Đúng như cái tên của nó “ Tuổi thơ dữ dội ” khiến người đọc cũng cảm thấy dữ dội, dữ dội với những chi tiết, dữ dội với cuộc chiến cam go nhưng trên hết là tình bạn, tình đồng chí, tình [r]
Trang 1Đến với hội thi Giới thiệu sách hè năm 2016 với chủ đề: Em là mầm non của Đảng
Chúng em xin trân trọng giới thiệu cuốn sách TUỔI THƠ DỮ DỘI của tác giả Phùng Quán
Khổ sách 14,5 x 20,5cm Kí hiệu phân loại … Do Nhà xuất bản Văn hóa thông tin và nhà xuất bản Văn học phối kết hợp ấn hành xuất bản năm 2012 với giá bìa là 110.00VND
A Giới thiệu hình thức cuốn sách
“ Có một viên ngọc quý mà thời gian dành riêng để ban tặng cho con người, đó chính là tuổi thơ.Viên ngọc màu nhiệm, trong sáng nhưng sao quá mong manh, không thể tìm thấy được lần thứ hai trong đời Và có một thế
hệ người Việt chưa bao giờ được cầm viên ngọc đó trên tay…” Phải chăng nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường muốn gợi nhớ cho mỗi chúng ta về quá khứ đau thương mà anh dũng quật cường của thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Pháp? Và cả thế hệ tuổi thơ đó, trong hoàn cảnh quyết liệt của cuộc chiến tranh vệ quốc, đã phải dấn thân mình vào cuộc đụng độ của vũ khí Nhà văn Phùng Quán cũng không phải là một ngoại lệ Ông tham gia Vệ Quốc Đoàn năm 1945 và là thành viên Đội Trinh sát trung đoàn Trần Cao Vân Sống trog thời kì chinh chiến đầy cam go và thử thách, sống bên cạnh những người đồng chí nhỏ tuổi mà can trường, bằng lòng ngưỡng mộ và cảm phục Phùng Quán đã âm thầm thai nghén tác phẩm lớn nhất của cuộc đời – “Tuổi thơ dữ dội” Và đó chính là cuốn sách
mà tôi muốn giới thiệu với các bạn
Cuốn tiểu thuyết được tác giả khởi thảo bên bờ Hồ Tây năm 1968 và hoàn thành trong lều cỏ giữa Hồ Tịnh Tâm năm 1986 Qua gần 800 trang sách, nhà văn Phùng Quán có lẽ đã khiến cho biết bao nhiêu thế hệ bạn đọc phải giật mình suy ngẫm
Bìa sách lấy màu hồng làm chủ đạo Trên nền hồng ấy tên tác giả Phùng Quán và tên nhà xuất bản màu trắng nổi bật Tên tác phẩm bằng kiểu chữ in thường màu vàng rất nổi ở bên phải trang bìa Bên trái trang bìa là hình ảnh
1 cậu bé trong bộ quần áo của người lao động nghèo nhưng khuân mặt đáng yêu và đôi mắt sáng đó là hình ảnh của những bạn nhỏ, nhân vật chính của tiểu thuyết
Bìa sau là 25 đầu sách nhằm giới thiệu với độc giả những tác phẩm hay của văn học thế giới Phía dưới hình ảnh ấy là tem sách, mã vạch và giá của
Trang 2cuốn sách, những thông tin cần thiết giúp độc giả dễ dàng trong việc chọn sách
B NỘI DUNG
Cuốn tiểu thuyết là 1 bức tranh toàn cảnh về cuộc kháng chiến anh dũng trường kì chống Pháp của quân và dân ta, được xuất bản năm 1988, cuốn sách đã nhanh chóng đạt được những thành công vang dội Đẫ được nhận giải thưởng Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam và hai năm sau
đó, được chuyển thể thành bộ phim cùng tên
Tiểu thuyết gồm 3 chương
Chương 1 Đi tìm thuốc cho mẹ ( từ trang 3 đến trang 211)
Chương 2 Ba lần vượt ngục ( từ trang 214 đến trang 534)
Chương 3 Núi mẹ con em Mừng ( từ trang 535 đến hết)
I Không gian truyện
Cuốn sách để lại trong tâm trí độc giả nhiều cảm xúc rất đặc biệt Trên hết là một cố đô Huế cổ kính, mộng mơ với Phú Vân Lâu, dòng Hương Giang, cây cổ thụ trong những con phố và trong vườn, những địa danh An Cựu, Đông Ba, Vỹ Dạ, Tràng Tiền Có khi lại là một không gian thiên nhiên hoang dã ở cùng núi Hòa Mỹ: “ Qua khỏi một dốc núi khá cao
( một đoạn đường đầy sên và vắt hút máu người … những dấu chân cọp mới nguyên in trên mặt đất ướt”
Có khi cốt truyện lại diễn ra trong một khuân viên đẹp như cổ tích, “ một con bé Tây khoảng năm sáu tuổi Trời ơi, nó mới xinh làm sao! Tóc nó màu vàng nhạt óng ánh như tơ, cuộn thành từng búp nhỏ xoăn xoăn quanh
cổ Đôi mắt to xanh biếc, hai hàng lông mi dài cong vút che rợp tia nhìn, hai
má nó đỏ au, cái mũi cao hơi hếch, cái miệng nhỏ chum chum như một nụ hồng… hai đứa trẻ chơi trong vườn của một biệt thự, chúng đuổi bướm và
tự do nô đùa”
Có khi lại là một thực tại gân guốc đến gai người : “ Một đàn nhặng xanh bay lên như một đám mây,… Mùi hôi thối xông lên nhức óc Tên cai ngục khắc khổ đóng ập cửa lại, dập chốt sắt”
Dù ở không gian nào thì các nhân vật của Phùng Quán cũng khiến người ta hồi hộp đến thót tim vì sự kiện và hành động của nhân vật
II “Tuổi thơ dữ dội” kể về cuộc đời chiến đấu hoàn toàn có thật của
những chiến sĩ thuộc tổ trinh sát Trung Đoàn Trần Cao Vân, những chú bé
Trang 3chỉ mới trạc 13, 14 tuổi đời Với tuổi đời còn quá trẻ nhưng các em đã phải gồng gánh trên đôi vai của mình biết bao những lo toan, trăn trở, những hiểm nguy, nhọc nhằn và cả vận mệnh của dân tộc Thế nhưng mang trong mình một lí tưởng sống cao đẹp, một tình yêu da diết với Cách mạng, các
em đã đi theo lời dặn thiêng liêng của Hồ Chủ Tịch: “Hãy quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh!” Trước khi tham gia kháng chiến, các em chỉ đơn thuần
là những cậu bé bán bánh mì, bán kẹo vừng, kẹo lạc… Nhưng sau khi gia nhập Vệ Quốc Đoàn, các em đã trở thành những tấm gương anh dũng quật cường của biết bao thế hệ thiếu niên Việt Nam Có lẽ nổi bật hơn cả là mảnh đời của ba chiến sĩ nhỏ tuổi: Mừng, Quỳnh và Lượm
- Đó là Quỳnh sơn ca - cậu bé giỏi đàn Piano, con trai duy nhất của Phó tổng trấn Trung kỳ Đi theo Vệ quốc đoàn, Em không uống một viên thuốc, không ăn một miếng bánh mà ba mạ gửi cho em, em không về đi du học Thụy Sỹ vì ba em là một tên Việt gian đầu sỏ Phải nằm quân y viện, nhưng
em vẫn mang niềm vui cho mọi người từ tiếng đàn của mình.Khi em cất tiếng hát vút cao với ca khúc sông Ô Lâu kháng chiến do em sáng tác cũng
là lúc em trút hơi thở cuối cùng, trái tim em vỡ òa khi vở nhạc kịch còn dang dở…vô cùng xúc động? Mời thầy cô và các bạn hãy đọc cuốn tiểu thuyết để có câu trả lời
- Đó là Lượm (sứt) mới hơn 10 tuổi, cha cậu hoạt động cách mạng từ rất sớm Giặc bắt cha Lượm bỏ tù, ông vượt ngục tới 5 lần, rồi hy sinh tại Côn Đảo Sẵn trong mình dòng máu Cách mạng, Lượm đã trở thành thiếu niên trinh sát từ khi còn nhỏ để nối tiếp sự nghiệp còn dang dở của cha anh Trong Vệ Quốc Đoàn, Lượm được coi là thành viên đáng tin cậy nhất nên cậu được giao nhiều nhiệm vụ, nhiều thông tin mật Lượm thông minh, gan
dạ nhưng lại rất nhạy cảm và sâu sắc Bị bắt và áp giải đến nhà lao Thừa Phủ, mới mười lăm tuổi đời nhưng Lượm đã phải gồng mình đấu tranh với biết bao thử thách.Cậu phải đấu tranh với cuộc sống nhà tù dơ bẩn, nhớp nháp, bệnh tật và thiếu thốn đủ đường Cậu đã khiến cho chuyên gia tâm lý chiến của bọn Pháp phải chịu thua Cậu đã tự tìm cách vượt ngục, 3 lần vượt ngục là 3 lần quyết định bất ngờ, táo bạo trước một đống Việt gian và quân Pháp với hàng rào cắm thủy tinh, dây thép gai, súng ống và cái chết Đúng như những lời thơ thấm thía của Tố Hữu:
“Đời cách mạng từ đây tôi đã hiểu/ Dấn thân vô là phải chịu tù đày
Là gươm kề tận cổ súng kề tai/ Là thân sống chỉ coi bằng một nữa ”
Trang 4Nhân vật này gợi cho trẻ thơ nhớ tới em Lượm trong bài thơ cùng tên của
Tố Hữu, hình mẫu lí tưởng cho sự can trường, quả cảm của những anh hùng nhỏ tuổi
Mỗi nhân vật tuổi thơ là một số phận một cuộc đời , Nhưng để lại day dứt nhất trong lòng người đọc đó chính là cậu bé Mừng Em trong sáng và ngây thơ một cách lạ kỳ Em thương mẹ, đã từng đi khắp nơi, trèo lên tất cả những nhọn cây bút để tìm thuốc chữa bệnh cho mẹ, em tham gia Vệ quốc đoàn cũng đơn giản vì muốn sau giải phóng, mẹ em và những người như
mẹ em được chữa khỏi bệnh Tình yêu Mừng dành cho mẹ hòa quyện trong tình yêu tổ quốc thiêng liêng Đó là động lực, là sức mạnh cho mỗi việc Mừng làm Muốn hiểu rõ hơn về Mừng, về sự hi sinh anh dũng của cậu, xin quý thầy cô và các bạn hãy đọc Tuổi thơ dữ dội để yêu Mừng, khâm phục Mừng Để ta biết yêu thương, biết tin yêu bạn bè, yêu cuộc đời và sẵn sàng hy sinh khi Tổ quốc cần Em sống mãi ở cái tuổi mười ba ngây thơ và trong sáng, như những người con trung kiên khác của dân tộc Và cũng để hiểu vì sao đỉnh đồi 96 ngày ấy được đặt tên là “ núi mẹ con em Mừng”
Tuy mỗi nhân vật một lý lịch, một tính cách nhưng thông qua
họ, Phùng Quán giúp độc giả thấy vai trò vô cùng quan trọng của Bác Hồ, của Đảng trong việc tập hợp quần chúng nhân dân, giúp nhân dân nhận ra
kẻ thù của mình, và mục đích chính đáng của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc
III Ngôn ngữ trong tác phẩm mang đặc phương ngữ của xứ Huế như
- Răng mi biết?
- Cha cha, cái chi mà đẹp dữ ri anh?
- Làm răng rứa mạ?
- Nện tụi tây ở vị trí mô mà súng, lựu đạn nổ như rang bắp cả đêm rứa? + Ngôn ngữ của người kể chuyện linh hoạt uyển chuyển Có khi là giới thiệu một nhân vật, có khi là tạo nên một bối cảnh cho nhân vật xuất hiện bất ngờ Cũng có khi người tham gia bình luận về hành vi của nhân vật + Ngôn ngữ nhân vật nhỏ tuổi đa dạng, dí dỏm, hồn nhiên, cứng cỏi rất người lớn
+ Chất lãng mạn đan quện với chất hiện thực gân guốc, sắc lạnh của cuộc chiến đấu chống Pháp gay go, ác liệt tạo nên một lối kể hấp dẫn, thuyết phục làm cho tình tiết của truyện thêm hấp dẫn đã tái hiện lại cuộc chiến tranh vệ quốc bi tráng mà hào hùng của nhân dân Huế trong những ngày đầu của 9 năm trường kỳ kháng chiến chống Pháp
* Kết:
Trang 5Bằng những lời văn hết sức chân thực và chính xác, Phùng Quán đã đưa chúng ta về một thời máu lửa mà các em đã sống, đã chiến đấu và hi sinh để rồi rơi lệ vì những hành động, sự hi sinh hết sức dũng cảm của những cậu
bé thiếu niên ấy
Đúng như cái tên của nó “ Tuổi thơ dữ dội ” khiến người đọc cũng cảm thấy dữ dội, dữ dội với những chi tiết, dữ dội với cuộc chiến cam go nhưng trên hết là tình bạn, tình đồng chí, tình người- thứ ánh sáng soi rọi và xuyên suốt tác phẩm Đúng như nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo nhận xét: “Tuổi thơ dữ dội không phải là một câu chuyện cổ tích mà là một câu chuyện có thực ở chốn trần gian này”
Hãy đọc “ Tuổi thơ dữ dội ” để đọc lại một phần lịch sử của tuổi thơ Việt, thấm đẫm xúc động, cảm phục và tự hào Để mỗi chúng ta hôm nay thấm thía hơn về những gian khổ hi sinh nhưng cũng rất đỗi tự hào của cả một thế hệ thanh thiếu niên đi trước Để giúp chúng ta hiểu và trân trọng hai tiếng hòa bình của cha anh mình đã gây dựng và gìn giữ Từ đó, mỗi chúng
ta có thể tự suy ngẫm, tự xác định cho mình một con đường cũng như một lí tưởng sống sao cho đúng đắn và có ích đối với quê hương đất nước
Hãy đọc “ Tuổi thơ dữ dội ” để biết trân trọng những người trồng cây cho ta được hái quả, những người đã hy sinh xương máu của mình để hôm nay trong buổi giới thiệu sách hè 2016 HS trường THCS Bình Minh được nhìn thầy cô, các bạn với đôi mắt tin yêu và tự hào, kiêu hãnh về thiếu niên nhi đồng đất Việt trong thời kỳ đánh Pháp nói riêng, trong suốt chiều dài lịch
sử nói chung
Xin kính mời quý thầy cô cà các bạn đến với thư viện trường THCS Bình Minh để tìm đọc nhiều sách hay và bổ ích như thế: Vượt Côn Đảo ( Cũng của tác giả Phùng Quán), Xung kích( Nguyễn Đình Thi), Một lần tới thủ đô( Nguyễn Huy Tưởng)… Xin chân thành cảm ơn sự lắng nghe của quý thầy cô và các bạn! Chúc hội thi thành công rực rỡ