A/ môc tiªu bµi häc: - Hiểu được tình bạn đậm đà thắm thiết của tác giả NK qua một bài thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú.. - Biết phân tích một bài thơ Nôm Đường luật.[r]
Trang 1Tiết: 30 Văn bản
bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-A/ mục tiêu bài học:
- Hiểu được tỡnh bạn đậm đà thắm thiết của tỏc giả NK qua một bài thơ Nụm Đường luật thất ngụn bỏt cỳ
- Biết phõn tớch một bài thơ Nụm Đường luật
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tỏc giả Nguyễn Khuyến
- Sự sang tạo trong việc vận dụng thể thơ Đường luật, cỏch núi hàm ẩn sõu sắc, thõm tỳy của Nguyễn Khuyến trong bài thơ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được thể loại của văn bản
- Đọc – hiểu văn bản thơ Nụm Đường luật thất ngụn bỏt cỳ
- Phõn tớch một bài thơ Nụm Đường luật
3 Thái độ:
Trân trọng tình bạn cao đẹp
B/ chuẩn bị:
- GV: GA, bảng phụ, chân dung NK
- HS: Soạn bài
C/ phương pháp:
- HĐ cá nhân, HĐ nhúm và cả lớp
- PP: Đọc sáng tạo, nghiên cứu, tái tạo, gợi tìm
D/ tiến trình bài dạy:
1 ổn định:
- Kiểm tra sĩ số:
2 KTBC:
a) Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ "Qua đèo Ngang" ND và NT củabài thơ
b) Đáp án: SGK , tr 102 + vở ghi
3 Bài mới:
a) Giới thiệu bài:
Tình bạn là 1 trong số những đề tài có truyền thống lâu đời của lịch sử VHVN Bài thơ
"Bạn đến chơi nhà" là 1 trong những BT thuộc thể loại hay nhất trong đề tài tình bạn và cũng là thuộc loại hay nhất trong thơ Nguyễn Khuyến nói riêng, thơ Nôm )NF luật nói chung
b) Các hđ dạy – học:
(?) Trình bày sự hiểu biết
của em về tác giả?
GV: Cho HS xem chân dung
Nguyễn Khuyến
GV bổ sung: Ông xuất thân
trong 1 gia đình có truyền
thống khoa cử, ông tổ và
ông nội đ ã từng đỗ đến tiến
sĩ NK kế tục truyền thống
gia đình hiếu học, thông
minh học giỏi, cuộc đời lận
đận trải qua vài lần thi
không đỗ Sau Nguyễn
Thắng đổi thành NK Vào
năm 1871 ông đỗ cả 3 kì thi
I- Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Nguyễn Khuyến (1835-1909), là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam
Lop7.net
Trang 2nên được vua ban cờ biên
"Tam nguyên Yên Đổ"
HD cỏch đọc
GV: Đọc mẫu, gọi HS đọc và
NX
- Gọi HS giải thích các chú
thích trong SGK
(?)Em cho biết đề tài của bài
thơ là gỡ ?
Bài thơ thuộc thể thơ gỡ?
Căn cứ vào đâu mà em biết
N2 điều đó ?
NX về bố cục của bài thơ?
GV: Gọi HS đọc câu thơ đầu
(?) Cụm từ nào nói về thời
gian gặp gỡ giữa nhà thơ với
bạn ? Đó là thời gian nào ?
(?) Tác giả đã VN hô với
bạn ntn? Em có NX gì về
cách VN hô đó? Điều đó
cho ta biết thái độ của nhà
thơ lúc này ntn ?
GV bình: Danh từ "bác" đ ã
được chuyển thành đại từ
dùng để xưng hô Lời thơ
thật tự nhiên, như lời nói
thường mà vẫn toát ra tình
cảm mừng vui chân thành
của 1 người bạn.
GV: Gọi HS đọc những câu
thơ tiếp theo
(?) Lẽ ra NK phải tiếp đãi
ntn khi bạn đến nhà ?
(?) N nhà thơ đã gặp
phải hoàn cảnh ntn ?
Trong nhà của NK có nhiều
thứ N lại chẳng có gì để
đãi bạn
(?) Theo em, tình huống đó
là có thật hay do tác giả cố
tạo ra ?
(?) Việc tạo ra tình huống
đặc biệt đó nhằm mục đích
gì ?
GV bình: Cái "không" được
đẩy đến tạn cùng là "trầu
- Chậm rãi, ung dung, nhịp 4/3
- Căn cứ vào số câu, số chữ
trong câu, cách hiệp vần(C1,2,4,6,8), phép
đối(C3-4,5-6)
- 1 cõu đầu,6 cõu giữa , 1 cõu cuối
- Đã bấy lâu nay -> Cuộc gặp gỡ sau thời gian dài xa cách
- Thời gian không N2 XĐ
cụ thể; bấy lâu là bao nhiêu tháng năm
- Bác - > Cách VN hô thân tình
-Thỏi độ niềm nở, thân mật
- Chu đáo, hậu hĩnh đẻ tỏ tấm lòng của mình đối với bạn
- Trẻ: vắng -> không có NF sai bảo
- Chợ: xa ->không thể mua sắm
- Có: cá, gà N không thể đánh bắt N2
- Có: cải, cà, bầu, 3N-"
N N đến thời vụ
- Tr ầu khụng cú.
->Tỡnh huống hẳng cú thứ gỡ
để đói bạn
- Vỡ chưa đỳng thời điểm
HĐ nhúm
- Cố tạo ra tình huống đặc biệt
- Bẩy cao lên cái tình bạn
2 Tác phẩm:
- Đề tài: Tỡnh bạn
- Thể thơ: Thất ngụn bỏt cỳ Đường luật
-Bố cục độc đỏo
II- Đọc - hiểu văn bản:
1 L ời chào bạn đến chơi nhà:
- Lời chào tự nhiờn
- Thỏi độ niềm nở, thân mật
Lop7.net
Trang 3không có" nghĩa là không có
cả cái tối thiểu cho nghi lễ
tiếp khách Dân gian có câu
"Khách đến nhà không gà
cũng vịt", " Miếng trầu là đầu
câu chuyện", "Vẻn chi 1
miếng trầu cay"
(?) Phải chăng cái nghèo
của cụ Tam nguyên Yên Đổ
đã nghèo đến mức độ N
vậy ?
(?) Để nói về hoàn cảnh khó
khăn của mình nhà thơ đã
sử dụng BPNT gì ?
(?) Em có NX gì về cỏch lập
ý của TG qua cõu thơ kết?
(?) Em có NX gì về lời thơ
của tác giả qua câu thơ đó ?
(?) Cụm từ "ta với ta" ở đây
KĐ điều gì ? Có gì khác so
với cụm từ "ta với ta" ở BT
"Qua đèo Ngang" ?
(?) Qua BT này giúp em rút
ra bài học gì trong việc xõy
dựng 1 tình bạn đẹp ?
GV: Gọi HS đọc ghi nhớ
GV: N- dần HS làm BT
phần LT
1 câu (a)
cao đẹp
- Khụng nghốo đến như vậy
mà chỉ là cỏch núi ngoa dụ, núi quỏ lờn nhằm mục đớch hài hước
- Sỏng tạo ra tỡnh huống khú
xử và cuối cựng oà ra niềm
vui đồng cảm
-> Lời thơ hóm hỉnh pha chút
tự trào
- L ập ý bất ngờ
- QĐN: là 1 nỗi tủi thân, sự cô đơn
- BĐCN: sự gắn bó
- Tình bạn đậm đà, thắm thiết
-> Vụ cựng quý giá
- Không vì điều kiện vật chất
mà chủ yếu là ở tấm lòng chân tình
- BĐCN: ngôn ngữ đời
NF % mộc mạc
- SPCL: ngôn ngữ bác học
- Cả 2 BT đều đạt đến độ kết tinh, hấp dẫn
2 Giói bày hoàn cảnh sống nghốo với bạn:
- Tỏc giả cố tạo ra tỡnh huống đặc biệt
- Núi quỏ lờn nhằm mục đớch hài hước và bẩy cao lờn tỡnh bạn tốt đẹp
3 L ời kết về tỡnh bạn:
- Ta với ta -> Khẳng định sự gắn bó
- Tỡnh bạn đậm đà, thắm thiết, quý hơn của cải vật chất
III- Tổng kết:
*Ngh ệ thuật:
- Sỏng tạo ra tỡnh huống khú xử và cuối cựng oà ra
niềm vui đồng cảm.
- L ập ý bất ngờ
- Sử dụng ngụn ngữ, thể loại điờu luyện.
(Ghi nhớ SGK - 105) IV- Luyện tập
4 Củng cố:
- Nhắc lại nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
- Vỡ sao NK được gọi là nhà thơ làng cảnh Việt Nam
5 Hướng dẫn HS học và chuẩn bị bài:
- Học ghi nhớ, học TL BT, làm hết BT- Đọc phần đọc thêm
- PT ND và NT của VB
- CBB : Viết bài tập làm văn số 2
Lop7.net
... biệt- Bẩy cao lên tình bạn
2 Tác phẩm:
- Đề tài: Tỡnh bạn
- Thể thơ: Thất ngụn bỏt cỳ Đường luật
-Bố cục độc đỏo
II- Đọc - hiểu văn bản: ...
- Chu đáo, hậu hĩnh đẻ tỏ lịng bạn
- Trẻ: vắng -& gt; khơng có NF sai bảo
- Chợ: xa -& gt;không thể mua sắm
- Có: cá, gà N khơng thể đánh bắt N2
- Có: cải,...
không đỗ Sau Nguyễn
Thắng đổi thành NK Vào
năm 1 871 ơng đỗ kì thi
I- Tìm hiểu chung:
Tác giả: Nguyễn Khuyến (183 5-1 909), nhà thơ làng