c) Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người, tạo nên cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, tạo cho con người hươn[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG GDCD 7 HK2 1) Sống và làm việc có kế hoạch
+ Sống, làm việc có kế hoạch là biết xác định nhiệm vụ, sắp xếp những công việc hằng ngày, hang tuần một cách hợp lí để mọi việc được thực hiện đầy đủ, có hiệu quả, có chất lượng + Kế hoạch sống và làm việc phải đảm bảo cân đối các nhiệm vụ: rèn luyện, học tập, lao động, nghỉ ngơi giúp gia đình
+ Cần biết làm việc có kế hoạch và biết điều chỉn kế hoạch khi cần thiết
+ Phải quyết tâm vượt khó, kiên trì, sáng tạo thực hiện kế hoạch đã đặt ra
+ Làm việc có kế hoạc giúp chúng ta chủ động, tiết kiệm thời gian, công sức và đạt hiệu quả trong công việc
2) Quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em Việt Nam
a) Quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em
Quyền được bảo vệ :
-Trẻ có có quyền được khai sinh và có quốc tịch Trẻ em được Nhà nước và xã hội tôn trong, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự
Quyền được chăm sóc :
-Trẻ em được chăm sóc, nuôi dạy để phát triển, được bảo vệ sức khỏe; được sống chung với cha mẹ và được hưởng sự chăm sóc của các thành viên trong gia đình
-Trẻ em tàn tật, khuyết tật được Nhà nước và xã hội giúp đỡ trong việc điều trị, phục hồi chức năng
Trẻ em không nơi nương tựa được Nhà nước, xã hội tổ chức chăm sóc, nuôi dạy
Quyền được giáo dục:
-Trẻ em có quyền được học tập, dạy dỗ
-Trẻ em có quyền được vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao
b) Bổn phận của trẻ em
- Yêu Tổ quốc, có ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa;
- Tôn trọng pháp luật, tôn trọng tài sản của người khác;
- Yêu quý, kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ, lễ phép với người lớn;
- Chăm chỉ học tập, hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục ;
- Không đánh bạc, uống rượu, hút thuốc và dung chất kích thích có hại cho sức khỏe
c) Trách nhiệm của gia đình, Nhà nước xã hội
-Cha mẹ hoặc người đỡ đầu là người trước tiên chịu trách nhiệm về việc bảo vệ, chăm sóc, nuôi dạy trẻ em, tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻ em
-Nhà nước và xã hội tạo mọi điều kiện tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của trẻ em, có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục và bồi dưỡng các em trở thành người công dân có ích cho đất nước.Vì Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói:
“ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người’
3) Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
CAO HUY HIẾU
Trang 2a) Môi trường là toàn bộ các điều kiện tự nhiên, nhân tạo bao quanh con người, có tác động tới đời sống, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên Những điều kiện đó hoặc đã sẵn có trong tự nhiên(rừng cây, đồi, núi, sông, hồ…), hoặc do con người tạo ra ( nhà máy, đường xá, công trình thủy lợi, khói bụi, rác, chất thải)
b) Tài nguyên thiên nhiên là những của cải vật chất có sẵn trong tự nhiên mà con người
có thể khai thác, chế biến, sử dụng, phục vụ cuộc sống của con người ( rừng cây, các động vật, thực vật quý, hiếm, các mỏ khoáng sản, các nguồn nước, dầu, khí…) Tài nguyên thiên nhiên là một bộ phận thiết yếu của môi trường, có quan hệ chặt chẽ với môi trường Mỗi hoạt động kinh tế khai thác tài nguyên thiên nhiên dù tốt, xấu đều có tác động đến môi trường
c) Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người, tạo nên cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, tạo cho con người hương tiện sống, phát triển trí tuệ, đạo đức, tin thần
d) Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là giữa cho môi trường trong lành, sạch
sẽ, đảm bảo, cân bằng sinh thái, cải thiện môi trường; ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra; khai thác, sử dụng hợp lí, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách của Quốc gia, là sự nghiệp của toàn dân Các tổ chức, cá nhân phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường nghiêm cấm mọi hoạt động làm suy kiệt nguồn tài nguyên, hủy hoại môi trường thì con người mới có thể tạo ra một cuộng sống tốt đẹp, bền vững, lâu dài
e) Ngày 5 tháng 6 hằng năm được Liên hợp quốc chọn làm ngày “ Môi trường thế giới”
4) Bảo vệ di sản văn hóa:
a) Khái niệm:
Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm
tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền tử thế hệ này sang thế hệ khác
Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học,
được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác, bao gồm tiếng nói chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật khoa học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền miệng, diễn xướng dân gian, lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết về nghề thủ công truyền thống, trí thức về y, dược
cổ truyền, văn hóa ẩm thực, về trang phục truyền thống dân tộc và những tri thức dân gian khác
- Di sản văn hóa vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, bao
gồm di tích lịch sử-văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia
+ Di tích lịc sử-văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật
quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học
+ Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh
quan thiên nhiên vói công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mĩ, khoa học
b) Ý nghĩa của việc bảo vệ di sản văn hóa:
Trang 3Di sản văn hóa là tài sản của dân tộc, nói lên truyền thống của dân tộc, thể hiện công đức của các thế hệ tổ tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh nghiệm của dân tộc trên các lĩnh vực
Những di sản đó cần được giũ gìn, phát huy trong sự nghiệp xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và đóng góp vào kho tàng di sản văn hóa thế giới
c) Những quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa:
- Nhà nước có chính sách bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa
- Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu di sản văn hóa Chủ sở hữu di sản văn hóa có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa
- Nghiêm cấm hành vi:
+ Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hóa
+ Hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại di sản văn hóa
+ Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ, xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử-văn hóa, danh lam thắng cảnh
+ Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài
+ Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa để thực hiện những hành vi trái pháp luật
5) Quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo:
a) Tín ngưỡng là niềm tin của con người vào một cái gì đó thần bí, hư ảo, vô hình như: thần linh, thượng đế, chúa trời
b) Tôn giáo là một hình thức tín ngưỡng có hệ thống tổ chức, với những quan niệm, giáo
lí thể hiện rõ sự tín ngưỡng, sung bái thần linh và những hình thức lễ nghi thể hiện sự sung bái ấy
Các tôn giáo cụ thể còn được gọi là đạo ( đạo Phật, đạo Thiên Chúa, đạo Tin Lành…) c) Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo có nghĩa là: công dân có quyền theo hoặc không theo một tín ngưỡng hay tôn giáo nào; người đã theo một tín ngưỡng hay một tôn giáo nào đó
có quyền thôi hoặc không theo nữa, hoặc bỏ để theo tín ngưỡng, tôn giáo khác mà không
ai được cưỡng bức hoặc cản trở
d) Mỗi chúng ta phải tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người khác:
- Tôn trọng nơi thờ tự của các tín ngưỡng, tôn giáo như: đền, chùa, miếu thờ, nhà thờ,…
- Không được bài xích, gây mất đoàn kết, chia rã giữa người có tín ngưỡng, tôn giáo và những người không có tín ngưỡng, tôn giáo, giữa những người có tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau
e) Nghiêm cấm việc lợi dụng tín ngưỡng , tôn giáo, lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của nhà nước
f) Mê tín dị đoan là tin vào những điều mơ hồ, nhảm nhí, không phù hợp với lẽ tự nhiên ( như tin vào bói toán, chữa bệnh bằng phù phép…), dẫn tới hậu quả xaauscho các nhân, gia đình và cộng đồng về sức khỏe, thời gian, tài sản và có thể là cả tính mạng con người
Vì vậy, cần phải đấu tranh chống mê tín dị đoan
Trang 46) Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
a) Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là : Nhà nước nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân: Bởi vì, Nhà nước ta là thành quả của cách mạng nhân dân, do nhân dân lập ra
và hoạt động vì lợi ích của nhân dân
b) Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo c) Bộ máy nhà nước là một hệ thống tổ chức bao gồm các cơ quan nhà nước cấp trung ương
và cấp địa phương, trong đó gồm có bốn loại cơ quan được phân định theo các chức năng
và nhiệm vụ khác nhau:
- Các cơ quan quyền lực do nhân dân bầy ra, đại diện cho nhân dân, đó là Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp
- Các cơ quan hành chính nhà nước: Chính phủ, Hủy ban nhân dân các cấp
- Các cơ quan xét xử: Tòa án nhân dân tối cao, các Tòa án nhân dân địa phương (tinh, thành phố, quận, huyện,,thị xã) và các Tòa án quân sự
- Các cơ quan kiểm sát: Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân địa
phương (tỉnh, thành phố, quận, huyện, thị xã) và các Viện kiểm sát quân sự
d) Nhà nước đảm bảo và không ngừng phát huy quyền làm chủ của nhân dân, giữ gìn và nâng cao đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân; bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước giàu mạnh
Công dân có quyền và trách nhiệm giám sát, góp ý kiến vào hoạt động của các đại biểu và các cơ quan đại diện do mình bầu ra, đồng thời có nghĩa vụ thực hiện tốt chính sách, pháp luật của Nhà nước, bảo vệ các cơ quan nhà nước, giúp đỡ các cán bộ nhà nước thi hành công vụ
7) Bộ máy nhà nước cấp cơ sở
a) Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã (phường, thị trấn) là cơ quan chính quyền nhà nước cấp cơ sở
b) Hội đồng nhân dân do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân và phát triển khinh tế-xã hội, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân, về quốc phòng và an ninh địa
phương
c) Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu ra và là cơ quan chấp hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
d) Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân là những cơ quan nhà nước của dân, do dân,
vì dân Vì vậy, mỗi chúng ta phải tôn trọng và bảo vệ các cơ quan nhà nước, đồng thời làm chọn trách nhiệm, nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước, đặc biệt là phải chấp hành nghiêm chỉnh những quy định của pháp luật cũng như những quy định của chính quyền địa phương
Các nội dung cần chú trọng:
- Khái niệm sống và làm việc có kế hoạch
- Các hành động bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Kể tên các di sản văn hóa ở Việt Nam
- Hiểu được hành vi được coi là mê tín dị đoan
- Hiểu về Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
-Hiểu được Bộ máy nhà nước cấp cơ sở