Ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: Trẻ sử dụng ngôn ngữ để miêu tả, cách phát âm thông qua việc lắng nghe và hát, khả năng giao tiếp của bản thân, làm cho vốn từ phong phú, ngôn ngữ mạch lạ
Trang 1mỹ, hình thành cho trẻ các phẩm chất, kỹ năng ban đầu cho bậc tiểu học Cụ thể:
Về lĩnh vực phát triển thẩm mỹ: Âm nhạc là một trong các bộ môn nghệ thuậtgiáo dục cái đẹp cho trẻ Lời ca, giai điệu của các bài hát, bản nhạc đã giúp trẻtưởng tượng, học nói lên cảm xúc của mình, trẻ thấy được mình có thể diễn tảđược ý nghĩ, những mơ ước, những cảm xúc mạnh mẽ
Đối với lĩnh vực phát triển thể chất: Hoạt động ca hát, nghe nhạc, vận độngtheo nhạc có ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển thể chất của trẻ Các âm thanh,nhẹ, dài, ngắn, cao, thấp, giúp trẻ có những cảm nhận, phản ứng nhanh nhạy, tainghe trường độ, cao độ chính xác Sự lặp lại của phách, nhịp, trọng âm trong câuhát giúp trẻ có hơi thở đầy, sâu nên lưu thông khí huyết, hệ thống cơ xương chắckhỏe Múa minh họa giúp cho cơ thể uyển chuyển, hưng phấn, có ảnh hưởng tốttới tim mạch từ đó trẻ có thể đi lại, chạy nhảy linh hoạt, tác phong nhanh nhẹn,hoạt bát Hát còn tạo tư thế đứng ngồi, đi lại của trẻ, liên quan đến sự phát triển thểlực của trẻ giúp trẻ cũng cố cơ quan phát âm, tạo nên âm thanh giọng nói vang,sáng đầy đặn
Ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: Trẻ sử dụng ngôn ngữ để miêu tả, cách phát
âm thông qua việc lắng nghe và hát, khả năng giao tiếp của bản thân, làm cho vốn
từ phong phú, ngôn ngữ mạch lạc, tự tin…
Đối với lĩnh vực phát triển tình cảm xã hội: Qua hoạt động âm nhạc đã giúptrẻ phát triển tình cảm thẩm mỹ, trẻ biết biểu lộ cảm xúc, tình cảm qua các bài hát,trẻ thích cái đẹp, yêu cái đẹp và yêu cuộc sống của trẻ và những người xung quanh.Sau một thời gian quan sát, theo dõi trẻ tham gia hoạt động âm nhạc tại lớp 4tuổi C, tôi nhận thấy trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động âm nhạc và các kỹnăng của trẻ ở lĩnh vực này chưa tốt Để thực hiện mục tiêu giáo dục năm học vàkết quả mong đợi của trẻ ở các lĩnh vực nói chung và đối với lĩnh vực phát triển
thẩm mỹ nói riêng, nên tôi chọn biện pháp “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ trẻ 4-5 tuổi ” nhằm góp phần nâng cao chất
lượng chăm sóc giáo dục dục trẻ trong năm học 2020-2021
PHẦN II: NỘI DUNG NHIÊN CỨU
I CƠ SỞ KHOA HỌC
1 Cở lý luận
Âm nhạc tác động vào con người từ khi còn nằm trong nôi trẻ được nghetiếng ru của bà, của mẹ Tâm hồn trẻ hồn nhiên trong sáng, luôn vui vẻ cho nên
Trang 2tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ Bởi ở đây, âm nhạc đượccoi là một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách, thiện, mỹ cho trẻ.
Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ,ngoài ra còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúctrong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận đượctính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tácphẩm Ngoài ra âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nghe và cảm xúc của trẻ
Âm nhạc có ảnh hưởng tốt đến hành vi văn hóa của trẻ, giáo dục cho trẻ vănhóa giao tiếp, văn hóa hành vi và tính tập thể, tạo điều kiện hình thành phẩm chấtđạo đức của trẻ Khi trẻ tham gia các hoạt động âm nhạc thì mỗi trẻ đều phải chấphành tốt tổ chức, biết điều khiển vận động phù hợp với nhạc, biết nhường nhịn,giúp đỡ nhau
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âmnhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Cahát, vận động, nghe hát, múa, trò chơi âm nhạc Giáo dục âm nhạc đã đem lại chotrẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ,tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựachọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và cách biểu diễn ở mức độ đơn giản
Chính vì vậy, giáo dục mầm non trong những năm gần đây đã có những đổimới không ngừng về hình thức tổ chức giáo dục trẻ Sự phát triển khả năng âmnhạc được tiến bộ về chất nếu có sự lựa chọn nội dung cương trình, phương pháp,
hình thức tổ chức phù hợp với trẻ Vì vậy người lớn cần quan tâm đặc biệt đến việc
giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt
2 Cơ sở thực tiễn
Ca hát là loại hình nghệ thuật có giá trị biểu hiện tình cảm cao vì nó tác độngvới người nghe bằng âm nhạc và lời ca Ca hát phản ánh cuộc sống sinh động củacon người và là hình thức nghệ thuật dễ tiếp thu, dễ thể hiện Trong quá trình cahát giúp trẻ thở sâu, phát triển giọng, cũng cố thanh quản, đặc biệt là sự nhảy cảm
và khả năng tái hiện chính xác âm điệu, trí nhớ âm nhạc
Đặc điểm cơ quan phát âm của trẻ, âm thanh phát ra yếu do các dây thanh đớicòn mảnh và ngắn, hơi thở ngắn và nông Trẻ chưa điều khiển được hệ cơ thanhquản và hơi thở, do đó giọng nói cao và yếu hơn người lớn, đồng thời phối hợpgiữa tai và giọng chưa thật chủ động Để phát triển nhạc cảm và kỷ năng, phải chú
ý rèn luyện cho tư thế hát, lấy hơi chính xác
II THỰC TRẠNG:
1 Thuận lợi:
Bản thân làm tổ phó khối mẫu giáo nên thường xuyên được trực tiếp tham dựcác buổi hội thảo, sinh hoạt chuyên môn của cụm, đi dự giờ các tiết dạy mẫu hoạtđộng âm nhạc của phòng, cụm tổ chức Bản thân dành thời gian nghiên cứu tài
Trang 3liệu, xem qua mạng intenet các tiết dạy mẫu của các cô giáo khác nên cũng đã nắmvững phương pháp giảng dạy âm nhạc, luôn tìm tòi đổi mới hình thức tổ chức hoạtđộng âm nhạc thực hiện chuyên đề “ Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trungtâm”, tạo mọi điều kiện để trẻ tham gia hoạt động, kích thích sự hứng thú của trẻ,làm cho hoạt động âm nhạc luôn sôi động và vui tươi giờ học đạt kết quả cao.Bản thân là giáo viên có trình độ trên chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêunghề mến trẻ Có năng khiếu âm nhạc về hát, múa và biết định hướng cho trẻ tiếpcận các dạng hoạt động âm nhạc cũng như biểu diễn sáng tạo có hiệu quả, tạo đượcmôi trường hoạt động ở lớp tương đối phong phú.
Tôi cũng đã trực tiếp tham gia dạy các tiết dạy mốc, tiết dạy mẫu về hoạtđộng âm nhạc sau mỗi đợt tổ chuyên môn đi hội thảo hoặc đi sinh hoạt chuyênmôn do phòng hoặc cụm tổ chức nên tôi cũng có nhiều kinh nghiệm trong xâydựng và tổ chức các hoạt động âm nhạc trên lớp tôi được tốt hơn
Cán bộ quản lý cũng như tổ chuyên môn của trường có trình độ chuyên môn,nghiệp vụ vững vàng, và thường xuyên dự giờ thăm lớp để bổ sung góp ý kiến chogiáo viên trong trường
Đầu năm nhà trường luôn có kế hoạch mua sắm bổ sung thêm đồ dùng phục
vụ hoạt động âm nhạc như loa máy, tăng âm, và ở lớp tôi cũng có kế hoạch muathêm một số dồ dùng, đồ chơi ở góc nghệ thuật như trống con, xắc xô, bộ dụng cụphách nhịp
2 Khó khăn:
Bên cạnh thuận lợi vẫn có một số khó khăn nhất định
Do đặc điểm tâm sinh lý trẻ ở lứa tuổi này trẻ phát triển chưa hoàn thiện, vẫnnhiều trẻ dùng từ địa phương, một số cháu còn nói ngọng, hát chưa rỏ lời, một sốtrẻ vận động chưa đúng nhịp, sữ dụng các dụng cụ âm nhạc chưa thành thạo, nhiềucháu còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, khả năng chú ý của trẻ chưa ổn định, ghi nhớtập trung còn hạn chế Vì vậy việc tiếp thu kiến thức của cô còn gặp nhiều khókhăn
Cơ sở vật chất một số trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động âm nhạccòn thiếu, như đàn piano, các loại trang phục biểu diển phòng âm nhạc đã cónhưng vẫn chưa thường xuyên sữ dụng
Một số phụ huynh chưa nhiệt tình, chưa thực sự quan tâm đến việc học củacon em mình, nhiều bậc phụ huynh còn có suy nghỉ chỉ chú trọng cho trẻ biết đếmchữ số là được chứ chưa quan tâm đến học các môn khác, đặc biệt là môn âm nhạc
* Khảo sát tình hình của lớp tôi trước khi áp dụng:
Trang 4STT NỘI DUNG Đầu năm
Đạt % Chưa đạt %
1 Trẻ biết hát đúng giai điệu, diễn
cảm, rõ lời, thể hiện sắc thái khi hát 15/37 = 40.6% 22/37= 59.4%
III CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
3.1 Biện pháp 1: Nắm vững kiến thức và phương pháp để xây dựng và tổ chức các hoạt động âm nhạc có hiệu quả.
Mỗi hoạt động âm nhạc được thực hiện trong điều kiện có sự tiếp xúc trựctiếp của cô giáo, giáo dục âm nhạc được thực hiện bằng các phương pháp tích cực
để hiểu rỏ trong mối quan hệ không ngừng giữa nghe, nhìn, cảm xúc trao đổi, mỗihoạt động âm nhạc có những đặc trưng riêng dẫn tới sự khác biệt về phương pháp.Căn cứ vào khả năng của trẻ và độ tuổi để xây dựng các hoạt động phù hợp tổ chứccho trẻ có hiệu quả, ở trường mầm non có các hoạt động âm nhạc như: Dạy hát,dạy vận động theo nhạc, dạy trẻ nghe hát, dạy trẻ chơi trò chơi âm nhạc
Đối với những bài hát trẻ chưa được làm quen và chưa thuộc lời bài hát thìtôi xác định với loại tiết dạy hát là trọng tâm tôi tập trung vào rèn luyện kỹ năng cahát cho trẻ Để tiết dạy đạt hiệu quả, và tạo sự hứng thú cho trẻ tôi tiến hành theo
ba bước: Làm quen bài hát (hoặc giới thiệu bài hát), dạy hát, cũng cố Bước vào
phần ổn định tôi giới thiệu vào bài bằng cách cho trẻ quan sát tranh hoặc mô hình,củng có thể là vật thật rồi đặt một số câu hỏi mở dẫn dắt vào bài dạy trọng tâm rồitôi tiến hành hát mẫu cho trẻ nghe khi hát mẫu tôi hát rỏ lời để trẻ dễ dàng nghe rỏ,sau đó cho trẻ hát theo cô 2-3 lần Khi trẻ nắm được bài mới tiến hành sửa sai chotrẻ Tôi thấy khi trẻ hát thường hay mắc một số lỗi sai như: Hát sai âm, hát sai
Trang 5tiếng, hát sai cao độ, hát sai trường độ…tôi tập trung chú ý nghe và phát hiện lỗisai để sữa cho trẻ.
Ví dụ: Trẻ hát sai âm “Mẹ và cô đấy hai mẹ hiền) trong bài cô và mẹ trẻ cóthể hát sai “Mẹ và cô mấy ai mẹ hiền”.Tôi sữa sai bằng cách cho cháu hát chậmhoặc đọc lại câu hát đó Sai tiếng: “Bướm vờn hoa lượn bay trong nắng” trong bàimùa hè đến trẻ sát sai thành “Bướm lượn hoa lượn bay trong nắng” tôi sữa lại chocháu bằng cách hát lại từ vờn cho trẻ phát âm lại 1-2 lần cho đúng rồi cho trẻ hátlại cả câu Sau khi trẻ đã hát thuộc rồi thì tôi chuyển tiếp sang phần nâng cao thayđổi tư thế từ tĩnh sang động cho trẻ thay đổi tư thế ngồi để tránh sự nhàm chán thayvào đó là kích thích sự hứng thú của trẻ nếu trẻ như: Hát nối tiếp, hát đối đáp, hátto- nhỏ, hát nhanh-chậm sữ dụng hình thức này mục đích để rèn kỷ năng ca hát chotrẻ và giúp trẻ biết dừng lại để hòa giọng đúng lúc, đồng thời trẻ được nghỉ ngơi,đánh giá bạn hát Đối với những bài hát dài, giai điệu khó nhớ, chưa được làmquen thì tôi áp dụng phương pháp dạy từng câu, nối tiếp nhau
Bài hát sau khi đã học tôi cũng cố cho trẻ hát lại một lần nữa nhằm giúp trẻhát thuộc lời bài, hát đúng giai điệu bên cạnh đó lồng ghép các nội dung tích hợpgiáo dục trẻ Tuy trong giáo án tôi không ghi thành một mục cụ thể nhưng nó làmột bước cần thiết vì vậy nội dung cũng cố thường cho trẻ hát lại bài hát và hỏi tênbài hát, tác giả…
Những bài hát trẻ đã được làm quen mọi lúc mọi nơi trẻ đã thuộc lời bài hátrồi thì tôi sẽ dạy vận động là trọng tâm Dạy vận động theo nhịp thì rèn luyện kỹnăng vận động nhún theo nhịp cũng tiến hành theo các bước như sau: Giới thiệu,dạy vận động, cũng cố để cho một tiết dạy vận động đạt kết quả cao thì trước hếttôi cần phải nắm được các cách, dạng vận động cơ bản đó là những dạng nào:Dạng vỗ tay(vỗ tay theo nhịp, vỗ tay theo phách, vỗ theo tiết tấu chậm, vỗ tay theotiết tấu nhanh, vỗ tiết tấu kết hợp, gõ đệm, dạng nhún nhảy lắc lư, dạng múa, dạngminh họa điệu bộ)
Để tiết dạy vận động gây sự chú ý khuyến khích sự hứng thú của trẻ tôi chotrẻ chơi một trò chơi nhỏ, hoặc cùng cô xem tranh ảnh, giải câu đố, hoặc tôi “la”một đoạn giai điệu bài hát để trẻ đoán ra đó là bài hát gì mà trẻ đã được làm quenrồi tôi cho trẻ hát 1-2 lần để thăm dò trẻ (Tôi sữa sai nếu trẻ hát chưa đúng) đi vàophần trọng tâm dạy vận động tôi khuyến khích trẻ nêu các cách vận động phù hợpvới bài hát bằng một số câu hỏi gợi mở: Bạn nào có cách vận động phù hợp với bàihát này? ( 2-3 trẻ trả lời) ai biết có những cách vận động gì? rồi tôi hướng trẻ vềcách vận động tôi đã chuẩn bị để dạy cho trẻ Trước khi vận động mẫu tôi có thểhỏi trẻ về cách vận động đó là vận động như thế nào? Ví dụ: Tôi hỏi cách vậnđộng (Vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm là vỗ như thế nào? Trả lời (Vỗ tay theotiết tấu chậm và vỗ 1 2 3 mở)… có thể trẻ trả lời được hoặc không tùy vào khảnăng hiểu biết về âm nhạc của trẻ nhưng mục đích đây tôi muốn nhấn mạnh cho trẻtập trung suy nghĩ về dạng vận động mà trẻ chuẩn bị được học để trẻ chú ý thựchiện tốt hơn
Trang 6Sau khi nghe tôi phân tích cách vận động đó rồi tôi tiến hành vận động mẫucho trẻ quan sát, tiếp tục tôi vận động kết hợp với lời bài hát rồi cho cả lớp vậnđộng từng động tác (chưa có lời) tiếp đến là kết hợp với lời bài hát rồi kết hợp nhạcđệm sau đó cho nhóm, tổ các nhan luân phiên thực hiện.
Tùy theo từng dạng vận động và nội dung bài hát mà tôi có các cách hướngdẫn khác nhau cho trẻ, dạng nào nên vận động tư thế đứng hoặc ngồi, dạng nàođứng thành hàng ngang hay 2 hàng ngang đứng đối mặt nhau, hay đứng thành từngđôi
Ví dụ: Dạng vận động vỗ tay, gõ đệm, thì cho trẻ ngồi Dạng nhún nhảy, lắc
lư, múa thì cần phải cho trẻ đứng vận động
Khi dạy vận động múa, tôi dạy trẻ từng động tác,mỗi động tác tương ứng vớimỗi câu hát tôi hát và làm mẫu từ động tác thứ nhất cho đến động tác cuốicùng( Trẻ quan sát), tiếp theo cho cả lớp tập từng động tác bằng nhịp đếm, sau đótôi cùng trẻ hát và vận động theo lời bài hát tiếp theo cho cả lớp vận động theonhạc lần lượt, tổ, nhóm, cá nhân luân phiên vận động
Ví dụ: Dạy múa minh họa bài “Nắng sớm” sáng tác (Hàn Ngọc Bích)
Câu 1: “Mở cửa ra cho nắng sớm vào phòng” nhịp 1 Đưa hai tay từ trong
đưa ra trước mở ra, làm giống động tác mở cửa, mắt nhìn theo tay, đồng thời chânnhún
Câu 2: “Nắng cùng em hát và cùng chơi múa vòng”nhịp 1: Một tay phía trên,
một tay phía dưới Nhịp 2: Cuộn cổ tay từ ngoài vào trong vuốt xuống, mắt nhìntheo tay đồng thời chân đưa ra phía trước gót bàn chân chạm đất, sau đó đổi bên
Câu 3: “Có cô chim khuyên khen là vui quá ” nhịp 1 Hai tay các con bỏ phía
trước đưa sang phải người nghiêng theo tay, chân nhún, sau đó bên
Câu 4: “Vui cùng nắng sớm ơ má ai cũng hồng ” nhịp1: Hai tay đưa lên caocuộn cổ tay nghiêng người sang bên phải, nghiêng người sang bên trái , chân nhún,Nhịp 2 : đến từ “ cũng hồng” hai tay các con đưa từ trên xuống và bỏ vào hai bên
má, đầu hơi nghiêng
Sau khi trẻ vận động thành thạo rồi việc cho trẻ rèn luyện tính mạnh dạn tựtin thể hiện trước đông người là một điều tôi đặc biệt chú ý nhất, vì trẻ có mạnhdan, tự tin thì trẻ mới có điều kiện, cơ hội phát triển tốt được cho nên tôi đã chú ýlựa chọn các hình thức phù hợp khuyến khích trẻ thực hiện vận động: khi cho cánhân, nhóm thực hiện vận động tôi cho 1 trẻ lên thực hiện vận động sau khi trẻthực hiện xong cho trẻ đó mời bạn thân của mình cùng lên thực hiện vận động(mời 1,2,3 bạn là tùy ở trẻ) từ cá nhân thực hiện vận động chuyển sang nhóm thựchiện vận động một cách nhẹ nhàng và hiệu quả, đến phần tổ thực hiện vận độngthực hiện vận động tôi mời 1 tổ bất kỳ đứng dậy vận động và mời 1 bạn của tổkhác đứng phía trước giám sát tổ bạn thực hiện vận động sau khi tổ bạn thực hiệnxong trẻ nêu ra nhận xét của mình cho tổ vừa vận động
Trang 7Ví dụ: Tiếp theo đến phần thi đua giữa các tổ cô mời tổ bướm vàng đứng dậymúa minh họa bài hát “Chú bộ đội” và cô mời bạn Bảo Trân lên giám sát đội bạnthể hiện.
Hoạt động nghe hát: Đối với hoạt động nghe hát thì tôi thường cho trẻ nghenhiều thể loại, rất đa dạng và phong phú, hoạt động nghe nhạc là nội dung trọngtâm hay nội dung kết hợp thì cũng tiến hành theo 3 bước Giới thiệu, nghe nhạc,cũng cố Khi cho trẻ nghe hát, tôi giới thiệu bài để hát cho trẻ nghe bằng cách dùngcâu đố, đọc một đoạn thơ ngắn, hay trò chơi đơn giản
Tùy vào bài hát ngắn hay dài để tôi hát cho trẻ nghe 1 lần, hoặc 2, 3 lần tùyvào hứng thú của trẻ của mỗi tiết học Nếu bài ở thể một đoạn, một lời ca thì cô hát
từ đầu đến hết rồi quay lại( 2 lần), hai lời ca thì hát từ đầu đến hết bài rồi kếtthúc( 1 lần) bài ở thể 2 đoạn, 3 đoạn thì chỉ hát 1 lần Khi tôi hôi hát cho trẻ nghehát lần 1 hát rõ ràng, truyền cảm kết hợp lắc lư đưa tay Khi hát lần 2 tôi hát kếthợp điệu bộ minh họa hoặc cho một nhóm trẻ lên cùng biểu diển, hát trẻ nghe lần3(khi trẻ đang hứng thú) tôi hát và đi xuống cùng vẫy tay giao lưu với trẻ mềm mạikhuyến ánh mắt trìu mến khuyến khích trẻ hưởng ứng cùng cô trẻ biết lắc lư nhúnnhảy cùng cô thật vui tươi, rộn ràng và trẻ biết vỗ tay khen cô khi cô hoàn thànhxong bài hát
Ví dụ: Khi cho trẻ nghe bài “ Múa cho mẹ xem”, tôi hát cho trẻ nghe 1 lầnnhẹ nhàng tình cảm, lần 2 tôi mở nhạc trên máy mời một nhóm bạn lên cùng múacho trẻ xem, hát lần 3 tôi hát vừa đi xuống dưới trẻ kết hợp vẫy tay giao lưu vớitrẻ, Qua đó tôi thấy trẻ rất thích và vui vẻ thể hiện theo cảm xúc của mình theo giaiđiệu bài hát Cũng giống như các hoạt động học khác thì hoạt động nghe hát phầncũng cố cũng quan trọng, sau khi hát xong tôi thay đổi tư thế cho trẻ bằng cách gọitrẻ lên ngồi bên cô, trò chuyện với trẻ về tên bài thơ, tác giả, nội dung bài hát, tiếttấu, giai điệu lời ca
Hoạt động trò chơi âm nhạc: Khi tổ chức trò chơi cho trẻ tôi tiến hành theocác bước như sau: Nêu tên trò chơi, nêu cách chơi, luật chơi, tổ chức cho trẻ chơi.Nêu tên trò chơi, tôi thường nêu tên trò chơi một cách ngắn gọn, rõ ràng Ví dụ:Các con học rất giỏi, cô sẽ tặng cả lớp một trò chơi có tên “ Nghe giai điệu đoántên bài hát” hoặc trò chơi “Hát theo hình vẽ”…
Sau khi giới thiệu tên trò chơi, tôi giới thiệu cách chơi, luật chơi cho trẻ hiểu.Nếu trò chơi có sử dụng nhạc cụ tôi hướng dẫn cách sử dụng nhạc cụ cho trẻ cầm,
gõ, lắc trống, thổi sáo, gãy đàn Sau khi giới thiệu xong cách chơi, luật chơi, tôitiến hành tổ chức cho trẻ chơi Trong quá trình trẻ chơi tôi chú ý bao quát trẻ chơi,động viên trẻ chơi và kết thúc mỗi lượt chơi tôi nhận xét tuyên dương trẻ Tổ chứccho trẻ chơi ít hay nhiều lần tùy vào hứng thú của trẻ
Qua việc áp dụng biện pháp này tôi thấy mỗi lần tổ chức hoạt động âm nhạctrẻ rất hứng thú, vui vẻ tham gia vào hoạt động, một số trẻ thể hiện được nhữngnăng khiếu bẩm sinh của mình và nhiều cháu hát thuộc nhiều bài hát, hát rỏ ràng
Trang 8đúng giai điệu, có một số trẻ vận động múa rất dẻo và mềm mại và đúng nhịp, từkết quả đó tôi mạnh dạn nghiên cứu thêm biện pháp tiếp theo.
3.2 Biện pháp 2: Tổ chức hoạt động âm nhạc nhẹ nhàng, linh hoạt, kích thích sự hứng thú của trẻ.
Đối với trẻ mầm non, khoảng thời gian để trẻ tập trung chú ý của trẻ rất ngắnnếu tổ chức hoạt động không có sự mới lạ và hấp dẫn để kích thích sự hứng thúcủa trẻ, chỉ tiến hành các bước một cách theo trình tự, rập khuôn như thế thì tạocho trẻ cảm giác nhàm chán, mệt mỏi, không chú ý dẫn đến hiệu quả của giờ họcchưa cao cho trẻ nên các hoạt động nói chung và hoạt động âm nhạc nói riêng cầnđổi mới hình thức tổ chức một cách nhẹ nhàng linh hoạt nhằm tạo điều kiện để trẻđược học và chơi theo ý thích thúc đẩy tính chủ động của trẻ, tạo điều kiện để tất
cả trẻ tham gia hoạt động
Thông thường tôi thường xây dựng một hoạt động âm nhạc qua hình thức tổchức một trò chơi, hoặc sân chơi âm nhạc để tiết học diển ra một cách nhẹ nhàngsinh động và vui vẻ tạo cơ hội cho tất cả trẻ tham gia hoạt động
Ví dụ: Chủ đề “ Bé tìm hiểu một số nghề” Với đề tài:
Vỗ tay theo tiết tấu chậm bài, “ Cô giáo” nhạc Đỗ Mạnh Tường và lờiNguyễn Hửu Tưởng
Nghe hát: “Niềm vui của em” của Tác giả “Nguyễn Huy Hùng
Trò chơi âm nhạc: “Nghe giai điệu đoán tên bài hát”
Tôi đã tổ chức dưới hình thức chương trình “ Sân chơi âm nhạc” Tiến trìnhhoạt động được tổ chức như sau:
1 Ổn định: Chào mừng các con đến với “Sân chơi âm nhạc” ngày hôm nay.
Tôi cô giáo Lê Thị người dẫn chương trình với sự tham gia của 3 đội chơi:Đội sách, đội bút chì, đội bút màu, xin dành một tràng pháo tay chào đón các vịgiám khảo tài ba
Nội dung chương trình được tiến hành trong khoảng thời gian 25- 30 phútgồm 3 phần chơi:
+ Phần chơi thứ nhất: Bé tài năng
+ Phần chơi thứ hai: Bé thưởng thức
+ Phần chơi thứ 3: Bé vui chơi
- Cô nêu thể lệ chương trình qua mỗi phần chơi: Qua mỗi phần chơi đội nàoxuất sắc được tặng một nốt nhạc vàng, kết thúc chương trình đội nào dành đượcnhiều nốt nhạc là đội đó thắng cuộc được nhận quà của chương trình
+ Trước khi bước vào phần thi thứ nhất các con phải giải mã nốt nhạc bí ẩncủa chương trình
Trang 9- Cô la một đoạn giai điệu bài hát “Cô và mẹ”
Vừa rồi cô la giai điệu bài hát gì?
- Đúng rồi đó là bài hát “ Cô giáo” nhạc Đỗ Mạnh Tường và lời Nguyễn HửuTưởng chính là từ khóa cho chương trình
- Lần 1: Cô bắt nhịp cả lớp hát( Sửa sai nếu có)
- Hỏi trẻ tên bài hát?
- Nhạc và lời của ai?
- Cô giảng nội dung bài hát: Bài hát nói đến tình cảm yêu thương của cô giáodành cho các con, cô giáo mong các con lớn lên và trở thành người tốt, qua bàihát tác giả muốn nhắc các con phải biết yêu thương kính trọng cô giáo của mình.-Vừa rồi cô thấy các con hát rất hay rồi đấy, để bài hát được hay hơn khi cáchcon hát kết hợp với vận động đấy!
- Bạn nào có cách vận động phù hợp cho bài hát này nào?
- Cho đại diện 3 đội nêu cách vận động và cho 1 trẻ vận động theo cách củatrẻ (khen trẻ)
- Ngoài cách vận động các bạn đã nêu cô có một cách vận động rất hay vàphù hợp với bài hát, đó là cách vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm bài hát “ Cô
và mẹ”
- Cô giải thích: Vỗ tay theo tiết tấu chậm là vỗ: 1,2,3 mở
- Cô vỗ mẫu:
- Vỗ phía trước: 1,2,3 mở
- Nghiêng người vỗ sang phải: 1,2, 3, mở
- Nghiêng người vỗ sang trái: 1,2,3 , mở
Trang 10- Thi đua giữa các đội chơi
- Thi đua giữa các ban nhạc tí hon của 3 đội
- Thi đua giữa thành viên xuất sắc nhất của mỗi đội
- Cho các đội vận động kết hợp nhạc cụ
- Vận động bằng nhịp vận động dậm chân
+ Nhận xét tặng nốt nhạc cho 3 đội chơi
2.2 Hoạt động 2 Nghe hát: “Niềm vui của em”
Cô giới thiệu phần chơi “ Bé cùng thưởng thức”
Tác giả Nguyễn Huy Hùng đã nói về một người vừa làm vừa làm cô giáo ởtrường hàng ngày chăm sóc dạy dỗ em đó là bài hát “Niềm vui của em” sáng tácNguyễn Hữu Tưởng bây giờ cô sẽ hát cho các con nghe bài hát này
- Cô hát lần 1 Lắc lư theo nhịp
Các con vừa nghe cô hát bài gì?
- Bài hát nói về ai?
- Mẹ làm gì?
- Dạy em những gì?
(Cô giảng nội dung bài hát nói lên mẹ vừa làm cô giáo vừa làm một người
mẹ dẫn dắt các con bước vào đời)
- Cô hát lần 2: Cô kết hợp nhạc kết hợp điệu bộ minh họa
- Cô hát lần 3: Mời nhóm múa lên cùng biểu diển và khuyến khích trẻ ở dướihưởng ứng
- Tặng nốt nhạc cho đội chơi xuất sắc
2.3 Hoạt động 3: Trò chơi âm nhạc”Nghe giai điệu đoán tên bài hát”
+ Cô giới thiệu phần chơi: Bé vui chơi “ Nghe giai điệu đoán tên bài hát”
- Cô giới thiệu cách chơi, luật chơi
- Tổ chức trẻ chơi
- Nhận xét tặng nốt nhạc vàng cho đội chiến thắng
3 Kết thúc: Cô nhận xét kết thúc chương trình và tuyên dương trao quà các
đội chơi
Hay vào cuối từng chủ đề, tôi thường lựa chọn tiết dạy biểu diễn văn nghệnhằm ôn luyện lại những đề tài âm nhạc trẻ đã được học, thông qua đó phát triểnthêm năng khiếu âm nhạc cho trẻ, và tạo cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong khi biểudiễn
Trang 11Ví dụ: Với chủ đề “ Gia đình yêu thương”.
Tiết biểu diễn văn nghệ bài hát: Cả nhà thương nhau”, “cháu yêu bà” “Nhàcủa tôi” “Múa cho mẹ xem” Nghe hát “ Ru em” dân ca Xê Đăng Trò chơi: “Háttheo hình vẽ” Đối với tiết này tôi đã chọn hình thức tổ chức một chương trình biểudiễn văn nghệ Cô là người dẫn chương trình và tôi sắp xếp trình tự các tiết mụchợp lý và kèm theo đó là trang phục và đạo cụ hỗ trợ để tiến trình của buổi biểudiễn được sự tham gia của trẻ rát tích cực và có hiệu quả (Hình 1)
1 Ổn định.
- Giới thiệu: Cô xin trân trọng chào đón các ban nhạc nhí cùng các diễn viên,
ca sỹ nhí đến với chương trình biểu diển văn nghệ ngày hôm nay
Với sự có mặt 3 ban nhạc “ Đồng đội”, “Hoa hồng đỏ”, “Sao mai”, cùng toànthể các ca sỹ nhí lớp 4 tuổi C đề nghị chúng ta nhiệt liệt chào mừng Đặc biệt hơnchúng ta chào đón người dẫn chương trình xinh đẹp ngày hôm nay cô giáo LêThị…
2.Nội dung
2.2 Hoạt động 2 : Biểu diễn văn nghệ
- Mở màn buổi văn nghệ hôm nay là tiết mục vỗ tay theo tiết tấu chậm bàihát“Nhà của tôi”, nhạc và lời của Thu Hiền do ban nhạc “Đồng đội” biểu diễn
- Tiếp theo chương trình với một tiết mục mềm mại nhẹ nhàng uyển chuyểnđến từ ban nhạc “Hoa hồng đỏ”tiết mục nhún theo nhịp với bài hát “Cả nhàthương nhau” nhạc và lời Phan Văn Minh
- Một ca khúc nói về tình cảm của bà và cháu rất cảm động đó là bài “Cháuyêu bà” một sáng tác của nhạc sĩ Xuân Giao do tam ca An Duyên, Bảo NgọcPhạm Thúy biểu diễn
- Tiếp tục chương trình là tốp múa minh hoạ Thỏ nâu sẽ gửi đến các bạn tiếtmục gõ đệm theo nhịp bài: “Cả nhà thương nhau” của nhạc sĩ Phan Văn Minh
- Ban nhạc “Sao mai” gửi đến các bạn tiết mục múa “Múa cho mẹ xem” nhạc
và lời Xuân Giao
- Để khép lại chương trình biểu diển văn nghệ hôm nay là tiết mục đồng ca bàihát “ Mời bạn ăn” do tốp nam, nữ thể hiện
2.2 Hoạt động 2: Nghe hát “Ru em”
-Tiếp nối chương trình là ca khúc “Ru em” dân ca Xê Đăng do cô giáo Lê
Thị…biểu diễn
3.3 Hoạt động 3 Trò chơi “Hát theo hình vẽ”
Cô nêu tên trò chơi “Hát theo hình vẽ”
- Cách chơi: Cô có các tranh vẽ mô phỏng nội dung các bài hát về mẹ, về bà,
Trang 12về, ngôi nhà,
- Cách chơi: Từng bạn lên rút tranh và xem nội dung bức tranh vẽ về nội dungbài hát nào và nói ra tên bài hát, tên tác giả sau đó hát bài hát đó cho cả lớp cùngnghe Nếu bạn nào không nói ra được bài hát thì cô gợi ý để bạn nói ra tên bài hát,tên tác giả và động viên trẻ hát bài hát đó
- Luật chơi: Bạn nào hát xong thì sẽ giới thiệu bạn khác lên hát bạn nào rúttranh mà không thuộc bài hát đó thì bị thua và phải nhảy lò cò
- Trẻ chơi trò chơi
3 Kết thúc: Nhận xét, tuyên dương trẻ
Tôi ứng dụng công nghệ thông tin vào các bài dạy như: (Cho trẻ xem nhữnghình ảnh về nội dung bài hát trên máy tính, quay những đoạn vi deo cho trẻ xem,rồi cho trẻ nghe âm thanh của một số dụng cụ âm nhạc trên máy, tiếng con vật,tiếng suối ) để trẻ hứng thú tập trung chú ý hơn
Ví dụ: Chủ đề “ Thế giới động vật” khi dạy tiết : Dạy hát bài “Một con vịt”Sáng tác Kim Duyên vào đầu bài tôi cho trẻ tiếng vịt kêu “Cạp cạp” trên máy tínhcho trẻ đoán tên con vật rồi dẫn dắt trẻ vào nội dung bài hát “Một con vịt” trẻ rấtthích thú khi được đoán tên con vật và bài hát “Một con vịt” Khi dạy hát bài hát
“Em đi chơi thuyền” Sáng tác Trần Kiết Tường vào bài tôi cho trẻ xem trên máymột đoạn vi deo em bé ngồi chơi trên thuyền và hỏi trẻ có bài hát gì nói về em béchơi trên thuyền? Trẻ có thể dể dàng trả lời được bài hát đó là bài “Em đi chơithuyền”Của Trần Kiết Tường
Để tiết học được tiến hành nhẹ nhàng, xuyên suốt từ đầu cho đến khi kếtthúc hoạt động thì không thể thiếu những lời chuyển tiếp hay, ngắn gọn, đi vào nộidung của trọng tâm của phần tiếp theo
Ví dụ: Dạy hát Bài hát “Con chim non”sáng tác Lý trọng
Nghe hát: “Con chim vành khuyên” Hoàng Vân
Trò chơi: Bay nhanh về tổ
Tôi giới thiệu vào bài bằng trò chơi “Chim mẹ chim con” giới thiệu cho trẻbiết bài hát trẻ được học là bài “Con chim non” chuyển tiếp đến phần dạy hát tôichuyển tiếp lời nói“Để các con hát hay như những chú chim non thì hảy chú ý lắngnghe cô hát bài “Con chim non” như thế nào đã nhé” sau khi dạy trẻ hát xong đếnphần chuyển tiếp sang phần nghe hát thì tôi chuyển tiếp bằng câu nói “Nhạc SỹHoàng Vân đã sáng tác một ca khúc ca ngợi về loài chim nhỏ xinh xắn và rấtngoan và lễ phép đó là bài “Con chim vành khuyên” các con cùng thưởng thứcnhé” và chuyển tiếp đến phần chơi trò chơi bằng câu nói “Những chú chim con củalớp mình rất ngoan biết nghe lời chim mẹ và chim mẹ sẽ thưởng cho chim con tròchơi “Bay nhanh vào tổ” sau đó cho trẻ chơi, kết thúc hoạt động tôi cho trẻ làmđộng tác chim bay theo đàn ra ngoài và hát “Con chim non” với những lời chuyển
Trang 13tiếp nhẹ nhàng xuyên suốt từ đầu đến cuối bài tạo cho trẻ một một tinh thần thoảimái, vui vẻ, chú ý tập trung vào hoạt động.
Với hình thức tổ chức tiết học nhẹ nhàng tạo cảm giác vui vẻ hứng thú chotrẻ như trên, tôi thấy trẻ lớp tôi rất thích hát và múa và mong đến giờ học âm nhạc
để thể hiện năng khiếu của mình
3.3 Biện pháp 3: Xây dựng môi trường âm nhạc trong lớp, làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc có tính sáng tạo thu hút trẻ.
Việc xây dựng môi trường âm nhạc trong lớp là một yếu tố vô cùng quantrọng đối với việc giáo dục các hoạt động nói chung và hoạt động âm nhạc nóiriêng đối với trẻ mầm non, khác với các cấp học khác cấp học mầm non xây dựngmôi trường hoạt động cho trẻ hết sức đặc biệt đó là một trong những yếu tố quantrọng góp phần vào hiệu quả của từng hoạt động diễn ra hàng ngày trên lớp, mộtlớp học sạch sẽ, được trang trí với những hình ảnh đẹp, ngộ nghĩnh, sinh động làmcho trẻ cảm thấy thích thú hơn khi được bước vào lớp và tham gia hoạt động ở đó
Từ lý do trên tôi bắt tay vào xây dựng môi trường từ đầu năm học này
Đầu năm tôi đã thết kế trang trí môi trường trong lớp thực hiện chuyên đề
“xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” thiết kế các bài tập ở các góclàm bằng giấy dạ, băng dán xù tôi trang trí những hình ảnh phù hợp với các gócchơi trang trí các hình ảnh, bài tập vừa tầm của trẻ, đặc biệt là ở góc Nghệ thuật tôixây dựng hai góc phụ, một góc dành cho những trẻ khéo tay và thích trải nghiệm,tôi trang trí một khoảng diện tích nhỏ để xây dựng một góc phụ dành cho những trẻđam mê nghệ thuật hát, múa đó là góc “Bé làm ca sĩ” (Hình 2) Tôi bố trí các giá để
đồ chơi gọn gàng xếp sát vào tường, đồ dùng sắp xếp gọn gàng lên giá đặc biệt làcác đồ dùng, dụng cụ âm nhạc tôi sắp xếp trên giá để trẻ dể lấy, dể cất, không treocao quá tầm của trẻ để khi tổ chức hoạt động âm nhạc khi cần thay đổi đồ dùng trẻ
dể dàng đến lấy được ngay
Ví dụ: Tôi làm những cái cọc bằng gỗ để dưới sàn nhà để trẻ xếp và lấy xắc
xô dễ dàng, mũ múa, bông xù tôi treo bằng những chiếc móc gắn trên tường, chiếcmóc vừa tầm của trẻ để trẻ dể dàng lấy và cất sau khi sữ dụng các bộ phách bằng
gỗ tôi dùng hộp vỏ sữa bột trang trí bên ngoài cho đẹp để bỏ phách vào gọn gàng.(Hình 3)
Những thiết bị loa, máy tính tôi bố trí màn hình máy tính vít ở giữa lớp vừatầm mắt của trẻ để khi hoạt động tất cả trẻ đều được nhìn thấy hình ảnh trên máyđồng thời tôi cũng dể dàng sữ dụng hơn
Tôi chú trọng xây dựng góc nghệ thuật để phát huy hết những yếu tố giúp trẻđược hoạt động âm nhạc có hiệu quả sau mỗi giờ học chính góc nghệ thuật là nơitrẻ ôn lại những kỹ năng về âm nhạc sau khi bài mới được học tôi, ở góc này tôichuẩn bị nhiều đồ chơi, dụng cụ âm nhạc trẻ tự do tha hồ thể hiện khả năng âmnhạc của mình trẻ tập làm ca sĩ hát cho bạn nghe, hoặc rủ một nhóm bạn cùng biểubiển một tiết múa một cách thích thú và sáng tạo.( Hình 4)
Trang 14Để trẻ biết sữ dụng thành thạo các đồ dùng dụng cụ âm nhạc trong mỗi lầnhoạt động âm nhạc trẻ không gặp những rắc rối gì khi sữ dụng để có được điều đóthì cần phải có đồ dùng, dụng cụ âm nhạc hiểu được điều này tôi đã sưu tầm vàlàm thêm một số đồ dùng, dụng cụ âm nhạc có tính sáng tạo thu hút trẻ tham gianhư làm chiếc đàn ghi ta để khi để lên biểu diễn để sữ dụng, micrô để trẻ cầm hátkhi ứng trước lớp biểu diển, làm trống con, để đánh, làm trống lắc để trẻ sữ dụng
gõ đệm theo phách, tôi còn làm một số mũ múa cho trẻ biểu diễn làm bông xù, một
số trang phục biểu diễn như váy bằng giấy nhún cho trẻ mặc khi biểu diển âmnhạc
Ví dụ : Làm “Trống lắc” dùng vỏ lon cắt đôi bỏ sỏi vào dán giấy mày trangtrí bên ngoài và dùng giây thép xâu qua 2 lỗ 2 bên để làm cái cầm để trẻ lắc, làm
“chiếc trống con” tôi lấy hộp bánh quy làm bằng sắt dạng hình tròn trang trí thậtđẹp bằng hình hoa văn làm chiếc trống con để trẻ đánh, dùng bìa cát tông cắt hìnhchiếc đàn và gián giấy màu và những họa tiết để làm chiếc đàn gita để trẻ gãy, làm
“Đàn nhị”dùng vỏ lon bia và 1 đoạn gỗ được vót dài và quấn giấy màu và buộcgiây cước từ vỏ lon bia lên trên đầu đoạn gỗ để làm chiếc đàn nhị ngoài ra tôi làmmột số mũ múa cho trẻ biểu diển( Hình 5.) để tăng thêm sự thích thú, chủ động,tích cự của trẻ trong các hoạt động âm nhạc tôi đã làm một số đồ chơi như micarô
để trẻ cầm hát và biểu diễn như một ca sĩ nhí trên sân khấu tôi đã làm được một bộmicarô bằng ống nhựa và xốp dày được trang trí bên ngoài bằng giấy lánh đủ màusắc, đẹp, hấp dẫn (Hình 6)
Tôi còn tự thiết kế một số trò chơi âm nhạc để trẻ dùng trong giờ hoạt động
âm nhạc Như chiếc hộp kỳ diệu, chiếc nón kỳ diệu
Ví dụ:Trò chơi “Chiếc hộp kỳ diệu” cách làm: tôi sữ dụng 1 vỏ thùng mì tômbên ngoài tôi dán kín giấy màu xanh, hoặc đỏ, mục đích để trẻ nhận biết màu luôn
và tôi chuẩn bị nhiều hình ảnh có nội dung về một số bài bài hát về chủ đề tôi đangdạy và tôi chọn 4 hình ảnh có nội dung tương ứng với 4 bài hát để dán phía trong 4cánh cửa của hộp khi chưa chơi tôi đậy các cánh cữa lại khi chơi: Trẻ dùng tay
mở ra 1 cánh cữa bất kỳ nào đó và xem hình ảnh dán ở phía trong cánh cữa này cóhình ảnh về nội dung bài hát gì thì trẻ sẽ đoán tên bài hát và hát biểu diễn bài hát
đó cho bạn nghe, trẻ hát xong trẻ tự gắn hình ảnh khác để thay thế bức tranh trẻ đãđoán rồi trẻ tiếp tục chơi
Ví dụ: Trò chơi: “Trang trí dụng cụ âm nhạc” chơi ở góc nghệ thuật cáchlàm: tôi làm những chiếc đàn gi ta bằng gỗ ép tôi cắt thành hình chiếc đàn và dángiấy màu thật đẹp, nhưng tôi chưa trang trí hoa tiết lên trên chiếc đàn tôi dán sẵnmột số miếng băng dán dích để cho trẻ dán khi chơi tôi chuẩn bị một số họa tiếtnhư hoa, lá, quả, ông mặt trời bằng vải dạ và có dán băng dán xù bỏ vào rổ nhựa,khi chơi: Trẻ chọn họa tiết tùy ý dán trang trí lên các dụng cụ âm nhạc thật đẹpmắt, và có thể thay đổi họa tiết bằng cách bóc ra để thay họa tiết khác (Hình 7) Vớinhững trò chơi mở đó giúp trẻ hứng thú tham gia và tự chơi theo cách riêng của
Trang 15mình khuyến khích tính tích cực sáng tạo của trẻ, nhằm giúp trẻ hiểu biết thêm vềcách làm đồ dùng dùng âm nhạc.
Qua việc xây dựng môi trường có nhiều điều kiện thuận lợi cho việc nâng caohiệu quả khi tổ chức hoạt động âm nhạc trẻ lớp tôi tự lấy và cất dụng cụ dể dàng,được dể dàng, được ngồi học trong không gian rộng rãi sạch sẽ thoáng mát đồngthời kích thích sự hứng thú của trẻ khi được sữ dụng kết hợp các đồ dùng, dụng cụ
âm nhạc trong các giờ hoạt động âm nhạc đồng thời giúp cho trẻ một số kỷ năng sữdụng nhạc cụ mỗi khi được tham gia hoạt động âm nhạc
3.4 Biện pháp 4: Lồng ghép tích hợp giáo dục âm nhạc cho trẻ trong các hoạt động học khác.
Việc lồng ghép tích hợp âm nhạc vào các hoạt động khác giúp và biện pháphữu hiệu nhất trong việc giáo dục rèn kỷ năng ca hát của trẻ đây là một dạng giáodục tổng hợp đạt hiệu quả cao Trong các giờ dạy trẻ về thơ, truyện, hoạt động tạohình, làm quen chữ cái, khám phá khoa học có sự tham gia của âm nhạc cũng làmcho giờ học thêm sinh động, hấp dẫn Một trong những thành công khi lồng ghép
âm nhạc vào các vào các hoạt động là điều kiện giúp trẻ ôn lại những bài hát đãđược học và những kỷ năng trong âm nhạc được thể hiện một cách mới mẻ tronghoạt động
Trong giờ hoạt động làm quen với văn học : Làm quen văn học là môn học
có vai trò đặc biệt trong việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc và lời nói diễn cảm chotrẻ đồng thời qua nội dung của bài thơ, câu truyện truyền thụ đến trẻ những tìnhcảm đẹp đẽ nhất của con người, của thiên nhiên đất trời, tình yêu quê hương đấtnước, lòng tự hào dân tộc, tài sản vô giá nhất của dân tộc Việt Nam qua bao nhiêuthế hệ
Ví dụ: Khi dạy trẻ bài thơ: “ Ảnh Bác” trước khi nghe bài thơ cô trò chuyện
với trẻ và Bác Hồ kính yêu và sau khi đọc xong bài thơ cô kết hợp bài hát “Nhớ ơn
Bác” Chính cái giai điệu thiết tha của bài hát giúp trẻ càng thêm yêu Bác Hồ, luôn
nhớ đến Bác và trẻ càng nhanh thuộc bài thơ càng làm cho ý nghĩa bài thơ càngtăng thêm phần giá trị, tiết học sẽ trở nên sinh động và hấp dẫn lôi cuốn trẻ
Khi cho trẻ làm quen câu truyện “Qua đường”, thông qua nội dung câu
truyện trẻ biết cách qua đường đúng luật giao thông, đồng thời tôi cho trẻ nghe kết
hợp bài hát “ Em đi qua ngã tư đường phố” trẻ lại càng hưng phấn và khắc ghi
luật đi đường
Đối với hoạt động tạo hình: Tạo hình là hoạt động giúp trẻ phát triển kỷ năng
sáng tạo và tưởng tượng rất phong phú, chính vì thế mà trẻ cũng rất yêu thích khiđược tạo ra nhiều sản phẩm Để môn học này đem lại kết quả cao thì âm nhạc cũnggóp một phần không nhỏ giúp trẻ có sự hứng thú và tưởng tượng ra nhiều hình ảnhsống động với cuộc sống hàng ngày xung quanh trẻ Để đưa âm nhạc vào tiết họctạo hình có nhiều hình thức tùy vào nội dung tiết học để lựa chọn hình thức chophù hợp Có thể đưa một bài hát vào phần giới thiệu trò chuyện sau đó đưa vào bài
Trang 16học của trẻ nhưng có những đề tài cô vừa cho trẻ thực hiện vừa nghe bài hát phùhợp để trẻ có thể thông qua nội dung.
Ví dụ : Giờ vẽ, tô ngôi nhà, kết hợp nghe bài “Nhà của tôi” của Hồng Đăng,Giờ nặn một số loại quả, kết hợp nghe “Qủa gì” tác giả Xanh Xanh Giờ xé dánbông hoa cho trẻ nghe bài “Màu hoa” của Hồng Đăng
Hoạt động khám phá khoa học: Đối với trẻ ở trường mầm non là môn học rất
trừu tượng và phạm vi tìm hiểu khám phá khá rộng Vì thế để giúp trẻ hiểu đúngnhững đề tài của giờ hoạt động chung làm quen khám phá khoa học thông qua việctrò chuyện, đàm thoại, quan sát, nhận xét và phán đoán…của trẻ Việc đưa âmnhạc kết hợp vào trong giờ học giúp trẻ dể dàng liên tưởng và có cảm giác thật gầngũi đối với những đối tượng mà trẻ được làm quen và khám phá
Ví dụ: Đề tài “Tìm hiểu về tết nguyên đán và mùa xuân” yêu cầu trẻ hiểu
được tết nguyên đán là tết cổ truyền của dân tộc và biết được các hoạt động chủ
yếu trong ngày tết… Phần ổn định tôi cho trẻ hát kết hợp “Sắp đến tết rồi” Tạo
cho trẻ không khí hào hứng đón chào ngày tết và thông qua những ca từ trong bàihát trẻ hiểu thêm về các hoạt động trong ngày tết giúp trẻ thêm ghi nhớ bài học Ở
đây còn có phần trò chuyện về mùa xuân nên khi kết thúc tôi cho trẻ nghe “Mùa
xuân đến rồi” làm cho tiết học thật là trọn vẹn Trẻ vừa cảm thấy giờ học thật là
sinh động nhẹ nhàng và cũng làm cho trẻ hiểu sâu sắc về ngày tết cổ truyền củadân tộc Mỗi khi tết đến là xuân lại về, bao nhiêu hình ảnh tràn về thật đẹp và ấm
áp trong lòng trẻ làm cho trẻ thêm yêu quê hương đất nước và lòng tự hào của dântộc
Trong hoạt động phát triển thể chất: Với bộ môn thể dục cũng giống như
phần thể dục sáng âm nhạc đóng vai trò rất quan trọng, bởi khi nghe nhạc khôngchỉ giúp trẻ biết theo hiệu lệnh, tự xếp hàng theo hiệu lệnh, mà khi cho trẻ nghenhạc kết hợp với bài tập phát triển chung làm cho tiết học trở nên hấp dẫn, sinhđộng, không cứng nhắc nhưng vẫn đảm bảo nội dung của tiết học Giúp cho cácđộng tác thể dục thật là dứt khoát, mạnh mẽ, rèn sự nhanh nhạy và khéo léo giúpcho các cơ quan trên cơ thể của trẻ phát triển toàn diện
Trong hoạt động làm quen với toán: Làm quen với toán là hoạt động có thể
nói hơi khô khan so với các môn học khác nên âm nhạc cũng là phương tiện rất cầnthiết giúp trẻ thấy thoải mái và hứng thú vào bài học hơn Ví dụ: Khi dạy trẻ đề tài
“Đếm đến 5, nhận biết các nhóm có 5 đối tượng, nhận biết chữ số 5 Phần ổn định
có thể cho trẻ hát bài “Tập đếm”, bài hát hát này vừa tạo sự hứng thú cho trẻ khi
bắt đầu tiết học vừa hình thành cách tập đếm cho trẻ, giúp trẻ tiếp thu và ghi nhớnội dung của tiết học rất nhanh, hơn nữa thông qua nội dung của bài hát giáo dục
trẻ biết giữ gìn vệ sinh tay sạch sẽ, đây cũng chính là nội dung của “chủ đề bản
thân”.
Ví dụ 2: “Dạy trẻ nhận biết, gọi tên hình vuông, hình chữ nhật”( Toán 3 tuổi, chủ đề gia đình) Phần giới thiệu tôi cho trẻ hát bài “Chiếc khăn tay” rồi sau đó trò
Trang 17chuyện với trẻ về nội dung của bài hát kết hợp cho trẻ quan sát 2 chiếc khăn tay(Hình chữ nhật) mà mẹ may cho em và chiếc khăn (Hình vuông) ở lớp của trẻ Từ
đó đưa trẻ vào nội dung của tiết học Thông qua nội dung của bài hát trẻ sẽ liêntưởng đến chiếc khăn hình chữ nhật hàng ngày ở nhà và chiếc khăn hình vuông ởlớp của mình thường lau mặt, làm trẻ thích thú và tăng thêm tình cảm của mẹ cũngnhư cô giáo Bên cạnh đó trẻ nhận biết và ghi nhớ hình vuông, hình chữ nhật mộtcách có chủ định vì hình dạng của chiếc khăn tay có dạng hình vuông và hình chữnhật
Việc lồng ghép tích hợp âm nhạc vào một số hoạt động, tôi thấy không chỉ trẻ
có điều kiện ôn luyện kỷ năng ca hát mà còn rèn cho trẻ những kỷ năng quan sát,ghi nhớ phát triển tư duy, ngôn ngữ cho trẻ Qua áp dụng biện pháp này tôi thấy cónhiều kết quả rất vui mừng một số bạn đầu năm chưa hát thuộc bài hát nào mà bâygiờ trẻ đã thuộc được rất nhiều bài hát như bạn Gia Hân, Hoàn, Hương
3.5 Biện pháp 5: Sưu tầm, nắm vững cách tổ chức một số trò chơi âm nhạc.
Trong chương trình giáo dục âm nhạc trò chơi âm nhạc là một dạng hoạtđộng tổng hợp trẻ rất thích tham gia trò chơi âm nhạc là âm nhạc quyết định nộidung một cách dể dàng các bài tập rèn luyện kỷ năng nghe, hát, vận động, múa,cảm thụ âm nhạc, ghi nhớ tác phẩm Trò chơi cho trẻ mầm non có nhiều loại, trongmỗi loại có nhiều dạng, trong mỗi dạng có nhiều trò chơi khác nhau, trong mỗi tròchơi có nhiều cách chơi Trò chơi âm nhạc gồm các dạng:
Dạng trò chơi rèn luyện thuộc tính âm nhạc là những trò chơi rèn luyện khéoléo và phản xạ nhanh gồm các trò chơi: Nghe âm thanh to-nhỏ, bao nhiêu bạn hát,tiếng hát ở đâu, ai đoán đúng, ai nhanh chân, ai nhanh nhất…
Dạng trò chơi rèn luyện phản xạ, trí nhớ âm nhạc gồm có các trò chơi: Đoántên bài hát,hát theo tranh vẽ, Nghe tiết tấu đoán tên bài hát, nghe thấy đoán tài, son
mì, Ô cửa bí mật
Trong mỗi trò chơi có thường có tên gọi, nhiểu cách khác nhau tôi luôn tìmtòi sáng tạo nhằm mang đến cho trẻ cảm giác mới mẻ, hấp dẫn tránh sự nhàm chán
Để tổ chức cho trẻ chơi tốt các trò chơi này, tôi nghiên cứu kỹ cách chơi, luật chơi,
đồ dùng dụng cụ để hướng dẫn trẻ chơi Và tổ chức cho trẻ chơi theo 3 bước Nêutên trò chơi, Nêu cách chơi, luật chơi, tổ chức chơi và sau đây là những trò chơi tôi
đã tổ chức cho trẻ chơi
+Trò chơi: Nghe âm thanh To- nhỏ(Bằng nhạc cụ)
Chuẩn bị: Đàn hoặc một số nhạc cụ âm nhạc (trống, mõ, phách tre , xắcxô, )
Cách chơi: “Nghe âm thanh to nhỏ bằng nhạc cụ”
Cô sử dụng đàn organ cho trẻ chơi âm thanh “to” “nhỏ” Cô mở tiếng đànlớn, đánh nốt “sol” to, cô mở nhỏ đánh “mi” nhỏ Cô giải thích để trẻ xác định âm
Trang 18thanh to, âm thanh nhỏ Khi trẻ đã biết được tiếng đàn to Tiếng đàn nhỏ, tiếng đànnhỏ, cô bắt đầu cho trẻ chơi: Cô đánh đàn và và hỏi trẻ tiếng “sol” to hay tiếng
“mi” to Nếu trẻ không nhận biết được Nếu trẻ không nhận được, cô vừa đàn vừanói: “sol to” “mi nhỏ” rồi mới hỏi trẻ Với cách chơi như vậy, cô tiếp tục đánh cácnốt nhạc khác cho trẻ chơi
Ví dụ: Cô đánh đàn nốt “la” to, nốt “mi” nhỏ hoặc nốt “đô” to, nót “fa” nhỏ
và ngược lại
Luật chơi: Mỗi lần chi dược nghe một triếng, bạn nào đoán đúng là thắngcuộc không đoán đúng là thua cuộc phải hát một bài
+ Trò chơi: Hát theo tranh vẽ.
Chuẩn bị: Một số tranh trong chủ đề
Cách chơi: Chia trẻ làm hai đội, cho trẻ quan sát tranh và đoán tên bài hát,sau đó cả đội thể hiện bài hát
Ví dụ: Chủ đề Phương tiện và quy định giao thông trẻ quan sát tranh vẽ ô tôtrẻ hát bài “Lái ô tô” quan sát tranh vẽ về máy bay trẻ hát bài anh phi công ơi, quansát tranh chiếc thuyền trẻ hát bài “Em đi chơi thuyền”
Luật chơi: Đội nào đoán đúng nhiều, nhanh hơn sẽ thắng
+ Trò chơi: Bao nhiêu bạn hát
Mục đích: Trò chơi tập cho trẻ nghe âm lượng, phân biệt được số lượng
người hát Đồng thời tập cho trẻ mạnh dạn, hồn nhiên, yêu thích ca hát
Cách chơi: Cho cháu A đứng giữa lớp, đầu đội mũ che kín mặt ( hoặc đứng
lên trên, quay lưng xuống bên dưới không nhìn thấy người hát Cô chỉ định 2 hoặc
đó mở mặt nạ ra và đoán xem bạn bỏ hạt đậu bao nhiêu lần và vỗ tay tương ứngvới số lần đó, sau đó chỉ vào nhạc cụ nào bạn vừa thực hiện
Luật chơi: Nếu chỉ sai hoặc vỗ tay sai số lần thì sẽ đổi vị trí chơi cho bạn
+ Trò chơi: Bạn nào hát.
Mục đích: Nhận ra được tiếng hát của ai, phát triển sự tập trung cho trẻ
Chuẩn bị: 1 cái khăn bịt mặt