... hội Mỗi kiểu quan hệ sản xuất tiêu biểu cho chất hình thái kinh tế - xã hội Quan hệ sản xuất gồm mặt sau: + Quan hệ sở hữu t liệu sản xuất + Quan hệ tổ chức quản lý + Quan hệ phân phối sản phẩm... gắt với quan hệ sản xuất có xuất đòi hỏi khách quan phải xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ quan hệ sản xuất Nh vậy, quan hệ sản xuất vốn hình thức phát triển lực lợng sản xuất( ổn định tơng đối), quan. .. B Nội dung Chơng I: phân tích quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất trình độ phát triển lực lợng sản xuất Lực lợng sản xuất 2 Quan hệ sản xuất Quy luật
Trang 1TIấ̉U LUẬN TRIấ́T HỌC
Phân tích nội dung quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình
độ phát triển của lực lợng sản xuất
Trang 2Lời nói đầu Sau khi cách mạng thành công giải phóng toàn bộ đất nớc, nớc ta bắt đầu chú trọng phát triển kinh tế, lần lợt đại hội Đảng lần thứ VI và lần thứ VIII đã đề ra đ-ờng lối phát triển kinh tế và từng bớc phát triên đđ-ờng lồi đó Hiện nay chùng ta đang bớc vào thời kì phát triển mới, thời kì “ đẩy nhanh hiện đaị hoá đất nớc” định hớng phát triển nhằm mục tiêu “ xây dựng nớc ta thành một nớc có cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý quan hệ xã hội tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển lực lợng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần đợc nâng cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu nớc mạnh xã hội công bằng văn minh
Hiện nay việc nghiên cứu quy luật sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất là một trong những nghành quan trọng trong công cuộc đổi mới CNXH Mô hình này nó còn là công cụ, là phơng tiện để nớc ta xây dựng CNXH tốt hơn Việc vận dụng đúng vấn đề này sẽ giúp cho CNXH ở nứoc ta
có những biến đổi tốt hơn
Trong thời đại hiện nay nền KHKT đã phát triển mạnh mẽ nên việc đánh giá xem một xã hội phát triển đợc đánh giá từ trình độ của lực lợng sản xuất và sự kết hợp hài hoà giữa quan hệ sản xuất và lực lợng sản xuất Tuy vậy quan hệ sản xuẩt phù hợp với tính chất của lực lợng sản xuất vẫn là cơ sở chính để quyết định sự phát triển của một xã hội
Vì vậy vần đề quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất vẫn là một vấn đề nan giải mà chúng ta cần phải quan tâm và giải quyết
Là một sinh viên nên việc nghiên cứu về đề tài này giúp em hiểu thêm đợc về nền kinh tế Việt Nam Đợc sự giúp đỡ của thầy nên em đã hoàn thành tiểu luận
Em xin chân thảnh cảm ơn !
Trang 3Ch ơng I Phân tích nội dung quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất
Mỗi hình thái kinh tế xã hội có một phơng thức sản xuất riêng đó là cách thức con ngời thực hiện quá trình sản xuất vật chất ở mỗi giai đoạn lịch sử nhất
định Phơng thức sản xuất vật chất là sự thống nhất biện chứng của lực lợng sản xuất
1 Lực l ợng sản xuất.
Lực lợng sản xuất biểu hiện ở mối quan hệ giữa con ngời với tự nhên đợc hình thành trong quá trình sản xuất Trình độ lực lợng sản xuất thể hiện trình độ thiên nhiên con ngời trong một giai đoạn lịch sử nhất định Lực lợng sản xuất là sự kết hợp giữa ngời lao động với t liệu sản xuất t liệu sản xuất là do con ngời tạo ra, trớc hết là công cụ lao động
Ngời lao động với những kinh nghiệm sản xuất, làm quen lao động, sử dụng t liệu sản xuất để tạo ra của cải vật chất T liệu sản xuất gồm đối tọng lao động và t liệu lao động Trong t liệu lao động có công cụ lao động và những t liệu lao động khác cần cho chuyển, bảo quản sản phẩm
Ngoài công cụ lao động, trong t liệu sản xuất còn có đối tợng lao động, phơng tiện sản xuất nh đờng sá cầu cống, xe cộ, bến cảng là yếu tố quan trọng của lực l-ợng sản xuất
Trong thời đại hiện nay khoa học đã trở thành lực lọng sản xuất trực tiếp Nó vừa
là nguồn sản xuất riêng, vừa xâm nhập vào các yếu tố cấu thành lực lợng sản xuất,
đang lại sự thay đổi về chất của lực lợng sản xuất Các yếu tố cầu thành lực lợng sản xuất tác động lẫn nhau một cách khách quan, làm cho lực lợng sản xuất trở thành yếu tố độc nhất
2 Quan hệ sản xuất.
Mối quan hệ giữa ngời với ngời trong quá trình sản xuất vật chất Cũng nh lực l-ợng sản xuất, quan hệ sản xuất thực lĩnh vực đời sống vật chất xã hội Tính chất của quan hệ sản xuất đợc thể hiện ở chỗ chúng tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con ngời
Quan hệ sản xuất là quan hệ kinh tế cơ bản của một hình thái kinh tế - xã hội Mỗi kiểu quan hệ sản xuất tiêu biểu cho bản chất của một hình thái kinh tế - xã hội
Trang 4Quan hệ sản xuất gồm những mặt cơ bản sau:
+ Quan hệ sở hữu về t liệu sản xuất
+ Quan hệ tổ chức quản lý
+ Quan hệ phân phối sản phẩm lao động
Ba mặt nói trên có quan hệ sản xuất với nhau, trong đó quan hệ sở hữu về t liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định đối với tất cả các quan hệ khác Bản chất của bất kì quan hệ sản xuất nào đều phụ vào vấn đề những t liệu sản xuất chủ yếu trong xã hội
đợc giải quyết nh thế nào
Quan hệ sản xuất do con ngời tạo ra Song nó đợc hình thành một cách khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con ngời
Quan hệ sản xuất mang tính chất ổn định tơng đối trong bản chất xã hội và tính phong phú đa dạng của các hình thức thể hiện
3 Quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực l ợng sản xuất
Lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất là hai mặt của phơng thức sản xuất, chúng tồn tại không tách rời nhau mà tác động biện chứng lẫn nhau, hình thành quy luật xã hội phổ biến của toàn bộ lịch sử loài ngời : Quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất vạch rõ tính chất của lực lợng sản xuất Dến lợt mình quan hệ sản xuất tác động trở lại đối với lực l-ợng sản xuất
a Tính chất và trình độ của lực l ợng sản xuất.
Tính chất của lực lợng sản xuất là tính chất của t liệu sản xuất và của lao động
Nó có thể hiện tính chất của t liệu sản xuất là sử dụng công cụ thủ công và tính chất của lao động là lao động riêng lẻ Những công cụ sản xuất nh búa, dìu, cày, bừa do một ngời sử dụng để sản xuất ra vật dùng không cần tới lao động tập thể, lực lợng sản xuất có tính chất cá nhân khi máy móc ra đời đòi hỏi phải có nhiều ngời mới sử dụng đợc, để làm một sản phẩm cần có nhiều sự hợp tác của nhiều ngời, mỗi ngời làm một bộ phận công việc ,mới hoàn thành đợc sản phảm ấy thì lực lợng sản xuất mang tính xã hội hoá
Trình độ của lực lợng sản xuất là trình độ phát triển của công cụ lao động kỹ thuật Trình độ kinh nghiệm, kỹ năng lao động của con ngời lao động, quy mô sản xuất trình độ phân công lao động xã hội trình độ lực lợng sản xuất càng cao thì sự
Trang 5phân công lao động càng tỉ mỉ Trình độ phát triển của phân công lao động thể hiện
rõ ràng trình độ của các lực lợng sản xuất
b Lực l ợng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất.
Xu hớng của sản xuất vật chất là không ngừng phát triển, sự biến đổi bao giờ cũng bắt đầu bằng sự biến đổi của lực lợng sản xuất
Trong quá trình sản xuất, để lao động bớt nặng nhọc và đạt hiệu quả cao hon con ngời luôn luôn tìm cách cáI tiến công cụ lao động và chế tạo ra những công cụ lao
động tinh xảo hơn Cùng với sự biến đổi và phát triển của công cụ lao động thì kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động kĩ thuật sản xuất trở thành yếu tố động nhất, cách mạng nhất Còn quan hệ sản xuất là yếu tố ổn định, có khuynh hớng lạc hậu hơn sự phát triển của lực lợng sản xuất Lực lợng sản xuất là nội dung là phơng thức còn quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của nó Trong mỗi quan hệ giữa nội dung
và hình thức thì nội dung quyết định hình thức; hình thức phụ thuộc vào nội dung;nội dung thay đổi trớc sau đó hình thức thay đổi theo, tất nhiên trong quan hệ với nội dung và hình thức không phải là mặt thụ động, nó cũng tác động trở lại đối với sự phát triển của nội dung Cùng với sự phát triển của lực lợng sản xuất quan hệ sản xuất cũng hình thành và biến đổi cho phù hợp với tính chất và trình độ của lực ợng sản xuất, sự phù đó làm cho lc lợng sản xuất phát triển mạnh mẽ Nhng lực l-ợng sản xuất thòng phát triênt nhanh còn quan hệ sản xuất có xu hớng ổn định khi lực lợng sản xuất đã phát triển lên một trình độ mới Quanhệ sản xuất không còn phù hợp với nó nữa, sẽ nẩy sinh mâu thuẫn gay gắt giữa hai mặt của phơng thức sản xuất Sự phát triển khách quan đó tất yếu dẫn đến xáo bỏ quan hệ sản xuát cũ thay bằng quan hệ sản xuất mớiphù hợp với tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất,
mở đờng cho lực lợng sản xuất phát triển
c Quan hệ sản xuất tác động trở lại đối với lực l ợng sản xuất
Sự hình thành, biền đổi phát triển của quan hệ sản xuất phụ thuộc vào trình độ của lực lợng sản xuất, nhng quan hệ sản xuất là hình thức xã hội mà hình thức dựa vào đó để phát triển, nó tác động trở lại đối với lực lợng sản xuất: Nếu quan hệ sản xuất phù hợp với tình chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuât nó sẽ thúc
đẩy phát triển nhanh Nếu nó không phù hợp nó sẽ kìm hãm sự phát triển của lực l-ợng sản xuất, song nó sẽ thay thế bằng kiểu sản xuát phù hợp với tính chất và trình
độ của lực lợng sản xuất
Sở dĩ quan hệ sản xuất có tác động mạnh trở lạivới lực lợng sản xuất(thúc đẩy hoặc kìm hãm); vì nó quy định mục đích của sản xuất, quy định hệ thống quản lý
Trang 6sản xuất và quản lý xã hội, quy định phơng thức phân phối của cải ít nhiều mà ngời lao động đợc hởng Do đó nó ảnh hởng đến thái độ của quần chúng lao động- Lực l-ợng sản xuất của xã hội; nó tạo ra những đIều kiện kích thích hoặc hạn chế việc cải tiến công cụ lao động áp dụng thành tựu khoa họcvà kĩ thuật vào sản xuất, hợp tácvà phân phối lao động
Tuy nhiên, không hiểu một cách đơn giản tích cực của quan hệ sản xuất chỉ là vai trò của các hình thức sở hữu, mỗi lkiểu quan hệ sản xuất là một hệ thống chỉnh thể bao gồm ba mặt: quan hệ sở hữu, quan hệ quản lý và quan hệ phân phối Chỉ trong chỉnh thể đó, quan hệ sản xuất mới trở thành động lực thúc đẩy con ngời nhằm phát triển lực lợng sản xuất
Qui luật vế sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chẩt và trình độ của lực lợng sản xuất là qui luật chung nhất của sự phát triển xã hội sự tác động của sả qui luật này đã đa xã
hội loài ngời trảI qua những phơng thức sản xuất: công xã nguyên thuỷ, chiếm hũ
nô lệ , phong kiến,t bản chủ nghĩa, xã hội chủ nghĩa
Thời kì đầu trong lịch s là xã hội nguyên thuỷ với lực lợng sản xuất thấp kém, quan hê sản xuẩt cộng đồng nguyên thuỷ đới sống của họ chủ yếu dựa vào săn bắt
và hái lợm
Trong quá trình sinh sống họ đã không ngừng cải tiến và thay đổi công cụ(lực lợng sản xuất) đến sau một thới kì lực lợng sản xuất thay đổi, quan hê cộng
đồng bị phá vỡ dần dần xuất hiện quan hệ t nhân
Nhờng chỗ cho nó là một xã hội chiếm hữu nô lệ,với quan hệ sản xuất chạy theo sản phẩm tăng d, chủ nô muốn có nhiều sản phẩm dẫn đến bóc lột, đua ra công cụ tốt, tinh xảo trong sản xuất, trong thời kì này những ngời lao động bị đối sử một cách rất man rợ Họ là những món hàng trao đI đổi lại, họ lầm tởng do những công
cụ lao động dẫn đến cuộc sống khổ cực của mìnhnên họ đã phá hoạI lực lợng sản xuẩt, những cuộc nổi dậy diễn ra khắp nơi
Chấm dứt xã hội chiếm hữu nô lệ, xã hội phong kien s ra đời, xã hội mới ra
đới giai cấp thời kì này là địa chủ, thời kì đầu của giai cấp địa chủ nới lỏng hơn thời kì trớc, ngời nông dân có ruộng đất tự do thân
Cuối thời kì phong kiến xuất hiện những công trờng thủ công ra đời và dẫn tới lực lợng sản xuất mâu thuẫn với quan hệ sản xuất, cuộc cách mạng ra đời chế độ
t sản thời kì này chạy theo giá trị tăng d và lợi nhuận họ đa ra những kĩ thuật mới những công cụ sản xuất hiện đại áp dụng vào sản xuất thời kì này, lực lợng sản xuất
Trang 7mang tính hoá cao và quan hệ sản xuất là quan hệ sản xuất t nhân về t liệu sản xuất
đã dẫn tới cuộc đấu tranhgay gắt giữa t sản và vô sản nổ ra xuất hiện một số nớc chủ nghĩa xã hội.Chủ nghĩa xã hội ra đời quan tâm đến xã hội hoá công hữu nhng trên thực tế chủ nghĩa xã hội ra đời ở các nớc cha qua thời kì t bản chủ nghĩa chỉ có Liên Xô là qua thời kì t bản chủ nghĩa nhng chỉ là chủ nghĩa t ban trung bình
Quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất là quy luật vận động phát triển của xã hội qua sự thay thế kế tiếp nhau
từ thấp đến cao của phơng thức sản xuất
d Mối quan hệ biện chứng giữa lực l ợng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Khi trình độ lực lợng sản xuất còn thủ công thì tính chất của nó là tính chất cá nhân Nó thể hiện ở chỗ chỉ một ngời có thể sử dụng đợc nhiều cồng cụ khác nhau trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm Nh vậy, tất ýêu dẫn đến quan hệ sản xuất sở hữu t nhân ( nhiều hình thức) về t liệu sản xuất
Khi sản xuất bằng máy ra đời , trình độ lực lợng sản xuất công nghiệp thì một ngời không thể sử dụng đợc nhiều mà chỉ một công cụ hoặc một bộ phận, chức năng Nh vậy, qua trình sản xuất phải nhiều ngời tham gia, sản phẩm lao động là thành quả của nhiều ngời ở đây lực lợng sản xuất mang tính chất xã hội hoá và tất yếu một quan hệ sản xuất phải là quan hệ sản xuất về t hữu về t liệu sản xuất
Ănghen viết: Giai cấp t sản không thể biến t liệu sản xuất có tính chất hạn chế ấy thành lực lợng sản xuất mạnh mẽ đợc nếu không biến những t liệu sản xuất cuả cá nhân thành những t liệu sản xuất có tính chất xã hội mà chỉ một số ngời cùng làm mới có thể thực hiện đợc
Quan hệ biện chứng giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuấtbiểu hiện ở chỗ
Xu hớng của sản xuất vật chất là không ngừng biến đổi phát triển Sự biến đổi
đó bao giờ cũng bắt đầu bằng sự biến đổi và phát triển của lực lợng sản xuất mà
tr-ớc hết là công cụ Công cụ phát triển đến mâu thuẫn gay gắt với quan hệ sản xuất hiện có và xuất hiện đòi hỏi khách quan phải xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ bằng quan
hệ sản xuất mới Nh vậy, quan hệ sản xuất vốn là hình thức phát triển của lực lợng sản xuất( ổn định tơng đối), quan hệ sản xuất trở thành xiềng xích kìm hãm sự phát triển của lực lợng sản xuất (không phù hợp) Phù hợp và không phù hợp là biêủ hiện của mâu thuẫn biện chứng của lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất, tức là sự phù hợp trong mâu thuẫn và bao hàm mâu thuẫn
Khi phù hợp cũng nh lúc không phù hợp với lực lợng sản xuất, thể hiện trong nội dung sự tác động trở laị đối với lực lợng sản xuất, quy định mục đích xã hội của
Trang 8sản xuất, xu hớng phát triển của quan hệ lợi ích, từ đó hình thành những yếu tố hoặc thúc đẩy, hoặc kìm hãm sự phát triển của lực lợng sản xuất
Sự tác động trở lại nói trên của quan hệ sản xuất bao giờ cũng thông qua các quy luật king tế cơ bản
Phù hợp và không phù hợp giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất là khách quan và phổ biến của mọi phơng thức sản xuất Sẽ không đúng nếu quan niệm trong Chủ nghĩa t bản (CNTB) luôn luôn diễn ra “ không phù hợp “ còn dới Chủ nghĩa xã hội (CNXH) “phù hợp “ giữa quan hệ sản xuất và lực lợng sản xuất/
Trang 9Ch ơng II Vận dụng Quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất vàtrình
độ phát triển của lực lợng sản xuất của đảng ta trong
giai đoạn hiện nay
Trong công cuộc đổi mới đất nớc đẩy mạnh sản xuất, cải tạo và xây dựng quan
hệ sản xuất nhất thiết phải gắn liền với việc nhận thức và vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất
1
Nhìn lại những sai lầm về quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất
và trình độ phát triển của lực l ợng sản xuất tr ớc Đại hội VI.
Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lơngj sản xuất thì lực lợng sản xuất phát triển thuận lợ, đồng thời kéo theo quan hệ sản xuất cũng phát triển.Con ngời có vai trò quan trọng trong việc tác động đối với lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất, nhng con ngời không thể tự do sáng tạo, định hớng nào của quan hệ sản xuất mà mình luôn vì rằng cái tất yếu phát triển của quan
hệ sản xuấtluôn luôn bị quy định bới trạng tái của lực lợng sản xuất
Do nhận thức cha đúng đắn về mối quan hệ biện chứng giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất trong công cuộc cải tạo quan hệ sản xuất cũ và xây dựng quan hệ sản xuất mới chungs ta đã ra sức vận động gần nh cỡng bức nhân dân đi vào hợp tác xã, mở rộng quy mô nông trờng quốc doanh, các nhà máy xí nghiệp lớn
mà không tính đến trình độ lực lợng sản xuất dang còn thời kỳ thấp kém chúng ta
đã tạo ra những quy mô lớn và ngộ nhận là đã có "quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa" và còn cho rằng: mỗi bớc cải tạo quan hệ sản xuất cũ, và xây dựng quan hệ sản xuất mới đều thúc đẩy sự ra đời lớn mạnh của lực lợng sản xuất mới Quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa có khả năng "vợt trớc " "mở đờng " cho sự phát triển của lực lợng sản xuất Thực tế nhiều năm qua đã chứng minh quan điểm đó là sai lầm Sai lầm chủ yếu không phải chỗ chúng ta duy trì quan hệ sản xuất lạc hậu so với sự phát triển cuả lực lợng sản xuất nh ngời ta thờng nói mà chủ yếu có những mặt của quan hệ sản xuất bị thúc đẩy lên cao, quá xa một cách giả tạo làm cho nó tách dời với trình độ thấp kém của lực lợng sản xuất Nhận đinh trong đại hội VI là có căn
cú đã làm phong phú thêm lý luận biện chứng gia quan hệ sản xuất và lực lợng sản xuất "lực lợng sản xuất bị kìm hãm không chỉ trong trờng hợp quan hệ sản xuất lạc hậu, mà cả khi quan hệ sản xuất phát triển không đồng bộ có những yếu tố đi quá
xa so với trình độ phát triển của lực lựơng sản xuất
Trang 10Để chứng tỏ "quan hệ sản xuất đi trớc " hoặc nói theo cách bây giờ là giải quyết mâu thuẫn gia quan hệ sản xuất tiên tiến với lực lợng sản xuất lạc hậu chúng
ta đã ra sức gây dựng lực lợng sản xuất một cách khẩn trơng bằng cách đa khá nhiều máy móc vào các cơ sở sản xuất nông nghiệp mới hình thành còn non yếu, què quạt nhăm xây dựng mô hình lâu dài công - nông nghiệp trên địa bàn cấp huyện mà không tính đén khả năng quản lý trình độ, tổ chức sử dụng của nông dân Thực trạng nông nghiệp ở nớc ta với nền nông nghiệp lạc hậu thì tất yếu phẩi cải tạo xã hội chủ nghiễa phát triển công nghiệp quốc doanh, công nghiệp nặng chỉ nên coi nh mục đích lâu dài phải tiến tới chứ không coi nh một tất yếu trực tiếp phải cải tạo ngay Song chúng ta bất chấp thực tế khách quan mà chỉ tin vào vai trò tích cực của nhân tố chính trị tởng rằng nhà nớc chuyên chính vô sản, bằng những đờng lối chính sách và những hoạt động tích cực có thể tìm ra cách giải quyết tốt nhất trong sản xuất và đời sỗng xã hội có khả năng chủ động tạo ra quan hệ sản xuất mới
mở đờng cho lực lợng sản xuất phát triển Nhng thực tế chúng ta không thể rút ngắn
đợc "những cơn đau của kỳ sinh đẻ" nỗi đau cứ kéo dài Dẫu sao cung " không thể nhảy qua các giai đoạn phát triển tự nhiên hay dùng sắc lệnh để xoá bỏ giai đoạn
đó"
Quan điểm về quan hệ sản xuất là không đúng nói đến quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa là nhấn mạnh việc nhấn mạnh xây dựng chế độ cộng hữu về t liệu sản xuất và cơ chế thực hiện chế độ đó là phiến diện Đành rằng yếu tố này cơ bản nhng không thể xem nhẹ quan hệ quản lý và quan hệ phân phối Phải thấy rằng quan hệ
sở hữu dợc thể hiện trong tất cả các lĩnh vực sản xuất trao đổi phân phôí và tiêu dùng lao động Ngay cả việc xoá bỏ chế độ t hữu, thiết lập chế độ công hữu về t liệu sản xuất không phai chỉ thời gian ngắn là xong Nhng dẫu có làm đợc thì cũng phải
là mục tiêu trớc mắt của nớc ta khi mà chế độ công hữu này cha phù hợp với lực l-ợng sản xuất hiện có Hơn nữa các thanh phần kinh tế đã góp phần làm cho sản xuất phát triển Một trong những sai lầm mà chúng ta đã vấp phái là xoá bỏ quá sớm quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa, khi nền kinh tế xã hội của nớc ta cha còn đủ sức thay thế Điều đó ảnh hởng không tốt đến sự phát triển cả lực lợng sản xuất và làm mất khả năng tạo ra sản phẩm dồi dào cho xã hội Cũng vậy chúng ta xoá bỏ toàn
bộ tiểu thơng khi hệ thống doanh nghiệp quốc doanh và hợp tác mua bán của ta cha làm nổi vai trò "ngời nội trợ cho xã hội" gây ra nhiều khó khăn ách tắc cho lu thông hàng hoá và không đáp ứng nhu cầu thiết yếu cho nhân dân