Bai 10 dong chi (1) dạy

- Biểu hiện của tình đồng chí.- Biểu tượng đẹp về người lính... Anh với tôi đôi người xa lạ Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành

TIẾT: 46 VĂN BẢN

ĐỒNG CHÍ

(Chính Hữu)

Tiết 46: Văn bản : ĐỒNG CHÍ

(Chính Hữu)

- Nhà thơ Chính Hữu tên thật là Trần Đình Đắc (1926 - 2007) Bút danh: Chính Hữu

- Quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

- Ông là chiến sĩ – nhà thơ trưởng thành trong thời kì

kháng chiến chống Pháp.

- Thơ ông tập trung viết về người lính và chiến tranh: Tình

đồng chí, đồng đội, tình yêu quê hương.

- Phong cách sáng tác: thơ Chính Hữu vừa hàm súc, vừa

trí tuệ, ngôn ngữ hình ảnh chọn lọc; giọng điệu phong phú: khi thì thiết tha, trầm hùng, khi thì sâu lắng, hàm súc.

I Đọc - tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

Tuần 10 – Tiết

47 Văn bản ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

Chính Hữu (1926 - 2007)

C - Ý nghĩa nhan đề:

- Ngắn gọn, chỉ bằng một danh từ

- Khẳng định sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của người lính Cụ Hồ – những con người cùng chung cảnh ngộ,chung chí hướng,lý tưởng, gắn bó keo sơn trong chiến đấu gian khổ thời kì chống Pháp.

Đọc và tìm bố cục của bài thơ ? Nêu ý chính từng phần?

Đọc và tìm bố cục của bài thơ ? Nêu ý chính từng phần?

3 Bố cục:

- Biểu hiện của tình đồng chí.

- Biểu tượng đẹp về người lính.

3 Bố cục: 3 phần

II/ Đọc - tìm hiểu bài:

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí

“Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ Đồng chí !”

Tác giả giới thiệu hình ảnh quê hương của hai chiến sĩ như thế nào?

Quê hương anh nước mặn, đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Tình đồng chí bắt nguồn từ sự tương

đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó

Câu thơ sóng đôi, thành ngữ

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,

Súng bên súng, đầu sát bên đầu,

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Điệp ngữ, hình ảnh

có ý nghĩa tượng trưng.

Cùng chung nhiệm vụ, chung lí tưởng, chia sẻ

mọi gian lao và niềm vui trong chiến đấu.

Tìm những hình ảnh, chi tiết thể hiện tình

đồng chí keo sơn, gắn bó?

( Chính Hữu )

Câu đặc biệt, dấu chấm than , chỉ có một từ

 Sự kết tinh cao độ của tình bạn, tình người, tình

đồng đội để hình thành tình “Đồng chí !”

Dòng thơ có gì đặc biệt? Mạch cảm xúc và suy nghĩ được triển khai như thế nào trước và sau dòng thơ

đó?

ĐỒNG CHÍ!

- Chan hòa, san sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui.

- “Đồng chí!” khẳng định mối tình đồng chí keo sơn, gắn

bó bền chặt

 Sự kết tinh cao độ của tình bạn, tình người, tình đồng

đội để hình thành tình “Đồng chí !”

2 Những biểu hiện của tình đồng chí :

“Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,

Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá

Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!”

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước, gốc đa nhớ người ra lính

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Giếng nước, gốc đa nhớ người ra

lính

Liệt kê, nhân hoá

Họ thấu hiểu, cảm thông và chia

sẻ tâm tư nỗi lòng của nhau

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,

Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá Miệng

cười buốt giá

Chân không giày”

Những câu thơ sóng đôi, đối ứng , từng cặp

Cùng chia sẻ những khó khăn gian lao thiếu thốn của cuộc đời người lính.

Tìm những chi tiết nào miêu tả cuộc sống chiến đấu gian khổ của

người lính?

Phân tích hình ảnh: “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”?

“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”

 Cái nắm tay thể hiện sự đoàn

người lính, họ như được tiếp

thêm sức mạnh vượt qua mọi

gian khổ.

ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

- Cùng chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính.

- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.

- Cùng trải qua những cơn “sốt run người vừng trán ướt

mồ hôi”.

- Họ vượt qua những khó khăn, thiếu thốn đó nhờ sức

mạnh của tình đồng chí “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”.

II.Đọc hiểu văn bản:

1 Nội dung:

a Cơ sở hình thành tình đồng chí:

b Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:

Câu thơ sóng đôi, hình ảnh thơ chân thực đã thể hiện được sự gắn bó, sức mạnh của tình đồng chí.

3 Biểu tượng đẹp về người lính :

Đầu súng trăng treo.”

 “Rừng hoang, sương muối”: ta thấy sự đe dọa tính mạng người lính ko chỉ có kẻ thù mà sự đe dọa còn đến từ “rừng hoang”, là

sự khắc nghiệt của thời tiết với cái lạnh buốt da mặn chát của

“sương muối”

 “Chờ giặc tới”: nói lên cái tư thế chủ động của người lính.

Nhìn bức tranh, em thấy những hình ảnh nào nổi bật? Phân tích vẻ đẹp và

ý nghĩa của hình ảnh ấy?

Nhìn bức tranh, em thấy những hình ảnh nào nổi bật? Phân tích vẻ đẹp và

ý nghĩa của hình ảnh ấy?

- Ba hình ảnh gắn kết:

Người lính – khẩu súng – vầng trăng

Nổi bật nhất là hình ảnh người lính phục kích

chờ giặc đứng bên nhau.

=> Sức mạnh của tình đồng chí giúp họ vượt qua mọi sự đe dọa của rừng hoang, sự khắc nghiệt của thời tiết.

3 Biểu tượng đẹp về người lính:

 Hình ảnh vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng:

 Súng và trăng bổ sung cho

nhau, trở thành biểu tượng đẹp

về người lính cách mạng.

“ Đầu súng trăng treo ”

Súng <> trăng

Gần <> xa Thực tại <> mơ mộng Chất chiến đấu <> chất trữ tình

III/ TỔNG

KẾT :

1 Nghệ thuật

• Thể thơ tự do

• Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân

thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.

• Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở

cùng chung cảnh ngộ và lí tưởng chiến đấu.

Câu 1: Bài thơ "Đồng chí" ra đời vào năm nào? Em biết gì về hoàn cảnh sáng tác bài thơ?

Hoạt động luyện tập

A) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ B) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ C) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

D) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

Câu 2: Người chiến sĩ khi tham gia vào trận chiến luôn thể hiện tư thế và tâm hồn như thế nào?

Hoạt động luyện tập

A) Chủ động, ung dung, lạc quan.

B) Kiêu ngạo, tự cao, bị động.

C) Ung dung, lạnh lẽo, bị động.

D) Kiêu ngạo, chủ động, cá nhân.

Câu 3: "Đầu súng trăng treo" vừa là hình ảnh tả thực vừa

là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho hiện thực và

nhân đạo đúng hay sai?

A) Đúng B) Sai

Hoạt động luyện tập

Tuần 10 – Tiết

47 Văn bản ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu

Hình ảnh, ngôn ngữ chân thực, giản dị Tình đồng chí keo sơn, gắn bó

Hoạt động vận dụng Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về

hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã kết thúc với những hình ảnh thật đẹp, thật ý nghĩa “Đầu súng trăng treo” - câu thơ chỉ có 4 chữ, nhịp thơ thay đổi đột ngột, dồn nén, chắc gọn, gây sự chú ý của người đọc Trong đêm phục kích, người lính bỗng phát hiện nơi đầu súng có một vầng trăng treo Từ “

treo” đã tạo nên mối quan hệ bất ngờ độc đáo, nối liền mặt đất với bầu trời, gợi nên những liên tưởng vừa hiện thực lại vừa lãng mạn Chất hiện thực ở đây được thể hiện rõ bởi đêm khuya trăng trên cao sà xuống thấp dần Ở vị trí

người lính, vầng trăng như đang treo trên đầu súng của mình Trong hoàn

cảnh hết sức gian khổ khốc liệt: đêm đông giá lạnh, rừng hoang sương muối, cái chết cận kề, vậy mà tâm hồn nhạy cảm của người chiến sĩ vẫn thấy hình ảnh trăng và súng thú vị Súng và trăng là gần và xa, là thực tại và mơ mộng,

là chất hiện thực và chất lãng mạn, là chất chiến sĩ và chất thi sĩ Đó là những mặt bổ sung, hài hòa với nhau trong cuộc đời người lính Súng và trăng đã tạo nên một cặp đồng chí tô đậm hơn vẻ đẹp của những người đồng chí đang đứng cạnh bên nhau Chính tình đồng chí đã khiến cho người lính cảm thấy cuộc đời vẫn đẹp, vẫn thơ mộng, giúp họ tạo nên chiến thắng

1 Học thuộc lòng bài thơ

2 Phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

Hướng dẫn học tập ở nhà:

Trân trọng cảm ơn quý thầy cô!

Xin chào tạm biệt