• Bernd-Dieter Meier:Tội phạm học là một ngành khoa học thực nghiệm eine empirische Wissenschaftan empirical science nghiên cứu tội phạm như một hiện tượng xã hội, các nguyên nhân của cá
Trang 1KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU CỦA TỘI PHẠM HỌC
CHƯƠNG I
TỘI PHẠM HỌC
Trang 2CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH
I KHÁI NIỆM VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN
CỨU CỦA TỘI PHẠM HỌC
II PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA TỘI PHẠM HỌC
III CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA TỘI
PHẠM HỌC
IV MỐI QUAN HỆ CỦA TỘI PHẠM HỌC
VỚI CÁC MÔN KHOA HỌC KHÁC
Trang 3Tài liệu tham khảo
• Giáo trình tội phạm học, Trường đại học luật Hà Nội,
NXBCAND,năm 2006.
• Giáo trình tội phạm học, Trường ĐHQGHN,NXBĐHQGHN,
1999
• Tội phạm học, luật hình sự và tố tụng hình sự Việt Nam,
Viện nghiên cứu nhà nước và pháp luật, NXBCTRQGHN, 1995
• Tội phạm ở Việt Nam, thực trạng, nguyên nhân và giải
pháp, NXBCAND, 1994.
• Tội phạm học Việt Nam Một số vấn đề lí luận và thực tiễn,
Viện nghiên cứu nhà nước và pháp luật, NXBCAND, 2000.
• Tội phạm và tội phạm học ở Nhật Bản hiện đại, CanUeDa,
NXBCAND, 1994.
• Tội phạm và cấu thành tội phạm.Nguyễn Ngọc Hoà
NXBCAND,2008.
Trang 4I KHÁI NIỆM VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN
CỨU CỦA TỘI PHẠM HỌC
1 KHÁI NIỆM TỘI PHẠM HỌC
2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA TPH
Trang 51 KHÁI NIỆM TỘI PHẠM HỌC
„Tội phạm học“ xuất pháp từ hai thuật ngữ:
Thuật ngữ tiếng latin „Crimen“
Crimen = Tội phạm Thuật ngữ tiếng Hy lạp „Logos“
Logos = học thuyết
Trang 6Crimen logos = Học thuyết về tội
Tội phạm học
Tiếng Anh: Criminology
Tiếng Pháp: Criminologie
Tiếng Đức: Kriminologie
Tiếng Nga: Kриминология
Trang 7• Bernd-Dieter Meier:
Tội phạm học là một ngành khoa học thực nghiệm (eine empirische Wissenschaft)(an empirical science) nghiên cứu tội phạm
như một hiện tượng xã hội, các nguyên
nhân của các hành vi phạm tội, các hậu
quả của nó gây ra cho nạn nhân và xã hội cũng như các biện pháp và cách thức mà các cơ quan nhà nước áp dụng đối với
các hành vi phạm tội
(Meier, Bernd-Dieter: Kriminologie, 3
Auflage, München 2007) tr 2
Trang 8• Göppinger:
Tội phạm học là một ngành khoa học thực nghiệm độc lập (eine selbständige
Erfahrungswissenschaft) nghiên cứu các
sự việc (Umstände) diễn ra trong các lĩnh vực của đời sống cộng đồng, những sự
việc liên quan đến tội phạm, hậu quả của hành vi phạm tội và việc ngăn chặn các
hành vi phạm tội cũng như quá trình đấu tranh chống lại những hành vi phạm tội
Göppinger, Hans: Kriminologie, 6 Auflage, München 2008, tr 1 và 2
Trang 9• Kaiser:
Tội phạm học là toàn bộ những hiểu biết khoa học về các hành vi phạm tội và
người thực hiện hành vi phạm tội cũng
như về sự kiểm soát các xử sự của người phạm tội
Keiser, Günther: Kriminoligie, 10 Auflage, Heidelberg 1997, tr 1
Trang 10• GS TS Nguyễn Văn Yêm định nghĩa:
Tội phạm học là ngành khoa học nghiên
cứu tội phạm, tình hình tội phạm, các
nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tội phạm, nghiên cứu cá nhân kẻ phạm tội và những biện pháp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm nhằm ngăn chặn, tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội
Nguyễn Văn Yêm: Tội phạm học hiện đại
và phòng ngừa tội phạm, NXB CAND, HN
2001, tr.12
Trang 11• GS TS Đỗ Ngọc Quang định nghĩa:
Tội phạm học là ngành khoa học nghiên cứu
những vấn đề liên quan đến tình trạng phạm tội
và tội phạm, sự biến động của từng loại tội
phạm trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương hay trong phạm vi toàn quốc ở từng giai đoạn nhất định; nghiên cứu về nhân thân người phạm tội, nguyên nhân, điều kiện phạm tội và
những biện pháp phòng ngừa tội phạm nhằm
từng bước ngăn chặn, hạn chế tội phạm trong cuộc sống xã hội
Đỗ Ngọc Quang: GT Tội phạm học, khoa Luật,
Trang 12Giáo Trình Tội phạm học
• Tội phạm học là ngành khoa học nghiên
cứu tình hình tội phạm, các nguyên nhân của tội phạm, nhân thân người phạm tội
và phương hướng cũng như các biện pháp phòng ngừa tội phạm trong xã hội
Trang 13VỊ TRÍ CỦA TỘI PHẠM HỌC
TRONG HỆ THỐNG KHOA HỌC
• Quan điểm thứ nhất cho rằng tội phạm học là
ngành khoa học pháp lí thậm chí là bộ phận của khoa học pháp lí hình sự.
• Quan điểm thứ hai cho rằng tội phạm học thuộc
về xã hội học pháp lí hoặc tâm lí pháp lí.
• Quan điểm thứ ba cho rằng tội phạm học là
ngành khoa học pháp lí - xã hội độc lập.
• Quan điểm thứ tư cho rằng tội phạm học là một
ngành khoa học ứng dụng
(Erfahrungwissenschaft) hay còn gọi là một
ngành khoa học thực nghiệm (an empirical
Trang 14Vị trí Tội phạm học (Quan điểm của Đức)
Các khoa học về tội phạm mang tính pháp lý
(Juristische Kriminalwissenschaften)
Các khoa học về tội phạm không mang tính pháp lý (Nichtjuristische
Kriminalwissenschaften)
sự (S tr
sự (S tr
Các khoa học về tội phạm (Kriminalwissenschaften)
Trang 15Đối tượng nghiên cứu chính của TPH
2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA TPH
Trang 162.1 Tình hình tội phạm
Đối tượng nghiên cứu trước tiên của tội
phạm học là tình hình tội phạm - hiện
tượng xã hội mang tính tiêu cực Tội phạm học nghiên cứu làm sáng tỏ bản chất của hiện tượng tội phạm; các đặc điểm về số lượng và chất lượng, của tình hình tội
phạm nói chung cũng như của tình hình
tội phạm trong từng địa phương, trong
từng lĩnh vực của đời sống xã hội và của các nhóm, loại tội cụ thể
Trang 172.2 Nguyên nhân của tội phạm
Trong tội phạm học, nguyên nhân của tội phạm được hiểu là tổng hợp các hiện
tượng, các yếu tố bao gồm: các hiện
tượng kinh tế, xã hội, chính trị, tư tưởng, văn hoá, gia đình, nhà trường…(môi
trường sống) và các đặc điểm tâm sinh lí của con người (môi trường bên trong) tác động qua lại và thâm nhập lẫn nhau làm phát sinh tội phạm
Trang 182.3 Nhân thân người phạm tội
Nhân thân con người là tổng hợp các đặc điểm, dấu hiệu thể hiện bản chất
con người tham gia mối quan hệ xã hội
Nhân thân người phạm tội là cầu nối giữa môi trường xã hội với tội phạm Nhân thân người phạm tội là tấm gương phản chiếu tất cả các hiện tượng, quá trình xã hội mà người phạm tội thu nhận được Những
nguyên nhân và điều kiện phạm tội được thể hiện trong nhân thân người phạm tội
Trang 192.4 Phòng ngừa tội phạm
Phòng ngừa tội phạm là ngăn ngừa
không cho tội phạm xảy ra.
Trên cơ sở nghiên cứu tình hình tội phạm, xác định rõ các nguyên nhân cũng như các đặc điểm nhân thân
người phạm tội, Tội phạm học nghiên cứu, xây dựng các nguyên tắc về tổ chức công tác phòng ngừa nhằm hạn chế và ngăn ngừa tội phạm
Trang 202.5 Các đối tượng nghiên cứu khác
• Nghiên cứu lí luận và thực tiễn đấu tranh
chống và phòng ngừa tội phạm ở các
nước khác trên thế giới tìm hiểu các kinh nghiệm quý báu của họ;
• Sự ra đời và phát triển của tội phạm học
trong lịch sử;
• Nạn nhân học;
• Nghiên cứu vấn đề hợp tác quốc tế trong
việc đấu tranh với tình hình tội phạm v.v