Bài 3. Tức nước vỡ bờ

Bài 3. Tức nước vỡ bờ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh t...

Trang 1

TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ

Trang 2

Bố cục của văn bản là gì? Nêu cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản?

Trang 3

TIẾT 9 :Văn bản TỨC NƯỚC VỠ BỜ

(Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)

Nêu vài nét chính về tác giả ?

I.Tim hiểu chung:

1.Tác giả :

-Ngô Tất Tố ( 1893- 1954 ).Quê ở Lộc Hà,

Từ Sơn,Bắc Ninh

-Nhà văn xuất sắc của trào lưu hiện thực

Trước CMT8, am tường nhiều lĩnh vực

Trang 4

2.Tác phẩm :

-Tắt đèn ( 1939) là tác phẩm tiêu biểu nhất

của nhà văn

- Tức nước vỡ bờ thuộc chương XVIII

Em hãy nêu xuất sứ của văn bản ?

Văn bản đuợc trích từ chương XVIII trong tiểu thuyết “Tắt đèn ” của nhà văn Ngô Tất Tố.

?Em hãy cho biết đoạn trích viết theo thể loại nào? Phương thức biểu đạt của văn bản?

Thể loại :

- Tiểu thuyết;PTBĐ :Tự sự, miêu tả ,kết

hợp biểu cảm

Trang 6

Gồm 2 phần :

-Phần 1 : Từ đầu hay không ->

Tình thế của gia đình chị Dậu

- Phần 2 : Còn lại -> Cuộc đối mặt của chị Dậu với Cai lệ và bọn người nhà lí trưởng.

Nội dung đoạn trích: Kể việc chị Dậu

phản kháng chống lại tên cai lệ và người nhà lí trưởng khi chúng định xông vào hành hạ anh Dậu

Trang 7

Vụ thuế đang trong thời điểm gay gắt nhất, bọn tay sai tróc thuế dữ dội.

? Tình thế,hoàn cảnh của gia đình chị Dậu khi bọn tay sai xông vào như thế nào ?

? Em có nhận xét gì về tình cảnh này?

II.Tim hiểu văn bản:

Trang 8

Anh Dậu bị bắt

Trang 9

Anh Dậu bị giam

Trang 10

Bà cụ hàng xóm cho bát gạo

Trang 12

a.Tình thế của chị Dậu khi bọn tay sai xông Vào nhà:

Nguy ngập,chị lo chồng lại bị trói lần nữa và

chị phải bảo vệ chồng.

b.Tính cách nhân vật cai lệ:

? Cai lệ là chức danh gì? Tên Cai lệ ở làng Đông Xá với vai trò gì?

? Cai lệ và người nhà Lí trưởng vào nhà chị Dậu với ý định gì?

- Hành động: Sầm sập tiến vào,trợn ngược hai mắt,đùng đùng giật phắt cái thừng,bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát vào mặt chị Dậu, sấn đến trói anh Dậu.

- Ngôn ngữ : Quát,thét, hầm hè,nham nhảm…

? Vì sao hắn là tên tay sai mạt hạng lại có quyền đánh trói người vô tội vạ như vậy?

Trang 13

- Thái độ : Hống hách

- Cử chỉ, hành động: Hùng hổ, hung hăng, côn đồ, thô bạo.

- Ngôn ngữ: Hách dịch, vô văn hoá

? Qua thái độ, cử chỉ, hành động

em có nhận xét gì về bản chất của tên Cai lệ? Bọn chúng đại diện cho ai?

Tàn bạo, sẵn sàng gây tội ác,

không chút tính người là bản chất của hắn.

Hắn là nhân vật điển hình

cho tầng lớp tay sai thống trị tàn bạo, ngang ngược, bất nhân,hiện thân của chế độ phong kiến thối nát lúc bấy giờ

Trang 14

Là tên tay sai chuyên nghiệp, hung bạo,dã thú

sẵn sàng gây tội ác,là hiện thân của bộ mặt tàn

ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến

Trang 15

c.Tính cách chị Dậu:

Trang 16

- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem !

?Phân tích diễn biến tâm lí, hành động nhân vật chị Dậu trong 3 lần nói trên?

Trang 17

Lời xưng hô Thái độ, hành động Vị thế

Lần thứ nhất •Gọi cai lệ là ông

•Xưng là cháu

Là một người thấp kém,

nô lệ, bị áp bức Thái độ nhẫn nhục chịu đựng

•Nghiến hai hàm răng

•Xám mặt

•Liều mạng cự lại

•Tức quá không thể chịu được

•Run run.

•Van xin.

•Gọi cai lệ là ông

•Xưng là tôi

Là một người ngang bằng với cai lệ.

•Gọi cai lệ mày

•Xưng là bà

•Mày trói ngay chồng bà đi,

bà cho mày xem!

Vị thế cao hơn kẻ thù Chị đòi giải phóng, đòi công lí Chị vùng dậy với sức mạnh quật khởi

Lần thứ hai

Lần thứ ba

Trang 19

Em có nhận xét gì về từ ngữ,về giọng văn đối thoại của chị Dậu đối với cai lệ ?

=>Phù hợp với tâm lí khi bị dồn nén.

=> Giọng văn hài hước bởi sử dụng nghệ thuật đối lập.

Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh

lạ lùng khi quật ngã 2 tên tay sai như vậy?

- Vì lòng yêu thương chồng chị Dậu không còn con đường nào khác là phải vùng dậy để cứu chồng.

Trang 20

Trình bày ý kiến của em về lời can của anh Dậu và câu trả lời của chi Dậu: “ Thà ngồi tù.Để chúng nó làm tình làm tội mãi thế,tôi không chịu được…”

Qua đó chứng tỏ quy luật gì ?

Có áp bức thì có đấu tranh

=> Tức nước vỡ bờ

Trang 21

Qua đoạn trích em hiểu gì về tính cách nhân vật chị Dậu?

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu vị tha, sống khiêm

nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng hoàn

toàn không yếu đuối trái lại có sức sống mạnh

mẽ,tinh thần phản kháng tiềm tàng, khi bị đẩy

tới đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết

liệt, thể hiện thái độ bất khuất, chị tiêu biểu cho

người phụ nữ nông dân Việt Nam

Trang 22

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu vị tha, sống khiêm

nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng hoàn

toàn không yếu đuối trái lại có sức sống mạnh

mẽ,tinh thần phản kháng tiềm tàng, khi bị đẩy

tới đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết

liệt, thể hiện thái độ bất khuất, chị tiêu biểu cho

người phụ nữ nông dân Việt Nam

Qua nhân vật chị Dậu em có nhận xét gì về những người nông dân bị áp bức ?

=> Nhẫn nhịn nhưng khi cần sẵn sàng vùng dậy đấu tranh.

Việc hai tên tay sai thảm bại trứơc chị Dậu còn có ý nghĩa

gì và chứng tỏ điều gì?

- Xã hội phong kiến sẽ bị lật

đổ bởi sức mạnh đoàn kết của quần chúng nhân dân mà

trong đó lực lượng nông dân là đông đảo nhất.

Trang 23

Câu hỏi thảo luận

trích ? Theo em, việc đặt nhan đề đó có thể hiện được ý nghĩa của văn bản chưa? Vì sao? Em hãy phát biểu ý nghĩa của văn bản.

Th i gian : ời gian : 3 phút.

Tổ 1,2 : Nhĩm 1

Tổ 3,4 : Nhĩm 2

(Trích “Tắt đèn”- Ngơ Tất Tố)

Trang 24

I.Tim hiểu chung:

1.Đọc,tóm tắt:

2.Phân tích:

Nguy ngập,chị lo chồng lại bị trói lần nữa và

chị phải bảo vệ chồng.

b.Tính cách nhân vật cai lệ:

Là tên tay sai chuyên nghiệp, hung bạo,dã thú sẵn sàng gây

tội ác,là hiện thân của bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hộị thực

dân phong kiến.

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu vị tha, sống khiêm nhường, biết

nhẫn nhục chịu đựng nhưng hoàn toàn không yếu đuối trái lại

có sức sống mạnh mẽ,tinh thần phản kháng tiềm tàng, khi bị

đẩy tới đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết

liệt, thể hiện thái độ bất khuất, chị tiêu biểu cho người phụ nữ

nông dân Việt Nam.

d.Tấm lòng của nhà văn: ( Giá trị nhân đạo )

Thông qua đoạn trích tác giả muốn chuyển tải đến chúng ta nội dung gì ?

-Tố cáo vạch trần bộ mặt của giai cấp thống trị

-Thấu hiểu, cảm thông,yêu thương người nông dân

? Hãy khái quát lại những nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích?

Trang 25

I.Tim hiểu chung:

dân phong kiến.

? Hãy khái quát lại những nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích?

•Ý nghĩa văn bản: Với cảm quan nhạy bén, nhà văn

Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sức phản

kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những nguời

Nông dân hiền lành,chất phác

Trang 26

I.Tim hiểu chung:

dân phong kiến.

•Ý nghĩa văn bản: Với cảm quan nhạy bén, nhà văn

Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sức phản

kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những nguời

Nông dân hiền lành,chất phác.

III.Tổng kết:

Ghi nhớ : Sgk/33

Trang 27

IV- Luyện tập

Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng: “ Ngô Tất Tố đã xui người nông

dân nổi loạn.” em hiểu thế nào về nhận xét đó? Qua đoạn trích “Tức nước

vỡ bờ em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.”

(Câu 6 SGK trang 33)

*Yêu cầu

- Trình bày miệng theo sự chuẩn bị ở nhà trong vở bài tập.

- Trình bày thành đoạn văn nghị luận (phép chứng minh)

*Đoạn tham khảo

Sức mạnh kì lạ của lòng căm thù sôi sục, sự uất ức cao độ khi bị dồn đến đường cùng, không thể chịu đựng được nữa Chị Dậu bị chửi, mắng,

bị tát, bị đánh Chồng chị bị bắt, bị trói, bị hành hạ, nguy đến tính mạng.

Không còn con đường nào khác để bảo vệ chồng con, bảo vệ chính mình trong phút giây khẩn cấp, chị đã vùng lên chống trả quyết liệt và chị đã

chiến thắng vẻ vang Diễn biến thái độ dẫn đến hành động của chị Dậu

Bất ngờ nhưng hoàn toàn hợp tình hợp lí và hợp quy luật Câu nói mộc mạc của chị Dậu ở cuối đoạn trích là lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật

ấy Đúng như nhà văn Nguyễn Tuân đã nói “Ngô Tất Tố đã xui người nông dân nổi loạn” trước cái xã hội thực dân phong kiến bất công đen tối đó.

Trang 29

-Tóm tắt đoạn trích bằng một đoạn văn(8- 10 câu)

-Học thuộc ghi nhớ :SGK- trang 33

-Chuẩn bị làm bài viết văn tự sự số 1.(Xem các đề

-Tưởng tượng hình ảnh nhân vật.

-Có thể tham khảo phim (nếu có điều kiện)

- Vẽ và giới thiệu bài vẽ của mình với các bạn trong lớp

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	2,58 MB