Hoạt động Hoạt động học Nội dung ghi bảng giáo viên sinh - yêu cầu nêu -Thảo luận nhóm các bước tìm thực hiện các yêu GTLNcầu của giáo viên.. GTNN trên khoảng..[r]
Trang 1- Biết cách xét tính đơn điệu của hàm số.
- Biết sử dụng hai quy tắc tìm cực trị của hàm số
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học (công thức, kí hiệu).
- Năng lực giải quyết vấn đề.
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Tiết 1 - Tính đơn điệu của hàm số
Hoạt động1: khởi động.
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Câu 1: Tính đơn điệu của hàm số.
1.Định lý 1:
Cho hàm số y=f(x) có đạo hàm trên K
Nếu y/>0 với mọi x thuộc K thì hàm số y=f(x) đồng biến trên K
Nếu y/<0 với mọi x thuộc K thì hàm số y=f(x) nghịch biến trên K
2.Định lý mở rộng.
Trang 2Giả sử hàm số y=f(x) có đạo hàm trên K Nếu y/ 0y/ 0 , x K
và y/(x)=0chỉ tại một số hữu hạn điểm thì hàm số đồng biến, nghịch biến trên K
c) Các bước tìm khoảng đơn điệu của đồ thị hàm số.
-Tìm TXĐ
-Tính y / Tìm các nghiệm x i (i = 1, 2, …) mà tại đó y’=0 hoặc không xác định
- Lập bảng biến thiên và xét dấu y’
-Kết luận dấu y / và khoảng đb, nb
Hoạt động 2: Thực hành: Xét tính đơn điệu của đồ thị hàm số (35’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
đơn điệu của hàm số?
-Thảo luận nhóm trả lờicác yêu cầu của giáo viên
Hướng dấna) TXĐ: R
y/=3x2-3 Cho y 0 x1Bảng biến thiên
+ -1 - 1 +
KL: Hàm số đb/
; 1 ; 1;
Hàm số nghịch biến/ (-1;1)b)Hàm số nb/ ; 1 ; 0;1 ;Hàm số đb/ 1;0 ; 1;
c)Hàm số db/ ; 2 ; 2;
- Đưa ra các bài tập củng
cố
- lĩnh hội ghi nhận .Bài 2 Xét sự đồng biến, nghịch
biến của các hàm số sau:
1 1 1
Trang 3e)y(x 1)(x2) f)
2
1 4
f(x)
3
x y
x
j)y=f(x)=x42x2
k)y = f(x) = sinx trên [0; 2]
+ Giáo viên bài tập dành
cho học sinh khá giỏi
+ Các Hs làm bài tập
được giao theo hướng dẫncủa giáo viên
+ Một hs lên bảng trìnhbày lời giải
+ Ghi nhận lời giải hoànchỉnh
*Bài tập dành cho học sinh khá giỏi
Bài 1 : Cho hàm số y = f(x) =
x3 + (m+1)x2+3(m+1)x+1 Định m để hàm số luôn đồng biên trên từng khoảng xác địnhcủa nó
(ĐS:1 m 0)\
Bài 2 : Tìm mZ để hàm số y
= f(x) = mx −1 x − m đồng biên trêntừng khoảng xác định của nó
(ĐS:m = 0) Bài 3: Tìm các giá trị của tham
số m để hàm số
a yx33x23mx1nghịch biến trên khoảng (0;)(Khối A-2013);
b)
y mx x m x đồng biến trên khoảng (0; 2).
3.Củng cố: (1’)
- Phương pháp xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số.
- Áp dụng sự đồng biến, nghịch biến của hàm số để chứng minh một số bất đẳng thức
5 Chuyển giao kiến thức: (2’)
- nêu quy tắc tìm cực trị hàm số
Trang 4Tiết 2 - Cực trị của hàm số.
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ (5’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
y’ + 0 - - 0 +
y -2 + +
- - 2
Từ BBT suy ra x = -1 là điểm cực đại của hàm số và x = 1 là điểm cực tiểu của hàm số
Hoạt động 2 : Ôn tập quy tắc tìm cực trị (10’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
+Yêu cầu HS nêu các
bước tìm cực trị của
hàm số từ định lí 1
+GV treo bảng phụ ghi
quy tắc I
+Yêu cầu HS tính thêm
y”(-1), y”(1) ở câu 2
Trang 5+Phát vấn: Khi nào nên
dùng quy tắc I, khi nào
dùng quy tắc II Riêng
đối với hàm số lượng
giác nên sử dụng quy
Giải:
Tập xác định của hàm số: D = R f’(x) = 4x 3 – 4x = 4x(x 2 – 1) f’(x) = 0 ⇔ x=±1; x = 0 f”(x) = 12x 2 - 4
f”( 1) = 8 >0 ⇒x = -1 và x = 1 là hai điểm cực tiểu
f”(0) = -4 < 0 ⇒x = 0 là điểm cực đại
Kết luận:
f(x) đạt cực tiểu tại x = -1 và x = 1;
f CT = f( 1) = 0 f(x) đạt cực đại tại x = 0;
f CĐ = f(0) = 1
Hoạt động 4: Luyện tập, củng cố ( bài tập dành cho học sinh khá giỏi) (10’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của giáo viên Ghi bảng
+Yêu cầu HS hoạt động
nhóm Nhóm nào giải
xong trước lên bảng
trình bày lời giải
+HS thực hiện hoạt động nhóm *Ví dụ 2:Tìm các điểm cực trị của hàm số
f(x) = x – sin2x Giải:
Tập xác định : D = R f’(x) = 1 – 2cos2x f’(x) = 0 ⇔ cos2x =
f”(π6+kππ) = 2√3 > 0 f”(- π6+kππ) = -2√3 < 0
Kết luận:
x = π6+kππ( kΖ) là các điểm cực tiểu của hàm số
Trang 6x = -π6+kππ( kΖ) là các điểm cực đại của hàm số
3 Củng cố : nêu quy tác tìm cực trị (1’)
4 Hướng dẫn học bài ở nhà và ra bài tập về nhà (2’)
Bài tập: Tìm các điểm cực trị của đồ thị hàm số bằng quy tắc II:
a / y x 4 3x22 b) y = sin2x với x[0; ] c.ycosx sinx
x
; y=
5 16b) Hs đạt cực đại tại x=1/3; y=-23/27
Hs đạt cực tiểu tại x=1; y=-1
b) Hs đạt cực đại tại x=0; y=0
Hs đạt cực tiểu tại x=2
, ; y=1, 0Bài 3 Tìm điểm cực trị của các hàm số sau
* Bài tập dành cho học sinh khá giỏi.
Bài 1) Xác định tham số m để hàm số y = x33mx2+(m21)x+2 đạt cực đại tại x = 2
HD
Để hàm số đạt cực đại tại x=2 ta có
/ //
(2) 0 (2) 0
y y
5.chuyển giao kiến thức:
- ôn tập các dạng viết phương trình tiếp tuyến tại một điểm.
Trang 7-Biết làm các bài toán tiếp tuyến tại M(x;y)
- Biết làm các bài toán khi biết x; y
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học (công thức, kí hiệu).
- Năng lực giải quyết vấn đề.
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động 1: khởi động (5’) 1.sĩ số
2.bài cũ
Viết phương trình tiếp tuyến của (C): y = f(x) tại M0(x0 ;y 0) (C).
Bước 1: Nêu dạng pttt : y – y 0 = f’(x0)x x 0 hay y – y0 = k(x – x 0 ) (*)
Bước 2: Tìm các thành phần chưa có x0 , y 0 , f’(x 0 ) thay vào (*).
Rút gọn ta có kết
Hoạt động 2: bài mới (80’) 1.Viết phương trình tiếp tuyến tại M(x;y) (25’)
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các yếu tố cần
thiết khi viết phương trình
tiếp tuyến tại M0(x0 ;y 0)
- yêu cầu học sinh trình
-Thảo luận nhóm thực hiện các yêu cầu của giáo viên. Bài 1: Cho hàm số
y = x3 – 3x + 5
a/ Khảo sát hàm sốb/Viết PTTT của đồ thị tạiđiểm M(1; 3)
Trang 8bày bảng làm bài tập 1 - thực hiện trình bày bảng. Hướng dẫn
a/ Học sinh tự làmb/ * Phương trình tiếp tuyến của đồ thị tại điểm M(1, 3) thuộc đồ thị có dạng:
y-y0 = f’(x0)(x-x0) (1)
* Ta có y’ = f’(x) = 3x-3
f’(1) = 0 thay vào (1) ta được PTTT
viết pttt tại M(0; )
- Cho hàm số y = x4 -2x2 +1 (C)
Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm cực đại của đồ thị hàm số
2 viết phương trình tiếp tuyến tại điểm x (25’)
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các yếu tố
cần thiết khi viết phương
trình tiếp tuyến tại x
- yêu cầu học sinh trình
bày bảng làm bài tập 2
-Thảo luận nhóm thực hiện các yêu cầu của giáo viên.
Hướng dẫna/ Học sinh tự làmb/ Ta có y = y(-2) =8 0
viết pttt của đồ thị hàm số tại điểm có hành độ bằng 1
3 Viết phương trình tiếp tuyến tại y (30’)
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
Trang 9- yêu cầu nêu các yếu tố
cần thiết khi viết phương
trình tiếp tuyến tại y
- yêu cầu học sinh trình
bày bảng làm bài tập 3
-Thảo luận nhóm thực hiện các yêu cầu của giáo viên.
Hướng dẫna/ Học sinh tự làmb/ Ta có y = y(-2) =8 0
5 Bài tập viết phương trình tiếp tuyến tại điểm giao với ox, oy (2’)
Bài 1 Cho hàm số y = x4 -2x2 +1 (C).Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại
(C)Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm giao 0x
Bài 3 Cho hàm số
1
x y x
(C)a/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số
b/ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm có tung độ bằng -2
6 chuyển giao kiến thức (2’)
- ôn bài tập viết phương trình tiếp tuyến khi biết hệ số góc k
Trang 10-Biết làm các bài toán tiếp tuyến khi biết hệ số góc k
- Biết làm các bài toán khi biết tiếp tuyến song song với đường thẳng y= ax +b, vông góc với đường thẳng y= ax +b
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học (công thức, kí hiệu).
- Năng lực giải quyết vấn đề.
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động 1: khởi động (5’)
1 Ổn định
2 Bài cũ.
Viết pttt của (C): y = f(x) biết hệ số góc k của tiếp tuyến
C1: Bước 1: Lập phương trình f’(x) = k x = x 0 ( hoành độ tiếp điểm) Bước 2: Tìm y0 và thay vào dạng y = k(x – x 0 ) + y 0 ta có kết quả
C2: Bước 1: Viết pt đường thẳng (d): y = kx + m (**) (trong đó m là tham số chưa biết)
Bước 2: Lập và giải hệ pt:
( ) '( )
+ Nếu tiếp tuyến song song với đường thẳng y=ax+b thì hệ số góc k=a
+ Nếu tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng y=ax+b thì hệ số góc k=
1
a
Hoạt động 2 : bài mới ( 80’)
1 Viết phương trình tiếp tuyến khi biết hệ số góc k cho trước (25’)
Hoạt động của giáo
Trang 11- yêu cầu nêu các yếu
tố cần thiết khi viết
a/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị (C)của hàm số
b/ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị(C), biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng -5a/ Học sinh tự làm
5 y' (x 2)
3 ( 2)
x
x x
y x y x+ Với x0 3 y0 y(3) 7 ta có phươngtrình tiếp tuyến là
y x y xVậy có hai phương trình tiếp tuyến:
viết pttt tại điểm có hệ số gó k=1
- Cho hàm số y = x4 -2x2 +1 (C)
Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm có hệ số góc k=2
2 Viết phương trình tiếp tuyến khi biết tiếp tuyến song song với đường thẳng
y = ax+b (25’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các yếu tố cần
thiết khi viết phương trình
tiếp tuyến khi biết tiếp tuyến
song song với đường thẳng
và vẽ đồ thị hàm số
b/ Viết phương trình tiếp
Trang 12- yêu cầu học sinh trình
bày bảng làm bài tập 2 - thực hiện trình bày bảng
tuyến của đồ thị (C) biếttiếp tuyến song song vớiđường thẳng y24x 5.Hướng dẫn :
Bài 1 Cho hàm số y = x4 -2x2 +1 (C).Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C)
biết tiếp tuyến ,song song với đường thẳng y=2x+1
Bài 2 Cho hàm số
2
x y x
(C).Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) biết tiếp
tuyến song song với đường thẳng y=2x+3
Bài 3 Cho hàm số
1
x y x
(C)a/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số
b/ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) ,biết tiếp tuyến song song với đườngthẳng y = 2x+1
3 Viết phương trình tiếp tuyến khi biết tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng
y = ax+b (30’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các yếu tố cần
thiết khi viết phương trình
tiếp tuyến khi biết tiếp tuyến
vuông góc với đường thẳng
và vẽ đồ thị hàm số
b/ Viết phương trình tiếptuyến của đồ thị (C) biếttiếp tuyến vuông góc vớiđường thẳng
1 25 3
y x
.Hướng dẫn
b
3 3 4 2
Trang 131 về kiến thức:
- Biết tìm GTLN-GTNN của hàm số trên một khoảng
- Biết tìm GTLN-GTNN của hàm số trên một đoạn
2 về kĩ năng:
- Biết làm các bài tập GTLN-GTNN của hàm số trên một khoảng
- Biết làm các bài tập GTLN-GTNN của hàm số trên một đoạn
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học (công thức, kí hiệu).
- Năng lực giải quyết vấn đề.
Trang 14+ Bảng phụ
2.Chuẩn bị của HS:
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động1: khởi động.
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Bài toán 1: GTLN-GTNN trên (a,b)
+ Lập bảng biến thiên của hàm số trên (a,b)+ Nếu trên bảng biến thiên có một cực trị duy nhất là cực đại( cực tiểu) thì giá trị cực đại (cực tiểu) là GTLN(GTNN) của hàm số trên (a,b)
Bài toán 2: GTLN-GTNN trên [a,b].
+ Tìm các điểm tới hạn (Thường là nghiệm của phương trình y’=0)
x1,x2, , xn của f(x) trên [a,b]
+ Tính f(a), f(x1), f(x2), , f(xn), f(b)
+ Tìm số lớn nhất M và số nhỏ nhất m trong các số trên
[ , ] [ , ]
Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu
- thực hiện trình bày bảng
Bài 1 Tìm giá trị nhỏ nhất của hàm số
2
x x
Lập bảng biến thiên trên khoảng ( 1; 2)
x - -1 0 2 + y’ - 0 + 0 -
Trang 15Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x4 8x25 trên (1;5).
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các bước
- thực hiện trình bày bảng
Bài 2: (Đề thi TN năm 2008- Hệ
Bổ túc Lần 2)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x3 3x 2trên đoạn 1;3
Bài 1: (Đề thi TN năm 2010- Hệ Bổ túc)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x4 8x25 trên đoạn 1;3
Đáp số:
[-1;3]
Bài 2: (Đề thi TN năm 2007- Hệ phân ban)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x3 8x216x 9 trên đoạn 1;3
Bài 3: (Đề thi TN năm 2008- Hệ không phân ban)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của các số
9 ( )
Trang 16Bài4: (Đề thi TN năm 2008- Hệ phân ban lần2)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x44x23 trên đoạn 0; 2
Đáp số:
[0;2]
Bài 5: (Đề thi TN năm 2008- Hệ phân ban)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( ) x 2 cosx trên đoạn 0;2
2 2
Bài 1: (Đề thi TN năm 2009)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số f x( )x2 ln(1 2 ) x trên đoạn 2;0
Đáp số:
[-2;0]
6 chuyển giao kiến thức : (2’)
- Ôn lại các bước khảo sát hàm số bậc 3
- Nắm được các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm bậc 3
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học
- Năng lực giải quyết vấn đề.
Trang 17+ Bảng phụ
2.Chuẩn bị của HS:
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động1: khởi động.
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Nêu các bước khảo sat và vẽ đồ thị hàm bậc ba y = ax 3 + bx 2 + cx + d (a 0)?
Khi vẽ đồ thị hàm số học sinh cần lưu ý một số điểm sau:
- Biểu diễn các điểm cực trị (nếu có) lên hệ trục toạ độ
- Tìm giao điểm của đồ thị với các trục toạ độ, các điểm đặc biệt vàbiểu diễn chúng lên hệ trục toạ độ
- Nên xác định tâm đối xứng nếu hàm số luôn đồng biến hoăc nghịch biến
Tâm đối xứng là I(x 0 ; f(x 0 )) với x 0 là nghiệm của phương trình y”=0 Hoạt động 2: bài mới
1 khảo sát và vẽ đồ thi hàm số y= ax+bx+cx+d (trong trường hợp hệ số a<0 và y’=0 có hai nghiệm phân biệt)
Trang 18Hoạt động giáo
viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các
bước tìm khảo
sát và vẽ đồ thị
hàm bậc 3 trong
trường hợp hệ số
a<0 và y’=0 có
hai nghiệm phân
biệt
- yêu cầu học
sinh trình bày
bảng làm bài
tập 1
-Thảo luận nhóm thực hiện các yêu cầu của giáo viên.
- thực hiện trình bày bảng
Bài 1: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm
số y = -x3 + 3x2 – 4
1 Tập xác định: D = R
2 Sự biến thiên
- Chiều biến thiên
Ta có y’ = -3x2 + 6x; y’ = 0 x = 0, x = 2
Xét dấu y ’ ( bảng xét dấu này có thể làm ngoài giấy nháp)
x - 0 2 +
y’ 0 + 0
-Từ bảng xét dấu y ’ ta có Hàm số nghịch biến trên các khoảng (-; 0) và (2; +) Hàm số đồng biến trên khoảng (0; 2) - Cực trị: Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0, yCT = y(0) = -4 Hàm số đạt cực đại tại x = 2, yCĐ = y(2) = 0 - Các giới hạn: 3 2 3 3 3 4 lim (-x + 3x - 4) lim -x (1 - + ) x x x x 3 2 3 3 3 4 lim (-x + 3x - 4) lim -x (1 - + ) x x x x - Bảng biến thiên x - 0 2 +
y’ 0 0
y + 0
-4 +
3 Vẽ đồ thị:
Giao với Ox tại (-1; 0), (2; 0) Giao với trục Oy tại (0; -4)
Trang 192 khảo sát và vẽ đồ thi hàm số y= ax+bx+cx+d (trong trường hợp hệ số a<0 và y’=0 có nghiệm kép hoặc vô nghiệm)
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các bước tìm
khảo sát và vẽ đồ thị hàm
bậc 3 trong trường hợp hệ số
a<0 và y’=0 có nghiệm kép
hoặc vô nghiệm.
- yêu cầu học sinh trình
y= - x +x -5x-2 + TXĐ: D= R + Sự biến thiên
y’=-3x +2x-5 chiều biến thiên y’ < 0
x R hàm số luôn nghịch biến
cực trị : hàm số không có cực trị
Giới hạn
y =
+Bảng biến thiên
x - +y’ -
y +
- + Đồ thị
Giao với Ox suy ra y=0 - x +x -5x-2 =0 Giao với Oy tại A(0;-2)
3.khảo sát và vẽ đồ thi hàm số y= ax+bx+cx+d (trong trường hợp hệ số a>0 và y’=0 có hai nghiệm phân biệt)
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các bước tìm -Thảo luận nhóm thực hiện 3 Cho hàm số:
Trang 20+ khảo sát (học sinh tự làm)
+ Đồ thị
4 khảo sát và vẽ đồ thi hàm số y= ax+bx+cx+d (trong trường hợp hệ số a>0 và y’=0 vô nghiệm hoặc có nghiệm kép)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu các bước tìm
khảo sát và vẽ đồ thị hàm
bậc 3 trong trường hợp hệ số
a>0 và y’=0 có hai nghiệm
kép hoặc vô nghiệm.
- yêu cầu học sinh trình
x - 2 +y’ + 0 +
Từ bảng xét dấu y ’
ta có
Hàm số đồng biến trên các khoảng (-; 2) và (2; +)
- Cực trị: Không có cực trị
- Các giới hạn: xlim y
;lim
x y
- Bảng biến thiên
x - 2 + y’ + 0 +
Trang 212 x
y
O 7/3
3
)
" 2 4, " 0 2
y x y x ,7
(2) 3
Đồ thị nhận
7 (2; ) 3
I
làm tâm đối xứng
3 Củng cố : nhắc lại các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm bậc ba (1’)
5 chuyển giao kiến thức (2’)
- Học thuộc các bước khảo sát hàm số bậc 4
Trang 22- Nắm được các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm bậc 4 trùng phương
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học
- Năng lực giải quyết vấn đề.
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động1: khởi động.
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Nêu các bước khảo sat và vẽ đồ thị hàm bậc ba y=ax+bx+c (a ≠ 0)?
Trang 23* Chú ý: Nếu xét dấu hàm số bậc 3 thường các em xét dấu hay sai Để tránh sai sót đó các em nhớ mẹo nhỏ sau.
+ Nếu y’=0 có 3 nghiệm: a>0 thì bảng biến thiên có hình chữ W; a<0 thì bảng biến thiên có hình chữ M.
+ Nếu y’=0 có một nghiệm x=0: a>0 thì bảng biến thiên có hình chữ V; a<0 thì bảng biến thiên có hình .
- Biểu diễn các điểm cực trị (nếu có) lên hệ trục toạ độ
- Tìm giao điểm của đồ thị với các trục toạ độ, các điểm đặc biệt vàbiểu diễn chúng lên hệ trục toạ độ
Trang 24bảng Xét dấu y ’ ( bảng xét dấu này
làm ngoài giấy nháp)
x - -1 0 1 +y’ + 0 - 0 + 0 -
Từ bảng xét dấu y ’ ta có
Hàm số nghịch biến trên các khoảng (-; -1) và (0;1 )
Hàm số đồng biến trên khoảng (-1; 0) và (1; +)
y 1 1
- 0 -
3 Vẽ đồ thị:
Giao với Ox tại (0; 0);( 2; 0), ( 2
; 0);Giao với trục Oy tại (0; 0)
Đồ thị nhận trục Oy làm trục đối xứng
Bài 2: Khảo sát sự biến thiên và vẽ
Trang 25x - 0 +
y’ - 0 +
Từ bảng xét dấu y ’ ta có
Hàm số nghịch biến trên các khoảng (-; 0)
Hàm số đồng biến trên khoảng (0; +)
y + + -3
3 Vẽ đồ thị:
Giao với Ox tại ( 1; 0), (1; 0) Giao với trục Oy tại (0; -3)
Đồ thị nhận trục Oy làm trục đối xứng
3 Củng cố : nêu lại các bước khảo sát hàm bậc 4 trùng phương (1’)
Trang 26- Học thuộc các bước khảo sát và vẽ đồ thị hám số ( . 0, 0, 0)
- Nắm được các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm bậc nhất trên bậc nhất
3 Tư duy và thái độ.
- Xây dựng tư duy logic
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác trong lập luận,
- Rèn luyện ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tích cực hợp tác nhóm, chủ động hoàn thành nhiệm vụ được giao.
4 Định hướng hình thành và phát triển các năng lực
- Năng lực tư duy
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học
- Năng lực giải quyết vấn đề.
+ Sách, vở, nháp, ôn tập các kiến thức liên quan bài học
III Phương pháp dạy học
Thảo luận nhóm, sử dụng phương tiện dạy học trực quan, đàm thoại, tình huống, động não, giảng giải, thuyết trình.
IV tiến trình dạy học
Hoạt động1: khởi động.
1 ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Nêu các bước khảo sat và vẽ đồ thị hàm số y =
Gợi ý.
Các bước khảo sát và vẽ đồ thị.
1 Tập xác định: D = \
d R c
Trang 27- Chiều biến thiên:
* Chú ý: Dấu của y’ cùng dấu với a d c b và chỉ có hai trường hợp:
+ a d c b 0 Hàm số đồng biến trên ;
d c
+ Tiệm cận ngang:
a y c
- Lập bảng biến thiên
3 Vẽ đồ thị: Khi vẽ đồ thị hàm số học sinh cần lưu ý một số điểm sau:
- Tìm giao điểm của đồ thị với các trục toạ độ
- Vẽ tiệm cận đứng và tiệm cân ngang trên hệ trục
- Khi vẽ chú ý đến tính đối xứng của đồ thị (Đồ thị nhận điểm
;
d a I
Nội dung ghi bảng
- yêu cầu nêu
- thực hiện trình bày bảng
Bài 1: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số
1
x y x
Trang 28* Lập bảng biến thiên.
x - 1
+y’ -
A
- Đồ thị giao với trục Oy tại: B0;1
-Đồ thị nhận điểmI1; 2 làm tâm đối xứng
Bài 2: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số
Trang 29x
+ Tiệm cận ngang:
3 2
y
- Lập bảng biến thiên
x - 1 +y’ - -y
+
3 2 3
5 chuyển giao kiến thức (2’)
- Tìm hiểu cách làm bài toán biên luận tham số m dựa vào đồ thị
Ngày soạn Ngày dạy Tiết 15-16