Khảo sát, bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm của chương trình Ngữ văn theo 2 nội dung quan trọng: Văn học, Làm văn, với mục đích đánh giá năng lực đọc hiểu và tạo lập [r]
Trang 1TRƯỜNG THPT LONG MỸ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I – NH: 2015-2016
THỜI GIAN: 120 phút
I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA:
1 Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức kĩ năng trong chương
trình môn Ngữ văn học kỳ I của lớp 12
2 Khảo sát, bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm của chương trình Ngữ văn theo 2 nội dung quan trọng: Văn học, Làm văn, với mục đích đánh giá năng lực đọc hiểu và tạo lập văn bản của học sinh thông qua hình thức tự luận
Cụ thể: Đề kiểm tra nhằm đánh giá trình độ học sinh theo các chuẩn sau:
- Đọc hiểu được văn bản văn học
- Làm văn: Làm bài nghị luận xã hội và nghị luận văn học
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA:
- Tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra: Cho học sinh làm bài thi tự luận trong 120 phút
III THIẾT LẬP MA TRẬN:
- Chọn các nội dung cần đánh giá
- Thực hiện các bước thiết lập ma trận.
- Xác định khung ma trận.
KHUNG MA TRẬN ĐỀ KHẢO SÁT KIẾN THỨC THI
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Cộng
1.Đọc hiểu văn
bản Xác định PCNN
của văn bảN
Xác định được nội dung đoạn trích văn bản đã học
Biết giải thích cụm từ trọng văn bản
20%
2 Làm văn:
Nghị luận xã hội
về hiện tượng đời
sống
Nhận biết về 1 hiện tượng đời sống
Hiểu về 1 hiện tượng đời sống thường gặp
Vận dụng kiến thức,
kỹ năng để làm bài:
- Nghị luận XH: về hiện tượng đời sống
Trang 230%
3 Làm văn: Nghị
luận văn học.
Những vấn đề
chung về văn bản
và tạo lập văn bản
( Bài thơ: Tây
Tiến)
Nhận biết
về 1 vấn
đề văn học
Nắm được những cách làm bài văn nghị luận
về đoạn thơ
Vận dụng kiến thức, KN để làm bài:
- Nghị luận VH:
Bức tranh thiên nhiên hùng vĩ và vẻ đẹp hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ
50% Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ % 2.0 điểm( 10%) 3.0 điểm( 40%) 2.0 điểm(20%) 3.0 điểm( 30%)
3 10 điểm 100%
Đề bài:
Câu 1 (2 điểm):
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
“ Với một tốc độ truyền tải như vũ bão, Internet nói chung, Facebook nói riêng hàm chứa hiều thông tin không được kiểm chứng, sai sự thật, thậm chí độc hại Vì thế, nó cực kì nguy hiểm, có thể gây ảnh hưởng xấu đến chính trị, kinh tế, đạo đức … và nhiều mặt của đời sống, có thể gây nguy hại cho quốc gia, tập thể hay các cá nhân Do được sáng tạo trong môi trường ảo, thậm chí nặc danh nên nhiều “ngôn ngữ mạng” trở nên vô trách nhiệm, vô văn hóa… Không ít kẻ tung lên Facebook những ngôn ngữ tục tĩu, bẩn thỉu nhằm nói xấu, đả kích, thóa mạ người khác Chưa
kể đến những hiện tượng xuyên tạc tiếng Việt, viết tắt, kí hiệu đến kì quặc, tùy tiện đưa vào văn bản những chữ z, f, w vốn không có trong hệ thống chữ cái tiếng Việt, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt…”
(Trích “Bàn về Facebook với học sinh”, Lomonoxop Edu.vn)
a Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
b Nội dung khái quát của văn bản trên?
c Yếu tố nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong văn bản trên? Tác dụng?
Câu 2 ( 3 điểm ) Anh (Chị) hãy viết một văn bản nghị luận ( 400 từ ) trình bày suy nghĩ về chủ đề giá trị của việc học tập
Trang 3Câu 3 (5 điểm):
Về đoạn thơ:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.”
(Trích Tây Tiến – Quang Dũng – SGK Ngữ Văn 12, tập 1 – Trang 88)
Có ý kiến cho rằng: Đoạn thơ là bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng song cũng đầy dữ dội, khắc nghiệt Ý kiến khác lại khẳng định: Đoạn thơ vẽ nên bức tượng đài về người chiến sĩ Tây Tiến gian khổ, hi sinh song cũng rất đỗi lãng mạn, hào hoa
Từ cảm nhận của mình về đoạn thơ, anh (chị) suy nghĩ như thế nào về hai ý kiến trên
Trang 4
-Hết -KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I - VĂN 12
GỢI Ý CHẤM BÀI
1 Câu 1
a Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ chính luận ( 0.5 đ )
b Đoạn văn bản đề cập đến những tác hại của mạng xã hội Facebook (0.5 đ )
- Facebook chứa nhiều thông tin không được kiểm chứng, sai sự thật gây nguy hại đến nhiều mặt đời sống của quốc gia, tập thể hoặc cá nhân
- Gây nhiều ảnh hưởng xấu đến sự trong sáng của ngôn ngữ tiếng Việt
c - Nghệ thuật: liệt kê các tác hại của mạng xã hội Facebook đến nhiều mặt đời sống của quốc gia, tập thể hoặc cá nhân và ngôn ngữ dân tộc ( 0.5 đ )
- Tác dụng: ( 0.5 đ )
+ Nhấn mạnh đến tác hại khó lường của mạng xã hội Facebook
+ Mạnh mẽ cảnh tỉnh, nhắc nhở với những người đang tham gia trang mạng này để tránh gây ra tác hại tương tự
2 Câu 2:
a Yêu cầu về kỹ năng: Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Bài làm cần bảo đảm
các yêu cầu cơ bản của văn bản nghị luận về cấu trúc, lập luận và diễn đạt
b Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, sau đây là một
vài gợi ý:
-Giải thích khái niệm: Học tập là hoạt động tích cực, có tổ chức, có môi trường của con
người nhằm hình thành trình độ học vấn, nhân cách xã hội, kỹ năng lao động, kỹ năng sống cho mỗi cá nhân Trong thời đại hiện nay, học tập được biểu hiện bằng nhiều hình thức, trong
đó, học ở trường là quan trọng nhất Giá trị của việc học tập phản ánh những lợi ích mà học tập đem lại cho mỗi người và cộng đồng
- Những suy nghĩ cần đạt về giá trị của việc học tập:
+Học tập mang lại những lợi ích to lớn: Tích lũy tri thức (học để biết), tạo dựng
nhân cách (học để làm người), hình thành các kỹ năng sống thích nghi với xã hội hiện đại nhiều biến động (học để chung sống), rèn luyện các kỹ năng làm việc phục vụ bản thân, gia đình, xã hội, rèn luyện khả năng tham gia các vị trí xã hội tích cực (học để khẳng định bản thân)
+ Từ đó, cần thấy học tập là động lực phát triển cá nhân, góp phần thúc đẩy tiến
bộ xã hội
+ Từ đó, cần thấy học tập là nhu cầu tất yếu, tự thân của mỗi con người để có thái
độ năng động, trung thực, phấn đấu trong học tập
Trang 53.Câu 3
Câu 3 (5 điểm):
Yêu cầu chung
- Về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học về bài thơ (đoạn thơ), biết vận dụng linh
hoạt các thao tác Bố cục chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, lời văn trong sáng, không mắc lỗi trong diễn đạt
- Về kiến thức: Trên cơ sở kiến thức về nhà văn, về tác phẩm, thí sinh có thể trình bày theo
nhiều cách khác nhau, nhưng cơ bản nêu được các ý sau:
+ Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm
+ Giới thiệu khái quát về đoạn thơ và ý kiến nhận định
* Nhận định thứ nhất: Đoạn thơ là bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng song cũng đầy dữ dội, khắc nghiệt:
- TN Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng:
+ Các hình ảnh sương mờ bao phủ cả vùng Tây Bắc rộng lớn, hoa về trong đêm hơi, những ngôi nhà bồng bềnh trong biển sương mờ,
+ Kgian núi rừng bao la cứ trải ra mênh mông, vô tận trước mắt người lính
+ Những câu thơ nhiều thanh bằng,
- Thiên nhiên cũng rất dữ dội, khắc nghiệt:
+ Các địa danh xa xôi, heo hút: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu + Các hình ảnh miêu tả: núi cao, vực sâu, đèo dốc, sương rừng, mưa núi, thác gầm, cọp dữ + Những câu thơ nhiều thanh trắc, nghệ thuật đối, lặp từ, lặp cấu trúc, ngắt nhịp câu thơ,
* Nhận định thứ hai: Đoạn thơ vẽ nên bức tượng đài về người chiến sĩ Tây Tiến gian khổ, hi sinh song cũng rất đỗi lãng mạn, hào hoa
@ Họ phải đối mặt với bao khó khăn, thử thách, mất mát, hi sinh:
- Ấn tượng đầu tiên của QD về người lính TT trên đường hành quân là những bước đi mệt mỏi lẩn khuất như chìm đi trong sương dày đặc
Trang 6- Người lính TT phải đối mặt, vượt qua những dốc núi vô cùng hiểm trở với bao gian lao, vất vả: những dốc núi cao như chạm trời xanh, những vực sâu thăm thẳm, những sườn đèo dốc
- Cái hoang dại, dữ dội của núi rừng thường trực, đeo bám người lính TT như một định mệnh, luôn hiện hình để hù doạ và hành hạ họ
- Dù can trường trong dãi dầu nhưng có khi gian khổ đã quá sức chịu đựng đã khiến cho người lính gục ngã Họ hi sinh trong tư thế vẫn hành quân, vẫn chắc tay súng, vẫn ôm lấy và gục lên quân trang
@ Tâm hồn vẫn rất lãng mạn, hào hoa:
- Vẻ tinh nghịch, tếu táo như thách thách cùng hiểm nguy, gian khổ của người lính TT
- Trên đường hành quân vất vả, họ thả hồn mình vào thiên nhiên, để trút bỏ hết mọi nhọc nhằn khỏi thân xác, phục tâm, phục sức
- Có lúc họ được dừng chân ở một bản giữa rừng sâu, quây quần bên những bữa cơm thắm tình quân dân cá nước Tình cảm đầm ấm xua tan đi vẻ mệt mỏi trên gương mặt, khiến họ tươi tỉnh hẳn lên
- Cái nhìn lãng mạn đã nâng đỡ cho ngòi bút QD, tạo nên màu sắc bi tráng khi nói tới sự hi sinh của người lính TT
- Nét đẹp trong tâm hồn lãng mạn, hào hoa của những chàng lính thủ đô giúp họ vượt qua được khó khăn, thử thách để tiếp bước trên đường hành quân, hoàn thành nvụ
* Đánh giá chung:
- Hai nhận định đều khái quát được nội dung cơ bản của đoạn thơ
- Cả hai đã cho thấy cái nhìn đầy đủ, rõ nét về TN TB và người lính Tây Tiến hiện về trong nỗi
“nhớ chơi vơi” của nhà thơ khi ông đã rời xa Tây Tiến, rời xa con sông Mã
- Đoạn thơ không chỉ là TN TB, người chiến sĩ Tây Tiến mà còn là tình yêu, sự gắn bó máu thịt của nhà thơ với Tây Bắc, với Tây Tiến
- Đoạn thơ là sự phối hợp hài hoà giữa yếu tố hiện thực và bút pháp lãng mạn Cả đoạn thơ như một bức tranh thuỷ mặc cổ điển được phác thảo theo lối tạo hình phương đông (so sánh với bút pháp miêu tả người lính trong các sáng tác khác)
* Khái quát lại vấn đề và đánh giá về thành công của tác giả, tác phẩm trong VHVN giai đoạn 1945 – 1954