Bai 10 dong chi

Tác phẩm: * Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ Đồng chí được sáng tác vào đầu năm 1948, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến đấu đánh bại cuộc tiến công quy mô lớn của giặc Pháp lên c

Chính Hữu (1926- 2007) tên khai sinh là Trần Đình Đắc, quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

- Năm 1946, ông gia nhập Trung đoàn Thủ đô và hoạt động trong quân đội suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

- Ông bắt đầu làm thơ năm 1947, thơ ông hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh.

- Thơ Chính Hữu giản dị và chân thực, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ

và hình ảnh chọn lọc, hàm súc.

- Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000.

KCCP

Tác phẩm của Chính Hữu

Chính Hữu

2 Tác phẩm:

* Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ Đồng chí được sáng tác vào

đầu năm 1948, sau khi tác giả cùng

đồng đội tham gia chiến đấu đánh bại

cuộc tiến công quy mô lớn của giặc

Pháp lên chiến khu Việt Bắc trong chiến

dịch Việt Bắc thu đông (1947)

- Bài thơ được in trong tập Đầu súng trăng

treo ( 1966): tập thơ chủ yếu viết về người lính

cách mạng của văn học thời k/c chống Pháp

- Bài thơ được coi là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất viết

về người lính cách mạng của văn học thời kháng chiến chống Pháp

và được phổ nhạc thành bài hát.

* Bố cục:

* Mạch cảm xúc:

3 phần

- P1: 7 câu thơ đầu: Cơ sở hình thành tình đồng chí

- P2: 10 câu tiếp: Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh tình

cảm của những người lính.

- P3: 3 câu kết: Biểu hiện cao đẹp về tình đồng chí.

-Khơi nguồn từ vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí, tình đồng đội

trong chiến tranh.Cảm xúc đặc biệt được dồn tụ ở các câu 7 “ Đồng chí”, câu 17“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay” và câu 20 “ Đầu súng trăng treo”.

- Sáu câu đầulà cơ sở lí giải về tình đồng chí Dòng thứ 7 có cấu trúc đặc biệt chỉ có một từ và dấu chấm than như một phát hiện, một lời khẳng

định sự kết tinh tình cảm của đồng chí Mười câu tiếp theo mạch cảm xúc sau khi được dồn tụ ở câu 7 lại tiếp tục được khơi gợi trong hình ảnh, chi tiết biểu hiện cụ thể,thấm thía tình đồng đội và sức mạnh của nó Ba

dòng thơ cuối được tách ra thành đoạn kết,đọnglại và ngân rung với hình ảnh đặc sắc :đầu súng trăng treo” như là một biểu tượng giàu chất thơ về người lính.

- Chính

Hữu-Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,

Súng bên súng đầu sát bên đầu,

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.

Đồng chí !

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo

1948

Chính Hữu

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.

Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo

1948

Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,

Súng bên súng đầu sát bên đầu,

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.

xa lạ

gắn kết “đôi”

Anh với tôi đôi người xa la Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng đầu sát bên đầu,

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.

- Câu thơ “ Súng bên súng……bên đầu”: Các anh cùng chung chí hướng, chung nhiệm vụ, lý tưởng chiến đấu, mang trong mình TY nước

-“ Đêm rét chung chăn…tri kỉ”

+ ”chung chăn”: Chung khó khăn, thiếu thốn

+ “ tri kỉ”: hiểu nhau

-> Từ 3 cơ sở: đồng cảnh, đồng ngũ, đồng cảm

Những người lính có tình đồng chí.

*Nghệ thuật: Sử dụng thành ngữ, hình ảnh thơ sóng đôi, tạo nên cơ

sở vững chắc thiêng liêng, cao đẹp

- Chan hòa, san sẻ mọi gian

lao cũng như niềm vui

thiêng liêng, trân trọng khi nói về tình đồng chí, đồng đội

- Câu thơ thứ 7 ”Đồng chí!”:

+ Câu thơ đặc biệt

+ Làm nhan đề bài thơ

+ Biểu hiện chủ đề, linh hồn của bài thơ

+ Là nốt nhấn, là câu bản lề nối 2 đoạn thơ, khép lại cơ sở

hình thành tình đồng chí trong 7 dòng đầu mở ra những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí trong 10 câu tiếp theo

Cùng chia sẻ khó khăn, thiếu thốn

Xa lạ quen nhau tri kỉ Đồng chí: Cơ sở

vững chắc, thiêng liêng, cao đẹp

thấu hiểu

cảnh ngộ và nỗi lòng của nhau

tô đậm sự lựa chọn dứt khoác của họ về lòng yêu nước, tình cảm cách mạng mặc kệ

nỗi nhớ quê

- Thấu hiểu, cảm thông được tâm tư, tình cảm, nỗi lòng của nhau:

+ Nói về nỗi lòng của đồng đội mà như nói về chính mình (ruộng nương anh

+Hiểu được cảnh ngộ,ý chí lên đường khi TQ cần, hi sinh hạnh phúc riêng tư: ruộng nương, nhà cửa

+ Từ”mặc kệ”:quyết tâm ra đi vì nghĩa lớn mang dáng dấp trượng phu

-> H/a người lính hiện lên mạnh mẽ nhưng không vô tâm, ý chí quyết liệt nhưng không lạnh lùng

Chân không giày

- Là sự đồng cam cộng khổ trong cuộc đời quân ngũ:

+ Trải qua những cơn sốt rét rừng: Sự hành hạ của những cơn sốt rét run người

-> Sự lo lắng, quan tâm nhau

+ Cuộc đời quân ngũ thiếu thốn,gian khổ: Áo rách, quần vá, chân không giày

-Nghệ thuật: Liệt kê, nhấn mạnh sự khắc nghiệt nơi rừng

thiêng nước độc

Chính Hữu

- Cùng đồng cam cộng khổ, chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính

- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau

- Luôn sẵn sàng chia sẻ, yêu thương, gắn bó.

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Chính Hữu

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

tay nắm lấy bàn tay.

yêu thương, trìu mến sẵn sàng chia sẻ

khao khát bên đồng đội

- Những cái nắm tay để truyền cho nhau hơi ấm, tình

thương và sức mạnh từ những đôi bàn tay nắm chặt để vượt qua mọi thử thách

*Nghệ thuật:

-Nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ,liệt kê, đối xứng

-H/a thơ chân thực, bình dị,tự nhiên giàu sức gợi

=> Ngợi ca tinh thần lạc quan cách mạng, quan tâm, chia

sẻ giữa những người đồng đội giúp họ vượt qua tất cả.

Chính Hữu

- Cùng đồng cam cộng khổ, chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính

- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau

- Luôn sẵn sàng chia sẻ, yêu thương, gắn bó

-> Họ vượt qua những khó khăn, thiếu thốn đó nhờ vào sức

mạnh của tình đồng chí “Thương nhau tay nắm lấy bàn

Chính Hữu

I Tìm hiểu chung

II Phân tích

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí:

2 Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:

3 Biểu tượng cao đẹp về tình đồng chí:

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng canh bên nhau chờ giặc tới

chủ động ung dung, thanh thản lạ kì

Chính Hữu

I Tìm hiểu chung

II Phân tích

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí:

2 Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:

Đầu súng trăng treo

3 Biểu tượng cao đẹp về tình đồng chí:

hình ảnh

Thực:

giàu sức gợi

thực tiễn cuộc chiến đấu

vẻ đẹp tâm hồn người lính tình đồng chí sáng trong liên tưởng

vẻ đẹp tâm hồn dân tộc

trăng

súng

hòa bình, thi sĩ, … chiến tranh, chiến sĩ,…

-Hiện thực khắc nghiệt của núi rừng Việt Bắc:

+Thời gian: Đêm khuya

+ Không gian: Rừng hoang

+ Hoàn cảnh: Sương muối

-H/a người lính xuất hiện:

+ Tư thế: Chủ động chờ giặc tới

+Tâm hồn: Ung dung, thanh thản

-> Tình đồng chí đã giúp họ vượt qua mọi gian khổ thiếu thốn

Chính Hữu

I Tìm hiểu chung

II Phân tích:

- Câu cuối: "Đầu súng trăng treo“

+ Nghĩa thực: Cảm nhận từ thực tế trong những đêm hành quân chiến đấu, người đi sau hướng lên mũi súng người đi trước thì thấy trăng treo trên đầu súng

+Nghĩa biểu tượng:Súng và trăng là gần và xa, thực tại và mơ mộng, hiện thực và lãng mạn, chiến tranh và hòa bình…

Tóm lại: 3 câu thơ đã tạo nên 1 bức tranh đẹp về tình đồng chí trong chiến trường Ba h/a: người lính-khẩu súng-vầng trăng tạo sự hài hòa, gắn bó vừa giàu chất chiến đấu mà vẫn thấm đẫm chất trữ tình, chất chiến sĩ và thi sĩ

3 Biểu tượng cao đẹp của tình đồng chí:

Chính Hữu

I Tìm hiểu chung

II Phân tích:

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí:

2 Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:

3 Biểu tượng của tình đồng đội:

2 Nghệ thuật:

- Ngôn ngữ bình dị, đượm chất dân gian, tình cảm chân thành.

- Tả thực + lãng mạn  hình ảnh đẹp, mang ý nghĩa biểu tượng

Bài thơ ca ngợi tình đồng chí, đồng đội thắm thiết, sâu nặng của

những người lính Cách mạng Đồng thời còn làm hiện lên hình ảnh chân thực, giản dị mà cao đẹp của anh bộ đội Cụ Hồ thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.

1945 1950 1954 1948

Bài thơ ‘Đồng chí’ được tác giả sáng tác vào năm nào?

Bài thơ ‘Đồng chí’ thuộc thể thơ nào?

Thất ngôn tứ tuyệt

Thơ lục bát

Thơ tự do Thơ ngũ ngôn

Hoàn cảnh xuất thân của người lính ?

Gia đình trí thức Nông dân nghèo khó

Công nhân nghèo

Gia đình địa chủ

‘Súng bên súng đầu sát bên đầu Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ’

Câu 6: Hoàn cảnh sáng tác bài thơ “ Đồng chí”?

A) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ

B) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ

C) 1948, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

D) 1944, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

Câu 7: Người chiến sĩ khi tham gia vào trận chiến

luôn thể hiện tư thế và tâm hồn như thế nào?

A) Chủ động, ung dung, lạc quan

B) Kiêu ngạo, tự cao, bị động

C) Ung dung, lạnh lẽo, bị động

D) Kiêu ngạo, chủ động, cá nhân

Câu 8: "Đầu súng trăng treo" vừa là hình ảnh tả thực vừa là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho hiện thực và nhân đạo

đúng hay sai?

A) Đúng

B) Sai

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về

hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về

hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã kết thúc với những hình ảnh thật đẹp, thật ý nghĩa “Đầu súng trăng treo” - câu thơ chỉ có 4 chữ, nhịp thơ thay đổi đột ngột, dồn nén, chắc gọn, gây sự chú ý của người đọc Trong đêm phục kích, người lính bỗng phát hiện nơi đầu súng có một vầng trăng treo Từ “ treo” đã tạo nên mối quan hệ bất ngờ độc đáo, nối liền mặt đất với bầu trời, gợi nên những liên tưởng vừa hiện thực lại vừa lãng mạn Chất hiện thực ở đây được thể hiện rõ bởi đêm khuya trăng trên cao sà xuống thấp dần Ở vị trí người lính, vầng trăng như đang treo trên đầu súng của mình Trong hoàn cảnh hết sức gian khổ khốc liệt: đêm đông giá lạnh, rừng hoang sương muối, cái chết cận kề, vậy mà tâm hồn nhạy cảm của người chiến sĩ vẫn thấy hình ảnh trăng và súng thú vị Súng và trăng là gần và xa,

là thực tại và mơ mộng, là chất hiện thực và chất lãng mạn, là chất chiến sĩ và chất thi sĩ Đó là những mặt bổ sung, hài hòa với nhau trong cuộc đời người lính Súng

và trăng đã tạo nên một cặp đồng chí tô đậm hơn vẻ đẹp của những người đồng chí đang đứng cạnh bên nhau Chính tình đồng chí đã khiến cho người lính cảm thấy cuộc đời vẫn đẹp, vẫn thơ mộng, giúp họ tạo nên chiến thắng

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã kết thúc với những hình ảnh thật đẹp, thật ý nghĩa “Đầu súng trăng treo” - câu thơ chỉ có 4 chữ, nhịp thơ thay đổi đột ngột, dồn nén, chắc gọn, gây sự chú ý của người đọc Trong đêm phục kích, người lính bỗng phát hiện nơi đầu súng có một vầng trăng treo Từ “ treo” đã tạo nên mối quan hệ bất ngờ độc đáo, nối liền mặt đất với bầu trời, gợi nên những liên tưởng vừa hiện thực lại vừa lãng mạn Chất hiện thực ở đây được thể hiện rõ bởi đêm khuya trăng trên cao sà xuống thấp dần Ở vị trí người lính, vầng trăng như đang treo trên đầu súng của mình Trong hoàn cảnh hết sức gian khổ khốc liệt: đêm đông giá lạnh, rừng hoang sương muối, cái chết cận kề, vậy mà tâm hồn nhạy cảm của người chiến sĩ vẫn thấy hình ảnh trăng và súng thú vị Súng và trăng là gần và xa,

là thực tại và mơ mộng, là chất hiện thực và chất lãng mạn, là chất chiến sĩ và chất thi sĩ Đó là những mặt bổ sung, hài hòa với nhau trong cuộc đời người lính Súng

và trăng đã tạo nên một cặp đồng chí tô đậm hơn vẻ đẹp của những người đồng chí đang đứng cạnh bên nhau Chính tình đồng chí đã khiến cho người lính cảm thấy cuộc đời vẫn đẹp, vẫn thơ mộng, giúp họ tạo nên chiến thắng

Đoạn văn tham khảo1

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về

hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về

hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.

Ba câu thơ cuối khép lại bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã để lại cho em ấn tượng sâu

sắc về biểu hiện cụ thể và cao đẹp nhất của tình đồng chí khi người lính cùng sát cánh bên nhau chiến đấu:

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới.

Người lính làm nhiệm vụ giữa sự khắc nhiệt của thiên nhiên: ban đêm, không gian rét buốt,

sương muối Thế nhưng họ vẫn bên nhau vững chãi, hình ảnh Đứng canh bên nhau chờ giặc tới

mang đến cho ta cảm nhận về sức mạnh của tình đồng chí như xua tan sự khắc nhiệt của thiên nhiên, cái tàn khốc của chiến tranh Chính những khoảnh khắc ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc, vẻ đẹp của tình đồng chí càng được khắc họa trong hình ảnh bất ngờ độc đáo:

Đầu súng trăng treo Hình ảnh ấy rất thực nhưng cũng rất lãng mạn: ánh trăng chiếu lên đầu súng

bằng thép, hòa quyện với nhau thành Đầu súng trăng treo Đồng thời, bằng bút pháp lãng mạn,

hình ảnh ấy còn là biểu tượng cho sự hài hòa giữa hai hình tượng tương phản: trăng là hình ảnh thiên nhiên cho thanh bình, còn súng là biểu tượng cho chiến tranh tàn khốc Súng và trăng trái ngược và bổ sung cho nhau, làm nổi bật hình ảnh người lính cách mạng và tình đồng chí, khẳng định cuộc chiến đấu của họ là vì chính nghĩa Tình đồng chí thật đẹp! Nó có thể khiến cho người lính bình tâm và lãng mạn trước cuộc chiến, để họ cảm thấy lạc quan hơn Bài thơ đã khép lại thật ý nghĩa với những câu thơ vô cùng hàm súc và sâu lắng tình cảm.

Ba câu thơ cuối khép lại bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã để lại cho em ấn tượng sâu

sắc về biểu hiện cụ thể và cao đẹp nhất của tình đồng chí khi người lính cùng sát cánh bên nhau chiến đấu:

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới.

Người lính làm nhiệm vụ giữa sự khắc nhiệt của thiên nhiên: ban đêm, không gian rét buốt,

sương muối Thế nhưng họ vẫn bên nhau vững chãi, hình ảnh Đứng canh bên nhau chờ giặc tới

mang đến cho ta cảm nhận về sức mạnh của tình đồng chí như xua tan sự khắc nhiệt của thiên nhiên, cái tàn khốc của chiến tranh Chính những khoảnh khắc ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc, vẻ đẹp của tình đồng chí càng được khắc họa trong hình ảnh bất ngờ độc đáo:

Đầu súng trăng treo Hình ảnh ấy rất thực nhưng cũng rất lãng mạn: ánh trăng chiếu lên đầu súng bằng thép, hòa quyện với nhau thành Đầu súng trăng treo Đồng thời, bằng bút pháp lãng mạn,

hình ảnh ấy còn là biểu tượng cho sự hài hòa giữa hai hình tượng tương phản: trăng là hình ảnh thiên nhiên cho thanh bình, còn súng là biểu tượng cho chiến tranh tàn khốc Súng và trăng trái ngược và bổ sung cho nhau, làm nổi bật hình ảnh người lính cách mạng và tình đồng chí, khẳng định cuộc chiến đấu của họ là vì chính nghĩa Tình đồng chí thật đẹp! Nó có thể khiến cho người lính bình tâm và lãng mạn trước cuộc chiến, để họ cảm thấy lạc quan hơn Bài thơ đã khép lại thật ý nghĩa với những câu thơ vô cùng hàm súc và sâu lắng tình cảm.

Đoạn văn tham khảo 2