Học sinh thảo luận trả lời: Giáo viên nhấn mạnh: đây là ba yếu tố cần phải có, là đặc điểm của bài văn nghị luận.. Giáo viên chiếu sơ đồ tư duy nội dung bài học kết hợp nhắc lại khái niệ[r]
Trang 1TIẾT 79 Ngày soạn: 13 tháng 01 năm 2015
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu cần đạt
Qua tiết học, giáo viên cần giúp cho học sinh nắm được:
1 Về kiến thức:
Đặc điểm của văn bản nghị luận với các yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận gắn bó
mật thiết với nhau
2 Về kĩ năng:
- Biết xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong một văn bản nghị luận.
- Bước đầu biết xác định luận điểm, xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và lập luận cho một đề bài cụ thể
3 Về thái độ:
- Có thái độ đúng đắn với thể loại văn nghị luận
- Nghiêm túc trong giờ học
B ChuÈn bÞ dạy học
1 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, SGV, máy chiếu, phiếu học tập.
2 Chuẩn bị của học sinh: chuẩn bị theo yêu câu trong SGK.
C Tổ chức các hoạt động dạy học
* Kiểm tra bài cũ:
* D y bài m i: ạy bài mới: ới:
Hoạt động 1
Hướng dẫn tìm hiểu luận điểm, luận cứ
và lập luận
Giáo viên cho học sinh đọc lại văn bản
Chống nạn thất học (SGK Ngữ văn 7 -
T.2 Tr 7, 8)
Học sinh đọc và quan sát
Giáo viên hỏi: vấn đề chính bài viết đặt
ra là gì?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên hỏi: vấn đề đó được biểu hiện
bằng những câu văn nào?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên trình chiếu các câu chứa luận
điểm chính và luận điểm phụ
Học sinh quan sát
Giáo viên hỏi: vấn đề đó được thể hiện
I Luận điểm, luận cứ và lập luận
1 Luận điểm
* Xét ví dụ
Văn bản: Chống nạn thất học.
- Vấn đề chính: chống nạn thất học
- Biểu hiện:
+ Nhan đề + Câu nêu nhiệm vụ chung
+ Các câu nêu nhiệm vụ cụ thể
- Hình thức: câu khẳng định
Trang 2bằng kiểu câu gì?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên hỏi:các câu này đúng đắn, có
đáp ứng yêu cầu thực tế không?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên liên hệ với thực tế đất nước sau
năm 1945 để mở rộng
Giáo viên hỏi: những vấn đề vừa phân
tích trên là luận điểm, vậy luận điểm là
gì?
Giáo viên chiếu phần bài học
Học sinh đọc bài học
Luận điểm trong bài văn nghị luận được
triển khai thành các luận cứ, vậy luận cứ
là gì?có đặc điểm gì? Chuyển mục 2
Giáo viên hỏi: Vì sao phải chống nạn thất
học? Chống nạn thất học để làm gi?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên hỏi: Chống nạn thất học bằng
cách nào?
Học sinh trả lời
Giáo viên giảng: những lí lẽ và dẫn chứng
trên đây có thuyết phục không?vì sao?
Học sinh thảo luận trả lời
Thuyết phục vì: ta thấy đây là việc cấp
thiết và có thể làm được
Giáo viên hỏi: những vấn đề vừa phân
tích trên là luận cứ, vậy luận cứ là gì?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên chiếu yêu cầu của luận cứ
Giáo viên hỏi: các luận cứ được sắp xếp
theo trình tự nào?
Học sinh thảo luận trả lời
Giáo viên hỏi: hãy nhận xét về trình tự
sắp xếp đó?
Học sinh thảo luận trả lời: ch t ch , h p ặt chẽ, hợp ẽ, hợp ợp
lí
Giáo viên hỏi: S p x p nh v y là l p ắp xếp như vậy là lập ếp như vậy là lập ư vậy là lập ậy là lập ậy là lập
lu n, v y l p lu n là gì?ậy là lập ậy là lập ậy là lập ậy là lập
Học sinh thảo luận trả lời: L p lu nậy là lập ậy là lập là cách
- Yêu cầu: đúng đắn, đáp ứng nhu cầu thực tế
* Bài học: luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận
2 Luận cứ
- Vì: tới 95% người Việt Nam không biết chữ
- Biết chữ để xây dựng đất nước
- Người biết dạy cho người chưa biết chữ
- Ng i ch a bi t g ng s c h c.ư vậy là lập ời chưa biết gắng sức học ư vậy là lập ếp như vậy là lập ắp xếp như vậy là lập ức học ọc
* Bài h c:ọc Lu n c là lí l , d n ch ng đ aậy là lập ức học ẽ, hợp ẫn chứng đưa ức học ư vậy là lập
ra làm c s cho lu n đi m.ơ sở cho luận điểm ở cho luận điểm ậy là lập ểm
3 L p lu n ập luận ập luận
- Nêu lí do ch ng n n th t h c.ống nạn thất học ạy bài mới: ất học ọc
- S c n thi t ph i ch ng n n th t h cự cần thiết phải chống nạn thất học ần thiết phải chống nạn thất học ếp như vậy là lập ải chống nạn thất học ống nạn thất học ạy bài mới: ất học ọc
- Cách ch ng n n th t h c.ống nạn thất học ạy bài mới: ất học ọc
- Động viên, kêu gọi thực hiện.ng viên, kêu g i th c hi n.ọc ự cần thiết phải chống nạn thất học ện
Trang 3l a ch n, s p x p, trình bày lu n c phùự cần thiết phải chống nạn thất học ọc ắp xếp như vậy là lập ếp như vậy là lập ậy là lập ức học.
h p đ làm rõ lu n đi m ợp ểm ậy là lập ểm
Giáo viên chiếu phần yêu cầu của lập
luận
Giáo viên hỏi: bài văn nghị luận gồm có
những yếu tố nào?
Học sinh thảo luận trả lời:
Giáo viên nh n m nh: đây là ba y u t c n ất học ạy bài mới: ếp như vậy là lập ống nạn thất học ần thiết phải chống nạn thất học
ph i có, là đ c đi m c a bài v n ngh lu n.ải chống nạn thất học ặt chẽ, hợp ểm ủa bài văn nghị luận ăn nghị luận ị luận ậy là lập
Giáo viên chi u s đ t duy n i dung bài ếp như vậy là lập ơ sở cho luận điểm ồ tư duy nội dung bài ư vậy là lập ộng viên, kêu gọi thực hiện
h c k t h p nh c l i khái ni mọc ếp như vậy là lập ợp ắp xếp như vậy là lập ạy bài mới: ện lu n ậy là lập
đi m, lu n c và l p lu n.ểm ậy là lập ức học ậy là lập ậy là lập
Cho h c sinh đ c ph n ghi nh SGKọc ọc ần thiết phải chống nạn thất học ới:
Học sinh đọc và quan sát
Hoạt động 2
Hướng dẫn luyện tập
Học sinh đọc bài văn: C n t o ra thói ần tạo ra thói ạo ra thói
quen t t trong i s ng ốt trong đời sống đời sống ốt trong đời sống.
Giáo viên chia nhóm, giao nhiệm vụ cho
từng nhóm làm bài
Các nhóm làm bài, trình bày, nhận xét
Giáo viên chiếu đáp án, nhận xét
* Bài h c: l p lu n là cách nêu lu n c đ ọc ậy là lập ậy là lập ậy là lập ức học ểm
d n t i lu n đi m.ẫn chứng đưa ới: ậy là lập ểm
* L u ý: M i bài v n ngh lu n đ u ph i ư vậy là lập ỗi bài văn nghị luận đều phải ăn nghị luận ị luận ậy là lập ều phải ải chống nạn thất học
có lu n đi m, lu n c và l p lu n.ậy là lập ểm ậy là lập ức học ậy là lập ậy là lập
* Ghi nh (SGK Tr.9)ới:
II Luy n t p ện tập ập
Bài v n: ăn nghị luận C n t o ra thói quen t t trong ần tạo ra thói ạo ra thói ốt trong đời sống.
i s ng.
đời sống ốt trong đời sống.
- Lu n i m: ập luận đ ểm: C n t o ra thói quen t tần thiết phải chống nạn thất học ạy bài mới: ống nạn thất học trong đ i s ng xã h i ời chưa biết gắng sức học ống nạn thất học ộng viên, kêu gọi thực hiện
- Lu n c : ập luận ứ:
+ Có thói quen t t và thói quen x u ống nạn thất học ất học
+ Nh ng thói quen t t: d y s m, đúng h n ững thói quen tốt: dậy sớm, đúng hẹn ống nạn thất học ậy là lập ới: ẹn + Bi u hi n thói quen x u: hút thu c, cáuểm ện ất học ống nạn thất học
gi n, b a bãi.ậy là lập ừa bãi
+ Kêu g i t o ra n p s ng đ p.ọc ạy bài mới: ếp như vậy là lập ống nạn thất học ẹn
- L p lu n: ập luận ập luận
+ Nêu nh ng thói quen t t ững thói quen tốt: dậy sớm, đúng hẹn ống nạn thất học
+ Bi u hi n c a thói quen x u.ểm ện ủa bài văn nghị luận ất học
+ Tác h i c a thói quen x uạy bài mới: ủa bài văn nghị luận ất học
+ Kêu g i t o ra n p s ng đ p.ọc ạy bài mới: ếp như vậy là lập ống nạn thất học ẹn
- S c thuy t ph c: ứ: ết phục: ục: Nêu ra hai m t c a thóiặt chẽ, hợp ủa bài văn nghị luận quen, nh ng bi u hi n c th , ch ra tácững thói quen tốt: dậy sớm, đúng hẹn ểm ện ụ thể, chỉ ra tác ểm ỉ ra tác
Trang 4h i và kêu g i.ạy bài mới: ọc.
c thêm:
Đọc H c th y, h c b n ọc thầy, học bạn ần tạo ra thói ọc thầy, học bạn ạo ra thói
D D n dò h c sinh h c nhà ặn dò học sinh học ở nhà ọc sinh học ở nhà ọc sinh học ở nhà ở nhà
- Phân tích lu n đi m, lu n c và l p lu n c a bàiậy là lập ểm ậy là lập ức học ậy là lập ậy là lập ủa bài văn nghị luận : H c th y, h c b n ọc thầy, học bạn ần tạo ra thói ọc thầy, học bạn ạo ra thói
- Chu n b bài ti p theo: ẩn bị bài tiếp theo: ị luận ếp như vậy là lập Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận ăn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận v n ngh lu n và vi c l p ý cho bài v n ngh lu n ị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận ập luận ệc lập ý cho bài văn nghị luận ập luận ăn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận ị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận ập luận