TB cá nhân - GV: Ông xuất thân trong một gia đình nhà Nho gốc nông dân, là một người uyên bác trong nhiều lĩnh vực: nhà báo, nhà văn, nhà dịch thuật, nhà phê bình, Lắng nghe nghiên cứu… [r]
Trang 1gày soạn: 29/8/2016
Ngày dạy: 1/ 9/2016
Lớp 8C
Tiết 9: Văn bản TỨC NƯỚC VỠ BỜ
(Ngô Tất Tố)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Sau khi học xong bài này, học sinh sẽ có khả năng:
1 Kiến thức:
- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực của người nông dân trong xã hội tàn ác, bất nhân dưới chế độ cũ; thấy được sức phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những người nông dân hiền lành và quy luật của cuộc sống: có áp bức – có đấu tranh
- Thấy được giá trị hiện thực và nhân đạo trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn
Ngô Tất Tố
- Thấy được thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật
2 Kĩ năng:
- Biết đọc – hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại
+ Tóm tắt văn bản truyện
+ Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự
để phân tích tác phẩm tự sự viết theo huynh hướng hiện thực
3 Thái độ:
- HS biết yêu thương, cảm thông, quý trọng người nông dân lương thiện
- Có thái độ yêu ghét rạch ròi: yêu lẽ phải, căm ghét cái ác, cái tàn nhẫn
II CHUẨN BỊ:
1 GV: SGK, nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, tranh ảnh, tư liệu.
2 HS: Học bài cũ, soạn bài mới, tìm hiểu tư liệu.
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức 8C
2 Kiểm tra b ài cũ
? Phân tích ngắn gọn diễn biến tâm trạng của nhân vât bộ Hồng trong cuộc trò chuyện với bà cô Nhận xét nt miêu tả diễn biến tâm trạng của nv?
? Cảm nhận của em về diễn biến tâm trạng của nhân vật bé Hồng khi được gặp mẹ và sống trong lòng mẹ NX nghệ thuật miêu tả tâm trạng của nhân vật
3 Bài mới:
GT khái quát các tác phẩm VH hiện thực giai đoạn 1930- 1945 đó tạo nên một bức tranh chân thực, sinh động về hiện thực XH thực dân nửa PK và đời sống của người nông dân NTT đó giúp phần làm nên bức tranh ấy với tác phẩm “Tắt đèn”
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Trang 2Hoạt động 1: Đọc tìm hiểu
chung.
? Em hãy GT về tác giả Ngô Tất
Tố?
- GV: Ông xuất thân trong một
gia đình nhà Nho gốc nông dân,
là một người uyên bác trong
nhiều lĩnh vực: nhà báo, nhà văn,
nhà dịch thuật, nhà phê bình,
nghiên cứu… Ngô Tất Tố được
đánh giá là nhà văn tiêu biểu của
dòng văn học hiện thực với
nhiều tác phẩm xuất sắc Với
“Tắt đèn” ông được mệnh danh
là nhà văn của nông dân, “Tắt
đèn là một áng văn hoàn toàn
phụng sự dân quê”(Vũ Trọng
Phụng)
? Nêu vị trí đoạn trích?
* “Tắt đèn” (1937) là một bức
tranh thu nhỏ của nông thôn Việt
Nam trước cách mạng, đồng thời
là bản án đanh thép đối với xã
hội phong kiến thực dân thô bạo
ăn thịt người Bên cạnh đó, tác
phẩm còn có giá trị nhân đạo với
việc xây dựng thành công nhân
vật chị Dậu - một hình tượng
chân thực đẹp đẽ về người phụ
nữ nông thôn với những phẩm
chất tốt đẹp Cần cù, tần tảo,
giàu lòng thương người, dũng
cảm chống lại bọn cường hào áp
bức
* “Tức nước vì bờ”: Chương
18, của tác phẩm => được đánh
giá là một trong những đoạn
trích tiêu biểu cho chủ đề của tác
TB cá nhân
Lắng nghe
TB cá nhân
Lắng nghe
I ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
- Là nhà Nho xuất thân gốc nông
dân
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc trước cách mạng tháng 8, chuyên viết về đề tài nông dân
2 Tác phẩm
a Vị trí đoạn trích: Thuộc chương
18 của tác phẩm Tắt đèn
b Đọc – tóm tắt
Trang 3? tóm tắt đoạn trích?
- Giáo viên có thể dẫn vào đoạn
trích: Giữ vụ sưu thuế căng
thẳng Nhà nghèo, chị Dậu phải
bán con, bán đàn chó, bán cả
gánh khoai cuối mới đủ tiền nộp
thuế cho chồng để cứu anh đang
ốm yếu, bị đánh đập từ đình làng
về Nhưng nguy cơ anh Dậu bị
bắt lại nữa vì chưa có tiền nộp
sưu cho người em ruột đã mất từ
năm ngoái Chị Dậu ra sức chăm
sóc chồng và chống cự lại với
bọn cai lệ và người nhà lý
trưởng
Phướng thức biểu đạt và thể loại
của đoạn trích là gì?
Gv gọi và hướng dẫn hs đọc
đoạn trích: (đọc đúng giọng nhân
vật, thái độ cử chỉ)
- Nhận xét cách đọc và giải thích
từ ngữ: thuế
? Theo em đoạn trích có thể
được chia thành mấy phần? Nội
dung từng phần là gì?
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS
đọc - tìm hiểu chi tiết văn bản.
? Dựa vào phần giới thiệu và
phần mở đầu VB, em hãy cho
biết tình cảnh nhà chị Dậu lúc
này như thế nào?
? Nhận xét về hoàn cảnh gia
đình chị Dậu?
TB cá nhân
Lắng nghe
Trả lời cá nhân
Xác định bố cục
NX, thống nhất
Hs trả lời cá nhân
c Phương thức biểu đạt: Tự sự,
kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Thể loại: tiểu thuyết
3 B
ố cục: 2 phần
- Phần 1: “Từ đầu… ngon miệng hay không?”
=> Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu
- Phần còn lại: => Cuộc đối mặt của chị Dậu với bọn cai lệ - người nhà Lý trưởng
II Đọc – hiểu chi tiết 1.Nhân vật chị Dậu
a Hoàn cảnh gia đình chị Dậu
- Nghèo "Nhất nhì trong hạng
- Bán con, bán chó, bán cả gánh khoai cuối cùng mới đủ tiền nộp sưu cho anh Dậu
- Thiếu tiền nộp sưu cho em chồng
- Anh Dậu được khiêng về, mới tỉnh, có nguy cơ bị bắt trói lại
Trang 4? Chị Dậu chăm sóc anh Dậu ra
sao?
? Hình dung về chị Dậu từ
những cử chỉ đó?
? Khi kể về sự việc chị Dậu
chăm sóc chồng giữa vị sưu
thuế, tác giả đó dụng bpnt gì?
Chỉ rõ?
? Nêu tác dụng của biện pháp
nghệ thuật đó?
GV: Cảnh buổi sáng ở nhà chị
Dậu được coi như thế “tức nước
đầu tiên” được tác giả xây dựng
và dồn tụ Qua đó đó thấy chị
Dậu yêu thương, lo lắng cho
chồng như thế nào? Chính tình
thương yêu này sẽ quyết định
phần lớn thái độ và hành động
của chị ở đoạn tiếp theo
Cảm nhận và TB
- Nghệ thuật tương phản
- Hình ảnh tần tảo, dịu hiền, tình cảm gia đình làng xóm ân cần, ấm ấp <=>
không khí căng thẳng đe doạ của tiếng trống, tù và,
thúc thuế ở đầu làng.
=>Nổi bật tình cảnh khốn quẫn của người nhân dân nghèo dưới ách áp bức bóc lột của chế độ phong kiến tàn nhẫn, phẩm chất tốt đẹp của chị Dậu
=> Hoàn cảnh bi đát, khốn khổ, đáng thương vô cùng.
b Hình ảnh chị Dậu chăm sóc chồng:
* Cử chỉ:
- Quạt cháo cho chóng nguội
- Rón rén bưng tới chỗ chồng nằm
- Ngồi: chờ xem chồng ăn có ngon không
* Lời nói: “Thầy em hãy cố ngồi
dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột”.
=> Là phụ nữ đảm đang, dịu dàng, yêu thương chồng hết mực.
4 Củng cố:
Trang 5? Em hiểu thế nào về nhan đề “Tức nước vỡ bờ”?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Tóm tắt truyện và phân tích diễn biến tâm lí nhân vật chị Dậu
- Soạn bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản
IV: RÚT KINH NGHIỆM: