Hoạt động 2: Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ - Thời gian 10’ - Mục tiêu: Biết được phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX - PP: Vấn đáp, trực [r]
Trang 1Ngày soạn: 8/10/2021
Tiết 13
BÀI 9: ẤN ĐỘ THẾ KỶ XVIII - ĐẦU THẾ KỶ XX
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức
- Biết được phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX,
đầu thế kỉ XIX là kết quả tất yếu của chính sách thống trị, bóc lột tàn bạo của thực dân Anh
- Vai trò của giai cấp tư sản ấn Độ trong phong trào giải phóng dân tộc, đấu tranh anh dũng của nhân dân, công nhân binh lính buộc TD Anh phải nhượng bộ, nới lỏng ách thống trị
2 Kỹ năng
* Kĩ năng bài học
- Sử dụng bản đồ, khai thác tranh ảnh, đánh giá vai trò của giai cấp tư sản
* Kĩ năng sống
- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng trình bày, kĩ năng lắng nghe tích cực
3 Thái độ
- GD lòng căm thù đối với sự thống trị, bóc lột tàn bạo của thực dân Anh đã gây cho nhân dân Ấn Độ
- Biểu lộ sự cảm thông và lòng khâm phục tinh thần chiến đấu của ND chống CNĐQ
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác…
- Năng lực chuyên biệt:
+ So sánh, phân tích các sự kiện lịch sử bằng PP tư duy LS đúng đắn
+ Vận dụng kiến thức thực hành
II Chuẩn bị
- Giáo viên: SGK, SGV, máy tính, Bản đồ điện tử (Thư viện điện tử violet) phong
trào CM Ấn Độ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, tranh ảnh, tư liệu tham khảo
- Học sinh: SGK, đọc và trả lời câu hỏi trong SGK và câu hỏi hướng dẫn
III Phương Pháp/KT
- PP: Trực quan, phân tích, thuyết trình, thảo luận, nghiên cứu tài liệu
- KT: đặt câu hỏi, chia nhóm, giao nhiệm vụ
IV Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định tổ chức (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
Trang 28B
8C
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Trình bày đặc điểm của CNĐQ Mĩ? So sánh tổ chức độc quyền Mĩ (Tơ-rớt) có điểm
gì khác so với tổ chức độc quyền của Đức (Xanh-đi-ca)?
3 Bài mới:
3.1 Hoạt động khởi động(2’)
- Mục tiêu: Đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho HS đivào tìm hiểu bài mới
Gv cho HS xem tranh và nêu câu hỏi và yêu cầu HS trả lời
Đây là hình ảnh em bé thuộc đất nước nào?( Ấn Độ)
Em biết gì về ĐN Ấn Độ ngày nay? Hs trả lời theo hiểu biết của mình
Em có biết cũng như Việt Nam và các nước châu Á khác , Đn Ấn Độ vào các thế kỉ XVIII- XIX cũng chịu sự xâm lược và thống trị của các ĐQ phương Tây ( Anh) Nhân dân Ấn Độ đã anh dũng đấu tranh để giành lại độc lâp Vậy nhân dân Ấn Độ đã
bị thực dân Anh xâm lược và họ đã đấu tranh giành độc lập ntn bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều đó
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Sự xâm lược và chính sách thống trị của
Anh
- Thời gian (14’)
- Mục tiêu: Học sinh biết được quá trình xâm lược và
chính sách cai trị của thực dân Anh đối với nhân dân Ấn
Độ
- PP: Đàm thoại, phân tích, trực quan, thảo luận
I Sự xâm lược và chính sách thống trị của Anh
Trang 3- KT: Chia nhóm, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, giao
nhiệm vụ
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu
- Hình thức: cá nhân, nhóm
Chiếu lược đồ Ấn Độ cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX
HS: Giới thiệu vài nét về điều kiện tự nhiên và dân số Ấn
Độ?
(Là một quốc gia diện tích ¿ 4 triệu km2 đông dân ở
Nam Á, với nhiều dãy núi cao ngăn cách (Himalia) Ấn
Độ như 1 tiểu lục địa, giàu có về tài nguyên, thiên nhiên,
có nền văn hóa và lịch sử lâu đời, nơi phát sinh của nhiều
tôn giáo lớn trên thế giới Ấn Độ trở thành sứ sở giàu có ,
hương liệu, vàng bạc, kích thích thương nhân châu âu và
CNTB phương tây xâm lược Thế kỷ XVI thực dân
phương Tây bắt đầu xâm lược Ấn Độ
? Những sự kiện nào chứng tỏ thực dân Anh đã xâm
lược ấn Độ ?
HS: -Thế kỷ XVI chủ nghĩa thực dân phương Tây xâm
lược Ấn Độ Đến thế kỷ XVIII Anh chiếm hoàn toàn Ấn
Độ và đặt nền thống trị
- HS đọc bảng thống kê trong SGK
? Em có nhận xét gì vế chính sách thống trị của thực
dân Anh và hậu quả của nó đối với Ấn Độ?
Thảo luận nhóm hai bàn (3’)
Đại diện nhóm trình bày
HS: Thực dân Anh thi hành chính sách bóc lột nặng nề,
xuất khẩu lương thực tăng nhanh, số người chết đói cũng
tăng nhanh Chỉ trong vòng 25 năm, từ năm 1875 đến
năm 1900 đã có 15 triệu người chết đói
+ Chính trị: Chia để trị, chia rẽ tôn giáo, dân tộc
+ Kinh tế: Bóc lột, kìm hãm nền kinh tế Ấn Độ
+ Văn hóa gióa dục, chúng thi hành chính sách ngu ngu
dân khuyến khích những tập quán lạc hậu và phản động
thời cổ xưa
- Liên hệ chính sách đàn áp bóc lột của thực dân Pháp
ở Việt Nam.
GV chốt: Sau hơn hai thế kỷ thực dân Anh đã hoàn thành
giai đoạn xâm lược Ấn Độ và biến nơi đó thành thuộc địa
để vơ vét, bóc lột và tiêu thụ hàng hóa Do vậy dẫn đến
phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân chống
thực dân Anh giải phóng dân tộc
- Thế kỷ XVIII thực dân Anh bắt đầu xâm lược Ân
Độ và đặt ách cai trị ở đây
- Thực dân Anh thi hành chính sách áp bức bóc lột nặng nề
+ Chính trị: Chia để trị, chia rẽ tôn giáo, dân tộc + Kinh tế: Bóc lột, kìm hãm nền kinh tế Ấn Độ
Trang 4
Hoạt động 2: Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
của nhân dân Ấn Độ
- Thời gian (18’)
- Mục tiêu: Học sinh biết được phong trào đấu tranh tiêu
biểu của nhân dân Ấn Độ
- PP: Đàm thoại, phân tích, trực quan, thảo luận
- KT: Chia nhóm, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, giao
nhiệm vụ
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu
- Hình thức: cá nhân, nhóm
? Em hãy nêu nguyên nhân dẫn đến cuộc đấu tranh
của nhân dân Ấn Độ?
GV: Cho HS thảo luận nhóm (6 em ngẫu nhiên)
HS: Thực dân Anh đàn áp, bóc lột nhân dân Ấn Độ
? Các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của
nhân dân Ân Độ cuối thế kỷ XIX diễn ra ntn?
Chiếu lược đồ cuộc khởi nghĩa Xi-pay
- HS theo dõi sgk trình bày diễn biến
? Cuộc khởi nghĩa Xi Pay diễn ra ntn?
- HS: Trả lời
- GV yêu cầu HS quan sát H41 – SGK
? Trình bày phong trào đấu tranh của Đảng Quốc đại?
? Cuộc k/n Bom –bay diến ra như thế nào?
? Vì sao các PTĐT của nhân dân ấn Độ đều thất bại?
HS thảo luận nhóm bàn (3’)
Đại diện nhóm trình bày
- Sự đàn áp dã man dân Anh
- Chưa có sự lãnh đạo thống nhất, liên kết , chưa có
đường lối đấu tranh đúng đắn
? Tuy thất bại nhưng Các phong trào đấu tranh đó có
ý nghĩa, tác dụng ntn đối với cuộc đấu tranh GPDT ở
ấn Độ?
HS trả lời:
- Sự đàn áp dã man dân Anh
- Chưa có sự lãnh đạo thống nhất, liên kết , chưa có
đường lối đấu tranh đúng đắn
II Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
*Nguyên nhân
- Thực dân Anh đàn áp, bóc lột nhân dân Ấn Độ
*Diễn biến
- Khởi nghĩa Xi -pay (1857
- 1859)
- 1885 Đảng Quốc Đại được thành lập đấu tranh chống thực dân Anh (Ti Lắc cầm đầu)
- 1905 nhiều cuộc biểu tình cuả nhân dân ấn đối với thực dân Anh
- 7 - 1908 công nhân Bom-bay bãi công và bị thực dân Anh đàn áp dã man
* Kết quả: Các cuộc k/n trên đều thất bại
* Nguyên nhân thất bại.
* Ýnghĩa
- Cổ vũ tinh thần yêu nước
- Thúc đẩy cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ phát triển mạnh
Điều chỉnh, bổ sung:
Trang 5
3.4 Hoạt động củng cố, luyện tập (2’)
- Mục tiêu: HS hệ thống kiến thức đã học, vận dụng kiến thức để thực hành
+ Nắm được quá trình TD Anh xâm lược Ấn Độ và những hậu quả của chính sách thống trị của Anh ở Ấn Độ
+ HS nắm được nguyên nhân, các cuộc đấu tranh tiêu biểu và ý nghĩa của Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
+ HS nắm được nội dung của bài học và vận dụng để làm bài tập
- Phương thức tiến hành: thực hành
- Dự kiến sản phẩm: GV chuẩn bị đáp án đúng
Nếu HS trả lời sai thì HS khác và GV nhận xét chuẩn hóa kiến thức
Câu hỏi:
Câu 1 Nguyên nhân chủ yếu nào thực dân phương Tây, nhất Anh, Pháp lại tranh giành Ấn Độ?
A Ấn Độ đất rộng người đông, tài nguyên phong phú
B Ấn Độ có truyền thống văn hóa lâu đời
C Ấn Độ là miếng mồi ngon không thể bỏ qua
D Ấn Độ là quê hương của những tôn giáo lớn (Ấn Độ giáo và Phật giáo)
Câu 2 Lợi dụng cơ hội nào các nước phương Tây đua tranh xâm lược Ấn Độ?
A Phong trào nông dân chống chế độ phong kiến Ấn Độ làm cho Ấn Độ suy yếu
B Cuộc tranh giành quyền lực giữa các chúa phong kiến trong nước làm cho Ấn Độ suy yếu
C Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với đông đảo nông dân ở Ấn Độ
D Kinh tế và văn hóa Ấn Độ bị suy thoái
Câu 3 Mục tiêu cơ bản nhất của Đảng Quốc đại là
A lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dân tộc
B thỏa hiệp với giai cấp tư sản Ấn Độ
C dựa vào Anh đem lại tiến bộ và văn minh cho Ấn Độ
D giành quyền tự chủ, phát triển kinh tế
Câu 4 Đỉnh cao nhất của phong trào giải phóng dân tộc ở Ấn Độ trong những năm đầu thế kỉ XX là phong trào nào?
A Phong trào đấu tranh của công nhân ở Can-cút-ta năm 1905
B Phong trào đấu tranh của công nhân Bom-bay năm 1908
C Phong trào đấu tranh của quân chúng nhân dân ở sông Hằng năm 1905
D Phong trào đấu tranh của công nhân ở Can-cút-ta năm 1908
Câu 5 Ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX lực lượng tiên tiến nào đứng ra tổ chức và lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc?
A Giai cấp tư sản
B Giai cấp phong kiến
Trang 6C Giai cấp công nhân
D Binh lính Ấn Độ
3.4 Hoạt động tìm tòi, sáng tạo (2’)
- Lập niên biểu về phong trào chống Anh của nhân dân Ấn Độ từ giữa thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
3.5 Hướng dẫn về nhà (1’)
- Tìm đọc Lịch sử thế giới tập 2, tìm hiểu thêm về những chính sách cai trị của Anh ở Ấn Độ
- Tìm hiểu thêm thông tin về các phong trào đấu tranh tiêu biểu chống TD Anh của nhân dân Ấn Độ
- Học kĩ nội dung bài
- Chuẩn bị bài 10: Trung Quốc cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
+ Đọc sgk và trả lời các câu hỏi
Trang 7Ngày soạn: 8/10/2021
Tiết 14
BÀI 10: TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỶ XIX- ĐẦU THẾ KỶ XX
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức
- Biết được những nguyên nhân đưa đến Trung Quốc bị biến thành nước nửa thuộc địa cuối thể kỷ XIX đầu thế kỉ XX
- Các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến và đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỷ XX
-Tiêu biểu là cuộc vận động Duy Tân, phong trào nghĩa hòa đoàn, CM Tân Hợi ý
nghĩa lịch sử
2 Kỹ năng
- Sử dụng biểu đồ, phân tích số liệu
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tư duy hợp tác
3 Thái độ
- Tỏ rõ thái độ phê phán, triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc biến thành miếng mồi xấu xé của các nước đế quốc
- Khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc phong kiến, đặc biệt là cuộc CM Tân Hợi và vai trò lãnh đạoTôn Trung Sơn
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự
kiện, hiện tượng lịch sử
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Bản đồ thế giới (Thư viện điện tử violet), TQ trước sự xâm lược của các nước đế quốc."CM Tân Hợi" PT "Nghĩa Hòa đoàn, máy chiếu
- HS: SGK, đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
III Phương Pháp/KT
- PP: vấn đáp, phân tích, thảo luận, trực quan
- KT: đặt câu hỏi, chia nhóm, giao nhiệm vụ, trình bày 1 phút
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định tổ chức lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
8A
8B
Trang 82 Kiểm tra bài cũ (4’)
* Câu hỏi: Nêu những nét chính về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ thể kỷ XIX –đầu thế kỷ XX.?
3 Bài mới
3.1 Hoạt động khởi động (2’)
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là Tình hình TQ trước âm mưu xâm lược của các nước tư bản
- Phương pháp: Trực quan, phát vấn
- Thời gian: 5 phút
- Tổ chức hoạt động: GV trực quan treo bản đồ các nước Châu Á: Giới thiệu khái quát về TQ khi bước vào thời kì Cận đại
- Dự kiến sản phẩm: - Trung Quốc là quốc gia rộng lớn, đông dân
- Cuối thế kỉ XIX triều đình p/k Mãn Thanh suy yếu…
Trên cơ sở ý kiến GV dẫn dắt vào bài mới: Trước sự tăng cường xâm lược thuộc địa của CNĐQ, cũng như Ấn Độ, Trung Quốc sớm trở thành miếng mồi béo bở của chúng Chúng ta cùng tìm hiểu bài ngày hôm nay để thấy được vì sao cuối TK XIX, nước Trung Hoa rộng lớn, đông dân nhất TG lại bị các nước đế quốc xâm lược xâu xé? ND Trung Quốc đã đấu tranh để giành độc lập dân tộc như thế nào?
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động : Trung Quốc bị các nước đế quốc chia
xẻ
- Thời gian (8’)
- Mục tiêu: Biết được nét khái quát về Trung Quốc,
nguyên nhân các nước đế quốc chia xẻ
- PP: Vấn đáp, thảo luận, phân tích, trực quan
- KT: Hỏi trả lời, chia nhóm, giao nhiệm vụ
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu, tài liệu tham
khảo
- Hình thức: cá nhân, nhóm
GV: chiếu lược đồ
HS giới thiệu đôi nét khái quát về Trung Quốc
Bước vào thời cận đại, các nước TB trước hết là
Anh bắt đầu dòm ngó TQ Trong khi nước này đang
trong thời kỳ suy yếu vì chế độ PK mục nát Bọn thực
dân Anh lấy cớ triều đình Mãn Thanh thực hiện chính
sách "Bế quan tỏa quản" dể gây ra cuộc chiến tranh
"Thuốc phiện" 6/1840 Mở đầu cuộc triến tranh xâm
I Trung Quốc bị các nước
đế quốc chia xẻ
- Cuối TK XIX triều đình phong kiến Mãn Thanh suy yếu - > các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Nga Nhật đã xâu xé chiếm nhiều vùng đất của TQ làm thuộc địa
Trang 9lược của các nước đế quốc đối với Trung Quốc
? Nguyên nhân vì saoTrung Quốc bị các nước tư bản
chia xẻ?
HS trả lời
-TQ là quốc gia đông dân cư
-Tài nguyên thiên nhiên phong phú
- Chế độ Pk suy yếu
GV chiếu lược đồ HS quan sát lược đồ các nước đế
quốc xâu xé Trung Quốc
? Quan sát lược đồ và H.42 SGk, em hãy kể tên
những nước đế quốc xâu xé TQ?
- HS Kể tên
?Vì sao không phải một nước mà là nhiều nước đế
quốc cùng xâu xé Trung Quốc?
Thảo luận cặp đôi (2’)
Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận và nhận xét
- TQ có nhiều điều điện thuận lợi các nước đế quốc sẽ
thu được nhiều lợi nhuận từ đất nước này nên các nước
đế quốc cùng nhau chia xẻ để hưởng lợi và biến TQ
thành nước nửa thuộc địa, nửa PK
? Em hiểu như thế nào là chế độ nửa thuộc địa nửa
phong kiến? Liên hệ với VN?
HS trả lời
- Thực dân Pháp đô hộ Việt Nam, biến Việt Nam là
nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
Hoạt động 2: Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ
- Thời gian (10’)
- Mục tiêu: Biết được phong trào đấu tranh của nhân
dân Trung Quốc, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
- PP: Vấn đáp, trực quan, thảo luận
- KT: hỏi trả lời, kĩ thuật nhóm
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu, bảng phụ
Hình thức: cá nhân, nhóm
? Nguyên nhân nào dẫn đến phong trào đấu tranh
của nhân dân Trung Quốc cuối thể kỷ XIX, đầu thế
kỷ XX?
HS: Sự xâu xé xâm lược của các nước đế quốc
- Sự đầu hàng của triều đình Mãn Thanh trước quân
xâm lược
II Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thể kỷ XIX, đầu thể kỷ XX
a Nguyên nhân.
- Sự xâu xé xâm lược của các nước đế quốc
- Sự đầu hàng của triều đình Mãn Thanh trước quân xâm lược
Trang 10(Giáo viên hướng dẫn học sinh lập niên biểu)
Lập niên biểu các cuộc đấu tranh của nhân dân TQ
? Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc
diễn ra ntn?
Giao nhiệm vụ cho nhóm lập niên biểu (5’)
Các nhóm lên bảng trình bày
Thời
gian Các cuộc đấu tranh tiêu biểu
1840 1842 + Cuộc kháng chiến chống Anh
1851 1864) + Phong trào Thái Bình Thiên
Quốc
1898 + Cuộc vận động Duy Tân
1900 + Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn:
Bùng nổ ở Sơn Đông rồi lan rộng nhiều nơi trong toàn quốc
? Em hãy nêu ý phong trào đấu tranh của nhân dân
TQ cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX?
HS: Làm lung lay chế độ PK ở TQ mở đầu cho trào lưu
tư tưởng tiến bộ xâm nhập vào TQ
GV: chiếu lược đồ H43 SGK giới thiệu phong trào
Nghĩa hòa đoàn
- Phong trào từ Sơn Đông, phát triển lên trực lệ, Bắc
Kinh, Thiên Tân
Hoạt động 3: Cách mạng Tân Hợi (1911)
- Thời gian (14’)
- Mục tiêu: Biết được nguyên nhân, diễn biến cách
mạng Tân Hợi 1911 và tìm hiểu Tôn Trung Sơn với
cuộc cải cách dân chủ
- PP: Vấn đáp, thuyết trình, phân tích, thảo luận
- KT: hỏi trả lời, chia nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu, tài liệu tham
khảo
- Hình thức: cá nhân, nhóm
GV: Giới thiệu sự ra đời và lớn mạnh? của giai cấp
TSTQ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
Chiếu hình ảnh Tôn Trung Sơn
? Tôn Trung Sơn là ai? Ông có vai trò gì đối với sự
b Các cuộc chiến tranh.
- Cuối thế kỷ XIX –thế kỷ
XX nhiều phong trào đấu tranh chống ĐQ PK đã nổ ra
ở Trung Quốc
(Hướng dẫn học sinh lập niên biểu)
* Ý nghĩa: Mặc dù thất bại
nhưng phong trào mang tính dân tộc -> thúc đẩy nhân dân tiếp tục đấu tranh chống ĐQ
III Cách mạng Tân Hợi (1911)
* Tôn Trung Sơn (SGK/61)