Bài 1 CN MÁC LÊNIN

Bài giảng lớp cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên

BÀI 1

CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN,

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH, SỰ VẬN DỤNG SÁNG TẠO VÀ PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA HIỆN NA

MINH TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

I- KHÁI QUÁT VỀ CHỦ NGHĨA MÁC –

LÊNIN VÀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA

1 Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ của loài người

1 Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ của loài người

- Lênin

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

và tiến tới giải phóng con người, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản; thế giới quan, phương pháp luận phổ biến của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng.

Bác Hồ giải thích một cách rất cô động, một cách rất hàm xúc : Chủ nghĩa Mác-Lênin là hết lòng phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc, hết lòng phục vụ cách mạng, việc to, việc nhỏ đều vì mục đích ấy … Đó chính là chủ nghĩa Mác-Lênin.

Đây cũng là chủ nghĩa khoa học nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất, sâu sắc nhất, nhân đạo nhất của nhân loại; là cái cẩm nan thần kỳ, là mặt trời soi sáng con đường cách mạng của các dân tộc, là vũ khí tư tưởng không thể gì thay thế được … và không có chủ nghĩa nào tiến bộ hơn.

Hồ Chí Minh còn khẳng định:

“Chủ nghĩa Mác – Lênin đối với chúng

ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới CNXH và CNCS”.

Giữa TK XX sự phát triển sự phát triển

thuẩn chủ yếu của xã hội.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

Một là , tiền đề kinh tế

* Sự ra đời của chủ nghĩa Mác-Lênin

Sự phát triển của nền

đại công nghiệp CNTB

gắn liến với sự ra đời sự ra đời

và phát triển của giai

Phong trào đấu tranh của GC VS ngày càng

lang rộng – Đòi hỏi phải có sự dẫn dắt của Đòi hỏi phải có sự dẫn dắt của

lý luận khoa học và cách mạng.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

Hai là , tiền đề chính trị - xã hội

* Sự ra đời của chủ nghĩa Mác-Lênin

Phong trào Hiến Chương (Anh)

Từ 1836-1848, 

SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

CN MÁC – LÊNIN XUẤT PHÁT TỪ

NHU CẦU CỦA CUỘC ĐẤU TRANH

GIAI CẤP CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN

VÀ NHÂN DÂN LĐ

CÔNG XÃ PARI – CÁCH MẠNG 18/3 1871 – DướI sự lãnh đạo của Quốc

tế thứ I (9-1864 -7-1876, 5 đại hội)

Phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản đã phát triển thành khởi

nghĩa vũ trang giành chính quyền về tay nhân dân lao động, nhà nước

kiều mới của giai cấp vô sản được ra đời

Ba là, Tiền đề Khoa học và lý luận:

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

* Sự ra đời của chủ nghĩa Mác-Lênin

- Tiền đề về khoa học: Vào giữa thế kỷ XIX khoa học tự nhiên đã đạt được những thành tựu to lớn, trong đó có ba phát minh quan trọng: Thuyết tiến hóa, Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng và Thuyết tế bào

Người Anh (1809 –1882)

Giulơ (1818 – 1889)

Nhà Vật lý nước Anh

Lômônôxop (1711-1765) Nhà Vật lý học người Nga

Robert Hooke (1635 –

1703) người Anh.

Robert Hooke (1635 –

1703) người Anh.

Bên cạnh đó, với sự ra đời của các phương pháp nhận thức khoa học như: Quy nạp, phân tích, thực nghiệm, tổng hợp, mô hình hóa, đo lường, logic

Đã hình thành thế giới quan duy

vật – Đây là nền tảng hình thành

thế giới quan khoa học của Chủ

nghĩa Mác – Lênin

Ba là, Tiền đề Khoa học và lý luận:

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin là thành tựu trí tuệ

của loài người.

* Sự ra đời của chủ nghĩa Mác-Lênin

- Tiền đề về lý luận: Có những thành tựu của triết học cổ điển Đức (đại biểu là Cantơ, Hêghen, Phoiơbắc); kinh tế chính trị cổ điển Anh (Ađam Xmít, Đavít Ricácđô); chủ nghĩa xã hội không tưởng (Xanh Ximông, Phuriê ở Pháp; Ôoen ở Anh…)

1723-1790 Xây dựng được một hệ thống phạm trù, quy luật của nền sản xuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa như: hàng hoá, giá trị, tiền tệ, giá cả, tiền lương, lợi nhuận, lợi tức, địa tô Nhất là

lý luận Giá trị - Lao động

lý luận Giá trị - Lao động Tư tưởng bao trùm là ủng hộ tự

do kinh tế, chống lại sự can thiệp của nhà nước - Đặt nền móng cho sự ra đời của các lý luận về giá trị thặng

dư, vai trò điều tiết của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Chủ nghĩa xã hội không tưởng đã trình bày hệ thống những quan điểm, tư tưởng về giải phóng xã hội, giải phóng con người; xây dựng một xã hội mới tốt đẹp không có áp bức, bóc lột, đảm bảo cho mọi người thực sự có cuộc sống bình đẳng, hạnh phúc, nhưng lại đưa ra con đường, biện pháp sai lầm, đó là bằng giáo dục, thuyết phục và tuyên truyền hòa bình…

Cơlôđơ Hăngri Đơ Xanh Ximông

(1760 – 1825)

Sáclơ Phuriê ( 1772 – 1837)

Rôbớt Ooen ( 1771 – 1858)

Tiền đề

lý luận

Triết học cổ điển Đức

Kinh tế chính trị

học Anh

Chủ nghĩa xã hội không tưởng

Pháp

Những tiền đề

lý luận này chứa đựng nhiều hạt nhân hợp lý giúp

Mác và Ăngghen

Ăngghen kế thừa và phát triển đến đỉnh cao khoa học

Chủ nghĩa Mác – Lênin

Điều kiện kinh tế -

xã hội Tây Âu vào

Nhu cầu lý luận của thực tiễn cách mạng

Kinh

tế chính trị cổ điển Anh

Chủ nghĩa

xã hội không tưởng Pháp

Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng

Học thuyết

về tế bào

Học thuyết tiến hóa của Đác Uyn

Triết học

cổ điển Đức

Tiền đề khoa học

tự nhiên

1818-1883 1820-1895

Trong học thuyết của mình hai ông hình thành

nên chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử ; làm sáng tỏ quy luật hình thành, phát triển, diệt vong của chủ nghĩa tư bản

và vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là xóa bỏ chế độ TBCN, xây dựng thành công XHCN và Cộng sản chủ nghĩa

Chủ nghĩa Mác ra đời đáp ứng đòi hỏi cấp bách của phong trào cách mạng thế giới – Là tất yếu khách quan trong tiến trình phát triển lôgích của lịch sử tư duy nhân loại, là thành tựu của trí tuệ loài người.

Chủ nghĩa Mác ra đời đáp ứng đòi hỏi cấp bách của phong trào cách mạng thế giới – Là tất yếu khách quan trong tiến trình phát triển lôgích của lịch sử tư duy nhân loại, là thành tựu của trí tuệ loài người.

* V.I.Lênin đã bảo vệ, vận dụng

và phát triển sáng tạo toàn diện lý luận của Mác – Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới

 22 tháng

4 năm 1870 - 21 tháng 1 năm 1924

rất gay gắt

Sự xâm chiếm thuộc địa của các nước đế quốc dẫn

đến mâu thuẫn về mâu thuẫn về

lợi ích giữa chúng

rất gay gắt

Trên thế giới xuất hiện

phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

của nhân dân các nước thuộc địa chống chủ nghĩa thực dân,

đế quốc

Trên thế giới xuất hiện

phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

của nhân dân các nước thuộc địa chống chủ nghĩa thực dân,

đế quốc

Yêu cầu của thực tiễn cách mạng lúc đó đòi hỏi phải vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện mới

Yêu cầu của thực tiễn cách mạng lúc đó đòi hỏi phải vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện mới

Đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác:

phê phán chủ nghĩa xét lại, cơ hội, tả khuynh, hữu khuynh, giáo điều

Hiện thực hóa

CN Mác vào nước Nga đưa đến thành công cách mạng tháng

10 Nga, mở ra thời đại quá độ lên CNXH

Lênin đã đấu tranh chống lại những quan điểm phản Mácxit : Chủ nghĩa cơ hội, xét lại, giáo điều, tả khuynh, hữu khuynh nhằm

bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác

Lênin đã vận dụng và phát triển sáng tạo toàn diện học thuyết Mác để giải quyết những vấn đề của cách mạng vô sản, lãnh đạo thắng lợi cách mạng thắng lợi cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại năm 1917, phát triển hàng loạt vấn đề lý luận mới:

loạt vấn đề lý luận mới: Xây dựng chính quyền xô Xây dựng chính quyền xô viết; phát triển KT, Khoa học–Kỹ thuật, phát triển LLSX, xây dựng QHSX mới; tiến hành CNH, HĐH, điện khí hóa toàn quốc; thực hiện dân chủ XHCN, xây dựng Đảng, văn hóa, Quốc phòng, an ninh…

Chủ nghĩa cộng sản khoa học trở thành

hệ thống lý luận cách mạng của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới.

Hệ tư tưởng của giai cấp vô sản được gọi là chủ nghĩa Mác - Lênin

Với bản chất khoa học và cách mạng, ngày nay, chủ nghĩa Mác – Lênin đã, đang và sẽ tiếp tục được bảo vệ, vận dụng, bổ sung và phát triển trong thực tiễn đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc trên thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, phát triển và chủ nghĩa xã hội.

Kinh tế chính trị Mác-

Lênin

Chủ nghĩa xã hội khoa

học

Triết học

Lênin

duy

Trang bị cho con người thế giới quan, phương pháp luận khoa học để nhận thức và cải tạo thế giới

Chủ nghĩa

xã hội

trong tiến trình cách mạng xã tiến trình cách mạng xã

hội chủ nghĩa

Xây dựng CNXH hiện thực

và triển vọng

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cách mạng xã hội

chủ nghĩa

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

Vật chất Ý thức

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

kinh tế-xã hội, xuất phát từ điều

kiện sinh hoạt và sản xuất vật chất

của xã hội.

Lý giải quá trình phát sinh, phát triển và suy vong của các hình thái kinh tế-xã hội, xuất phát từ điều kiện sinh hoạt và sản xuất vật chất

của xã hội

Mối quan hệ biện chứng giữa đời

sống vật chất và đời sống tinh thần hình thành các quy luật xã hội:

Kinh tế, Chính trị, văn hóa, xã hội,

quốc phòng, an ninh…

Mối quan hệ biện chứng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần hình thành các quy luật xã hội: Kinh tế, Chính trị, văn hóa, xã hội,

quốc phòng, an ninh…

Vạch ra căn nguyên của những động

cơ vật chất, đặc biệt là động cơ lợi ích

ích kinh tế trong hoạt động lịch sử

của loài người

Vạch ra căn nguyên của những động

cơ vật chất, đặc biệt là động cơ lợi động cơ lợi ích kinh tế trong hoạt động lịch sử

của loài người

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

CSHT><KTTT…

Sự thay thế các HT KT-XH

là quá trình lịch sử tự nhiên Xuất phát từ mâu thuẫn nội tại: LLSX><QHSX, giữa

CSHT><KTTT…

Quy luật vận động cơ bản của

xã hội loài người.

NT-CHNL-PK-TB-CNCS

Quy luật vận động cơ bản của

xã hội loài người.

NT-CHNL-PK-TB-CNCS

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

giá trị bền vững của lý luận

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

nhân loại.

Hệ tư tưởng của giai cấp vô sản vẫn là tiến bộ nhất, động lực cho sự phát triển của

nhân loại.

GCCN là một giai cấp cách mạng, lực lượng tiên tiến có sứ mệnh lịch

sử giải phóng giai cấp mình, đồng thời giải phóng nhân dân lao động

và toàn nhân loại khỏi chế độ bóc lột người, áp bức, bất công, xây

dựng CNXH và CNCS

GCCN là một giai cấp cách mạng, lực lượng tiên tiến có sứ mệnh lịch

sử giải phóng giai cấp mình, đồng thời giải phóng nhân dân lao động

và toàn nhân loại khỏi chế độ bóc lột người, áp bức, bất công, xây

dựng CNXH và CNCS

c) Những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin

Cách thức khác nhau của các quốc gia, dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội; chủ nghĩa

xã hội là kết quả phát triển tổng hợp của tinh hoa mọi thời đại, mọi dân tộc …

Khẳng định tính tất yếu thay thế CNTB bằng CNXH, sự ra đời của CNXH và sự diệt vong của CNTB

là do tính tất yếu kinh tế quy định

và đều tất yếu như nhau

Khẳng định tính tất yếu thay thế CNTB bằng CNXH , sự ra đời của CNXH và sự diệt vong của CNTB

là do tính tất yếu kinh tế quy định

và đều tất yếu như nhau

c) Những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh

a) Khái niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; ; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi.

Tư

tưởng

Hồ Chí

Minh

Thực chất tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lý hệ thống lý

luận phản ánh những vấn đề có tính quy luật của

cách mạng Việt Nam

Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm những vấn đề có liên quan đến quá trình phát triển từ cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân tiến lên

cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh: Đó

là chủ nghĩa Mác – Lênin, truyền thống dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại và những phẩm chất

cá nhân của Hồ Chí Minh

Mục tiêu của tư tưởng Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng

con người.

b) Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Nguồn gốc

tư tưởng

Hồ Chí Minh

- Chủ nghĩa Mác - Lênin

-Những nhân tố chủ quan thuộc

về phẩm chất cá nhân của

Hồ Chí Minh

ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách,

chiến thắng mọi kẻ thù

Chủ nghĩa yêu nước trở thành giá trị cốt lõi, là nền tảng tinh thần to lớn và là nguồn sức mạnh để dân tộc

ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách,

chiến thắng mọi kẻ thù

Hồ Chí Minh là người Việt Nam yêu nước trước khi trở thành một

chiến sĩ cộng sản Chính lòng yêu nước đã thúc giục Người ra đi tìm

đường cứu nước

Hồ Chí Minh là người Việt Nam yêu nước trước khi trở thành một chiến sĩ cộng sản Chính lòng yêu nước đã thúc giục Người ra đi tìm

đường cứu nước

Kết thừa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc: Truyền thống yêu

nước, ý chí độc lập tự cường; đoàn kết, nhân ái, tinh thần cộng đồng; lạc quan yêu đời, cần cù, thông minh, sáng tạo …

Kết thừa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc : Truyền thống yêu

nước, ý chí độc lập tự cường; đoàn kết, nhân ái, tinh thần cộng đồng; lạc quan yêu đời, cần cù, thông minh, sáng tạo …

b) Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Phật Giáo : Nếp sống có đạo đức,

trong sạch, giản dị, chăm làm điều thiện, vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ, cứu nạn, chống lại mọi phân biệt đẳng cấp; đề cao lao động, chống lười biếng…

Lão giáo: tiếp thu nếp sống an nhiên,

tự tại, không vướn bận bụi trần

Lão giáo: tiếp thu nếp sống an nhiên,

tự tại, không vướn bận bụi trần

Nho giáo: Tinh thần nhân nghĩa, đạo

tu thân, đức tính khiêm tốn, nhân hòa, cách xử thế có tình, có lý…

tu thân, đức tính khiêm tốn, nhân hòa, cách xử thế có tình, có lý…

b) Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Bác Hồ là người am

tường các nền văn hóa

“Đông - Tây - Kim - Cổ”,

và chính Người đã làm

giàu trí tuệ của mình bằng

tinh thần văn hóa nhân

loại.

Chủ nghĩa “Tam dân” của Tôn Trung Sơn:

“Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh

hạnh phúc”, đã được Bác vận dung:

“Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”

Chủ nghĩa “Tam dân” của Tôn Trung Sơn :

“Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh