Văn 8 - Tức nước vỡ bờ

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu vị tha, sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng hoàn toàn không yếu đuối trái lại có sức sống mạnh mẽ,tinh thần phản kháng tiềm tàng, khi bị đẩy tới[r]

Trang 1

PHÒNG GD&ĐT QUẬN LONG BIÊN

TRƯỜNG THCS LONG BIÊN

NGỮ VĂN 8 NĂM HỌC 2020 - 2021

Giáo viên: Nguyễn Thị Bích Thuận

Trang 2

Bài 3: Văn bản

TỨC NƯỚC VỠ BỜ

(Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)

Trang 3

Bài 3: Văn bản TỨC NƯỚC VỠ BỜ

Nêu vài nét chính về tác giả ?

I Tim hiểu chung:

1 Tác giả:

- Ngô Tất Tố (1893- 1954)

Quê ở Lộc Hà, Từ Sơn, Bắc

Ninh

- Nhà văn xuất sắc của trào

lưu hiện thực Trước CMT8,

am tường nhiều lĩnh vực

Trang 4

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Ngô Tất Tố (1893- 1954) Quê ở

Lộc Hà, Từ Sơn, Bắc Ninh

- Nhà văn xuất sắc của trào lưu

hiện thực Trước CMT8, am tường

nhiều lĩnh vực

2 Tác phẩm:

- Tắt đèn (1939) là tác phẩm

tiêu biểu nhất của nhà văn.

- Tức nước vỡ bờ thuộc chương

XVIII.

Em hãy nêu xuất sứ của văn bản?

Văn bản đuợc trích từ chương XVIII trong tiểu thuyết “Tắt đèn

” của nhà văn Ngô Tất Tố.

Em hãy cho biết đoạn trích viết theo thể loại nào? Phương thức biểu đạt của văn bản?

Trang 6

? Theo em đoạn trích có thể chia mấy phần? Nêu nội dung mỗi phần ?

- Nhà văn xuất sắc của trào lưu

hiện thực Trước CMT8, am tường

nhiều lĩnh vực

2 Tác phẩm:

- Tắt đèn (1939) là tác phẩm

tiêu biểu nhất của nhà văn.

- Tức nước vỡ bờ thuộc chương

XVIII.

Trang 7

? Đoạn trích bắt đầu từ tình huống truyện như thế nào ?

Vụ thuế đang trong thời điểm gay gắt nhất, bọn tay sai tróc thuế dữ dội.

? Tình thế, hoàn cảnh của gia đình chị Dậu khi bọn tay sai xông vào như thế nào ?

? Em có nhận xét gì về tình cảnh này?

II Tìm hiểu văn bản:

1 Đọc,tóm tắt:

2 Phân tích:

a Tình thế của chị Dậu khi bọn

tay sai xông Vào nhà:

Nguy ngập, chị lo chồng lại bị trói

lần nữa và chị phải bảo vệ chồng.

Trang 8

Anh Dậu bị bắt

Trang 9

Anh Dậu bị giam

Trang 10

Bà cụ hàng xóm cho bát gạo

Trang 12

1 Đọc, tóm tắt:

2 Phân tích:

a Tình thế của chị Dậu khi bọn tay

sai xông Vào nhà:

? Cai lệ và người nhà Lí trưởng vào nhà chị Dậu với ý định gì?

- Hành động: Sầm sập tiến vào, trợn ngược hai mắt, đùng đùng giật phắt cái thừng, bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát vào mặt chị Dậu, sấn đến trói anh Dậu.

- Ngôn ngữ: Quát, thét, hầm

hè, nham nhảm…

? Vì sao hắn là tên tay sai mạt hạng lại có quyền đánh trói người vô tội vạ như vậy?

Trang 13

2 Phân tích:

?Qua đó em có nhận xét gì về thái độ, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ của bọn chúng ?

- Thái độ: Hống hách

- Cử chỉ, hành động: Hùng hổ, hung hăng, côn đồ, thô bạo.

- Ngôn ngữ: Hách dịch, vô văn hoá

? Qua thái độ, cử chỉ, hành động

em có nhận xét gì về bản chất của tên Cai lệ? Bọn chúng đại diện cho ai?

Tàn bạo, sẵn sàng gây tội ác, không chút tính người là bản chất của hắn.

Hắn là nhân vật điển hình cho tầng lớp tay sai thống trị tàn bạo, ngang ngược, bất nhân, hiện

thân của chế độ phong kiến thối nát lúc bấy giờ

Nguy ngập, chị lo chồng lại bị

trói lần nữa và chị phải bảo vệ

chồng.

b Tính cách nhân vật cai lệ:

Trang 14

Là tên tay sai chuyên nghiệp, hung

bạo, dã thú sẵn sàng gây tội ác,là

hiện thân của bộ mặt tàn ác, bất

nhân của xã hội thực dân phong

kiến.

Trang 15

c Tính cách chị Dậu:

Là tên tay sai chuyên nghiệp, hung bạo, dã

thú sẵn sàng gây tội ác,là hiện thân của bộ

mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân

phong kiến

a Tình thế của chị Dậu khi bọn tay sai

xông Vào nhà:

Nguy ngập, chị lo chồng lại bị trói lần

nữa và chị phải bảo vệ chồng

2 Phân tích:

Trang 16

- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem !

?Phân tích diễn biến tâm lí, hành động nhân vật chị Dậu trong 3 lần nói trên?

Trang 17

Lời xưng hô Thái độ, hành động Vị thế

Lần thứ nhất Gọi cai lệ là ông

Xưng là cháu

Là một người thấp kém,

nô lệ, bị áp bức Thái độ nhẫn nhục chịu đựng

Nghiến hai hàm răng Túm lấy cổ cai lệ

Nắm cây gậy

Giằng co, đu đẩy với cai lệ

Túm tóc lẳng một cái, ngã nhào ra thềm

Xám mặt

Liều mạng cự lại

Tức quá không thể chịu được

Run run.

Van xin.

Gọi cai lệ là ông

Xưng là tôi

Là một người ngang bằng với cai lệ.

Gọi cai lệ mày Xưng là bà

Mày trói ngay chồng bà đi,

bà cho mày xem!

Vị thế cao hơn kẻ thù Chị đòi giải phóng, đòi công lí Chị vùng dậy với sức mạnh quật khởi

Lần thứ hai

Lần thứ ba

Trang 18

Em có nhận xét gì về từ ngữ,về giọng văn đối thoại của chị Dậu đối với cai lệ ?

=>Phù hợp với tâm lí khi bị dồn nén.

=> Giọng văn hài hước bởi sử dụng nghệ thuật đối lập.

Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh

lạ lùng khi quật ngã 2 tên tay sai như vậy?

- Vì lòng yêu thương chồng chị Dậu không còn con đường nào khác là phải vùng dậy để cứu chồng.

phong kiến

xông Vào nhà:

2 Phân tích:

Trang 19

Trình bày ý kiến của em về lời can của anh Dậu và câu trả lời của chi Dậu: “Thà ngồi tù Để chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được…” Qua đó chứng tỏ quy luật gì ?

phong kiến

xông Vào nhà:

2 Phân tích:

Trang 20

Qua đoạn trích em hiểu gì về tính cách nhân vật chị Dậu?

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu vị tha, sống khiêm

nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng hoàn

toàn không yếu đuối trái lại có sức sống mạnh

mẽ,tinh thần phản kháng tiềm tàng, khi bị đẩy

tới đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết

liệt, thể hiện thái độ bất khuất, chị tiêu biểu cho

người phụ nữ nông dân Việt Nam.

phong kiến

xông Vào nhà:

2 Phân tích:

Trang 21

Qua nhân vật chị Dậu em có nhận xét gì về những người nông dân bị áp bức ?

=> Nhẫn nhịn nhưng khi cần sẵn sàng vùng dậy đấu tranh.

Việc hai tên tay sai thảm bại trứơc chị Dậu còn có ý nghĩa

gì và chứng tỏ điều gì?

- Xã hội phong kiến sẽ bị lật

đổ bởi sức mạnh đoàn kết của quần chúng nhân dân mà

trong đó lực lượng nông dân là đông đảo nhất.

phong kiến

xông Vào nhà:

2 Phân tích:

Trang 22

Câu hỏi thảo luận

Em cĩ nhận xét gì về nhan đề của đoạn trích ? Theo em, việc đặt nhan đề đó có

thể hiện được ý nghĩa của văn bản chưa?

Vì sao? Em hãy phát biểu ý nghĩa của văn bản Th i gian: ờ 3 phút.

Tổ 1, 2: Nhĩm 1

Tổ 3, 4: Nhĩm 2

Trang 23

d.Tấm lòng của nhà văn: ( Giá trị nhân đạo )

Thông qua đoạn trích tác giả muốn chuyển tải đến chúng ta nội dung gì ?

- Tố cáo vạch trần bộ mặt của giai cấp thống trị

- Thấu hiểu, cảm thông,yêu thương người nông dân

? Hãy khái quát lại những nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích?

Là tên tay sai chuyên nghiệp, hung bạo, dã thú

sẵn sàng gây tội ác,là hiện thân của bộ mặt tàn

ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến.

a Tình thế của chị Dậu khi bọn tay sai xông Vào nhà:

Nguy ngập, chị lo chồng lại bị trói lần nữa và chị

Trang 24

? Hãy khái quát lại những nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích?

Ý nghĩa văn bản: Với cảm quan

nhạy bén, nhà văn

- Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực

về sức phản kháng mãnh liệt chống

lại áp bức của những nguời

- Nông dân hiền lành, chất phác.

III Tổng kết:

Ghi nhớ : Sgk/33

Trang 25

IV- Luyện tập

Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng:“Ngô Tất Tố đã xui người nông dân nổi loạn.” em

hiểu thế nào về nhận xét đó? Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.”

(Câu 6 SGK trang 33)

*Yêu cầu

- Trình bày miệng theo sự chuẩn bị ở nhà trong vở bài tập

- Trình bày thành đoạn văn nghị luận (phép chứng minh)

*Đoạn tham khảo

Sức mạnh kì lạ của lòng căm thù sôi sục, sự uất ức cao độ khi bị dồn đến đường cùng, không thể chịu đựng được nữa Chị Dậu bị chửi, mắng, bị tát, bị đánh Chồng chị bị bắt, bị trói, bị hành hạ, nguy đến tính mạng Không còn con đường nào khác

để bảo vệ chồng con, bảo vệ chính mình trong phút giây khẩn cấp, chị đã vùng lên chống trả quyết liệt và chị đã chiến thắng vẻ vang Diễn biến thái độ dẫn đến hành động của chị Dậu bất ngờ nhưng hoàn toàn hợp tình hợp lí và hợp quy luật Câu nói mộc mạc của chị Dậu ở cuối đoạn trích là lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật

ấy Đúng như nhà văn Nguyễn Tuân đã nói “Ngô Tất Tố đã xui người nông

dân nổi loạn” trước cái xã hội thực dân phong kiến bất công đen tối đó.

Trang 27

- Tóm tắt đoạn trích bằng một đoạn

văn(8- 10 câu)

- Tưởng tượng hình ảnh nhân vật.

- Có thể tham khảo phim (nếu có điều kiện)

- Vẽ và giới thiệu bài vẽ của mình với các bạn trong lớp

Trang 28

Cảm ơn quý thầy cô

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	2,33 MB