18050213-Trần Huỳnh Đức-20.07.2000

Nông nghiệp công nghệ cao là nền nông nghiệp được ứng dụng những công nghệ mới vào trong sản xuất, các công nghệ đó đã bao gồm tự động hóa, cơ giới hóa các khâu của sản xuất nông nghiệp,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ-ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ

🙠🙠🙠🙠🙠

BÀI TẬP LỚN

HỌC PHẦN : NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VÀ NÔNG DÂN

Họ và tên sv : Trần Huỳnh Đức

Mã sinh viên : 18050213

Lớp: QH – 2018 - E KTPT 2

GVHD : TS Nguyễn Thị Lan Hương

Hải Dương, tháng 8 - 2021

Đề 1

Câu 1: Vai trò, lợi ích của nông nghiệp công nghệ cao trong phát triển kinh tế - xã hội? Để phát triển nông nghiệp công nghệ cao nhà nước có những chính sách cơ bản nào? Ví dụ? (5 điểm)

Câu 2: Sự cần thiết của phát triển nông thôn? Vai trò của nhà nước, người dân và tổ chức doanh nghiệp trong phát triển nông thôn? Nêu một số kết quả đạt được trong phát triển nông thôn ở Việt Nam? Ví dụ? (5 điểm)

Bài làm

Câu 1: Vai trò, lợi ích của nông nghiệp công nghệ cao trong phát triển kinh tế - xã hội? Để phát triển nông nghiệp công nghệ cao nhà nước có những chính sách cơ bản nào? Ví dụ? (5 điểm)

Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế với hơn 75%dân số sống bằng nông nghiệp và 70% lãnh thổ là nông thôn Tuy nhiên, trong bối cảnh của cuộc cách mạng 4.0

sự bùng nổ của công nghệ thông tin, quá trình hội nhập quốc tế đòi hỏi chất lượng nông sản càng cao, cùng vớidiện tích đất bị thu hẹp do đô thị hóa và các vấn đề về biến đổi khí hậu trong khi nhu cầu lương thực khôngngừng tăng lên,…

Nông nghiệp công nghệ cao là nền nông nghiệp được ứng dụng những công nghệ mới vào trong sản xuất, các công nghệ đó đã bao gồm tự động hóa, cơ giới hóa các khâu của sản xuất nông nghiệp, CNTT, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học, các giống vật nuôi, cây trồng mới với năng suất và chất lượng cao, phát triển bền vững trên cơ sở canh tác hữu cơ (Theo Vụ Khoa Học và Công Nghệ - Bộ Nông Nghiệp và PTNT)

Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là xu hướng tất yếu vừa giải quyết được các vấn đề về nông sản, chất lượng, đất đai và đồng thời giúp Việt Nam hội nhập sâu và rộng hơn nữa trên thị trường quốc tế

Vai trò , lợi ích của nông nghiệp công nghệ cao :

Nông nghiệp công nghệ cao có vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp nói riêng cũng như đem lại lợi ích cho phát triển kinh tế xã hội nói chung và sự phát triển của nông thôn :

• Thứ nhất, nông nghiệp công nghệ cao giúp tạo ra sản lượng lớn, giảm sức lao động và giúp đa dạng hóa

sản phẩm đồng thời nâng cao tính cạnh tranh của nông sản Việt, nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành Khi

áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp sẽ hạn chế được sự lãng phí về tài nguyên đất, nước do tính ưu việt của các công nghệ này như công nghệ sinh học, công nghệ gen, công nghệ sản xuất phân hữu

cơ và tự động hóa sản xuất Ngoài ra, so với hình thức sản xuất lạc hậu cũ thì nông nghiệp công nghệ cao giúp nông dân giảm tối đa sức lao động nhờ sự cơ giới hóa, tự động hóa của máy móc Với việc tiết kiệm các chi phí như nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, sức lao động sẽ giúp tăng năng xuất cho cây trồng vật nuôi, giảm giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế cho

người sản xuất nông nghiệp; tạo ra có sản phẩm an toàn thân thiện với môi trường đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, có sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước

• Thứ hai, ứng dụng công nghệ cao vào trong sản xuất nông nghiệp giúp nước ta có thể ứng phó được với

biến đổi khí hậu Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, không nằm ngoài ảnh hưởng tiêu cực đó, ngành nông nghiệp thiệt hại không ít Đặc biệt, tình hình thời tiết diễn biến ngày càng phức tạp, mức độ tàn phá của những cơn bão, áp thấp nhiệt đới càng ngày càng nguy hiểm cả về sản xuất và con người Việc ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp tạo ra các giống biến đổi gen giúp tăng sức đề kháng của cây trồng, vật nuôi trước dịch bệnh hay việc ứng dụng hiệu ứng nhà kính để tạo ra môi trường thuận lợi nhất cho sản xuất nông nghiệp không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu đã khắc phục được tính mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp Áp dụng các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, công nghệ thuỷ canh sản xuất rau trong nhà lưới, công nghệ nuôi gà, lợn theo tiêu chuẩn

VietGAP, công nghệ di truyền tạo cá rô phi đơn tính,… Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp giúp hạn chế những thiệt hại do biến đối khí hậu gây ra và gia tăng sản lượng nông sản, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và giảm khí thải nhà kính

• Thứ ba, sản xuất nông nghiệp tập trung hóa, quy mô hóa, giúp cải thiện thu nhập, tăng trưởng kinh tế địa

phương So với những hoạt động sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún xưa cũ thì nhờ nông nghiệp công nghệ cao, nông dân dễ dàng tập trung mở rộng quy mô sản xuất Dần dần hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với công nghiệp chế biến, sản xuất nông nghiệp theo quy trình giúp tận dụng tối đa nguồn tài nguyên và nhân lực tại chỗ Việc ứng dụng khoa học và công nghệ sau thu hoạch cũng tạo

ra những giá trị mới cho nông sản, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng đem lại nguồn thu lớn hơn rất nhiều… Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho địa phương và quốc gia khi doanh thu từ sản xuất tăng lên, đóng thuế từ doanh nghiệp tăng và đồng thời hình thành mới các dịch vụ hỗ trợ Tạo thêm công ăn việc làm cho một số

bộ phận dân cư và cơ hội khởi nghiệp cho doanh nghiệp địa phương trên cơ sở hình thành các thị trường sản phẩm có giá trị gia tăng mới Sản xuất áp dụng công nghệ cao giúp hình thành các sản phẩm hàng hóa đặc sản chủ lực của quốc gia, vùng và địa phương theo hình thức chuyên canh

Những chính sách cơ bản nhà nước áp dụng nhằm phát triển nông nghiệp công nghệ cao :

• Thứ nhất, Chính phủ ban hành các chính sách hỗ trợ về vốn, thực hiện quy hoạch, thu hút đầu tư vào ngành :

Nghị định số 41/2010/NĐ-CP (12/4/2010) của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, với chính sách cho vay tín chấp ở hạn mức phù hợp Nghị quyết số 30/NQ-CP (7/3/2017) dành ít nhất 100.000 tỷ đồng để thực hiện chương trình cho vay với lãi suất thấp hơn lãi suất thị trường từ 0,5% -1,5% đối với lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch Nghị định số 116/2018/NĐ-CP, có nhữung điều chỉnh về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, có nhiều điểm đột phá mới về 5 cho vay đối với các dự án nông nghiệp công nghệ cao như: cho doanh nghiệp được vay không có tài sản đảm bảo tối đa bằng 70% - 80% giá trị dự án nông nghiệp công nghệ cao với hình thức cho vay linh hoạt; ưu đãi về tiền thuê đất,cắt giảm thủ tục hành chính…

Thủ tướng đã quy hoạch đến năm 2020, cả nước sẽ có 11 khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Đến nay,

đã có 3 khu được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập và đi vào hoạt động: khu nông nghiệp ứng dụng CNC phát triển tôm Bạc Liêu, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang tiếp tục thúc đẩy hoàn thiện hồ sơ

Đề án khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cho Lâm Đồng (đã thẩm định), Thái Nguyên, Thanh Hóa, Quảng Ninh, Cần Thơ để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét thành lập, tạo ra những hạt nhân thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở vùng sinh thái khác nhau

• Thứ hai chính sách miễn giảm tiền thuê đất, hỗ trợ tập trung đất đai :

Chính phủ đã có những chính sách về việc miễn giảm tiền sử dụng đất, miễn giảm tiền thuê đất, thuê mặt nướccủa nhà nước và hỗ trợ tập trung đất đai Cụ thể trong nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17 tháng 4 năm 2018của Chính phủ có quy định Doanh nghiệp có dự án nông nghiệp (đặc biệt ưu đãi đầu tư, ưu đãi đầu tư và khuyếnkhích đầu tư) được Nhà nước giao đất hoặc được chuyển mục đích đất để làm nhà ở cho người lao động theoquy định tại Điều 55 Luật đất đai được miễn tiền chuyển mục đích sử dụng đất Còn với những doanh nghiệpthuê đất của nhà nước thì được áp dụng mức giá ưu đãi giảm 50% khi thuê trong thời hạn tối thiểu 5 năm

Ngoài ra những doanh nghiệp có dự án nông nghiệp đặc biệt ưu đãi đầu tư thuê, thuê lại đất, mặt nước của hộgia đình, cá nhân để thực hiện dự án đầu tư thì được Nhà nước hỗ trợ kinh phí tương đương với 20% tiền thuêđất, thuê mặt nước cho 05 năm đầu tiên

• Thứ ba, chính sách trong phát triển nguồn nhân lực , và thị trường tiêu thụ sản phẩm :

Nhà nước rất chú trọng tới phát triển nguồn nhân lực nhằm phục vụ cho yêu cầu của ngành Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 với mục tiêu phát triển tỷ lệ nhân lực qua đào tạo khối ngành nông, lâm,ngư nghiệp tăng từ mức 15,5% năm 2010 lên khoảng 50% năm 2020 Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đến nay, ngành nông nghiệp triển khai đào tạo được trên 2,3 triệu lao động nông thôn học nghề nông nghiệp Nông dân sau khi học nghề đã áp dụng được kỹ năng mới vào sản xuất; nhiều lao động sau học nghề mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, đem lại thu nhập gấp 3-4 lần trước đây

Chính phủ cũng dành nhiều nguồn lực tạo điều kiện cho nghiên cứu, chuyên giao công nghệ năng suất chất lượng nông sản; thực hiện chủ trương giao đất, giao rừng lâu dài cho người sử dụng, tạo điều kiện cho tích tụ và tập trung đất nông nghiệp theo nguyên tắc thị trường để hình thành nền nông nghiệp hiện đại Đặc biệt là những

nỗ lực lớn trong công tác tổ chức và phát triển thị trường ở cả trong và ngoài nước

Việt Nam đã và đang tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, cho thấy sự tích cực của Nhà nước trong việctìm kiếm, mở rộng thị trường cho nông sản Việt Nam Nông sản Việt Nam từng bước xâm nhập vào những thịtrường có sức mua lớn, đòi hỏi cao về chất lượng như Nhật Bản, châu Âu, Mỹ, Ô xtrây-li-a Đối với thị trườngtruyền thống và rộng lớn là Trung Quốc, Nhà nước tích cực đàm phán với các đối tác, hỗ trợ người nông dânchuẩn hóa vùng trồng, đánh mã số vùng trồng, thực hiện truy xuất nguồn gốc xuất xứ, nâng cao chất lượng nôngsản để chuyển sang hình thức xuất khẩu chính ngạch.

• Thứ tư , tích cực hội nhập và tổ chức các hội thảo trong và ngoài nước về ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp :

Theo hướng thị trường, từng bước hình thành thị trường khoa học - công nghệ, tạo động lực cho nghiên cứu vàứng dụng những thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại trong nông nghiệp Việc chuyển đổi các tổ chức khoahọc - công nghệ công lập sang hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Nghị định số115/2005/NĐ-CP, ngày 5-9-2005, của Chính phủ, Quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoahọc và công nghệ công lập, hoặc doanh nghiệp khoa học - công nghệ, tạo cơ sở cho các tổ chức khoa học - côngnghệ thay đổi cách thức hoạt động, chú trọng tới thị trường và khách hàng nhiều hơn

Việt Nam đã và đang tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, cho thấy sự tích cực của Nhà nước trong việctìm kiếm, mở rộng thị trường cho nông sản Việt Nam Nông sản Việt 6 Nam từng bước xâm nhập vào nhữngthị trường có sức mua lớn, đòi hỏi cao về chất lượng như Nhật Bản, châu Âu, Mỹ, Australia Việt

Nam sẽ tham gia tổ chức và thực hiện các chương trình, dự án hợp tác nghiên cứu khoa học song phương và đa phương; Tạo điều kiện, hỗ trợ các tổ chức khoa học công nghệ, doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động hợp tácquốc tế phục vụ nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ cao (đặc biệt là với quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức nước ngoài có trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến)

Đối với công tác nâng cao nhận thức xã hội: Sẽ tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến các kết quả, thành tựu nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng; giới thiệu phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ cao tại các cơ sở giáo dục đào tạo; Tổ chức các hội nghị, hội thảo, diễn đàn về công nghệ cao với sự tham dự của các bộ, ngành, cơ quan và các chuyên gia,các nhà khoa học, sinh viên trong và ngoài nước

Để khoa học công nghệ thực sự thúc đẩy sự phát triển ngành nông nghiệp, trong thời gian tới, tiếp tục cần sự quan tâm của các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện chính sách khuyến khích, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; cùng với đó cần sự đồng bộ trong toàn hệ thống để đưa các chính sách vào thực tiễn một cách thực sự để thực thi hiệu quả, góp phần đưa nền nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững

Câu 2: Sự cần thiết của phát triển nông thôn? Vai trò của nhà nước, người dân, tổ chức doanh nghiệp trong phát triển nông thôn? Nêu một số kết quả đạt được trong phát triển nông thôn ở Việt Nam? Ví dụ?

Sự cần thiết của phát triển nông thôn tại Việt Nam :

Khu vực nông nghiệp sản xuất ra những nông sản phẩm thiết yếu cho đời sống người dân mà không một ngành sản xuất nào có thể thay thế được Ngoài ra vùng nông thôn còn là cùng cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp nhẹ phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu thu ngoại tệ

Vì vậy phát triển nông thôn đồng nghĩa với việc phát triển sản xuất ngành nông nghiệp, gia tăng sản lượng củangành, đóng góp cho sự phát triển kinh tế nông thôn và ngành công nghiệp cũng như xuất khẩu Nông thôn đóng góp gần 2/3 số lượng lao động của cả nước, đó là nguồn cung cấp lao động cho các ngành kinh tế

quốc dân, đặc biệt là nông nghiệp và công nghiệp Số lao động đó nếu được nâng cao trình độ, được trang bị công cụ thích hợp sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động đáng kể, tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu lao động hợp lý trong phân công lao động xã hội

Nông thôn cũng là thị trường tiêu thụ rộng lớn, sự phát triển của thị trường này tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy nền kinh tế quốc dân phát triển Bên cạnh đó, sự ổn định tình hình nông thôn sẽ góp phần quan trọng để đảm bảo tình hình ổn định của đất nước Nông thôn chứa đại đa số tài nguyên đất đai, khoáng sản, động thực vật, rừng, biển… có ảnh hưởng to lớn đến việc khai thác khoáng sản trong sản xuất và các vấn đề về bảo vệ môitrường sinh thái đảm bảo cho việc phát triển lâu dài và bền vững của đất nước

Tuy nhiên chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động ở nông thôn còn chậm: chủ yếu vẫn là lao động trong nông nghiệp và công nghiệp, dịch vụ còn chậm phát triển Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế đặc biệt là nông nghiệp công nghê cao Cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải còn nhiều khó khăn ,bất cập, nhất là các dịch vụ công cộng như trường học, y tế,…

Đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, chênh lệch giàu nghèo giữa nôngthôn và thành thị lớn Vì vậy phát triển nông thôn là vô cùng cất thiết trong giai đoạn phát triển kinh tế đất nước.Nông thôn không chỉ là vùng cung cấp nguồn lương thực cho quốc gia mà còn là nơi cung cấp phần lớn lao động của cả nước, là cơ sở nền tảng của kinh tế nước nhà

Có thể nói, kể từ khi thực hiện đường lối đổi mới, chủ trương, chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn của Đảng và Nhà nước ta đã có những thay đổi căn bản Những nội dung trong chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn như xem nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, chú trọng các chương trình lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, phát triển kinh tế trang trại, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông thôn, xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở… đã bắt đầu tạo ra những yếu tố mới trong phát triển nông nghiệp, nông thôn Bên cạnh đó, Nhà nước đã phối hợp với các tổ chức quốc tế, các tổ chức xã hội trong nước để xoá đói giảm nghèo, cải thiện môi trường thiên nhiên và môi trường xã hội ở nông thôn Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước ta đã và đang đưa nền nông nghiệp tự túc tự cấp sang nền nông nghịêp hàng hoá