b.Hoàn cảnh đón tiếp bạn của Nguyễn Khuyeán: 6 caâu thô TT -Nhà thơ bị đặt vào tình huống khó xử.. =>Mọi thứ nhà thơ muốn đãi bạn đều chưa dùng được..[r]
Trang 2Bài 8,tiết:30, Tuần 8
NguyƠn KhuyÕn
Trang 3Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
? Quan sát chú thích và cho biết vài nét về tác giả?
Taùi sao ngửụứi ta goùi Nguyeón Khuyeỏn
laứ tam nguyeõn yeõn ủoồ?
-Nguyễn Khuyến( 1835-1909)
Trang 4Baứi 8, tieỏt 30 –Tuaàn 8 Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
Nguyễn Khuyến( 1835-1909)
b.Taực phaồm:
Trang 5NguyÔn KhuyÕn c¸o quan vÒ quª ë Èn NguyÔn KhuyÕn lóc lµm quan
Trang 6Baứi 8, tieỏt 30 –Tuaàn 8 Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
I Đọc - tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
Nguyễn Khuyến( 1835-1909)
b.Taực phaồm :
2.Chuự thớch:
-Nửụực caỷ: Nửụực ủaày,nửụực lụựn
-Khoõn: Khoõng theồ,khoự,e raống khoự -Roỏn: Cuoỏng,caựnh hoa bao boùc
Nguyeón Khuyeỏn
Ngoaứi nhửừng chuự thớch trong saựch giaựo khoa,em haừy cho bieỏt theõm nhửừng chuự thớch sau:
Trang 7Baứi 8, tieỏt 30 –Tuaàn 8 Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
I Đọc - tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
Nguyeón Khuyeỏn
a Tác giả :
Nguyễn Khuyến( 1835-1909)
b.Taực phaồm:
2.Chuự thớch:
3.ẹoùc:
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Trang 8
Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
* Bài thơ gồm 8 câu, mỗi câu 7 tiếng; Câu 3-4 đối nhau( Ao sâu/ v ờn rộng; n
ớc cả/ rào th a Khôn chài cá/ khó đuổi gà) Câu 5-6 đối nhau( Cải/ bầu; chửa
ra cây/ vừa rụng rốn; cà mới nụ/ m ớp đ
ơng hoa).Các câu 1-2-4-6-8 hiệp vần chân
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
? Bài thơ đ ợc làm theo thể thơ nào?
Vì sao em khẳng
định nh thế?
2.Chuự thớch:
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Thể thơ:
3.ẹoùc:
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Trang 9Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
2 Bố cục:
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
3 phần
-Caõu 1:Phaàn ủeà:Giụựi thieọu hoaứn caỷnh
baùn ủeỏn nhaứ.
-6 caõu tieỏp theo(Thửùc):Sửù tieỏp ủaừi baùn
cuỷa nhaứ thụ.
-Caõu 8(Keỏt):Khaỳng ủũnh tỡnh baùn cao
ủeùp cuỷa nhaứ thụ.
-> Không theo quy cách:
đề- thực – luận – kết
2.Chuự thớch:
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Thể thơ:
3.ẹoùc:
Thoõng thửụứng boỏ cuùc baứi thụ ủửụứng luaọt coự
maỏy phaàn?
Em haừy neõu boỏ cuùc cuỷa baứi thụ
naứy?
? Em có nhận xét gì
về bố cục của bài thơ
này?
Trang 10Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
2 Bố cục:
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
2.Chuự thớch:
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Thể thơ:
3.ẹoùc:
3.Phaõn tớch:
a.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Neỏu xeựt veà gioùng ủieọu thỡ caõu thụ laứ 1 lụứi gỡ?
Neỏu xeựt veà noọi dung thỡ caõu thụ giụựi thieọu sửù vieọc gỡ? dieón ra trong hoaứn caỷnh naứo?
-Raỏt ủoọt ngoọt,baỏt ngụứ
Tửứ xửng hoõ “Baực”
cho bieỏt tỡnh caỷm cuỷa nhaứ thụ ủoỏi vụựi baùn nhử theỏ naứo?
Theo noọi dung caõu thụ thửự nhaỏt,ủuựng ra Nguyeón Khuyeỏn phaỷi tieỏp ủaừi baùn nhử theỏ naứo khi baùn ủeỏn nhaứ chụi
-> Niềm xúc động, vui s ớng vô
hạn khi có bạn đến thăm
b.Hoaứn caỷnh ủoựn tieỏp baùn cuỷa
Nguyeón Khuyeỏn: (6 caõu thụ TT)
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Trang 11Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa,
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá.
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ.
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa.
? Nhà thơ ủoựn tiếp bạn trong hoàn cảnh gia đình nh thế
nào?
Haừy chổ ra nhửừng khoự khaờn maứ nhaứ thụ gaởp phaỷi khi ủũnh ủaừi
baùn?
Trang 12Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc - Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
2 Bố cục:
2.Chuự thớch:
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Thể thơ:
3.ẹoùc:
3.Phaõn tớch:
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
nh ng không bắt đ ợc vì
(ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
?Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì khi trình bày gia cảnh của
mình?
- Ngay cả miếng trầu( là thứ tối thiểu th ờng dùng để tiếp khách ) cũng không có.
-Nhaứ thụ bũ ủaởt vaứo tỡnh huoỏng khoự xửỷ.
=>Moùi thửự nhaứ thụ muoỏn ủaừi baùn ủeàu chửa
duứng ủửụùc.
b.Hoaứn caỷnh ủoựn tieỏp baùn cuỷa Nguyeón
Khuyeỏn: (6 caõu thụ TT)
a.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
Coự yự kieỏn cho raống 6 caõu thụ laứ lụứi “than ngheứo”
cuỷa nhaứ thụ ủoỏi vụựi baùn.
Theo em coự ủuựng nhử vaọy khoõng?
Vỡ sao?
HS Thaỷo luaọn(Baứn:2p)
Trang 13
Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I.ẹoùc vaứ tỡm hieồu chung
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Theồ thụ.
2.Boỏ cuùc:
3.Phaõn tớch:
- Vậy tác gỉa cố tình tạo ra một tình huống, một hoàn cảnh nh trên
là có dụng ý gì?
=>Moùi thửự nhaứ thụ muoỏn ủaừi baùn ủeàu
chửa duứng ủửụùc
=>ẹoựn tieỏp baùn raỏt chaõn thaứnh
-Nhaứ thụ bũ ủaởt vaứo tỡnh huoỏng
khoự xửỷ
b.Hoaứn caỷnh ủoựn tieỏp baùn cuỷa
Nguyeón Khuyeỏn:(6 câu thơ tiếp).
a.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
Trang 14
Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
c Cảm xúc về tình bạn ( câu cuối)
? Em hiểu cụm từ ta “
với ta và câu thơ thứ 8 ”
nh thế nào?
Bác đến chơi đây, ta với ta
- Em học tập đ ợc điều gì từ tình bạn của tác giả trong bài thơ
này?
-ẹoự laứ tỡnh baùn saõu saộc,daõn daừ,hoàn
nhieõn,ủaọm ủaứ.Laỏy sửù hieồu nhau,caỷm
thoõng nhau laứm ủieàu quyự nhaỏt
I.ẹoùc vaứ tỡm hieồu chung.
1.Theồ thụ.
2.Boỏ cuùc:
3.Phaõn tớch:
? Caõu thụ naứy khaỳng ủũnh ủieàu gỡ veà tỡnh baùn cuỷa nhaứ thụ?
a.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
b.Hoaứn caỷnh ủoựn tieỏp baùn cuỷa Nguyeón
Khuyeỏn:(6 câu thơ tiếp).
Trang 15
Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
c Cảm xúc về tình bạn ( câu cuối)
I.ẹoùc vaứ tỡm hieồu chung.
II Đọc - hiểu văn bản.
1.Theồ thụ.
2.Boỏ cuùc:
3.Phaõn tớch:
a.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
b Hoaứn caỷnh ủoựn tieỏp baùn cuỷa Nguyeón
Khuyeỏn (6 câu thơ tiếp).
?.Noọi dung baứi thụ theồ hieọn ủieàu gỡ?
? Bài thơ thành công bởi những yếu tố nghệ
thuật nào ?
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật:
Ngheọ thuaọt:
- Cách tạo tình huống bất ngờ, kết thúc
độc đáo.
-Thể thơ thất ngôn bát cú.
- ngôn ngữ thuần nôm, mộc mạc, có tính biểu cảm cao.
- Giọng thơ hóm hỉnh.
2 Nội dung:
Noọi dung
- Ca ngợi tình bạn chân thành, thắm thiết, thuỷ chung, bất chấp mọi hoàn cảnh
- Đây là bài thơ hay nhất về tình bạn
- Bài thơ cũng vẽ cho ta một bức tranh làng cảnh Việt Nam đậm đà h ơng sắc
Trang 16Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-IV Luyện tập.
1 Ngôn ngữ ở bài Bạn đến chơi “
nhà có gì khác với ngôn ngữ ở ”
đoạn thơ Sau phút chia li đã “ ”
học?
(Gợi ý: Ngôn ngữ ở bài thơ Bạn “
đến chơi nhà là ngôn ngữ nh thế ”
nào? th ờng gặp ở đâu? Còn ngôn
ngữ ở đoạn Sau phút chia li nh “ ”
thế nào? Th ờng gặp ở đâu?)
* Hình thức giống nhau, đều kết thúc bài thơ.
* ý nghĩa và sắc thái biểu cảm hoàn toàn khác nhau:
2 Theo em có gì giống và khác nhau giữa cụm
từ “ ta với ta” ở bài này so với bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan đã học?
Ta với ta : (tuy hai mà một) chỉ để nói một con ng ời, một cá
nhân cô lẻ, nó khép lại tâm trạng cô đơn gần nh tuyệt đối của khách li h ơng khi
đứng trên đỉnh đèo Ngang lúc chiều tà.
bác, là hai chúng ta : tuy 2 mà 1, tuy 1 mà 2 -> Sự đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách ->Mở ra tình bạn chân thành, thắm thiết v ợt lên điều kiện vật chất,
điều kiện không gian
và thời gian.
Trang 17
Baứi 8, tieỏt 30 -Tuaàn 8 –Vaờn baỷn: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định.
Trang 18HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
• N¾m toµn bé kiÕn thøc cđa bµi.
Học thuộc nội dung+Ghi nhớ.
• Lµm bµi tËp cßn l¹i trong SGK.
bạn của NguyƠn KhuyÕn và các nhà thơ khác.
• +Tìm hiểu thể thơ.
• +Tìm hiểu nội dung.
• *Nhà thơ đứng từ đâu để quan sát?
• *Tâm hồn và tính cánh nhà thơ như thế nào?
Trang 19Chĩc c¸c em häc GIỎI,CHĂMNGOAN.
CHÚC QUÝ THẦY CÔ KHỎE MẠNH,CÔNG TÁC TỐT