Bài 28. Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 -1965)

Hãy nêu những nét chính về tình hình kinh tế của Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX.. ?..[r]

Trang 1

CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ MÔN LỊCH SỬ LỚP 8

Tiết 42 - Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN

Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

Giáo viên thực hiện: Hoàng Trọng Thuấn

NĂM HỌC :2013 - 2014

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Em hãy nhận diện các nhân vật sau đây

và cho biết đó là những ai?

Lãnh đạo của những cuộc khởi nghĩa nào?

Trang 3

Hoàng Hoa Thám (1851 – 1913)

Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa

Trang 5

Tiết 42 Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM

NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX

Hãy nêu những nét chính về

tình hình chính trị, kinh tế, xã hội ở

Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX?

? 1 Chính trị:+ Nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu.

+ Chính quyền từ trung ương đến địa phương mục ruỗng.

+ Pháp đẩy mạnh xâm lược nước ta.

Trang 6

1 Chính trị:

+ Nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu.

?

Trang 7

1 Chính trị:

2 Kinh tế:

+ Nông, công, thương nghiệp bị đình trệ + Tài chính cạn kiệt.

3 Xã hội:

+ Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.

+ Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp diễn ra

sâu sắc.

+ Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi.

Nêu những nét chính về tình hình xã hội ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX?

?

Trang 8

NÔNG DÂN VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ XIX

Tiết 42 Bài 28: TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

Trang 9

1 Chính trị:

2 Kinh tế:

3 Xã hội:

+ Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ

+ Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp diễn ra

sâu sắc.

+ Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi.

Em hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa

tiêu biểu của nông dân nửa cuối

thế kỉ XIX?

?

Nguyên nhân nào dẫn đến những

cuộc khởi nghĩa nông dân

ở nửa cuối thế kỷ XIX?

?

Trang 10

Bản đồ phong trào đấu tranh của nhân dân nửa

cuối thế kỉ XIX

HÀ NỘI

Trang 11

Tiết 42 Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM

1 Chính trị:

+ Nội trị, ngoại giao lỗi thời,lạc hậu.

2 Kinh tế:

3 Xã hội:

+ Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ

+ Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp diễn ra sâu

Trang 12

II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX

1 Hoàn cảnh

Vì sao các quan lại, sĩ phu đưa ra

những đề nghị cải cách ?

?

- Đất nước khủng hoảng về mọi mặt,

- Xuất phát từ lòng yêu nước thương dân, muốn cho nước nhà giàu mạnh.

=>Một số các sĩ phu, quan lại đã mạnh dạn đưa ra các đề cải cách nhằm canh tân đất nước

2.Nội dung cải cách

Nội dung cac đề nghị cải cách, đã

đề cập đến những vấn đề gì ?

? H ãy kể tên những sĩ phu trong

phong trào cải cách ở Việt Nam nửa

- Đổi mới công việc nội trị, ngoại giao, kinh

tế, văn hóa …

Trang 13

Nguyễn Huy Tế Xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định)

1868 Đinh Văn Điền Xin đẩy mạnh khai hoang, khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng

1872 Viện Thương bạc Xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc,miền Trung

1871 Nguyễn Trường Tộ

ề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển

Đ công - thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ

bị, cải tổ giáo dục.

1882 Nguyễn Lộ Trạch

ề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, Đ

bảo vệ đất nước.

Trang 14

Nguyễn Tr ờng Tộ sinh năm 1828

1871 sinh ra trong một gia

–

đỡnh nho học, theo đạo thiên

chúa Quê ở H ng Trung-H ng

Nguyên-Nghệ An.Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh nh ng do

ông liên tiếp dâng 30 bản điều trần lên triều đỡnh

Trang 15

- Giáo môn luận (Bàn về việc tự do tôn giáo, 26 tháng 3 năm 1863)

-Thiên hạ phân họp đại thế luận (Bàn về những thế lớn phân và hợp trong thiên hạ)

-Lục lợi từ (Kế hoạch làm cho dân giàu, tháng 6 năm 1864)

-Khai hoang từ (Bàn về việc khai hoang, tháng 2 năm 1865)

-Điều trần khả năng lấy lại ba tỉnh miền Đông [Nam Kỳ] (1866)

-Kế hoạch vận động ở Pháp để giữ ba tỉnh miền Tây [Nam Kỳ] (1866)

-Kế ly gián giữa Anh và Pháp (1866)

-Điều trần về hội nước ngoài (1866)

-Phúc trình về việc ký hợp đồng với các hội nước ngoài (gửi về khi sang Pháp năm 1887) -Về tám điều cần bàn gấp (gửi về khi sang Pháp năm 1867)

-Điều trần về việc tiễu trần giặc biển (tháng 8, 1868)

-Điều trần về việc tái tu võ bị (1869)

-Kế hoạch nội công ngoại kích thu hồi sáu tỉnh Nam Kỳ (tháng 11, 1870)

-Bàn về việc cho Pháp thông thương để đổi lại sáu tỉnh (tháng 2, 1871)

-Kế hoạch thương nghị với Pháp và vận động sự giúp đỡ của các nước khác (tháng 2, 1871) -Kế hoạch vay tiền để dùng vào việc binh (tháng 2, 1871)

-Về việc gửi học sinh sang Singapore học sinh ngữ (tháng 2, 1871)

-Tu võ bị (bàn về việc chỉnh đốn quân đội và quốc phòng, tháng 5, 1871)

-Về việc cần canh tân, quảng giao để giữ nước (tháng 8, 1871) v.v

Một số bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ

Trang 16

- Các sĩ phu

đã vượt qua những luật lệ

hà khắc của chế độ phong kiến, Sự nghi

kị và ghen ghét của nhiều người

để đưa ra các

đề nghị canh tân đất nước

- Họ là những người

yêu nước , thương dân, đã vượt qua những luật lệ hà khắc của chế độ phong kiến,

Sự nghi kị và ghen ghét của nhiều người, thậm chí cả nguy hiểm đến tính mạng để đưa

ra các đề nghị canh tân

đất nước

-Họ là những con người hiểu biết, thông thái, đi nhiều, biết nhiều,

đã từng được chứng kiến sự phồn thịnh của tư bản Âu – Mĩ và những thành tựu của văn hóa phương Tây.

Trang 17

Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM

III Kết cục của các đề nghị cải cách

V ậy, kết cục của những cải cách đó ra sao ?

?

- Kết cục:

Cải cách duy tân không được thực hiện, thất bại

I Tình hình việt nam nửa cuối thế kỉ XIX

Trang 18

Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM

- Kết cục:

Vì sao những đề nghị cải cách của

các sĩ phu không được Nhà

Nguyễn chấp nhận ?

?

Do t ính bảo thủ của Nhà Nguyễn

VUA TỰ ĐỨC NÓI:

“ Nguyễn Trường Tộ quá tin ở các điều y đề nghị…Tại sao lại thúc giục nhiều đến thế, khi mà các phương pháp cũ của trẫm đã rất

đủ để điều khiển quốc gia rồi”

?

+Cải cách duy tân không được thực hiện, thất bại:

Trang 19

- Kết cục:

?

các sĩ phu không được nhà

?

Cải cách duy tân không được thực hiện do:

+Thái độ bảo thủ cố chấp của triều đình, không chấp nhận những thay đổi, từ chối mọi

sự cải cách.

+Đất nước chiến tranh đã nổ ra, nhân lực, vật lực, tài chính kiệt quệ, xã hội không ổn định.

+Bản thân các đề nghị cải cách còn có những hạn chế.

Trang 20

- Kết cục:

Hãy chỉ ra điểm tích cực, hạn chế

của những đề nghị cải cách?

?

+ Nội dung các cải cách đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của xã hội ta lúc đó.

- Tích cực:

Cải cách duy tân không được thực hiện, thất bại:

Trang 21

ĐỊA CHỦ PK NÔNG DÂN

+ Cải cách còn mang tính lẻ tẻ, rời rạc,

+ Chưa xuất phát từ cơ sở bên trong, chưa đụng chạm đến những vấn đề mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam.

+ Nội dung các cải cách đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của xã hội ta lúc đó.

- Tích cực:

Cải cách duy tân không được thực hiện, thất bại:

Trang 22

Tuy không được chấp nhận nhưng

với cải cách duy tân Minh Trị

ở Nhật Bản trong thời kì này?

vào nửa cuối thế kỉ XIX

*Giống nhau :

+Đều là những cải cách tiến bộ nhằm cứu

vãn tình thế nguy nan của đất nước.

+Đều diễn ra vào cuối thế kỉ XIX trong bối

cảnh đất nước có nguy cơ bị biến thành

thuộc địa của các nước tư bản phương Tây

*Khác nhau

-Về lực lượng tiến hành cải cách

Nhật Bản: Thiên hoàng Mây-ghi

Việt Nam: do các sĩ phu, quan lại đề xướng.

-Kết quả

+Nhật: thành công, đưa Nhật tiến lên CNTB,

là nước duy nhất ở châu Á không trở thành

thuộc địa của tư bản phương Tây.

+Việt Nam không thực hiện được và trở

thành nước thuộc địa nửa phong kiến.

Trang 23

Từ những cải cách cuối thế kỉ XIX

không thực hiện được, hãy liên hệ

với công cuộc đổi mới của đất nước

ta hiện nay đang thành công?

- Được

nhân dân ủng hộ.

Trang 24

Một số thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước

Cầu Mỹ Thuận

Thành phố Hồ Chí Minh

Trang 25

Bài tập củng cố

Bài tập 1: Hãy tìm chi tiết không hợp lý của tình hình đất nước vào

những năm 60 của TK XIX qua những biểu hiện sau đây?

a Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương mục ruỗng.

b Chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời.

c Đời sống nhân dân sung túc, ổn định.

d Mâu thuẫn giai cấp, xã hội gay gắt.

Bài tập 2: Cản trở nào sau đây là cản trở chủ yếu nhất dẫn đến những cải cách không thể thực hiện được? (Hãy chọn phương án đúng nhất)

a Những cải cách mang tính lẻ tẻ, rời rạc.

b Sự ngăn cấm của chính quyền đô hộ thực dân Pháp.

c Sự bảo thủ cự tuyệt của triều đình phong kiến Nhà Nguyễn.

d Xã hội Việt Nam không theo kịp sự phát triển của thời cuộc.

Trang 26

Điền chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô  trước

nội dung nói đúng về tình hình Việt Nam nửa

cuối thế kỉ XIX:

Triều đình Huế thi hành chính sách nội trị, ngoại

giao lỗi thời, lạc hậu.

Nền kinh tế nông, công, thương nghiệp phát triển Tài chính quốc gia thiếu hụt nghiêm trọng.

Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.

Tình hình xã hội ổn định.

Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ liên tục.

Trang 27

Nối tên người, cơ quan đề nghị cải cách ở cột A với nội dung chính trong các đề nghị cải cách của họ ở cột B sao cho đúng:

1 Trần Đình Túc

2 Nguyễn Huy Tế

3 Đinh Văn Điền

4 Viện Thương bạc

5 Nguyễn TrườngTộ

6 Nguyễn Lộ Trạch

a xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc và miền

Trung

b đề nghị chấn chỉnh bộ máy quan lai, phát

triển công - thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, cải tổ giáo dục

c xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định)

d xin đẩy mạnh khai hoang, khai mỏ, phát triển

buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng

đ đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân

trí, bảo vệ đất nước

Trang 28

Điền cụm từ thích hợp vào đoạn văn nói về ý

nghĩa của những tư tưởng cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX:

Dù không thành hiện thực, song những tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã ……….,

ít nhiều cũng đã dám tấn công vào những tư tưởng

……… và phản ánh……… của những người Việt Nam hiểu biết, thức thời.

Tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã góp phần vào việc chuẩn bị cho sự ra đời của………

ở Việt Nam đầu thế kỉ XX.

gây được tiếng vang lớn

phong trào Duy tân

Trang 29

Nội dung các bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ

cách nguyên tắc Ông khuyên triều đình ưu ái người lính, biên soạn binh pháp, đào tạo sĩ quan, mua sắm tàu thuyền vũ khí, xây dựng phòng tuyến cả ở thành thị lẫn nông thôn, đề phòng quân Pháp xâm lược lan ra cả nước

diện chính trị trên toàn thế giới thời đó, khuyên triều đình nên

âm mưu xâm lược của bọn Pháp bên này, khéo léo chọn thời

cơ lấy lại 6 tỉnh Nam Kỳ, xác lập "tư thế làm chủ đón khách" NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

(1828 – 1871)

Về mặt kinh tế: Ông quan tâm đến công, nông, thương

nghiệp Mở mang buôn bán trong nước và giao thương

với nước ngoài, mời các công ty nước ngoài đến giúp ta

khai thác tài lợi, sửa đổi thuế khoá…

Về mặt văn hóa - giáo dục: Ông đề xuất cải cách phong

tục, chủ trương coi trọng dân, sửa đổi chế độ thi cử mở

mang việc học hành, thay đổi nội dung giáo dục

Trang 30

1, Nêu suy nghĩ của bản thân khi cơ hội cải cách, duy tân của dân tộc bị bỏ qua? Liên hệ với công cuộc đổi mới của n ớc ta hiện nay?

2, S u tầm các t liệu về phong trào cải cách, duy tân cuối thế kỷ XIX?

3, Xem laùi kieỏn thửực tửứ baứi 24 - 28 ủeồ tieỏt sau laứm baứi taọp lũch sửỷ.

Hướng dẫn về nhà

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	3,7 MB