- Cảm xúc về những nét riêng của cảnh sắc thiên thiên, không khí của mùa xuân Hà Nội, về miền Bắc qua nỗi lòng “ Sầu xứ”, tâm sự day dứt của tác giả.. - Sự kết hợp tài hoa giữa miêu tả v[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày day:
TUẦN 16
TIẾT 63
Văn bản : MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
-I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức
- Một số hiểu biết ban đầu về tác giả Vũ Bằng
- Cảm xúc về những nét riêng của cảnh sắc thiên thiên, không khí của mùa xuân Hà Nội, về miền Bắc qua nỗi lòng “ Sầu xứ”, tâm sự day dứt của tác giả
- Sự kết hợp tài hoa giữa miêu tả và biểu cảm; Lời văn thẫm đẫm cảm xúc trữ tình, dào dạt chất thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản tuỳ bút
- Phân tích áng văn xuôi trữ tình giàu chât thơ, nhận biết và làm rõ vai trò của các yếu tố miêu tả trong văn biểu cảm
3 Thái độ:
- Có tình yêu quê hương, đất nước tha thiết, sâu đậm
4 Định hướng hình thành và phát triển năng lực :
- Phát triển năng lực cảm thụ văn học
- Hình thành kĩ năng hợp tác , hoạt động giao tiếp
II BẢNG MÔ TẢ VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI:
1.Tìm hiểu
chung
2 Tìm hiểu văn
bản :
Quy luật tình
cảm của con
người đối với
mùa xuân
Cảnh sấc và
không khí mùa
xuân đất Bắc
Mùa xuân sau
rắm tháng
-Tác giả Vũ Bằng
- Văn bản trích ?
-Mua xuân đã khỏi dậy sức sống thiên nhiên
và con người
-Chi tiết thể hiện
- Cảnh sắc mùa xuân Hà Nội và miền Bắc
-Hình ảnh thiên nhiên thể hiện vẻ
- Phân chia bố cục ( 3 phần )
- Hiểu được phương thức biểu đạt
-Tình cảm trỗi dậy mạnh mẽ trong lòng tác giả khi mùa xuân đến
- Cảm nhận được
vẻ đẹp cái lạnh của “ mưa riêu riêu , gió lành lạnh ”
- Biện pháp được
sử dung ( so sánh
-Giọng điệu ?
- Ngôn ngữ ?
- Hình ảnh chi tiết câu văn đặc
- Cảm nhận của học sinh về cảnh sắc mùa xuân ở miền Bắc qua ngòi bút tài hoa của tác giả
Trang 2giêng
3.Tổng kết và
Luyện tập
đẹp riêng của cảnh sắc và không khí sau ngày rắm tháng giêng
- Đọc lại ghi nhớ
) có hiệu quả ?
- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật
sắc thể hiệu
- Nhận thức của học sinh về đặc trưng của thể tùy bút
III.CHUẨN BỊ:
-GV :giáo án,tranh
-HS: soạn bài
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Em hiểu gì về thể văn tuỳ bút
? Cảm nhận của em về bài tuỳ bút : “Một thứ quà của lúa non: cốm “
3 Bài mới : GV giới thiệu bài –H Đ1
Ai đi về Bắc ta theo với
Thăm lại non sông , đất Lạc Hồng
Từ thuở mang gươm đi mở cõi
Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long
Tâm tư và ước nguyện của nhà thơ - Chiến sĩ thời Nam tiến đã trở thành tiếng nói chung cho biết bao nhiêu con người xa xứ nhớ thương miền bắc , nhớ thương HN Tác giả thương nhớ 12 bắt đầu tập sách của mình bằng nổi nhớ tháng giêng mùa xuân với trăng non , rét ngọt Với những chi tiết đó cô cùng các em tìm hiểu qua bài “ Mùa xuân tôi yêu
năng lực cần đạt
* HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểuchung
GV:Cho hs đọc phần chú thích sgk
? Em hãy nêu vài nét về tác giả và hoàn
cảnh ra đời của bài thơ ? ( Chú thích sgk)
? Theo em cách đặt tên vb này là Mùa
xuân của tôi có ý nghĩa gì?
HS: Mùa xuân của riêng tôi , mùa xuân
ở trong tôi , do tôi cảm thấy Cách đặt
tên này nhấn mạnh vai trò của tôi trong
cảm thụ màu xuân
- GV: Đọc yêu cầu hs đọc tiếp ( giọng
đọc chậm rãi , sâu lắng , mềm mại , hơi
buồn se sắt )
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tác giả tác phẩm:
- Vũ Bằng : ( 1913 – 1984) Tên thật
là Vũ Đăng Bằng
- Ông có sở trường viết truyện ngắn, bút kí, tuỳ bút
- Là 1 nhà báo , cây bút viết văn có sở trường ở truyện ngắn tuỳ bút
- Mùa xuân của tôi trích đoạn đầu của tuỳ bút “ Tháng Giêng mơ về trăng non rét ngọt”Mở đầu cho nỗi thương nhớ suốt 12 thành của tác giả
-Kĩ năng nhận biết về thông tin tác giả
Trang 3 - Giải thích từ khó
? Từ đó hãy xác định nhân vật chính
trong vb này?
? Theo dõi vb em thấy tác giả cảm nhận
về mùa xuân quê hương được triển khai
theo các ý chính nào ? nêu nội dung của
ý chính đó ?
?Tìm PTB Đ của văn bản?
H Đ3:Đọc hiểu văn bản
Gọi hs đọc p 1
? Quan sát 2 câu đầu vb và cho biết :
trong lời bình có cụm từ “ Tự nhiên như
thế , không có gì lạ hết” được tác giả sử
dụng với dụng ý gì ?
HS: Khẳng định tình cảm mê luyến mùa
xuân là tình cảm sẵn có và hết sức thông
thường ở mỗi con người
? Theo dõi câu văn thứ 3 Em hãy nhận
xét ngôn từ và dấu câu , nêu tác dụngcủa
biện pháp đó ?
HS: Điệp từ , điệp ngữ , điệp kiểu câu :
Đừng thương, ai cấm được
? Tác giả liên hệ tình cảm mùa xuân của
con người với quan hệ gắn bó với các
hiện tượng tự nhiên xã hội thể hiện qua
từ ngữ nào?
- HS: Non – nước ; bướm – hoa ; trai –
gái
? Theo em cách liên hệ này có tác dụng
gì ?
- HS: Khẳng định tình cảm với mùa
xuân là qui luật , không thể khác , không
thể cấm đoán
? Đoạn văn trên đã bộc lộ thái độ và tình
cảm nào của tác giả với mùa xuân quê
hương?
GV giảng: Nâng niu trân trọng Thương
nhớ thuỷ chung với mùa xuân
Gọi HS đọc p2
? Theo dõi đoạn 2 trong vb để tìm câu
văn gợi tả cảnh sắc và không khí mùa
xuân HN?
GV giảng: “ Mùa xuân của tôi – Mùa
xuân bắc việt […] là mùa xuân có mưa
2 Đọc – tìm hiểu từ khó
3 Bố cục: - 3 phần
+ Từ đầu đến mê luyến mùa xuân – Cảm nhận về qui luật tình cảm của con người về mùa xuân
+ Tiếp đến mở hội liên hoan – Cảm nhận về cảnh sắc , không khí chung của mùa xuân hà nội
+ Đoạn còn lại – cảm nhận về cảnh sắc không khí của thánh giêng mùa xuân
4 Phương thức biểu đạt: Tự sự,
miêu tả, biểu cảm, trữ tình
II.Đọc –hiểu văn bản:
1 Quy luật tình cảm của con người đối với mùa xuân :
- Tự nhiên như thế … Mê luyến mùa xuân
Điệp từ , điệp ngữ , điệp kiểu câu
=> Khẳng định tình cảm với mùa xuân là qui luật , không thể khác,
không thể cấm đoán
<=>sự nâng niu trân trọng,thương nhớ ,thủy chung với mùa xuân.
2 Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc :
Năng lực sắp xếp biết phân chia bố cục
Trang 4riêu riêu , gió lành lạnh […]có câu hát
huê tình […] đẹp như thơ như mộng
? Từ có lặp lại và dấu chấm lửng ở cuối
câu văn này có tác dụng gì?
- Hs : Liệt kê , nhấn mạnh các dấu hiệu
điển hình của mùa xuân đất bắc , gợi ra
các vẻ đẹp khác của mùa xuân
* Thảo luận 3p: Những dấu hiệu điển
hình nào tạo cảnh sắc , không khí mùa
xuân đất Bắc ? Những dấu hiệu đó gợi 1
bức tranh xuân đất Bắc như thế nào?
- HS: Thảo luận trìng bày
- GV giảng: Mưa riu riu , gió lành lạnh ,
đêm xanh Tiếng nhạn kêu trong đêm
xanh , tiếng trống trèo , câu hát huê tình
Không khí hoà với cảnh sắc tạo thành 1
sự sống riêng của mùa xuân đất bắc
? Tác giả đã gọi màu xuân đất Bắc là gì ?
điều đó có tác dụng gì ?
? Câu văn : Nhựa sống ở trong người
căng lên …cặp uyên ương đứng cạnh đã
diễn tả sức mạnh nào của mùa xuân ?
? Sức mạnh nào của mùa xuân được
diễn tả trong câu văn : Nhang trầm , đèn
nến … mở hội liên hoan” ?
? Nhận xét về biện pháp nghệ thuật ngôn
từ nổi bật trong 2 câu văn trên và nêu
tác dụng của biện pháp đó?
- HS:- Tạo các hình ảnh so sánh mới mẻ:
Nhựa sống trong người căng lên như
máu ….Trong lòng thì cảm như có biết
bao nhiêu là hoa Tác dụng : diễn tả sinh
động và hấp dẫn sức sống của mùa xuân
? Cách dùng giọng điệu dấu câu có gì
đặc biệt ?( giọng điệu vừa sôi nổi vừa êm
ái tha thiết , câu dài được ngắt bằng
nhiều dấu phẩy
? Qua đây , tình cảm nào của tác giả
dành cho mùa xuân đất bắc được bộc lộ ?
- HS: Hân hoan biết ơn, thương nhớ
mùa xuân đất Bắc
Gọi hs đọc đoạn cuối
? Không khí và cảnh sắc thiên nhiên từ
sau ngày rằm tháng giêng có nét gì riêng
- Mưa riu riu , gió lành lạnh tiếng nhạn kêu , tiếng trống chào , câu hát huê tình
Sử dụng điệp từ,liệt kê,dấu chấm lửng-> nhấn mạnh các dấu hiệu điển hình của mùa xuân đất bắc , gợi ra các vẻ đẹp khác của mùa xuân
- Mùa xuân khơi gợi sinh lực cho muôn loài , trong đó có con người
- Mùa xuân có sức mạnh khơi dậy và lưu giữ các năng lực tinh thần cao quí của con người như đạo lí , gia đình , tổ tiên
Giọng điệu sôi nổi , êm ái thiết tha diễn tả sinh động và hấp dẫn sức
sống của mùa xuân
Năng lực cảm thụ tác phẩm văn học
Trang 5biệt ? Nhận xét về cách thể hiện của tác
giả ở đoạn văn này ?
- HS: Không khí và cảnh sắc thay đổi
:Tết ….chưa hết hẳn ……Pha lê mờ
+ Nhận xét : Tác giả chọn những hình
ảnh chi tiết tiêu biểu , đặc sắc tạo nên nét
riêng biệt của không khí và cảnh sắc
thiên nhiên sau rắm tháng giêng
? Cảnh tượng ấy mang lại cảm xúc đặc
biệt nào cho con người?
- HS: Vui vẻ , phấn chấn trước một năm
mới ( cảm thấy rạo rực 1 niềm vui sáng
sủa )
? Nhà văn cảm thấy yêu tháng giêng nhất
Điều đó cho thấy con người ở đây đã
yêu mùa xuân đất bắc bằng 1 tình yêu
như thếnào?
- HS: Cụ thể, chân thành , tinh tế, dồi
dào, sâu sắc, bền bỉ
? Nêu cảm nhận đậm nét của em về cảnh
mùa xuân , tình cảm của tác giả và ngòi
bút tài hoa tinh tế của tác giả ? ( HSTLN)
H Đ4 :Tổng kết
? Nêu giá trị nội dung nghệ thuật của bài
văn ? Dựa vào phần ghi nhớ để trả lời
* HOẠT ĐỘNG 5 : Củng cố
4.Dặn dò :
Làm phần luyện tập,học phần ghi nhớ
Soạn bài :Sài Gòn tôi yêu
3 Mùa xuân trong khoảng sau rắm tháng giêng nới đất Bắc:
- Những vệt xanh tươi … mới lột
- Bữa cơm giản dị … quạt vào lòng
Không khí đời thường giản dị,
ấm cúng , chân thật , Cảnh sắc thay đổi
III Tổng kết: Ghi nhớ sgk/178
1 Nội dung:
- Văn bản đem đến cho người đọc
cảm nhận vẻ vẻ đẹp của mùa xuân trên quê hương miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của con người xa quê
- Văn bản thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa con người với quê hương, xứ sở-Một biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương đất nước
2 Nghệ thuật :
- Trình bày nội dung văn bnả theo mạch cảm xúc lối cuốn, say mê
- Lựa chọn từ, ngữ, câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh
- Có nhiều liên tưởng phong phú, độc đáo, hiàu chất thơ
Cảm nhận được sắc trời mùa xuân trong
khoảng sau rắm tháng giêng
Khả năng
tổng hợp
V RÚT KINH NGHIỆM: