Giáo án Sinh học 8 kì 1 - Trường THCS Mỹ Chánh

Kiến thức: Giúp học sinh: - HS kể tên đươc cơ quan trong cơ thể người ,xác định được vị trí của các hệ cơ quan trong cô theå mình - Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiế[r]

Trang 1

GV: Phan Văn Tường Năm học : 2010 - 20111

Ngày soạn: 14/08/2010 Ngày dạy: 16/08/2010 Tuần 1 Tiết 1 Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU

I.MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

-HS thấy rõ được mục đích, nhiệm vụ, ý nghĩa của môn học

-Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên, dựa vào cấu tạo cơ thể cũng như các hoạt động tư duy của con người

-Nắm đươc phương pháp học tập đặc thù của môn học cơ thể người và vệ sinh

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng tư duy độc lập và làm việc với SGK

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ, giữ gìn vệ sinh cơ thể

II CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Giới thiệu tài liệu liên quan đến bộ môn

- Phiếu học tập, bảng phụ

- Tranh vẽ H1.1;1.2;1.3

- Phương án: tổ chức hoạt động nhĩm

2 Chuẩn bị của học sinh:

Sách giáo khoa, vở học bài và vở bài tập

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp (1’) Kiểm tra sĩ số lớp,

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

3 Giảng bài mới: (42’)

* Giới thiệu bài: (2’) Trong chương trình Sinh học 7, các em đã học các ngành động vật nào? Lớp động vật nào trong ngành ĐVCXS có vị trí tiến hoá cao nhất? Con người có mối quan hệ với ngành động vật này như thế nào? Và vị trí con người trong tự nhiên như thế nào chúng ta tìm hiểu qua “Bài mở đầu“

* Tiến trình bài dạy: (40’)

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

của con người trong tự nhiên.

Mục tiêu: HS thấy được con

người có vị trí cao nhất trong

giới sinh vật do cấu tạo cơ thể

hoàn chỉnh và các hoạt động có

mục đích.

? Em hãy kể tên các ngành

động vật đã học?

*Hoạt động 1:Tìm hiểu vị trí của con người trong tự nhiên.

Mục tiêu: HS thấy được con người có vị trí cao nhất trong giới sinh vật do cấu tạo cơ thể hoàn chỉnh và các hoạt động có mục đích.

- HS vận dụng kiến thức lớp dưới, độc lập trả lời câu hỏi:

I Vị trí con người trong tự nhiên

Trang 2

? Lớp động vật nào trong

ngành ĐVCXS có vị trí tiến

hóa cao nhất?

- Người thuộc lớp động vật nào

trong ngành ĐVCXS?

- GV kết luận

? Con người có đặc điểm nào

giống thú?

? Con người có những đặc

điểm nào khác biệt so với động

vật?

- GV yêu cầu trao đổi nhóm,

hoàn thành bài tập mục 

- GV đến các nhóm quan sát,

nhắc nhở và gợi ý HS thảo

luận

- GV nên ghi lại ý kiến của

nhiều nhóm để đánh giá được

kiến thức của học sinh

- GV chốt lại kiến thức

Kể đủ, sắp xếp các ngành theo sự tiến hóa: ĐVNS, ruột khoang, các ngành giun, thân mềm, chân khớp, ĐVCXS

- Hs trả lời:

Lớp thú là lớp động vật tiến hóa nhất

-Hstb: Người thuộc lớp thú

- Hstb: Có lông mao, đẻ con và nuôi con bằng sữa

- Hsk: Biết chế tạo, sử dụng công cụ lao động, có tư duy, tiếng nói, chữ viết, hoạt động có mục đích

- HS tự nghiên cứu thông tin trong SGK trao đổi nhóm, hoàn thành bài tập mục 

- Đại diện các nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung

Yêu cầu: Ôâ đúng 1, 2, 3, 5, 7, 8

- HS ghi vào vở

- Lồi người thuộc lớp thú

- Con người cĩ tiếng nĩi, chữ viết,

tư duy trừu tượng, hoạt động cĩ mục đích => làm chủ thiên nhiên

*Hoạt động2:Tìm hiểu nhiệm

vụ của bộ môn cơ thể người

và vệ sinh.

Mục tiêu: Chỉ ra được:

+ Nhiệm vụ cơ bản của môn

học cơ thể người và vệ sinh.

+ Biết đề ra biện pháp bảo vệ

cơ thể, chỉ ra được mối liên

quan với môn khoa học khác.

*Hoạt động2:Tìm hiểu nhiệm

vụ của bộ môn cơ thể người và vệ sinh.

Mục tiêu: Chỉ ra được:

+ Nhiệm vụ cơ bản của môn học

cơ thể người và vệ sinh.

+ Biết đề ra biện pháp bảo vệ cơ thể, chỉ ra được mối liên quan với môn khoa học khác.

15’

- GV yêu cầu HS đọc thông tin

SGK

? Bộ môn cơ thể người và vệ

sinh cho chúng ta hiểu biết

- HS đọc thông tin SGK trang 5

- Hstb nêu được:

+ Biết được những kiến thức về

II Nhiệm vụ của bộ môn cơ thể người và vệ sinh:

Trang 3

điều gì?

- GV yêu cầu HS quan sát

H.1.1-3 SGK tr 6

? Qua hình vẽ cho biếât môn

học này liên quan đến những

ngành khoa học nào?

? Cho ví dụ về mối liên quan

giữa bộ môn cơ thể người và

vệ sinh với các ngành khoa học

trên?

- GV phân tích thêm mối liên

quan

- Nếu được thêm hình vẽ vào

mục này, em sẽ thêm những

hình nào?

- Vậy nhiệm vụ của môn Cơ

thể người và vệ sinh là gì?

- GV kết luận

cấu tạo và chức năng sinh lý của các cơ quan trong cơ thể

+ Biện pháp bảo vệ cơ thể

- HS quan sát

- Hsy: ngành y tế, thể dục thể thao, giáo dục

- Hsk chỉ ra mối liên quan giữa bộ môn với ngành khoa học trên

- HS lắng nghe

- Hsk: công nhân làm việc trong nhà máy, nông dân gặt lúa, người mẫu trên sàn diễn…

- HS trả lời ((SGK)

Cung cấp những kiến thức về cấu tạo và chức năng sinh lí của các cơ quan trong cơ thể Từ đó, đề ra các biện pháp phòng chống bệnh tậ và rèn luyện thân thể

*Hoạtđộng3:Tìm hiểu

phương pháp học tập bộ môn

cơ thể người và vệ sinh:

Mục tiêu: Chỉ ra được phương

pháp học tập bộ môn đó là học

qua tranh, qua hình , thí nghiệm

*Hoạtđộng3:Tìm hiểu phương pháp học tập bộ môn cơ thể người và vệ sinh:

Mục tiêu: Chỉ ra được phương pháp học tập bộ môn đó là học qua tranh, qua hình , thí nghiệm.

8’

- GV treo bảng phụ một loạt

các phương pháp học tập bộ

môn:

+ Quan sát

+ Thí nghiệm

+ Đọc tài liệu

+ Suy luận

+ Vận dụng vào thực tiễn

- HS quan sát, đọc

III Phương pháp học tập bộ môn cơ thể người và vệ sinh:

Trang 4

+ Ghi nhớ

? Trên cơ sở các phương pháp

học môn sinh học 6,7 hãy lựa

chọn phương pháp tốt nhất để

học tập bộ môn này?

- GV lấy ví dụ cụ thể minh họa

cho các phương pháp mà học

sinh nêu ra

- GV yêu cầu HS rút ra kết

luận về phương pháp học tập

môn Cơ thể người và vệ sinh

- HS độc lập nghiên cứu trả lời:

+ Quan sát + Thí nghiệm + Vận dụng vào thực tiễn

- HS lắng nghe

- HS rút ra kết luận

Kết hợp quan sát, thí nghiệâm và vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tế cuộc sống

*Hoạt động 4:Củng cố, tổng kết

5,

- Đọc kết luận SGK

- GV yêu cầu học sinh trả lời

+ Nhiệm vụ của bộ môn cơ thể

người và vệ sinh là gì?

+ Học bộ môn cơ thể người và

vệ sinh có ý nghĩa như thế

nào?

- Đọc kết luận SGK

- Trả lời câu hỏi củng cố

=> Cung cấp những kiến thức về cấu tạo và chức năng sinh lí của các cơ quan trong cơ thể Từ đó, đề ra các biện pháp phòng chống bệnh tậ và rèn luyện thân thể

=> Biết được những kiến thức về cấu tạo và chức năng sinh lý của các cơ quan trong cơ thể

+ Biện pháp bảo vệ cơ thể

4.Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo: (2’)

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK trang

- Kẻ bảng 2 tr.9 SGK vào vở học bài

- Oân tập lại hệ cơ quan ở động vật thuộc lớp thú

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG

………

Trang 5

Ngày soạn: 15/08/2010 Ngày dạy: 21/08/2010 Tuần 1 Tiết 2 Bài 2: CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI

I.MỤC TIÊU:

- HS kể tên đươc cơ quan trong cơ thể người ,xác định được vị trí của các hệ cơ quan trong cơ thể mình

- Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong sự điều hòa hoạt động các cơ quan

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng quan sát nhận biết kiến thức.

- Rèn tư duy tổng hợp logic, kỷ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ cơ thể tránh tác động mạnh vào một số hệ cơ quan quan trọng

II CHUẨN BỊ:

+ Bảng phụ, phiếu học tập

+ Sơ đồ phóng to hình 2-3 (SGK tr.9)

+ Phương án: tổ chức hoạt động nhĩm

2 Chuẩn bị của học sinh:

+ Học bài cũ, xem trước bài mới

+ Ôâân tập lại hệ cơ quan ở ĐV thuộc lớp thú

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp:(1’) Kiểm tra sĩ số lớp.

2 Kiểm tra bài cũ:(5’)

? Nêu vị trí của con người

trong tự nhiên?

?Nhiệm vụ của bộ môn cơ thể

người và vệ sinh là gì?

=>Vị trí của con người trong tự nhiên:

+ Loài người thuộc lớp thú

+ Con người biết chế tạo và sử dụng công cụ lao động, có tiếng nói, chữ viết, có tư duy trừu tượng, hoạt động có mục đích Làm chủ thiên nhiên

=> Nhiệm vụ của bộ môn cơ thể người và vệ sinh: Cung cấp những kiến thức về cấu tạo và chức năng sinh lý của các cơ quan trong cơ thể.Từ đó đề ra biện pháp phòng chống bệnh tật và bảo vệ cơ thể

5đ

3 Giảng bài mới:(37’)

Trang 6

* Giới thiệu bài:(1’) Để nghiên cứu cụ thể cấu tạo và chức năng của từng cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thì trước hết chúng ta phải nghiên cứu tổng thể toàn bộ cơ thể một cách toàn diện nhất và mối liên quan khắng khít giữa các cơ quan hệ cơ quan trong sự hoạt động chung của cơ thể và hệ cơ quan nói riêng (Ghi đề bài)

* Tiến trình bài dạy:(36’)

Thời

gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

*Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu

tạo cơ thể.

Mục tiêu: Chỉ rõ các phần của

cơ thể Trình bày sơ lược thành

phần chức năng của các hệ cơ

quan.

*Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo cơ thể.

Mục tiêu: Chỉ rõ các phần của

cơ thể Trình bày sơ lược thành phần chức năng của các hệ cơ

quan.

20’

- GV yêu cầu HS quan sát hình

2.1 và 2.2 SGK, mô hình kết

hợp liên hệ bản thân -> thảo

luận nhóm hoàn thành lệnh

trang 8 SGK:

? Cơ thể người gồm mấy phần?

?Khoang ngực ngăn cách với

khoang bụng nhờ cơ quan nào?

?Những cơ quan nào nằm trong

khoang ngực?

?Những cơ quan nào nằm trong

khoang bụng?

-GV chỉ trên mô hình và hoàn

thiện kiến thức

-GV yêu cầu HS nhắc lại: cơ

hoành bắt đầu xuất hiện ở lớp

nào trong động vật có xương

sống và nó có ý nghĩa như thế

nào

-GV thông báo: cơ thể chúng ta

có nhiều hệ cơ quan

? Vậy, thế nào là hệ cơ quan?

-GV yêu cầu HS lấy một ví dụ

về hệ cơ quan

- HS quan sát hình vẽ, mô hình kết hợp liên hệ bản thân hoàn thành lệnh trang 8 SGK

- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét bổ sung

+ Cơ thể người gồm 3 phần:

đầu, thân, tay chân

+Khoang ngực ngăn cách với khoang bụng nhờ cơ hoành

+Khoang ngực chứa tim, phổi

+Khoang bụng chứa gan, dạ dày, ruột, tụy, thận, ống đái và

cơ quan sinh sản,…

-HS tự rút ra kết luận -HS nhắc lại:

Cơ hoành xuất hiện đầu tiên ở lớp thú và tham gia vào quá trình thông khí ở phổi (tăng thể tích lồng ngực)

-Htb: Hệ cơ quan gồm các cơ quan cùng phối hợp hoạt động thực hiện một chức năng nhất định của cơ thể

-Hsk: Hệ tiêu hóa gồm các cơ quan: miệng, hầu, thực quản, dạ

I Cấu tạo:

1 Các phần cơ thể:

Cơ thể người gồm 3 phần: đầu, thân, tay chân

Trang 7

? Hãy kể tên các hệ cơ quan

trên cơ thể người?

-GV treo bảng phụ, yêu cầu HS

thảo luận nhóm hoàn thành

bảng 2, trang 9 SGK

- GV ghi ý kiễn bổ sung

thông báo đáp án đúng

- GV tìm hiểu số nhóm có kết

quả đúng nhiều so với đáp án

dày, ruột, hậu môn, các tuyến tiêu hóa cùng thực hiện chức năng biến dổi thức ăn thành chất dinh dưỡng

-HS dựa vào kiến thức đã học ở lớp 7 yêu cầu nêu được: Hệ vận động, hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ bài tiết, hệ thần kinh

-HS thảo luận nhóm dựa vào chú thích đã biết, hình vẽ, thông tin SGK

-Đại diện nhóm lên ghi vào bảng -> nhóm khác nhận xét, bổ sung

-HS chỉnh sửa vào vở bài tập (nếu cần)

2.Các hệ cơ quan:

Bảng 2 Thành phần chức năng của các hệ cơ quan

hóa

Tiếp nhận và bién đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng

Tuần hoàn Tim,hệ mạch Vận chuyển trao đổi chất dinh dưỡng tới các tế bào,mang

chất thải, CO2từ tế bào tới cơ quan bài tiết

giữa cơ thể với môi trường Bài tiết Thận ống dẫn nước tiểu, bóng đái Lọc từ máu các chất thải để

thải ra ngoài

kinh

Điều hòa, điều khiển hoạt động của cơ thể

? Ngoài các hệ cơ quan trên,

trong cơ thể còn có các hệ cơ

quan nào?

-Hsk: Ngoài các hệ cơ quan trên còn có da, các giác quan, hệ nội tiết và hệ sinh dục

11’

*Hoạt động 2:Tìm hiểu sự

phối hợp hoạt động giữa các

*Hoạt động 2:Tìm hiểu sự phối hợp hoạt động giữa các cơ

II Sự phối hợp hoạt động của các

Trang 8

cơ quan

Mục tiêu: chỉ ra được vai trò

điều hòa hoạt động các hệ cơ

quan của hệ thần kinh và nội

tiết

quan

Mục tiêu: chỉ ra được vai trò điều hòa hoạt động các hệ cơ quan của hệ thần kinh và nội tiết

- GV gọi 1 HS đọc thông tin

SGK

- GV nêu vấn đề: Sự phối hợp

hoạt động của các cơ quan

trong cơ thể được thể hiện như

thế nào?

- GV gợi ý: Yêu cầu HS lấy ví

dụ về một hoạt động khác và

phân tích

- GV yêu cầu HS quan sát hình

2-3 (SGK tr.9) giải thích sơ đồ

, thảo luận nhóm hoàn thành

lệnh SGK

- GV nhận xét ý kiến của HS

- GV kết luận

- GV giảng giải:

+ Điều hoà đều là phản xạ

+ Kích thích từ môi trường

ngoài vào trong cơ thể tác động

đến cơ quan thụ cảm  TW

thần kinh (Phân tích phát lệnh

vận động)  Cơ quan phản

ứng trả lời kích thích

Ví dụ: Tay chạm vào vât

nóng rụt lại là nhờ cơ chế thần

kinh

+ Kích thích từ môi trường

Cơ quan thụ cảm  Tuyến nội

tiết tiết hôcmôn  Cơ quan để

tăng cường hay giảm hoạt

động

Ví dụ: Tuyến giáp tiết ra

- 1HS đọc, cả lớp theo dõi

- HS nghiên cứu SGK mục  tr.9 Trao đổi nhóm

Yêu cầu: Phân tích một hoạt động của cơ thể, đó là chạy

- HS lấy ví dụ khác và phân tích

- Trao đổi nhóm  Chỉ ra mối quan hệ qua lại giữa các hệ cơ quan trong cơ thể

- Đại diện nhóm trình bày

nhóm khác bổ sung

cơ quan:

- Các hệ cơ quan trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động Sự phối hợp hoạt động đó được thực hiện là nhờ cơ chế thần kinh và cơ chế thể dịch

Trang 9

hoocmon tiroxin theo máu đi

tới các tế bào làm tăng cường

hoạt động trao đổi chất của tế

bào

- GV yêu cầu HS vận dụng giải

thích một số hện tượng - HS vận dụng giải thích một số hiện tượng như: Thấy mưa chạy

nhanh về nhà, khi đi thi hay hồi hộp

*Hoạt động 3: Củng cố, tổng kết

5’

Cho HS đọc kết luận SGK

HS trả lời câu hỏi:

-Cơ thể người gồm mấy hệ cơ

quan, chỉ rõ thành phần và

chức năng của các hệ cơ quan?

-Cơ thể người là một thể thống

nhất được thể hiện như thế

nào?

- 1 HS đọc kết luận chung SGK

- 2 HS trả lời câu hỏi củng cố

=> Các hệ cơ quan trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động Sự phối hợp hoạt động đó được thực hiện là nhờ cơ chế thần kinh và cơ chế thể dịch

4.Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo:(2’)

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK

- Giải thích hiện tượng: Đạp xe, đá bóng, chơi cầu

- Ôân tập lại cấu tạo tế bào thực vật

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………

Trang 10

Ngày soạn: 20/08/2010 Ngày dạy: 23/08/2010 Tuần 2 Tiết 3 Bài 3: TẾ BÀO

I.MỤC TIÊU:

-HS phải nắm được thành phần cấu trúc cơ bản của tế bào bao gồm: Màng sinh chất, chất tế bào (lướùi nội chất, Ribôxôm, ti thể, bộ máy gôngi, trung thể…), nhân (nhiễm sắt thể, nhân con)

- HS phân biệt được chức năng từng cấu trúc tế bào

- Chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng từng cơ thể

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng quan sát tranh hình , mô hình tìm kiến thức

- Kỹ năng suy luận lôgic ,kỹ năng hoạt động

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức học tập yêu thích bộ môn

II CHUẨN BỊ:

- Tranh vẽ cấu tạo tế bào động vật

- Bảng phụ

- Phương án: tổ chức hoạt động nhĩm

2 Chuẩn bị của học sinh

- Học bài cũ, xem trước bài mới

- Ôân tập lại cấu tạo tế bào thực vật

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp:(1’)

Kiểm tra sỉ số lớp, tác phong, vệ sinh

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

Khá 1.Cơ thể người gồm mấy

hệ cơ quan, chỉ rõ thành

phần và chức năng của

các hệ cơ quan?

Hệ cơ quan Các cơ quan trong từng

hệ cơ quan

Chức năng từng hệ cơ quan Vận động Cơ, xương Vận động và duy chuyển Tiêu hóa Miệng, ống tiêu hóa,

tuyến tiêu hóa.

Tiếp nhận và bién đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng

Tuần hoàn Tim,hệ mạch

Vận chuyển trao đổi chất dinh dưỡng tới các tế bào,mang chất thải,

CO 2 từ tế bào tới cơ quan bài tiết.

Hô hấp Đường dẫn khí, phổi Thực hiện trao đổi khí CO 2 ,O 2 giữa cơ

thể với môi trường.

Bài tiết Thận ống dẫn nước tiểu,

bóng đái.

Lọc từ máu các chất thải để thải ra ngoài.

Thần kinh Não tủy, dây thần kinh,

hạch thần kinh.

Điều hòa, điều khiển hoạt động của

cơ thể.

1.5 1.5 1.5

3 Giảng bài mới: (38’)

* Giới thiệu bài:(1’)Cơ thể dù đơn giản hay phức tạp đều được cấu tạo từ đơn vị nhỏ nhất là tế bào Tế bào có cấu tạo như thế nào? Vì sao tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể? Hôm nay chúng ta nghiên cứu bài 3” Tế bào”

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	227,1 KB