Bài mới : Tiếp theo các bài giới thiệu về chuỗi sự việc, nhân vật, chủ đề thì trong bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về lời văn và đoạn văn tự sự, đặc biệt là cách giới thiệu nhân vậ[r]
Trang 1- Sử dụng được một số thuật ngữ: tự sự, kể chuyện, sự việc, người kể.
- Nắm cách làm bài và viết được đoạn văn, bài văn tự sự theo lời văn của mình
- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể, thứ tự kể thích hợp trong văn tự sự
- Bước đầu biết cách dùng lời văn, triển khai ý, vận dụng ngôi kể vào phần đọc hiểu văn bản
- Biết vận dụng kiến thức để làm một bài văn tự sự hoàn chỉnh
II BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC:
THẤP
VẬNDỤNGCAO
Trang 2- Tìm hiểu chung về văn
- Nhớ được các bước làm bài làm văn tự sự
- Nhớ các đặc điểm của văn tự sự
- Nhớ đặc điểm về nhân vật, sự việc trong văn tự sự
- Nhớ thứ tự kể và ngôi kể trong văn tựsự
- Chỉ ra được đặc điểm của nhân vật và sự việc trong đoạn văn, bài văn tự sự
- Chỉ ra tác dụng các ngôi
kể, thứ tự kể trong văn tự sự
- Chỉ ra được chủ đề và bố cục của văn bản
tự kể; ngôi kể trong các văn bản
tự sự
- Biết sử dụng ngôi kể, thứ tự kể theo yêu cầu
- Tạo lập được văn bản tự sự theoyêu cầu
Biết kể
về conngười,
sự việc
có thậttrong đời sống
III TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1 Khái niệm chủ đề : Văn tự sự là phương thức trình bày một chuỗi sự việc, sự việc
này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc
2 Những bài tiêu biểu:
* Tìm hiểu chung về văn tự sự
* Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
* Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
* Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự
* Lời văn, đoạn văn tự sự
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Giao tiếp là gì? Thế nào là một văn bản?
Trang 3Câu 2: Kể tên các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt? Truyền thuyết “ ThánhGióng” thuộc kiểu văn bản và phương thức biểu đạt nào?
Câu 3: Xác định ví dụ và cho biết các ví dụ sau thuộc văn bản gì ?
+ Hãy tả lại một cơn mưa em nhớ nhất ( miêu tả)
+ Em viết đơn xin nhà trường miễn giảm học phí (hành chính công cụ )
+ Em rất ân hận về sai lầm của mình đối với bạn, em muốn xin lỗi (biểu cảm)
+ Buổi học thứ hai rất thú vị, em về nhà kể với gia đình (Tự sự)
phương thức đó
Tiết 1: Hoạt động 1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu ý nghĩa và đặc
điểm chung của phương thức tự sự.
Hs trả lời câu hỏi về các tình huống giao tiếp
? Hàng ngày các em có thể kể chuyện hoặc nghe kể chuyện không?
Các em thường kể hoặc nghe những chuyện gì?
- Có thể kể và thường nghe những câu chuyện cổ tích, đời thường
hoặc truyện cười
* Gv gọi hs đọc bài tập 1 sgk/ tr27
- (Bà) kể chuyện (cổ tích)
- (Lan) kể người
- (An) kể việc
- (Thơm) kể chuyện (thường ngày)
? Theo em người nghe muốn biết điều gì và người kể phải làm gì?
- Người nghe: muốn biết được một câu chuyện, một thông tin nào đó
- Người kể: Đáp ứng yêu cầu tìm hiểu của người nghe bằng cách
thông báo cho biết, giải thích (thông qua việc kể…)
? Để đáp ứng những yêu cầu trên, người kể phải kể như thế nào?(gợi
ý khi kể việc về Lan, về An)
- Người kể phải trình bày một chuỗi sự việc có liên quan với nhau đến
một kết thúc hợp lý giúp người nghe hiểu được chuyện
? Ví dụ nếu muốn cho bạn biết Lan là một người bạn tốt , người được
hỏi phải kể những việc gì về Lan? Vì sao?
- Kể về những sự việc làm tốt của Lan đối với bạn bè vì đó là điều mà
I Bài học:
1 Đặc điểm của tự sự:
a.: Truyện ThánhGióng kể các sự việctheo thứ tự sau:
- Gióng lớn nhanhthành tráng sĩ
- Roi sắt gãy, Gióngnhổ tre đánh giặc
- Thắng giặc, Gióngcởi bỏ giáp sắt, bay vềtrời
b Ghi nhớ: ý sgk/28
Trang 41-người nghe muốn biết.
? Nếu người trả lời kể câu chuyện về An mà không liên quan tới việc
thôi học của An thì có thể coi là câu chuyện có ý nghĩa được không?
Vì sao?
- Không vì đó không phải là điều mà người nghe muốn biết
? Vậy, thế nào là tự sự?
* Gv cho hs tìm hiểu văn bản Thánh Gióng
?Truyện Thánh Gióng mà em học là văn bản tự sự Vậy văn bản này
cho ta biết điều gì?
? Truyện kể về ai, ở thời điểm nào, làm việc gì, diễn biến của sự việc,
kết quả ra sao Ý nghĩa của sự việc như thế nào?
*Gv cho hs thảo luận nhóm
? Hãy liệt kê các sự việc theo thứ tự trước và sau?
Hs viết ra giấy nêu thứ tự ở diễn biến sự việc
Gv nhận xét và chốt ý
1 Sự ra đời của Thánh Gióng
2 Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc
3 Thánh Gióng lớn nhanh như thổi
4 Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ cưỡi ngựa sắt cầm roi sắt
đi đánh giặc
5 Thánh Gióng đánh tan giặc
6 Thánh Gióng lên núi, cỡi bỏ áo giáp sắt bay về trời
7 Vua lập đền thờ phong danh hiệu
8 Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng
? Nếu kể đúng với tám sự việc này, có tạo thành câu chuyện không?
Vì sao?
- Sau khi HS trả lời, GV cần cho các em biết, muốn câu chuyện hay,
có hồn, mỗi chi tiết chính cần có thêm các chi tiết nhỏ hơn tạo nên sự
việc đó (lấy chi tiết một làm ví dụ minh họa)
?Trong tám chi tiết trên, có thể lược bỏ chi tiết nào không trong khi
kể? Vì sao?
GV diễn giải rõ ý nghĩa của từng chi tiết
?Có thể đảo ngược thứ tự các chi tiết trong truyện không? Vì sao?
GV nhấn mạnh:Tự sự (kể chuyện) là phương thức trình bày một
chuỗi sự việc sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một
kết thúc, thể hiện một ý nghĩa nào đó
? Đặc điểm của văn tự sự?
? Vì sao có thể nói truyện “Thánh Gióng” là truyện ngợi ca công đức
của anh hùng làng Gióng
? Truyện Thánh Gióng giúp ta giải thích sự
Đặc điểm chung củaphương thức tự sự (kểchuyện) là phươngthức trình bày mộtchuỗi sự việc, sự việcnày dẫn đến sự việckia, cuối cùng dẫn đếnmột kết thức, thể hiệnmột ý nghĩa
2 Ý nghĩa của văn bản tự sự :
a Ví dụ: Văn bảnThánh Gióng có ýnghĩa:
- Gióng tiêu biểu chongười anh hùng đánhgiặc cứu nước
- Là biểu tượng lòngyêu nước cho ý thức
và hành động quậtkhởi chống ngọai xâm
- Gióng mang trongmình nhiều nguồn sứcmạnh
-> Tự sự giúp ta giảithích sự việc, tìm hiểucon người, nêu vấn đề
và bày tỏ thái độ khen,chê
b Ghi nhớ: ý sgk/28
- Ý nghĩa: thể hiện tư
Trang 5việc gì? (Từ xưa, anh hùng cứu nước và nhân dân đã sớm hiệp lực để
đánh đuổi ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi)
? Truyện có ý nghĩa gì đối với ta ngày nay? Cho thấy được truyền
thống yêu nước của dân tộc ta)
HS trả lời câu 2: Nói “Thánh Gióng ngợi ca anh hùng làng Gióng:
Gióng là kết tinh sức mạnh của dân tộc Vua và nhân dân đều suy tôn
Gióng
? Theo em, mục đích của văn tự sự là gì?
Tiết 2: Hoạt động 2: Gv hướng dẫn hs làm các bài tập
Bài tập 1/28
? Đọc mẩu chuyện “Ông Già và Thần Chết”
? Phương thức tự sự?
Kể diễn biến tư tưởng của ông già, mang sắc thái hóm hỉnh
? Ý nghĩa câu chuyện?
Tư tưởng yêu cuộc sống, dù kiệt sức sống vẫn hơn chết
* Gv cho Hs thảo luận nhóm bài tập 2,3
Nhóm1,3: Thảo luận bài tập 2
Nhóm 2,4: Thảo luận bài tập 3
Hs thảo luận nhóm, ghi câu trả lời lên bảng nhóm
Gv quan sát chỉ dẫn hs
Đại diện nhóm trình bày – nhóm khác nhận xét bổ sung
Gv nhận xét và chốt ý chính
Gv gọi 2- 3 hs kể lại câu chuyện “ Sa bẫy” bằng văn xuôi
- Bài thơ “ Sa bẫy” là văn tự sự vì nó kể lại một câu chuyện có đầu có
đuôi, có nhân vật chi tiết, diễn biến của một sự việc
* Hs có thể kể như sau:
Bé Mây và mèo con đánh bẫy chuột nhắt bằng cá nướng thơm lừng
treo lơ lửng trong cái cạm sắt Cả bé Mây và mèo đều nghĩ bọn chúng
đã mắc bẫy vì tham ăn Đêm, Mây mơ thấy cả lũ chuột bị sập bẫy
Chúng la chí chóe và cầu xin tha mạng Sáng hôm sau Mây xuống
bếp chẳng thấy chuột và không thấy chuột và cá cũng hết đâu cả chỉ
thấy ở giữa lồng, mèo ta đang nằm cuộn tròn gáy khì khò trong giấc
mơ mà thôi
Bài 3: Cả hai văn bản trong bài tập 3 đều có nội dung tự sự vì tự sự
giúp người đọc hiểu thêm về sự kiện khai mạc trại điêu khắc quốc tế
lần thứ 3 tại Huế, và kể chuyện người Âu Lạc đánh tan quân Tần xâm
lược
* Bài tập 4: HS phải biết lựa chọn chi tiết và sắp xếp lại để giải thích
một tập quán
- Kể nhằm giải thích là chính cho nên không cần sử dụng nhiều chi
tưởng yêu cuộc sống,
dù kiệt sức thì sốngcũng hơn chết
Bài tập 3/29: Hai văn
bản đó đều có nộidung tự sự Vì:
a/ Kể lại cuộc khaimạc trại điêu khắcquốc tế lần thứ ba tạiHuế
b/ Kể chuyện người
Âu Lạc đánh tan quânTần xâm lược
Tự sự ở có vai tròcủa một bản tin
Bài tập 4/30 Kể câu
chuyện để giải thích vìsao người Việt Nam tựxưng là “Con RồngCháu Tiên”?
- Tổ tiên người Việtxưa là Hùng Vươnglập nước Văn Lang,đóng đô ở PhongChâu Vua Hùng làcon trai của Lạc LongQuân và Âu Cơ sinhra
- Người con trưởng
Trang 6? Bạn Giang nên kể những việc gì?
Hs: Những việc chứng tỏ bạn Minh siêng học, học giỏi và hay giúp
đỡ bạn bè
Gv nhận xét và chốt ý, HS ghi vào vở bài tập
được chọn làm vuaHùng, đời đời nối tiếplàm vua Từ đó đểtưởng nhớ tổ tiên mìnhngười Việt Nam tựxưng mình là “ConRồng, Cháu Tiên”
Bài tập 5/30.
Bạn Giang nên kể tómtắt một vài thành tíchcủa bạn Minh để cácbạn trong lớp hiểuMinh là người chămhọc, học giỏi, lạithường giúp đỡ bạnbè
2 Kiểm tra bài cũ:
? Em hãy nêu đặc điểm chung của phương thức tự sự?
? Tự sự giúp chúng ta hiểu rõ điều gì?
3 Bài mới:
Tiết học trước, các em đã nắm được phương thức tự sự là trình bày một chuỗi
sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia và kết thúc Tiết học này, chúng ta nhấn mạnh haiyếu tố cơ bản nhất của tự sự: sự việc và nhân vật, cách chọn lựa sự việc và nhân vật sao cho
có ý nghĩa thì các em sẽ tìm hiểu bài mới
Tiết 1: Hoạt động 1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu đặc điểm của sự việc I Bài học:
Trang 7trong văn tự sự.
Gv gọi hs đọc ví dụ 1 sgk t/37
Gv ghi lên bảng phụ
1.Vua Hùng kén rễ
2 Sơn Tinh, Thủy Tinh đến cầu hôn
3 Vua Hùng ra điều kiện chọn rễ
4 Sơn Tinh đến trước được vợ
5 Thủy Tinh đến sau tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh
6 Hai bên giao chiến hàng tháng trời, cuối cùng Thủy Tinh cũng thua
đành rút quân về
7 Hàng năm Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều thua
? Hãy chỉ ra sự việc khởi đầu, sự việc phát triển, sự việc cao trào và sự
việc kết thúc trong văn bản trên ?
? Các sự việc này có quan hệ với nhau không? Quan hệ như thế nào?
- Có quan hệ (Quan hệ nhân quả)
? Sự việc chính trong truyện do ai làm? Việc xảy ra ở đâu? Lúc nào?
Nguyên nhân? Diễn biến? Kết quả?
- Hùng Vương, Sơn Tinh- Thủy tinh
- Địa điểm: Phong Châu
? Nếu xóa bỏ yếu tố thời gian, địa điểm trong truyện được không? Nếu bỏ
sự việc vua Hùng kén rể hoặc bỏ qua sự việc giới thiệu tài năng của hai
thần được không?
- Không, vì sẽ thiếu tính liên tục, sự việc sau đó không được giải thích rõ
? Có thể thay đổi trật tự trước sau của các sự việc ấy không?
- Các sự việc được sắp xếp theo trật tự có ý nghĩa: sự việc trước giải thích
lý do cho sự việc sau và cả chuỗi sự việc khẳng định sự chiến thắng của
Sơn Tinh Cứ như thế cho đến hết truyện
? Vậy đặc điểm của sự việc trong văn tự sự là gì?
- Thời gian: vuaHùng thứ 18
- Địa điểm: PhongChâu
-Nhân vật: vuaHùng, Mị Nương,Sơn Tinh, ThủyTinh
- Nguyên nhân:Vua Hùng kén rễ
- Diễn biến:
+ Sơn Tinh, ThủyTinh cùng đến cầuhôn
+ Vua Hùng đưa
ra sính lễ
+ Thủy Tinh đếnsau đuổi đánh SơnTinh- Thủy tinhthua trận
- Kết quả: Hàngnăm Thủy Tinhđem quân đánhSơn Tinh nhưngđều thất bại, rútquân
-> Các sự việcđược sắp xếp theotrật tự, diễn biến
có ý nghĩa
b Ghi nhớ: ý
Trang 81-+ Thời gian, địa điểm.
+ Nhân vật thực hiện
+ Nguyên nhân, diễn biến, kết quả
- Sự việc trong tự sự phải được sắp xếp theo một trật tự, diễn biến sao cho
thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt (Mở - thân - kết)
Hoạt động 2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu đặc điểm của nhân vật trong
văn tự sự.
? Trong truyên “Sơn Tinh, Thủy Tinh” ai là nhân vật chính? Ai là nhân vật
phụ ?
- Nhân vật chính : Sơn Tinh, Thủy Tinh
- Nhân vật phụ: vua Hùng, Mị Nương
? Theo em ai được nói nhiều nhất trong truyện ?
- Nhân vật chính
? Hãy giới thiệu về lai lịch, tài năng, chân dung của các nhân vật ?
Gv treo bảng phụ kẻ sẵn và yêu cầu hs lên điền vào
Nhân vật Tên gọi Lai lịch Chân
Sơn Tinh
ThủyTinh
Vua Hùngthứ 18
Công chúaThần núiThần nước
Xinh đẹp
Nhiềuphép lạNhiềuphép lạ
Kén rể
Cầu hônCầu hôn
? Nếu kể một câu chuyện mà chỉ có 7 sự việc như vậy thì có hấp dẫn
không? vì sao?
- Vì truyện trừu tượng khô khan Truyện hay phải có sự việc cụ thể, chi
tiết phải nêu rõ được 6 yếu tố
GV đưa bảng phụ 6 yếu tố
- Ai làm (nhân vật là ai)
- Việc xảy ra ở đâu (địa điểm)
- Việc xảy ra lúc nào (thời gian)
- Việc diễn biến thế nào (quá trình)
- Việc xảy ra do đâu (nguyên nhân)
sgk/ 38
2 Nhân vật trong văn tự sự:
a Ví dụ: sgk/ 38
- Nhân vậtchính: SơnTinh, ThủyTinh
-> Được nóinhiều nhất
-> Được gọi tên,giới thiệu lailịch, tài năng,việc làm
- Nhân vật phụ:Hùng Vương,
Mị Nương
-> Được gọi tên,giới thiệu hìnhdáng, tính tình
b Ghi nhớ: ý sgk/ 38
2-II Luyện tập:
1 Bài tập 1/38:
a Những việc mà
các nhân vật đãlàm
- Vua Hùng: kénrể
- Mị Nương: theochồng về núi
- Sơn Tinh: đếncầu hôn mang sính
lễ đến trước vàrước Mị Nương vềnúi
- Thủy Tinh: Đến
Trang 9- Việc kết thúc ra sao (kết quả)
Tiết 2 :
? Hãy chỉ ra các yếu tố đó trong truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh?
? Em hãy chỉ ra các chi tiết người kể có thiện cảm với Sơn Tinh?
- Có tài xây lũy đất chống lụt, món đồ sính lễ là sản phẩm của núi rừng
- Sơn Tinh thắng liên tục
? Theo em, những điều trên có ý nghĩa như thế nào?
? Truyện giới thiệu nhân vật Sơn Tinh, Thủy Tinh qua các mặt nào?
? Giới thiệu Vua Hùng và Mị Nương ở các mặt nào?
? Theo em, nhân vật nào thể hiện tư tưởng của văn bản?
? Vai trò của vua Hùng và Mị Nương trong văn bản là gì?
HS đọc ghi nhớ
? Nhận xét vai trò ý nghĩa của các nhân vật
- Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện tư tưởng trong
văn bản
? Tại sao truyện gọi là “Sơn Tinh, Thủy Tinh”
? Nếu đổi bằng các tên khác có được không
Hoạt động 3: Gv hướng dẫn hs luyện tập
Bài tập 1/38: Chỉ ra những việc mà các nhân vật trong truyện Sơn Tinh,
Thủy Tinh
? Hãy kể lại những việc mà các nhân vật đã làm?
- Vua Hùng: kén rể
- Mị Nương: theo chồng về núi
- Sơn Tinh: đến cầu hôn mang sính lễ đến trước và rước Mị Nương về núi
- Thủy Tinh: Đến cầu hôn sau không lấy được vợ đem quân đánh Sơn
Tinh
? Nêu vai trò, ý nghĩa của các nhân vật
- Quyết định phần chính yếu của câu chuyện
- Nói lên thái độ người kể
- Giải thích hiện tượng lũ lụt
? Có thể đổi tên truyện được không?
- Không vì thể hiện mối thiện cảm của người kể với Sơn Tinh
Bài tập 2/39: Em hãy tưởng tượng kể một câu chuyện theo nhan đề “Một
lần không vâng lời”
Học sinh tưởng tượng và kể cho cả lớp nhận xét
cầu hôn sau khônglấy được vợ đemquân đánh SơnTinh
b.Vai trò, ý nghĩacủa các nhân vật
* Vai trò:
- Vua Hùng: nhânvật phụ quyết địnhcuộc hôn nhân
- Mị Nương: Nhânvật phụ nguyênnhân gây xung độtgiữa hai thần
- Thủy Tinh: nhânvật chính của sứcmạnh lũ, bão
- Sơn Tinh: Nhânvật chính ngườianh hùng chống lũbão của nhân dânViệt Cổ
* Ý nghĩa:
- Quyết định phầnchính yếu của câuchuyện
- Nói lên thái độngười kể
- Giải thích hiệntượng lũ lụt
c Có thể đổi tên
không Cách gọi tên thứ
ba cũng phù hợpvới tinh thần củatruyện
4 Củng cố:
Trang 10Nêu đặc điểm sự việc và nhân vật trong văn tự sự
5 Dặn dò: - Về nhà học bài
- Xem và làm các bài tập ở phần luyện tập
- Soạn bài tiếp : Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
*********************************************************************
Tiết 17 : CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ
1 Ổn định lớp: GV kiểm tra sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là nhân vật trong tự sự?
? Kể tên các nhân vật trong truyện “Sơn Tinh Thủy Tinh”? Vai trò của nhân vậtchính?
3 Bài mới:
Muốn viết được bài văn tự sự, ngoài việc tìm hiểu về sự việc và nhân vật.Chúng ta còn phải tìm hiểu về chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Để hiểu rõ bài học thìhôm nay cô cùng các em sẽ tìm hiểu bài mới
Hoạt động 1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu chủ đề của dàn bài
-Tấm lòng yêu thương cứu giúp người bệnh của Tuệ Tĩnh
? Em hãy cho biết chủ đề của truyện?
- Chữa bệnh ưu tiên cho người bệnh nặng chứ không ưu tiên cho
người giàu sang
? Chủ đề của văn bản này được thể hiện trực tiếp trong những câu
văn nào? Gạch dưới các câu ấy
- Là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh
? Em hãy đặt tên cho truyện này Trong ba tên truyện tên nào phù
hợp, nêu lý do?
- Cả ba tên truyện đều phù hợp nhưng sắc thái khác nhau
- Nhan đề một phù hợp với tình huống, đó là thái độ của Tuệ Tĩnh
với hai người bệnh Nên buộc phải lựa chọn
? Các em có thể đặt tên khác cho bài văn trên không?
I Bài học:
1 Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự:
a Ví dụ: Danh y lỗi lạc đờiTrần “Tuệ Tĩnh”
-> Chủ đề: Y đức của TuệTĩnh (Tấm lòng yêu thươngcứu giúp người bệnh củaTuệ Tĩnh)
Trang 11GV ví dụ: Một lòng vì người bệnh.
- Ai có bệnh nguy hiểm hơn thì chữa trước cho người đó
? Các phần mở bài, thân bài, kết bài thực hiện những nhiệm vụ gì
của bài văn tự sự?
Cho HS rút ra bài học
* Gv cho hs thảo luận
1 Chủ đề của văn bản “Con Rồng, Cháu Tiên” được thể hiện ở
câu nào? Vị trí của nó trong văn bản
2 Chủ đề của truyện Thánh Gióng thể hiện từ đâu? Có bằng cụ
thể ở các câu trong văn bản không?
HS trả lời
(1) “Cũng bởi sự tích này mà về sau, người Việt nam ta – con
cháu Vua Hùng khi nhắc đến nguồn gốc của mình, thường xưng
là con Rồng Cháu Tiên ( Câu cuối văn bản)
(2) Chủ đề: Qua việc phân tích văn bản, tìm hiểu dàn bài văn tự
* Hướng dẫn HS phát hiện chủ đề của văn bản
? Ý nghĩa của các truyện “Con Rồng Cháu Tiên”, “Sơn Tinh,
Thủy Tinh, “Thánh Gióng”
- Sau đó GV dẫn giải “Các ý nghĩa khái quát được nêu ở cuối văn
bản hay rút ra từ sự tìm hiểu văn bản gọi là “chủ đề văn bản”
? Vậy chủ đề của văn bản là gì? bao gồm mấy phần?
Hs trả lời- Gv Chốt ý ghi bảng
Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập.
HS đọc truyện “Phần thưởng” và trả lời câu hỏi
Gv cho hs thảo luận nhóm, chia làm 4 nhóm
- Nghĩa chế giễu mỉa mai
- Con của người nông dân
bị gãy đùi, ông quyết địnhchữa trước, không đòi trảơn
* Kết bài: Ông tiếp tục đichữa bệnh
b Ghi nhớ: ý 2- SGK/ 45
- Dàn bài bài văn tự sựthường gồm có ba phần: + Mở bài giới thiệu chung
về nhân vật và sự việc + Thân bài kể diễn biếncủa sự việc
+ Kết bài kể kết cục của sựviệc
II Luyện tập:
Bài tập1: sgk /45
a/ Chủ đề của truyện: Tốcáo tên cận thần tham lam
và ca ngợi trí thông minhcủa người nông dân
b/ Chỉ ra ba phần mở bài,thân bài, kết bài
- Mở bài câu 1
- Thân bài: “Ông ta haimươi nhăm roi”
- Kết bài câu cuối
c - Giống nhau: Kể theotrật tự thời gian, ba phần rõrệt
- Khác nhau: chủ đề trongtruyện Tuệ Tĩnh nằm ởphần mở bài Truyện “phầnthưởng” nằm ở trong sựsuy đoán
d/ Thú vị: lời cầu xin phầnthưởng lạ lùng và kết thúcbất ngờ, ngoài dự kiến củatên quan và người đọc, nói
