để tìm cách đấu tranh giải phóng dân
tộc
? Em có nhận xét gì về vốn tri thức
- Động lực: Ham hiểu biết, học hỏi
và xuất phát từ lòng yêu thương dântộc
- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng
- Hồ Chí Minh có vốn kiến thức vừarộng, vừa sâu Nhưng tiếp thu cóchọn lọc, tiếp thu mọi cái hay cái đẹpnhưng phê phán những mặt tiêu cực
Hồ Chí Minh tiếp thu văn hóanhân loại dựa trên nền tảng văn hóadân tộc
Trang 12nhân loại mà Bác đã tiếp thu
? Theo em, điều kỳ lạ nhất đã tạo nên
phong cách Hồ Chí Minh là gì ? Câu
văn nào trong văn bản đã nói rõ điều
đó ? Vai trò của câu này trong toàn
văn bản
- HS : Thảo luận cặp, phát hiện câu
văn cuối phần I, vừa khép lại vừa mở
ra vấn đề lập luận chặt chẽ, nhấn
mạnh
? Để giúp ta hiểu về phong cách văn
hoá HCM tác giả đã dùng phương
pháp thuyết minh như thế nào
-> Sử dụng đan xen các phương pháp
thyết minh : so sánh, liệt kê, đan xen
lời kể, lời bình cùng nghệ thuật đối
lập, diễn đạt tinh tế để khéo léo đi
đến kết luận, tạo sức thuyết phục lớn
GV? Qua phần một vừa tìm hiểu em
học hỏi ở Bác những gì? Lấy ví dụ
4 Củng cố.
HS đọc phần ghi nhớ
5 Dặn dò
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích
*************************************************************
TuÇn 1- B ài 1 TiÕt : 2
Phong c¸ch Hå ChÝ Minh
( TrÝch - Lª Anh Trµ )
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Trang 13Thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hoá Hồ Chí Minh qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luật, tự sự, biểu cảm.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
3 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minhtrong văn bản
3 Thái độ: Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu
dưỡng,học tập rèn luyện theo gương Bác
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Giảng bình, vấn đáp, Động não, Thảo luận nhóm…:
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
2 HS: tìm những tư liệu nói về Bác
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhàcách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoáchính là nét nổi bật trong phong cách HCM Bài học hôm nay các em sẽđược hiểu thêm về một trong những nét đẹp của phong cách đó
Giai đoạn 2:Kết nối.
Trang 14Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
TIẾT 2
HĐ1 : Phân tích nội dung phần 2
- Yêu cầu HS đọc nội dung phần 2
? Phần văn bản này nói về thời kỳ
nào trong sự nghiệp cách mạng của
Bác
- HS : Phát hiện thời kỳ Bác làm Chủ
tịch nước
? Khi trình bày những nét đẹp trong
lối sống của Hồ Chí Minh, tác giả đã
tập trung vào những khía cạnh nào,
phương diện, cơ sở nào
- HS : Chỉ ra được 3 phương diện :
nơi ở, trang phục, ăn uống
? Nơi ở và làm việc của Bác được
giới thiệu như thế nào ? Có đúng với
những gì em đã quan sát khi đến
thăm nhà Bác ở không ?
- GV cho HS quan sát bức tranh
trong SGK và đọc lại một vài câu thơ
trong bài Thăm cõi Bác xưa của Tố
Hữu:
Anh dắt em vào thăm cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng, nắng đu đưa
- Nơi ở và làm việc:
+ Nhà sàn nhỏ, có vài phòng+ Đồ đạc đơn sơ, mộc mạc
- Trang phục: áo bà ba nâu, áo trấnthủ, đơi dép lốp thô sơ
- Ăn uống: cá kho, rau luộc
=> Vừa giản dị, vừa thanh cao, vĩ đại
→ Là sự kế thừa và phát huy nhữngnét đẹp dân tộc
3 Ý nghĩa văn bản
- Trong thời kì hội nhập ngày naychúng ta cần tiếp thu văn hóa nhânloại, đồng thời phải giữ gìn phát huybản sắc văn hóa dân tộc
Trang 15đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo
sờn
? Trang phục của Bác theo cảm nhận
của tác giả như thế nào ? Biểu hiện
cụ thể
- HS : Quan sát văn bản phát biểu
? Việc ăn uống của Bác diễn ra như
thế nào ? Cảm nhận của em về bữa
ăn với những món đó
- HS : Thảo luận phát biểu dựa trên
văn bản
? Em hình dung thế nào về cuộc sống
của các vị nguyên thủ quốc gia ở các
nước khác trong cuộc sống cùng thời
với Bác và cuộc sống đương đại ?
Bác có xứng đáng được đãi ngộ như
họ không
? HS : Thảo luận nhóm
Tích hợp KNS
? Qua trên em cảm nhân được gì về
lối sống, phong cách của Hồ Chí
Minh.
- Lối sống của Bác là sự kết thừa và
phát huy những nét cao đẹp của
những nhà văn hóa dân tộc họ mang
nét đẹp thời đại gắn bó với nhân
dân.
? Để nêu bật lối sống giản dị Hồ Chí
Minh, tác giả đã sử dụng biện pháp
- Chúng ta cảm nhận một phong cáchHCM là sự kết thừa và phát huynhững nét cao đẹp của những nhàvăn hóa dân tộc họ mang nét đẹp thờiđại gắn bó với nhân dân
Trang 16với Nguyễn Trãi - vị anh hùng dân
tộc thế kỷ 15 Theo em điểm giống
và khác giữa lối sống của Bác với
các vị hiền triết ra sao?
- HS : Thảo luận tìm ra nét giống và
việc Bác đến trận địa, tát nước, trò
chuyện với nhân dân, qua ảnh
Giai đoạn 3,4: Luyện tập và vận
dụng
Ứng dụng liên hệ bài học KNS
? Trong cuộc sống hiện đại xét về
phương diện văn hóa trong thời kỳ
hội nhập có những thuận lợi và nguy
cơ gì.
- HS : Thảo luận lấy dẫn chứng cụ
thể.
? Tuy nhiên tấm gương của Bác cho
thấy sự hòa nhập vẫn giữ nguyên
bản sắc dân tộc Vậy từ phong cách
của Bác em có suy nghĩ gì về việc
đó.
-> Sống, làm việc theo gương Bác
Hồ vĩ đại, tự tu dưỡng rèn luyện
phẩm chất, đạo đức, lối sống có văn
hóa.
? Em hãy nêu một vài biểu hiện mà
em cho là sống có văn hóa và phi
văn hóa.
- Thảo luận (cả lớp) tự do phát biểu
ý kiến.
V Luyện tập.
Trang 17- GV chốt lại : - Vấn đề ăn mặc
- Cơ sở vật chất
- Cách nói năng, ứng xử.
- Vấn đề này vừa có ý nghĩa hiện tại,
vừa có ý nghĩa lâu dài Hồ Chí Minh
nhắc nhở :
+Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội
thì trước hết cần có con người mới
XHCN.
+Việc giáo dục và bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau là việc làm
rất quan trọng và rất cần thiết (di
chúc) Các em hãy ghi nhớ và thể
hiện trong cuộc sống hàng ngày.
- GVcho HS đọc và ghi nhớ trong
Trang 18* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Nhận thức đúng các phương châm hội thoại trong giao tiếprất quan trọng
2 Làm chủ bản thân: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoạitrong giao tiếp của bản thân
3 Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giaotiếp đảm bảo các phương châm hội thoại
3 Thái độ: Nhận biết đúng các phương châm trong hội thoại và sử dụng các
phương châm trong hội thoại sao cho đúng
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Diễn dịch, quy nạp,thực hành , đóng vai luyện tập, động não: Suy nghĩ, phântích
IV Phương tiện dạy học
1 GV: Một số ví dụ và tình huống liên quan đến các phương châm hội thoại
2 HS: Tìm các tình huống có liên quan đến các phương châm hội thoại
Trang 19V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại kỉ niệm " hội thoại"
- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đếngiao tiếp Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời " nhằm chê những kẻkhông biết ăn nói trong giao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp củanhân cách văn hoá "Học ăn học mở" là nhưng cách học mà ai cũng cầnhọc , cần biết
Giai đoạn 2:Kết nối
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS tìm hiểu khái niệm
p/châm về lượng
- Yêu cầu HS đọc đoạn văn 1
? Câu trả lời của Ba có giúp cho An
hiểu được những điều mà An muốn
biết không
? Để đáp ứng nguyện vọng của An,
chúng ta phải trả lời như thế nào cho
hợp lý
- GV: nên đưa ra phương án trả lời
đúng, có thể là một địa điểm cụ thể
nào đó
? Qua câu chuyện trên, em rút ra bài
học gì trong giao tiếp
- Gọi 3 học sinh đóng vai và đọc
truyện theo vai
? Vì sao truyện này lại gây cười (gợi
ý HS tìm 2 yếu tố gây cười trong
cách nói của hai anh)
? Theo em, anh có lợn cưới và anh có
áo mới phải nói như thế nào để người
I Phương châm về lượng
- Cần nói nội dung đúng với yêu cầugiao tiếp
- Không nên nói nhiều hơn những gìcần nói
II Phương châm về chất:
Không nên nói những điều màmình không tin hay không có bằngchứng xác thực
Trang 20vận dụng các phương châm hội thoại
trong giao tiếp của bản thân.
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý
tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách
giao tiếp đảm bảo các phương châm
hội thoại.
? Qua 2 ví dụ, em rút ra điều gì cần
tuân thủ khi giao tiếp Lấy ví dụ.
- GV khái quát và gọi HS đọc ghi
nhớ
HĐ2: Giúp HS tìm hiểu phương
châm về chất
- Gọi 1 HS đọc truyện cười
? Truyện cười này phê phán điều gì
(HS phát hiện tính nói khoác)
? Vậy trong giao tiếp có điều gì cần
- Yêu cầu HS nhắc lại: thế nào là
phương châm về lượng, thế nào là
phương châm về chất ?
- Khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
- GV đưa ra ví dụ: Khi cô giáo hỏi:
“Em học ở đâu?” mà người trả lời là
“học ở trường” thì người trả lời đã
không tuân thủ phương châm hội
2 Chọn từ ngữ…
a/ nói có s/mách có chứng b/ nói dối
c/ nói mò d/ nói nhăng nói cuội e/ nói trạng
Trang 21Hướng dẫn HS làm bài tập
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
? Dựa vào p/ châm về lượng, các câu
trên mắc lỗi gì
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 2
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi thi
nhanh Yêu cầu 2 nhóm lên bảng
làm GV nhận xét, ghi điểm
? Các từ ngữ trên liên quan đến p/
châm hội thoại nào
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 4
- Yêu cầu HS làm câu a
1 Học bài, làm các bài tập còn lại
2 Soạn bài “Sử dụng một số… thuyết minh”
+ Xem lại phần văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
+ Đọc ví dụ SGK và trả lời câu hỏi
Tiết 4: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG
VĂN BẢN THUYẾT MINH
Trang 22- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh.
3 Thái độ: Nhận biết đúng các biện pháp nghệ thuật để kết hợp sử dụng
trong văn bản thuyết minh
III Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ
- HS: xem lại kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
IV: Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: Đoạn văn sau thuộc kiểu văn bản nào ?
“Việt Nam là một trong những quê hương của hoa đào Nhật Tân (Hà Nội) nổi tiếng là xứ sở của đào Bích , đào Phai Đào Nhật Tân càng nổi tiếng khi
nó gắn với sự tích người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ sau khi đại thắng quân Thanh đã cho mang cành đào từ Thăng Long vào Phú Xuân tặng công chúa Ngọc Hân để báo tin vui”.
- KL: đây là kiểu văn bản thuyết minh
3 Bài mới:
Thế nào là VB thuyết minh ? (GV nhắc lại và dẫn vào bài mới).
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS ôn lại kiểu văn bản thuyết minh
và tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp
nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
? Văn bản thuyết minh có những tính chất nào
1 Ôn tập văn bản thuyếtminh
Trang 23chất các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã
HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiêûu văn bản thuyết
minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Gọi 2 HS đọc văn bản
? Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì
? Văn bản có cung cấp được tri thức một cách
khách quan về đối tượng không
- Chia nhóm cho HS thảo luận:
1 Vấn đề “sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận”
được tác giả thuyết minh bằng cách nào ?
2 Nếu chỉ sử dụng phương pháp liệt kê thì đã
nêu được sự kỳ lạ của Hạ Long chưa? (bài văn
sẽ chưa làm nổi bật đối tượng cần thuyết
minh)
3 Tác giả hiểu sự “kỳ lạ” này là gì ? Hãy
gạch chân dưới câu văn nêu khái quát sự kỳ lạ
ấy ?
- HS phát hiện trong đoạn 1 và gạch chân các
từ quan trọng.
4 Để làm rõ sự “kỳ la”ï của Hạ Long, tác giả
còn sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Tác giả đã trình bày được sự kỳ lạ của Hạ
Long chưa Trình bày được như thế là nhờ
đâu.
? Ngoài các biện pháp được tác giả sử dụng
trong bài, còn những biện pháp nào có thể vận
dụng (HS thử nêu một số biện pháp nghệ thuật
khác)
- GV nhận xét và giới thiệu một số biện pháp
như tự thuật, kể chuyện, đối thoại theo lối ẩn
dụ, nhân hóa
? Vận dụng vào như vậy nhằm mục đích gì
? Qua phân tích ví dụ, hãy cho biết: để vận cho
văn bản thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn,
2 Viết văn bản thuyếtminh có sử dụng một sốbiện pháp nghệ thuật
VB “Hạ Long - Đá và nước”
- Thuyết minh về vấn đề
sự kỳ lạ của Hạ Long
- Phương pháp: giải thích,liệt kê
- Biện pháp: liên tưởng,tưởng tượng
- Dùng cách miêu tả, sosánh, tưởng tượng vẻ đẹpcủa đá dưới ánh sáng, biếnchúng từ vật vô tri thànhvật sống động có hồn
-> Văn bản trở nên sinhđộng, hấp dẫn
II Luyện tập, củng cố
1 Đọc văn bản sau…
- Tính chất thuyết minh:giới thiệu loài ruồi
+ Những tính chất chung
về họ, giống, loài
Trang 24người ta thường vận dụng những biện pháp
nghệ thuật nào
? Các biện pháp nghệ thuật ấy được sử dụng
như thế nào
- GV giới thiệu thêm một số biện pháp như, tự
thuật theo lối ẩn dụ, nhân hóa
- GV khái quát lại và gọi HS đọc ghi nhớ
+ Nhóm 1, 2, 3: thuyết minh cái quạt
+ Nhóm 4, 5, 6: thuyết minh cái nón
+ Các tập tính sinh sống.+ Đặc điểm cơ thể…
- Phương pháp thuyếtminh: định nghĩa, phânloại, nêu số liệu, liệt kê
- Biện pháp nghệ thuật:nhân hóa, tạo tình tiết Gây hứng thú chongười đọc, vừa vui, vừa cóthêm tri thức
2 Đọc đoạn văn…
4 Củng cố
Hãy đánh dấu (×) vào câu em cho là đúng?
Muốn cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn chúng ta:
a/ º Chỉ vận dụng một vài biện pháp nghệ thuâït chính
b/ º Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
c/ º Làm cho đối tượng thuyết minh nổi bật, gây hứng thú cho người đọc.d/ º Kết hợp với các phương pháp thuyết minh
5 Dặn dò
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Soạn bài “Luyện tập… thuyết minh”
*************************************************************
*****
Trang 25Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONGVĂN BẢN THUYẾT MINH
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùn cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết về viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (có
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng
3 Thái độ:
- Có ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
để bài thêm hấp dẫn, sinh động
III Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ, dàn bài mẫu
- HS: soạn bài theo sự yêu cầu
IV Tiến trình bài dạy:
? Đọc đoạn văn sau và cho biết biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ?
“ Đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng gặp những cây chuối thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, tỏa ra vòm lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng Hầu như ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bên ao hồ để nhanh tươi tốt, còn bên những khe suối hay thung lũng chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô
Trang 26tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là “con đàn cháu lũ”.
A Liệt kê và so sánh C Liệt kê và nhân hóa
B Nhân hóa và so sánh D Nói quá và hoán dụ
? Thế nào là văn bản thuyết minh ? Muốn cho văn bản thuyết minh sinhđộng, hấp dẫn, chúng ta phải làm gì ?
3 Bài mới giới thiệu mục đích, nội dung của tiết Luyện tập.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra sự chuẩn bị của
các nhóm theo sự phân công:
+ Việc lập dàn ý chi tiết.
+ Việc viết phần mở bài.
- Dành thời gian cho các
nhóm thảo luận lại và bổ sung
thêm.
HĐ2: Hướng dẫn HS thực hành
luyện tập
- Gọi đại diện nhóm 1 trình
bày dàn ý chi tiết về thuyết minh
- Gọi đại diện nhóm 4 trình
bày dàn ý chi tiết về thuyết minh
+ Đúng như yêu cầu chưa ?
*/ Thuyết minh về cái quạt:
1 Mở bài: nêu định nghĩa về cái quạt.
2 Thân bài:
- Nêu công dụng của cái quạt: + Để quạt khi trời nóng.
+ Để trang trí.
+ Để biểu diễn nghệ thuật.
- Cấu tạo của cái quạt:
+ Ốc xoắn: bằng sắt.
+ Khung quạt: bằng nan, sắt.
+ Đồ bao bọc: bằng ni lông, giấy.
- Chủng loại: quạt nan, giấy, điện.
- Lịch sử của cái quạt: có từ lâu đời.
3 Kết bài: bày tỏ cảm nghĩ về chiếc quạt.
*/ Thuyết minh cái kéo :
1 Mở bài : Kéo là một trong những dụng cụ cần thiết cho mỗi gia đình, cơ quan, xí nghiệp.
2 Thân bài : + Kéo ra đời từ khi
Trang 27+ Phần Mở bài đảm bảo chưa
+ Trả lời các câu hỏi SGK
+ Chuẩn bị bài tập phần Luyện tập
*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT
0168.921.8668 TRỌN BỘ CẢ NĂM
*ĐÃ GIẢM TẢI THEO PHÂN PHỐI MỚI
* SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN
THỨC KỸ NĂNG MỚI
Trang 28* ( NGOÀI RA CÒN SOẠN GIẢNG CÁC
TIẾT TRÌNH CHIẾU THAO GIẢNG TRÊN MÁY CHIẾU POWER POINT THEO YÊU CẦU CỦA CÁC THẦY CÔ )
NGỮ VĂN 9 CHUẨN MỚI SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC MỚI THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG
MỚI
* CÓ TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ CÁC KỸ NĂNG SỐNG THEO SÁCH CHUẨN MỚI
* ĐÃ GIẢM TẢI MỚI
( GIẢI NÉN)
*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT
0168.921.8668 TRỌN BỘ CẢ NĂM