KIEN THUC CO BAN VE TRUYEN MAU

Máu là Mô lỏng lưu thông trong Hệ THM, đảm bảo các chức năng: hô hấp, dinh dưỡng, bài tiết, bảo vệ & điều hòa hoạt động của cơ thể; Nhiều thành phần, mỗi thành phần có nhiệm vụ và thời g[r]

MÁU, TRUYỀN MÁU VÀ LỢI ÍCH

CỦA HIẾN MÁU TÌNH NGUYỆN

Tân Phú, tháng 11/2015

NỘI DUNG

I Tìm hiểu về máu và truyền máu

II Lợi ích của việc hiến máu tình nguyện

I TÌM HIỂU VỀ MÁU VÀ TRUYỀN MÁU

Máu & tầm quan trọng của máu;

Lượng máu trong cơ thể;

Tại sao lượng máu trong cơ thể luôn ổn định?

Hệ nhóm máu ABO và Hệ nhóm máu Rh?;

Lịch sử truyền máu?;

Nguyên tắc truyền máu?

1 Máu & tầm quan trọng?

Máu là Mô lỏng lưu thông trong Hệ THM, đảm bảo các chức năng: hô hấp, dinh dưỡng , bài tiết, bảo vệ & điều hòa hoạt động của cơ thể ;

Nhiều thành phần, mỗi thành phần có nhiệm vụ và thời gian sống khác nhau:

Thành phần T/gian sống Chức năng

Huyết tương Nhiều năm Dinh dưỡng, chuyển hóa

2 Lượng máu của cơ thể?

Tổng lượng máu ở người trưởng thành bằng 1/13

trọng lượng cơ thể, hoặc: 70 ml/kg cân nặng

Ổn định nhờ điều hòa sinh máu tủy xương bằng lượng máu bị mất sinh lý (40 ml-80ml/ngày)

Sinh máu

(Tủy xương)

Hoạt động chức năng

(Máu & các mô)

Tái hấp thu (Protein, sắt)

Sinh máu và tiêu hủy máu cân bằng nhau

(200-400 tỷ hồng cầu được thay thế mỗi ngày; một chu kỳ kinh mất từ 80-140 ml)

Khi bị mất máu, cơ thể huy động máu dự trữ trong gan, lách, Sau đó tủy xương tăng sinh đề bù đắp

3 Tại sao lượng máu luôn ổn định?

4 Hệ nhóm máu và nhóm máu?

Trên bề mặt Hồng cầu

có các “Kháng nguyên”; các “Kháng nguyên” có thể khác nhau giữa các

cá thể;

Trong huyết thanh có

“Kháng thể” chống lại các “Kháng nguyên”

tương ứng;

=> Có

“nhóm máu”

Ở người có bao nhiêu hệ nhóm máu?

Có 32 hệ nhóm máu với khoảng 300 kháng nguyên khác nhau

Đó là: Hệ ABO, hệ Rh, hệ Kidd,… Trong đó, quan trọng nhất trong truyền máu là 2 hệ nhóm máu

ABO và Rh

5 Tỷ lệ NM và sơ đồ truyền máu Hệ ABO:

B : 30%

A : 20%

AB:

5%

6 Đặc điểm hệ nhóm máu Rh?

Hệ này có 50 loại Kháng nguyên, quan trọng nhất là Kháng nguyên D vì có tính sinh miễn dịch cao nhất

Người có Kháng nguyên D trên màng Hồng cầu: NM

Rh(D) dương ; nếu không mang Kháng nguyên D là người có nhóm máu Rh(D) âm; viết là: Rh(+)/Rh(-).

Tỷ lệ ở Việt Nam: Rh(+): 99,96% ; Rh(-): 0,04%

Sơ đồ truyền máu đối với hệ Rh:

o Rh(+) Rh(+);

o Rh(-) Rh(-);

Quan hệ 2 hệ NM chính trong 1 cá thể?

1 người vừa có 1 trong 4 nhóm máu thuộc hệ ABO (hoặc A, B, AB, O) vừa có 1 trong 2 nhóm máu thuộc hệ Rh (hoặc Rh+ hoặc Rh-)

Vì vậy, người có nhóm máu A có thể là ARh(+),

ký hiệu A+ hoặc ARh(-), ký hiệu A- và tương tự với các nhóm máu khác (B, AB, O )

7 Các nguyên tắc trong truyền máu?

Phải phù hợp giữa nhóm máu người cho với nhóm máu người nhận (hòa hợp nhóm máu)

Máu người cho không mắc các bệnh làm lây truyền cho người nhận: HIV, viêm gan B, C, giang mai, sốt rét, (máu an toàn).

Máu người cho phải đủ số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, tiểu cầu để giúp người bệnh chống

bệnh tật (máu đảm bảo chất lượng).

Máu dự trữ không bị đông, không bị nhiễm trùng

và không bị tan máu (máu tốt).

II LỢI ÍCH CỦA HIẾN MÁU TÌNH NGUYỆN

Tại sao cần hiến máu tình nguyện?

Ai nên hiến máu và ai không nên hiến máu?

Mỗi lần hiến bao nhiêu ml máu?

Quy trình hiến máu;

Hiến máu theo hướng dẫn thì không có hại đến sức khỏe;

Lợi ích của hiến máu

1 Tại sao cần MÁU?

Loại thuốc đặc biệt:

 Không thể sản xuất được;

 Chỉ có thể được hiến tặng từ người

Chỉ sử dụng trong những trường hợp đặc biệt:

 Bệnh rất nặng

 Cấp cứu

Ai cần MÁU?

Ví dụ về cần máu cho sử dụng

Tai nạn GT - 50 đơn vị khối hồng cầu

Bỏng - 20 đơn vị tiểu cầu.

Ghép tuỷ xương - 20 đv khối hồng cầu &

Máu lấy từ đâu?

Máu nhân tạo??

Nguồn cung cấp máu:

 Người cho máu lấy

tiền

 Người nhà cho máu

 Người hiến máu tự

nguyện…

7/2010, C.ty Arteriocyte, Ohio, SX máu nhân tạo theo đặt hàng của Bộ Q

phòng Mỹ.

Lấy TB gốc ở dây rốn; mô phỏng chức năng tủy xương; từ một dây rốn tạo ra lượng máu nhóm O

đủ truyền 3 lính bị thương.

5.000$/0,57 lít

Ai không đủ tiêu chuẩn hiến máu?

Không nên/không được hiến máu:

 Người có bệnh mạn tính (tim mạch, huyết áp.)

 Đã phát hiện nhiễm HIV, Viêm gan B, C

 Có hành vi nguy cơ nhiễm HIV…

3 Lượng máu hiến?

4 HM theo hướng dẫn không có hại sức khỏe?

1 Đáp ứng đúng tiêu chuẩn, theo đúng quy trình

2 Mỗi người có 70 ml/kg cân nặng;

Hiến < 9ml/kg thì không có hại cho sức khỏe

5 Lợi ích của việc hiến máu?

a) Đủ máu cho điều trị người bệnh;

b) Giáo dục lối sống lành mạnh, nhân

ái “thương người như thể thương

thân”

(người tham gia HM hoặc các hoạt động nhân

đạo-Thông thường khi còn trẻ, có xu hướng lặp

lại hành vi này hơn khi đã trưởng thành).

2 Đối với bản thân người hiến máu

a) Mỗi lần HM là một lần kiểm tra

c) HM làm giảm lượng sắt dư thừa:

HM làm giảm lượng sắt dư thừa

 Giảm nguy cơ đột quỵ

d) Giảm hủy tế bào

máu trong cơ thể:

tự do

 Giảm nguy cơ gây

ung thư.