….Tôi dắt em ra khỏi lớp.Nhiều thầy cô ngừng giảng bài, ái ngại nhìn theo chúng tôi .Ra khỏi trường, tôi kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cản[r]
Trang 2….Tôi dắt em ra khỏi lớp.Nhiều thầy cô ngừng giảng bài, ái ngại nhìn theo chúng tôi Ra khỏi trường, tôi kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật…
(Cuộc chia tay của những con búp bê-Khánh Hoài)
Trang 3….Tôi dắt em ra khỏi lớp.Nhiều thầy cô ngừng giảng bài, ái ngại nhìn theo chúng tôi Ra khỏi trường, tôi
kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và
nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật…
(Cuộc chia tay của những con búp bê-Khánh Hoài)
Yếu tố miêu tả là tái hiện lại những hình ảnh, những trạng thái, đặc điểm, tính chất, … của
sự vật, con người và cảnh vật trong tác phẩm
->làm cho lời kể trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn.
Trang 4Tìm những câu thơ tả cảnh và những câu thơ miêu tả tâm trạng của Thuý Kiều Dấu hiệu nào cho biết
đó là những câu thơ tả cảnh?
Dấu hiệu nào cho biết đó là những câu thơ miêu tả tâm trạng?
Trang 5
- Những câu thơ tả cảnh sắc thiên nhiên:
- Dấu hiệu nhận biết:
ưưưưưưưưưưưCảnh thiên nhiên tr ớc lầu Ng ng Bích: non xa, trăng
gần, cát vàng, bụi hồng, cửa bể, thuyền, hoa, nội cỏ, chân
mây, mặt đất, …
ưưư=>ưCảnhưđượcưhiệnưlênưquaưsựưquanưsátưbằngưmắtưthườngưkếtưhợpưvớiưsựưcảmưnhậnưtinhưtếưcủaưnhàưthơưưgợiưlênưmộtư
khôngưgianưmênhưmông,ưrợnưngợp,ưhoangưvắng,ưtrơưtrọiưcủaưTNưtrướcưlầuưNgưngưBích
Trang 6- Dấu hiệu nhận biết:
+ưCác từ ngữ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng của Kiều
khi ở lầu Ng ng Bích: bẽ bàng, bơ vơ, trông, chờ, t ởng, xót
ưưư=>ưĐóưlàưnhữngưsuyưnghĩưcủaưKiềuưvềưthânưphậnưcôưđơnưbơưvơưnơiưđấtưkhách,ưnỗiưnhớưKimưTrọng,ưchaưmẹưnơiưquêưnhàư
khôngưaiưchămưsóc,ưphụngưdưỡngưlúcưtuổiưgià
Trang 7-> Miêu tả cảnh thiên nhiên ở lầu Ng ng Bích gợi lên tâm trạng cô
đơn của Thuý Kiều -> tả cảnh ngụ tình
Qua quan sát VD1, em h y cho biết: ã
Những câu thơ tả cảnh có mối quan hệ nh thế nào trong việc thể hiện nội tâm nhân vật Thuý Kiều?
Trang 8Qua tìm hiểu, em thấy miêu tả bên ngoài (hoàn cảnh, ngoại hình) và miêu tả nội tâm
có gì khác nhau ?
Miêu tả bên ngoài là miêu tả cảnh vật
và con ng ời với màu sắc, đ ờng nét, kích
th ớc, chân dung, hình dáng, hành động, ngôn ngữ, …
Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy
nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn biến tâm trạng của nhân vật,…
Trang 9§äc l¹i nh÷ng c©u th¬ diÔn t¶ nh÷ng c¶m xóc, suy nghÜ, diÔn biÕn t©m tr¹ng cña KiÒu khi ë lÇu Ng ng BÝch,em thÊy KiÒu lµ mét con ng êi nh thÕ nµo?
=> KiÒu lµ mét c« g¸i giµu lßng tù träng, ®a sÇu, ®a c¶m, thuû chung, hiÕu th¶o, vÞ tha
Trang 10Miêu tả nội tâm nhân vật là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động, khắc hoạ đặc điểm, tính cách nhân vật.
Vậy qua tìm hiểu ví dụ, em h y cho ã
biết: Việc sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự có tác dụng gì?
Trang 11Quan s¸t l¹i c¸c c©u th¬ miªu t¶ néi t©m nh©n vËt Thuý KiÒu §äc to c¸c tõ ng÷ ® g¹ch ch©n. ·
Trang 12 ? Nhµ th¬ ® miªu t¶ néi t©m nh©n vËt Nhµ th¬ ® miªu t¶ néi t©m nh©n vËt · ·
b»ng c¸ch nµo?
nh÷ng ý nghÜ, c¶m xóc, t×nh c¶m cña
nh©n vËt.
Trang 13Đọc lại các câu thơ miêu tả cảnh ở lầu Ng ng Bích?
“ Buồn trông cửa bể chiều hôm , Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông ngọn n ớc mới sa ,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu , Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh ,
Âm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
hiện tâm trạng của Kiều nh thế nào ?
Trang 14ư
+ Hình ảnh “cánh buồm xa xa” -> gợi tâm trạng xót xa
về cuộc đời cô đơn, lẻ loi giữa hành trình l u lạc
+ Hình ảnh “cánh hoa trôi man mác”-> gợi tâm trạng lo
âu cho thân phận mỏng manh, nhỏ nhoi trôi dạt trên dòng đời vô định.
+ Hình ảnh “nội cỏ rầu rầu” nơi chân mây mặt đất
-> gợi tâm trạng chua xót buồn tủi về tấm thân nhàu nát, về cuộc đời héo hon, tàn úa của nàng….
+ Hình ảnh “gió cuốn mặt duềnh” -> gợi tâm trạng lo
âu, khiếp sợ, h i hùng Âm thanh ầm ầm dữ dội của tiếng ã
sóng nh dự báo, đe doạ phong ba b o táp của cuộc đời sẽ ã
bủa vây, vùi dập , cuốn trôi nàng vào bể khổ trầm luân.
Trang 15C¸ch miªu t¶ néi t©m nh©n vËt
ë ®o¹n th¬ nµy cã g× kh¸c so víi
®o¹n th¬ tr íc em võa t×m hiÓu ?
- Miªu t¶ néi t©m nh©n vËt th«ng qua miªu t¶ c¶nh vËt
Trang 16‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho n ớc
mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão
mếu nh con nớt.
Trang 17VËy cã mÊy c¸ch miªu t¶ néi t©m nh©n vËt? §ã lµ nh÷ng c¸ch nµo?
Cã 2 c¸ch miªu t¶ néi t©m nh©n vËt:
- Miªu t¶ néi t©m trùc tiÕp b»ng c¸ch diÔn
t¶ nh÷ng ý nghÜ, c¶m xóc, t×nh c¶m cña nh©n vËt.
- Miªu t¶ néi t©m gi¸n tiÕp b»ng c¸ch miªu
t¶ c¶nh vËt, nÐt mÆt, cö chØ, trang phôc, cña nh©n vËt.
Trang 18•
Trang 19Ghi nhớ ư
• ưưư Miêuưtảưnộiưtâm ư trongưvănưbảnưtựưsự ưlàưưtáiưhiệnư
nhữngư ýư nghĩ,ư cảmư xúcư vàư diễnư biếnư tâmư trạngư củaưnhânưvật.ư Đóưlàưbiệnưphápưquanưtrọng ưđểưxâyư dựngưnhânưvật,ưlàmưchoưnhânưvậtưsinhưđộng.ư
• ư ư Ngườiư taư cóư thểư miêuư tảư nộiư tâmư trực ư tiếpư bằngư
cáchư diễnư tảư nhữngư ýư nghĩ,ư cảmư xúc,ư tìnhư cảmư củaư nhânư vật;ư cũngư cóư thểư miêuư tảư nộiư tâmư gián ư
tiếp ưbằngưcáchưmiêuưtảưcảnhưvật,ưnétưmặt,ưcửưchỉ,ư trangưphục, … củaưnhânưvật.
Trang 21Luyện tập:
1 Nhận định nào đúng về các ph ơng thức biểu đạt trong đoạn văn sau:
và lần nào tôi cũng nghĩ thầm với một nỗi buồn: “Ta sắp đ ợc thấy chúng ch a, hai cây phong sinh đôi ấy? Mong sao chóng
về tới làng, chóng lên đồi mà đến với hai cây phong! Rồi sau
say s a, ngây ngất”
(Haiưcâyưphongư ưAi-ma-tốp)–
B - Lập luận kết hợp với miêu tả nội tâm
C - Tự sự kết hợp với lập luận
D - Tự sự kết hợp với miêu tả nội tâm
Trang 22* Những câu thơ miêu tả nội tâm của Thuý Kiều :
Nét buồn nh cúc điệu gầy nh mai.
=> Tâm trạng đau đớn, tủi nhục, xót xa.
Kiều” những câu thơ miêu tả nội tâm của Thuý Kiều.
Trang 23III H íng dÉn bµi tËp vÒ nhµ
- Häc thuéc ghi nhí
- Hoµn thµnh bµi tËp luyÖn tËp
- ChuÈn bÞ bµi : Chương trình địa phương.