Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận của hàng triệu con người ở Nga. Lần đầu tiên trong lịch sử, cách mạng đã đưa những người lao động lên nắm ch[r]
Trang 1LỊCH SỬ 8 1) Diễn biến và ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Pháp 1789?
*Diễn biến: được chia làm ba giai đoạn:
- Ngày 14.7.1789, quần chúng được vũ trang tấn công pháo đài Ba-xti (ngục Ba-xti) Mở đầu thắng lợi cách mạng
1 Chế độ quân chủ lập hiến ( 14/7/1789 – 10/8/1792)
- Ngày 14.7.1789, Đại Tư Sản lên cầm quyền
- Tháng 8/1789, Quốc hội thông qua bản tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
- Tháng 9/1791, thông qua hiến pháp và xác lập chế độ quân chủ lập hiến
- Năm 1792, ngoại xâm nội phản
- Ngày 10/8/1792, nhân dân Pháp đứng lên lật đổ phái lập hiến, xóa bỏ chế độ phong kiến
2 Bước đầu của nền cộng hòa (21/9/1792 – 2/6/1793)
- Tư sản công thương nghiệp lên cầm quyền (Gi-rông-đanh)
- Ngày 21-9-1792, thành lập nền Cộng Hòa
- Tổ quốc lâm nguy, phái Gi-rông-đanh không lo chống ngoại xâm, nội phản, chăm lo đời sống nhân dân mà chỉ lo củng cố quyền lực
- Ngày 2-6-1793, khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh (2/6/1793 – 27/7/1794)
- Ngày 2/6/1793, phái Gia-cô-banh lên cầm quyền thiết lập nền chuyên chính dân chủ do Rô-be-spie đứng đầu, tập hợp nhân dân chiến thắng ngoại xâm nội phản
- Ngày 27/7/1794, tư sản phản cách mạng lật đổ phái Gia-cô-banh Cách mạng Pháp kết thúc
*Ý nghĩa:
- Là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất
- Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế trong nước và có ảnh hưởng đến sự phát triển của lịch
sử thế giới
Câu hỏi phụ:
1 Tính chất, hạn chế của cách mạng tư sản Pháp
+ Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII được coi là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất + Tuy nhiên nó vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ quyền lợi cho nhân dân, vẫn không hoàn toàn xóa bỏ được chế độ phong kiến, chỉ có giai cấp tư sản là được hưởng lợi
2 Tại sao gọi đây là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất?
-Gọi đây là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất vì đây là cuộc cách mạng do tư sản lãnh đạo, đứng lên chống lại phong kiến, mở đường cho lối Tư bản chủ nghĩa phát triền và đã giải quyết được cách vấn đề ruộng đất cho nhân dân
2) Trình bày những thành tựu của cách mạng công nghiệp ở Anh? Hệ quả của cách mạng công nghiệp?
*Thành tựu:
- Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII, Anh là nước đầu tiên trên thế giới tiến hành cách mạng công nghiệp
- Năm 1764, Giêm Ha-gru-vơ phát minh ra máy kéo sợi Gien-ni
- Năm 1769, Ác-crai-tơ phát minh ra máy kéo sợi bằng sức nước
Trang 2- Năm 1784, Giên Oát phát minh ra máy hơi nước
- Năm 1785, Ét-mon Các-rai phát minh ra máy dệt về sau chạy bằng sức nước
- Giao thông vận tải phát triển, tàu thủy chạy bằng hơi nước, đường sắt, xe lửa,…
- Công nghiệp nặng phát triển: sản xuất gang thép, khai mỏ
Kết quả: Từ sản xuất nhỏ, thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc, trở thành 1 nước công
nghiệp đứng đầu thế giới
*Hệ quả:
a) Tích cực: Làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản, năng suất lao động tăng, hình thành các trung tâm kinh tế, thành phố lớn
b) Tiêu cực: Hình thành hai gia cấp: vô sản >< tư sản
3)Trình bày diễn biến hai cuộc cách mạng ở Nga năm 1917? Vì sao ở Nga năm 1917 lại có hai
cuộc cách mạng bùng nổ? Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tháng Mười Nga?
*Cách mạng tháng Hai năm 1917:
- Tháng 2/1917, cách mạng bùng nổ
- Ngày 23/2 (8/3), 9 vạn nữ công nhân ở Pê-tô-rô-grat biểu tình
- Ngày 27/2 (12/3), dưới sự lãnh đạo của đảng Bôn-sê-vích, công nhân chuyển từ bãi công chính trị sang khởi nghĩa vũ trang
Kết quả:
- Chế độ quân chủ chuyên chế nga hoàng Ni-cô –lai II bị lật đổ
- Thiết lập 2 chính quyền song song tồn tại:
+Chính phủ lâm thời tư sản do tư sản đứng đầu
+Chính quyền Xô - Viết của công - nông – binh
*Cách mạng tháng 10:
- Đêm 24-10 (6-11), Lê-nin đến điện Xmô-nư trực tiếp chỉ huy và chiếm được Pê-tô-nô-grat,
uy hiếp cung điện mùa đông
- Đêm 25/10 (7/11), cung điện mùa đông bị chiến
Kết quả:
- Chính phủ lâm thời tư sản bị lật đổ hoàn toàn
- Thiết lập nhà nước vô sản, giành chính quyền về tay nhân dân
*Hai cuộc cách mạng bùng nổ vì: sau cách mạng tháng Hai năm 1917, nước Nga tồn tại hai
chình quyền song song – Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và các Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính Mà hai chính quyền này đại diện cho lợi ích của hai giai cấp đối lập nhau nên không thể cùng tồn tại, vì thế Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách mạng để lật đổ Chính phủ lâm thời, chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song
*Ý nghĩa cuộc cách mạng tháng Mười Nga:
Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận của hàng triệu con người ở Nga Lần đầu tiên trong lịch sử, cách mạng đã đưa những người lao động lên nắm chính quyền, xây dựng chế độ mới – chế độ xã hội chủ nghĩa, trên một đất nước rộng lớn, chiếm tới 1/6 diện tích đất nổi thế giới
Trang 3Cách mạng tháng Mười đã dẫn đến những thay đổi lớn lao trên thế giới và để lại nhiều bài học quý báu cho cuộc đấu tranh giải phóng của gia cấp vô sản, nhan dân lao động và các dân tộc bị áp bực, tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản
và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước
*Câu hỏi phụ:
1 Lê-nin đóng vai trò thế nào trong chiến thắng của cách mạng tháng Mười Nga?
Lê-nin đóng vai trò quan trọng, lãnh đạo trực tiếp, quyết định thắng lợi của cách mạng tháng Mười Ông vạch kế hoặc trực tiếp chỉ đạp cuộc khởi nghĩa ở Pê-tơ-tô-grat, tuyên bố thành lập chính phủ Xô Viết
Câu 4: Nêu ý nghĩa lịch sử và bài học của công xã Pa-ri?
*Ý nghĩa:
- Công xã là hình ảnh của một chế độ mới, xã hội mới,
- Là sự cổ vũ của nhân dân lao động toàn thế giới trong sự nghiệp đấu tranh của một tương lai tốt đẹp hơn
*Bài học:
- Cách mạng vô sản muốn thắng lợi phải có Đảng cách mạng chân chính lãnh đạo
- Thực hiện liên minh công nông
- Phải kiên quyết trấn áp kẻ thủ, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân
*Câu hỏi phụ:
1 Tại sao nói Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới?
Công xã Pa-ri là nhà nước do dân và vì dân, khác về bản chất so với các kiểu nhà nước trước
đó là chỉ phục vị cho giai cấp thống trọ mà không thực hiện vấn đề đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân
5)Trình bày tình hình kinh tế và chính trị của các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX?
1 Anh:
*Kinh tế:
- Kinh tế phát triển chậm, mất đần vị trí độc quyền về công nghiệp, đứng hàng thứ 3 thế giới (sau Mĩ, Đức)
- Sự phát triển chủ nghĩa đế quốc được biểu hiện bằng vai trò nổi bật của các công ty độc quyền
*Chính trị
- Nước Anh tồn tại chế độ quân chủ lập hiến với hai đảng: Đảng Tự do và Đảng bảo thủ thay nhau lên cầm quyền
- Chính sách đối ngoại, xâm lược, thống trị và bóc lột thuộc địa
Nước Anh được mệnh danh là “chủ nghĩa đế quốc thực dân”
2.Pháp
*Kinh tế:
- Công nghiệp phát triển chậm, tụt xuống hàng thứ tư thế giới (Sau Mĩ, Đức, Anh)
- Phát triển một số ngành công nghiệp mới như điện khí, hóa chất, chế tạo ô tô,…
Trang 4- Chủ nghĩa đế quốc Pháp đầu tư tư bản ra nước ngoài bằng hình thức cho vay nặng lãi cùng với sự thống trị, xâm lược, bóc lột thuộc địa
Pháp được mệnh danh là “chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi”
*Chính trị: Nước Pháp tồn tại nền cộng hòa III với chính sách đối ngoại đối nội, phục vụ cho
giai cấp tư sản
3.Đức:
*Kinh tế:
- Nên công nghiệp phát triển nhanh chóng
- Năm 1913, dẫn đầu châu Auu, đứng thứ 2 thế giới (sau Mỹ)
- Cuối thế kỉ XIX – đầu thế Kỉ XX, kinh tế công nghiệp Đức phát triển nhảy vọt, hình thành các công ty độc quyền: than đá, luyện kim, điện, hóa chất, … chi phối đời sống kinh tế Đức
*Chính trị:
- Đức theo thể chế liên bang, mặc dù có hiến pháp và quốc hội, nhưng Đức vẫn là nhà nước chuyên chế, thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phản động, đề cao chủng tộc Đức, đàn áp phong trào công nhân dã man, truyền bá bạo lực, chạy đua vũ trang, tranh giảnh thuộc địa
Đức được mệnh danh là “chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến”
4.Mĩ
*Kinh tế
- Từ những năm 1870 trở đi, công nghiệp Mĩ phát triển mạnh, vươn lên vị trí số một thế giới (trở thành cường quốc kinh tế thế giới), sản phẩm công nghiệp gấp đôi Anh và bằng 1/2 sản lượng các nước gộp lại
- Công nghiệp phát triển mạnh
Sự tập trung tư bản cao độ, hình thành các công ty độc quyền, đúngq đầu là các ông
“vua”: vua dầu mỏ Rốc-phe-lơ, vua théo Moóc-gan, vua ô tô Pho,… chi phối đời sống kinh tế Mỹ
- Nông nghiệp: đáp ứng đầu đỷ nhu cầu lương thực trong nước, vừa xuất khẩu cho thị trường Châu Âu
*Chính trị:
- Mĩ theo chế độ cộng hòa, đề cao vai trò tổng thống do 2 đảng: Đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ thay nhau cầm quyền, thi hành chính sách đối ngoại, đối nội, phục vụ giai cấp tư sản, tăng cường xâm lược thuộc địa
- Vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, sự phát triển không đều giữa các nước tư bản về kinh tế
và chính trị đã làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc Mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa dẫn tới các cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên: chiến tranh Mĩ – Tây Ban Nha(1898); chiến tranh Anh – Bô-ơ (1899 – 1902) chiến tranh Nga - Nhật (1904 – 1905)
- Để chuẩn bị cho cuộc chiến tranh nhằm tranh giành thị trường, thuộc địa các nước đế quốc
đã thành lập hai khối quân sự đối lập: khối liên minh gồm Đức- Áo – Hung (1882) và khối Hiệp Ước của Anh, Pháp và Nga (1907) Cả hai khối đều tích cực chạy đua vũ trang, nhằm tranh nhau làm bá chủ thế giới