Bai 16 Co huong TUAN 16

Hình ảnh làng quê cũ hiện lên trong ký ức làm lòng “tôi” thấy không vui, về thăm làng chuyến này, “tôi” có ý định từ giã quê lần cuối và lo việc chuyển nhà đi nơi khác.“Tôi nhớ đến ngườ[r]

Trang 1

TUẦN 16 Ngày soạn: 01/12/2016

Ngày dạy:… /12/2016

TIẾT 76: CỐ HƯƠNG

- Lỗ Tấn -

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Những đóng góp của Lỗ Tấn vào nền văn học Trung Quốc và văn học nhân loại

- Tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin vào sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, con người mới

- Màu sắc trữ tình đậm đà trong tác phẩm

- Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện Cố hương

2 Kĩ năng:

- Đọc- hiểu một văn bản truyện hiện đại nước ngoài

- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại

- Kể và tóm tắt được truyện

- Kĩ năng giao tiếp, ra quyết định

3 Giáo dục: Giáo dục tình yêu quê hương, đất nước

4 ĐH hướng hình thành năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, hợp tác; năng lực sử

dụng ngôn ngữ, Đọc hiểu văn bản, cảm thụ văn học (phân tích nhân vật)

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Sách GK, giáo án

2 Học sinh: Đọc trước bài, soạn bài

C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, trao đổi, đàm thoại, thảo luận nhóm

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

H: Tóm tắt truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng

H: Cảm nhận của em về tình cha con của bé Thu ?

3 Bài mới (35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

ĐH hính thành năng lực: Tự học, giải quyết

vấn đề, đọc hiểu văn bản

H: Trình bày những hiểu biết về tác giả ?

- HS trả lời, giáo viên nhận xét, bổ sung

H: Nêu xuất xứ của tác phẩm ?

Gv hướng dẫn cách đọc: Đọc to rõ ràng, buồn…

- Gv đọc

- Hs đọc- nhận xét

Giải thích các từ khó

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả :

- Lỗ Tấn (1881 – 1936) là nhà văn nổi tiếng của TQ

- Ông để lại một số lượng các tác phẩm rất đồ sộ

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ:

* Tác phẩm “ Cố hương” là truyện ngắn tiêu biếu nhất trong tập “ Gào thét”

Trang 2

H: Hãy tóm tắt văn bản ?

-“Tôi” trở về quê sau hơn 20 năm xa cách Lúc

này thời tiết đang độ giưã đông, trời âm u, gió

lạnh lùa vào khoang thuyền, làng xóm giờ đây

tiêu điều xơ xác Hình ảnh làng quê cũ hiện lên

trong ký ức làm lòng “tôi” thấy không vui, về

thăm làng chuyến này, “tôi” có ý định từ giã quê

lần cuối và lo việc chuyển nhà đi nơi khác.“Tôi

nhớ đến người bạn cũ thủa nhỏ là Nhuận Thổ: 1

cậu bé nông dân khỏe mạnh, tháo vát, hiểu biết

và hồn nhiên.Ngày ấy 2 đứa trẻ chơi thân với

nhau, sau 20 năm xa cách gặp lại, nhân vật tôi

thấy Nhuận Thổ đã thay đổi nhiều: Anh trở

thành 1 người nông dân nghèo khổ, đần độn, mụ

mẫm đi, “Tôi” buồn bã rời quê với niềm băn

khoăn không biết tương lai của cháu Hoàng và

Thuỷ Sinh sau này sẽ ra sao, hình ảnh con đường

ở cuối truyện nói lên lòng mong mỏi hy vọng 1 sự

đổi thay.

H: Văn bản viết theo thể loại gì ?

H: Dựa theo trình tự thời gian chuyến về thăm

quê của nhân vật tôi – hãy tìm bố cục ?

3 phần

Phần 1: Từ đầu đến “ Làm ăn sinh sống”- Nhân

vật Tôi trên đờng về quê

Phần 2: Tiếp đó đến “ Sạch trơn nh quét” – Nhân

vật Tôi những ngày ở quê.

Phần 3: Còn lại: Nhân vật Tôi trên đường xa quê.

H: Truyện được bố cục theo kiểu “ đầu cuối

tương ứng” đúng hay sai ? Vì sao ?

Vì một con người đang suy tư trong 1 chiếc

thuyền dưới bầu trời u ám về cố hương và cũng

người ấy đang suy tư trong một chiếc thuyền nơi

cố hương.

H: Có ba bạn tranh luận với nhau về nhân vật

chính trong tác phẩm “Cố hơng” của Lỗ Tấn

Tôi là nhân vật chính

Nhuận Thổ là nhân vật chính

Cả hai đều là nhân vật chính

ý kiến của em về vấn đề này nh thế nào? Tại sao?

Nếu nhìn theo nghĩa rộng nhất thì ta thấy cả hai

đều là nhân vật chính nhưng vai trò của nhân vật

b Đọc- giải nghĩa từ khó

c Tóm tắt

c Thể loại

- Tự sự- Truyện ngắn hiện đại

d Bố cục : 3 phần

Trang 3

tôi quan trọng hơn Nhân vật trung tâm hiện lên

chủ yếu ở phương diện: Những lời độc thoại, suy

tư day dứt.Vì thế, có thể nói tôi là nhân vật trung

tâm còn Nhuận Thổ là nhân vật chính.

- Đh hướng hình thành năng lực : Đọc hiểu văn

bản, cảm thụ văn học

H: Nhân vật tôi trở về thăm quê trong hoàn cảnh

nào? Vào thời điểm nào? Mục đích của chuyến về

quê lần này ?

- Trời giá lạnh;đang độ giữa đông; xa những hai

ngàn dặm mà tôi đã từ biệt hơn 20 năm nay

Ý định là để từ giã ó lầ cuối cùng, đem gia đình

đế đất khách tôi đang làm ăn sinh sống.

H: Khi gần về đến nhà cảnh làng quê hiện ra sau

20 năm xa cách của người trở về như thế nào ?

Điều gì đã xảy ra trong tâm hồn tôi?

- Thôn xóm tiêu điều, hoang vắng nằm im lìm

dưới trời vàng úa…Lòng tôi se lại Trong ký ức

làng cũ đẹp hơn kia.

H: Nghệ thuật tự sự có gì đặc sắc?

- Kể kết hợp miêu tả, biểu lộ tình cảm

H: Em có nhận xét gì về bức tranh làng quê hiện

tại ? Bức tranh đó nói gì về XH TQ đầu thế kỉ XX

?

- Là bức tranh làng quê ảm đạm, héo hon, làm rõ

tình cảnh sa sút của XH TQ đầu thế kỉ XX.

H: Hình dung về tâm trạng của tác giả ?

- buồn se sắt ngạc nhiên, không tin là làng

mình.Thất vọng, hụt hẫng vì làng xóm tiêu điều,

hoang vắng.

II Phân tích

1 Tâm trạng của nhân vật tôi trên đường về quê cũ

4 Củng cố (3’)

- Khái quát nội dung chính của bài học

5 Hướng dẫn về nhà (1’)

Ngày soạn: 01/12/2016 Ngày dạy:… /12/2016

A MỤC TIÊU

Trang 4

2 Kĩ năng:

B CHUẨN BỊ

H: Tóm tắt truyện “Cố Hương”

3 Bài mới (35’)

- Đh hướng hình thành năng lực : Đọc hiểu văn

bản, cảm thụ văn học

H: Khi trở về quê tôi đã gặp những cảnh gì?

- Sáng tinh mơ.

- Trên mái ngói, mấy cọng rơm khô phất phơ.

- Các gia đình đã dọn đi hiều, càng hiu quạnh.

H: Cảnh đó gợi lên cảm giác ntn trong nv tôi?

- Hoang vắng, hiu quạnh, gợi cảm giác buồn

H: Về thăm làng cũ nhân vật “Tôi” đã gặp những

ai ?

- (Mẹ, cháu Hoàng, Nhuận Thổ và chị Hai Dương)

* Mẹ: mừng rỡ, nét mặt ẩn một nỗi buồn: nỗi

buồn của người sắp phait từ giã nơi mình sinh ra

và lớn lên, từng gắn bó niềm vui nỗi buồn trong

c/đ mà chưa hẹn ngày gặp lại.

* Cháu Hoàng: nhìn tôi chòng chọc vì nó chưa

gặp tôi lần nào, thấy tôi khác xa những người ở

quê mà hằng ngày nó được gần tiếp xúc

* Nhuận Thổ:

H: Mối quan hệ giữa “Tôi” và Nhuận Thổ được kể

ở những thời điểm nào ?

H: Hình ảnh Nhuận Thổ trong kí ức hiện ra qua

những chi tiết nào ?

H: Nhuận Thổ hiện tại đã thay đổi như thế nào ?

II Phân tích

2 Tôi những ngày “tôi” ở quê

a Tình cảm, suy nghĩ của tôi về Nhuận Thổ

* Quá khứ

- Khỏe mạnh, hồn nhiên

Trang 5

- Lập bảng để so sánh

- GV đưa bảng phụ

Nhuận Thổ lúc nhỏ Nhuận Thổ sau 20

năm

- Khuôn mặt tròn trĩnh,

nước da bánh mật, cổ

đeo vòng bạc

- Đội mũ lông chiên bé

tí tẹo

- Bàn tay hồng hào lanh

lẹ mập mạp Tỏ ra biết

nhiều chuyện

Tình cảm bạn bè thân

thiết

- Lúc nhỏ còn là cậu bé

nông dân khoẻ mạnh,

lanh lợi tháo vát, hiểu

biết nhiều

- Cao gấp đôi trước,

da vàng sạm, có nếp nhăn

- Đội mũ lông chiên rách bơm, mặc chiếc áo bông mỏng dính

- Tay nứt nẻ như vỏ cây thông Tỏ ra rụt

rè

- Nói năng thiểu não, xưng hô cung kính -> thay đổi nhiều, là

người già nua, khắc khổ, đần độn, mụ

mẫm, cam chịu số

phận

- Khuôn mặt tròn trĩnh, nước da bánh mật, cổ đeo vòng bạc

H: Nghệ thuật nổi bật trong quá trình kể về người

bạn cũ ?

H: Nguyên nhân nào khiến NT thay đổi như vậy?

Nhuận Thổ nói: Bẩm, vất vả lắm Không đủ ăn,

lại có được sống yên ổn đâu Chỗ nào cũng hỏi

tiền, chẳng có luật lệ gì cả Mùa lại mất Trồng

được gì là gánh đi bán tất Chỉ đóng góp vài lần là

cụt vốn rồi Nhân vật tôi kể: Anh ra đi Mẹ tôi và

tôi đều than thở, buồn cho cảnh nhà anh: con

đông, mùa mất, thuế nặng, lính tráng, trộm cướp,

quan lại, thân hào đày đọa thân anh khiến anh trở

thành đần độn mụ mẫm đi

 sự thay đổi này do cách sống lạc hậu của

người nông dân từ hiện thực đen tối.

H: Theo em trong con người Nhuận Thổ điều duy

nhất không thay đổi là gì ?

 Phẩm chất quý bạn giữ nguyên Đó là nét

phẩm chất đáng quý của người nông dân.

GV cho HS thảo luận theo nhóm

- Nhóm 1: Chị Hai Dương trong quá khứ

- Nhóm 2: Chị Hai Dương trong hiện tại

- Là chú bé hiểu biết nhiều điều

 Tình bạn giữa tôivà Nhuận Thổ gắn bó thân thiết bình đẳng

* Hiện tại:

- Thay đổi tàn tạ cả về hình thể và tâm hồn

- Nghệ thuật: So sánh, tương phản

 Tiều tụy, già nua, hèn kém

 sự thay đổi này do cách sống lạc hậu của người nông dân từ hiện thực đen tối

b Các nhân vật khác:

* Chị Hai Dương

Trang 6

- Nhóm 3: Nhân vật Thủy Sinh

- Nhóm 4: Nhân vật những người hàng xóm của

“tôi”

HS thảo luận, trả lời  nhóm khác nhận xét

GV nhận xét, chuẩn kiến thức

H: Sau 20 năm họ đã có gì thay đổi?

H: Em có nhận xét gì về sự thay đổi đó ? Thay đổi

nào là lớn nhất ?

H: Diễn biến tâm trạng của “Tôi” trước những

thay đổi của con người ?

- “ Tôi như điếng người ”

 Buồn , đau đớn, bất lực.

GV: Ngoài ra những người hàng xóm khác cũng

vậy, c/s đói nghèo cũng làm mất đi những đức tính

tốt đẹp ở họ: Khi gia đình tôi lên đường, khách

khứa cũng nhiều Kẻ đến đưa chân, người đến lấy

đồ đạc Có kẻ vừa đưa chân vừa lấy đồ đạc Gần

tối chúng tôi xuống thuyền thì tất cả đồ đạc trong

ngôi nhà cũ, hư hỏng, to nhỏ, xấu tốt đều mang đi

sạch trơn như quét

H: Từ đó em hiểu gì về thực trạng XHPKTQ bấy

giờ ?

- Nhà văn đã nói rõ nguyên nhân dẫn đến thực

trạng đau buồn ấy của XH TQ và lên án các thế

lực bạo tàn đã làm cho người nông dân bần cùng

- Phản ánh hiện thực đầy đau khổ buồn tẻ của

nông dân TQ thời PK: Tình trạng mụ mẫm, thái

độ cam chịu của Nhuận Thổ nói riêng và số phận

của người nông dân Trung Quốc nói chung, đó

chính là điều nguy hiểm, trăn trở đau xót nhất của

nhà văn.

GV: Cả đoạn văn ta thấy tác giả dùng phương

thức tự sự kết hợp với nghị luận rất khéo léo giúp

ta hiểu được cuộc sống diễn ra nơi Cố Hương của

ông: Quẩn quanh, bế tắc, nghèo khổ khiến làng

quê ngày một tàn tạ, con người nghèo, khổ sở, hèn

kém và bất lương.

- Thay đổi toàn diện cả về ngoại

hình và tính cách: xấu xí ,tham lam

ti tiện trơ trẽn

 Là biểu hiện suy thoái của lối sống và đặc điểm ở làng quê

- Thủy Sinh và một số bà con làng xóm: Sống quá nghèo khổ, bần tiện

c Xã hội TQ đầu thế kỉ XX: Đen tối, sa sút về mọi mặt: kinh tế, lối sống, tâm hồn con người

4 Củng cố (3’)

Gv cho HS khái quát nội dung chính của bài học

- Học bài và chuẩn bị phần tiếp theo: Tâm trạng của “Tôi” trên đường rời xa quê

Trang 7

- Lỗ Tấn -

A MỤC TIÊU

2 Kĩ năng:

B CHUẨN BỊ

H: Suy nghĩ, cảm nhận của nhân vật “tôi” trong những ngày ở quê ?

3 Bài mới (35’)

- Đh hướng hình thành năng lực : Tự học, giải

quyết vấn đề, hợp tác, đọc hiểu văn bản, cảm thụ

văn học

- HS đọc “Thuyền chúng tôi hết”

H: “Tôi” rời xa quê trong thời điểm nào? Việc lựa

chọn thời điểm ấy nhằm mục đích gì?

- Việc lựa chọn thời điểm là nhằm dụng ý nghệ thuật

rõ nét, bố cục đầu cuối tương ứng.

Một co người đầy tâm trạng suy tư trở về quê trong

một buổi chiều khi hoàng hôn buông xuống trên một

chiếc thuyền dưới bầu trời vàng úa, và cũng rời xa

quê vào buổi chiều khi hoàng hôn buông xuống trên

một chiếc thuyền, khi những dãy núi xanh sẫm lại…

cách sử dụng thời gian không gian nghệ thuật độc

II Phân tích

3 Suy nghĩ của “tôi” lúc lên đường đường rời xa quê:

- Chiều hoàng hôn

Trang 8

đáo

H: Trên thuyền cảm xúc và suy nghĩ của tôi được thể

hiện qua chi tiết nào?

- lòng tôi không chút lưu luyến, cảm thấy vô cùng lẻ

loi, ngột ngạt.

- Hình ảnh đứa trẻ mờ nhạt.

 Khiến tôi ảo não, không chút luyến tiếc khi rời

quê.

H: Qua đó thể hiện tâm trạng gì của nhân vật?

 Hiện tại đau buồn, quá khứ tươi đẹp không bao

giờ trở lại Cố Hương bây giờ chỉ còn là xơ xác

nghèo hèn xa lạ từ cảnh vật đến con người.

GV: Trên đường đi, trước mắt tôi hiện ra cảnh

tượng một cánh đồng cát, màu xanh biếc, cạnh bờ

biển, trên vòm trời xanh đậm, treo lơ lửng một vầng

trăng tròn vàng thắm

H: Chi tiết đó có ý nghĩa gì?

- Mơ về một c/s khác: tươi đẹp, hạnh phúc hơn lúc

này.

H: Vậy, khi rời Cố Hương nhân vật “Tôi” mong ước

điều gì ?

H: Cuộc đời mới ấy sẽ là cuộc đời như thế nào?

H: Ý nghĩ cuối cùng của “Tôi” là gì ?

- Trên mặt đất vốn làm gì

H: Hình ảnh “Con đường” cần được hiểu như thế

nào?

- Con đường sông, đường thủy  (nghĩa đen): đi

mãi cũng thành đường thôi Đó là con đường mà tôi

và cả gia đình đang đi.

+ Con đường cho cả dân tộc Trung Hoa xây dựng,

đổi mới (phải làm việc vì tất cả đều không có sẵn,

phải do con người làm ra) đó là niềm hy vọng của

các nhà văn về một ngày mai tươi sáng đối với cả

dân tộc (nghĩa bóng).

 Vấn đề đặt ra: Xây dựng những cuộc đời mới,

những con đường mới tốt đẹp hơn cho tương lai Hi

vọng vào thế hệ trẻ làm thay đổi quê hương.

GV: Hình ảnh con đường là biểu tượng khái quát

- Mong ước: Chúng nó (bọn trẻ) không giống chúng tôi không bao giờ phải áp bức nhau

- Chúng nó cần phải sống một cuộc đời mới Làng quê tươi đẹp con người tử tế thân thiện

 Ước mong c/s làng quê yên bình, ấm no

 Thể hiện t/y làng quê không bao giờ chết, luôn mãnh liệt trong tôi.

* Hình ảnh con đường.

Trang 9

triết lý về cuộc sống con người hiện tại đến tương

lai hp con người không tự nhiên mà có, do chính

con người tự thân hành động… người đi mãi, góp

phần tạo dựng nên.

H: Từ đó, em hiểu tác giả kết thúc truyện bằng hình

ảnh con đường như vậy có ý nghĩa gì ?

- Con người không thể cam chịu áp bức, ngheo hèn

mà cần đấu tranh với XHPK, từ bỏ những hủ tục lạc

hậu, những thói xấu để xây dựng cuộc đời mới.

H: Đoạn truyện tác giả sử dụng phương thức biểu đạt

nào ?

H: Nêu ý nghĩa “con đường” đối với người học

sinh ?

- Kiến thức không có sẵn trong đầu mỗi con người

mà cần kiên trì học tập để tiếp thu tri thức của nhân

loại

- Viết chữ: lúc đầu chưa biết viết  viết từng nét 

viết từng chữ cái  viết thành từ, câu….

- GDTH môi trường: MT vốn dĩ trong lành, do con

người làm ô nhiễm  cần từ bỏ thói quen xấu: vứt

rác, xả khí độc, chất thải,… bừa bãi  môi trường sẽ

trong lành trở lại

H: Qua trên, em hiểu gì về tình cảm của tác giả đối

với quê hương ?

- Đó là biểu hiện của một tình yêu quê hương sâu

nặng, mãnh liệt

ĐH hình thành năng lực: Giải quyết vấn đề, tự học,

cảm thụ nội dung và nghệ thuật văn học

H: Nghệ thuật đặc săc của Vb ?

- Bố cục chặt chẽ, cách sử dụng sinh động những thủ

pháp nghệ thuật : hồi ức, hiện tại, đối chiếu, đầu cuối

tương ứng

- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lý nhân vật độc

đáo góp phần khắc hoạ tính cách nhân vật và chủ đề

tác phẩm

- Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận

- Sáng tạo hình ảnh biểu tượng giàu ý nghĩa triết lý

H: Hãy nêu chủ đề ngắn gọn của truyện ?

- Phản ánh tình cảnh sa sút về mọi mặt của XH TQ

đầu TK XX.

- Phê phán và hi vọng tác giả trên cơ sở tình yêu quê

hương và nhân dân là cơ sở tư tưởng của tác phẩm.

- NT: PT nghị luận và biểu cảm

 Tác giả động viên thức tỉnh mọi người không thể cam chịu áp bức, nghèo hèn mà cần đấu tranh với XHPK, từ bỏ những hủ tục lạc hậu, những thói xấu để

xd đất nước

- Nhà văn đặt ra vấn đề con đường đi cho toàn xã hội đó là những lo láng trăn trở cho tương lai

 Đó là biểu hiện của một tình yêu quê hương mãnh liệt

III Tổng kết, ghi nhớ

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

3 Ghi nhớ (Sgk)

Trang 10

4 Củng cố (3’)

- Gv cho HS khái quát nội dung chính của bài học

- Học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài mới

TIẾT 79: TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3

A MỤC TIÊU

1 Kiến Thức:

- Nắm vững hơn cách làm bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và nghị luận; nhận ra được những chỗ mạnh, chỗ yếu của mình khi viết loại bài văn này

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt , trình bày

- Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và kĩ năng diễn đạt

3 Giáo dục:

- Suy nghĩ ,sáng tạo trong bài viết của mình

- Nhận rõ ưu khuyết điểm để khắc phục sửa chữa và phát huy

4 ĐH hình thành năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, nhận biết và sửa lỗi bài làm,

sử dụng ngôn ngữ, từ ngữ…

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Đáp án, hướng dẫn chấm, bài đã chấm và lời nhận xét

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, đàm thoại kết hợp với thực hành

2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong tiết học.

3 Bài mới (40’)

Giới thiệu bài: Chúng ta đó cùng nhau viết bài TLV số 3và bài kiểm tra Tiếng Việt:

Đó là kiểu bài yêu cầu các yếu tố nghị luận , miêu tả nội tâm , với việc tạo lập văn bản

tự sự, về các mặt kiến thức và kĩ năng diễn đạt sau khi học xong Tiếng Việt HKI Để đánh giá xem bài viết của các em đã làm: được những gì, còn điểu gì chưa hoàn thành hoặc cần tránh Tất cả những điều trên, chúng ta cùng nhau thực hiện trong giờ học này.

* ĐH hình thành năng lực : Giải quyết vấn đề,

nhận diện thể văn

H : Hãy xác định yêu cầu của đề bài? (kiểu VB,

các kĩ năng cần vận dụng vào bài viết)

I Đề bài

- Nhân ngày 20-11 kể cho các bạn nghe về một kỉ niệm đáng nhớ giữa em với thầy cô giáo cũ

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	47,48 KB