Bai 9 Noi qua

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.... -Khi phân tích thơ văn, người ta hay [r]

KiÓm tra bµi cò

1 ThÕ nµo lµ tình thái tõ ?

2 Giải thích ý nghĩa của các tình thái từ trong câu :

a)Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang

- Bác trai đã khá rồi chứ ?

b) Bỗng Thủy lại xịu mặt xuống :

- Sao bố mãi không về nhỉ ?

c) Ông đốc tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi :

- Các em đừng khóc Trưa nay các em được về nhà cơ mà

d) Em tôi sụt sịt bảo :

- Thôi thì anh cứ chia ra vậy !

Nghi vấn

Thân mật

Thuyết phục

Miễn cưỡng

Tiết 37: Nói quá

I.Nói quá và tác dụng của

nói quá

1 Ví dụ

a/ Đ Đ êm tháng êm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ng y tháng m ời Ng y tháng m ời à à ch a c ời đã tối. (Tục

ngữ )

b/ C y ồng đang buổi ban tr aà đ

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần (Ca dao)

c/ Con rận bằng con ba ba

đêm nằm nó ngáy cả nhà thất kinh

(Ca dao)

2 Nhận xét

Tiết 37: Nói quá

I Nói quá và tác dụng

của nói quá.

1 Ví dụ

a/ đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ng y tháng m ời Ng y tháng m ời à à ch a c ời đã tối.

( Tục ngữ )

b/ C y ồng đang buổi ban tr a à đ

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

(Ca dao)

=>Các từ in đậm đều nói nh ữ ng điều qu ỏ sự thực (ph úng đại) - nói quá lên về tính chất , quy mô , mức độ của sự v ật, sự việc đ ợc miêu tả.

Hãy đối chiếu nội

dung các câu trên với

thực tế, em thấy nói

nh vậy có quá sự thật

Đêm nằm nó ngáy cả nhà thất kinh

(Ca dao)

2 Nhận xét

Cỏc đối tượng được nhắc

đến trong cỏc vớ dụ trờn là

gỡ?

Cỏc cum từ in đậm núi

lờn điều gỡ?

Tiết 37: Nói quá

I Nói quá và tác dụng của

nói quá

1.Ví dụ

a/ Đờm thỏng năm ch a nằm đã sáng

b/ Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày

Thực chất, mấy

câu này nhằm

nói lên điều g ỡ ?

2.Nhận xét

Qua việc tỡm hiểu ví

dụ trên, em hiểu thế

nào là nói quá?

=> Núi quỏ là biện phỏp tu từ phúng đại mức độ, quy mụ, tớnh chất của sự vật, hiện tượng được miờu tả.

c/ Con rận bằng con ba ba

=> Ngụ ý hiện t ợng thời gian đêm tháng năm rất

ngắn( trời mau sáng,lâu tối)

Ng y tháng m ời à

Ng y tháng m ời à ch a c ời đã tối.

Ngụ ý hiện t ơng thời gian ngày tháng m ời

rất ngắn( trời mau tối, lâu sáng)

=>ngụ ý công việc của ng ời nông dân lao động

hết sức vất vả-m ồ hôi ớt đẫm.

=> Ngụ ý ch hiện t ợng con rận r ỉ ất to

Tiết 37: Nói quá

I Nói quá và tác dụng của

nói quá

1 Ví dụ

a/ Đờm thỏng năm ch a nằm đã sáng

Ngày thỏng mười ch a c ời đã tối

b/ Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

2 Nhận xét

a/ đêm tháng năm rất ngắn.

Ngày tháng m ời rất ngắn.

b/ Ng ời nông dân lao động hết sức vất vả.

Diễn đạt cách nói trên

bằng cách khác và so

sánh xem cách nào diễn

đạt hay hơn?Vỡ sao?  Cỏch núi của tục ngữ ca dao hay hơn,

sinh động, gõy ấn tượng hơn Vỡ nú cú hỡnh ảnh, sử dụng cỏc từ biểu cảm, biện phỏp tu từ so sỏnh

c/ Con rận bằng con ba ba

c/ Con rận rất to.

Tiết 37: Nói quá

I Nói quá và tác dụng của

nói quá

1.Ví dụ

2.Nhận xét

a/ Đờm thỏng năm ch a nằm đã sáng Ngày thỏng mười ch a c ời đã tối.

b/ Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

a/ đ đêm tháng năm rất ngắn.

ngày tháng m ời rất ngắn

b/ Ng ời nông dân lao động hết sức vất vả.

=> nhấn mạnh, gõy ấn tượng,

tăng sức biểu cảm

c/ Con rận bằng con ba ba

c/ Con rận rất to.

Núi quỏ cú tỏc

dụng như thế

nào ?

TiÕt 37: Nãi qu¸

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông cña

nãi qu¸

1 VÝ dô

2. NhËn xÐt.

3. KÕt luËn.

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của

sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

Qua phần tìm hiểu

trên, em hãy khái

quát lại thế nào là

biện pháp tu từ nói

quá và tác dụng của

nó?

TiÕt 37: Nãi qu¸

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông

cña nãi qu¸.

*/ Lưu ý

-Khi phân tích thơ văn, người ta hay dùng các khái niệm như

ng ữ , r ấ t ít dùng khái ni ệ m nói quá.

- Sử dụng nói quá: trong thơ văn(châm biếm,trữ tình),trong đời sống hàng ngày…

Tiết 37: Nói quá

I Nói quá và tác dụng của

nói quá

II Luyện tập

Bài tập 1: SGK

a) sỏi đá… thành cơm

sức lao động của con ng ời sẽ tạo ra thành quả dù khó khăn gian khổ, vất vả

đến đâu

b) đi lên đến tận trời: Nhấn mạnh vết th

ơng rất bình th ờng, không phải bận tâm c) thét ra lửa: gây ấn t ợng về một con ng

ời có quyền lực (ở đây là cụ bá)

Bài tập 1: SGK

Tỡm biện phỏp núi quỏ và giải thớch ý

nghĩa của chỳng ?

TiÕt 37: Nãi qu¸

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông

cña nãi qu¸.

II Luyện tập

Bµi tËp 2: SGK

Điền các thành ngữ … ?

trống/ / để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột; chó ăn đá gà ăn sỏi;

nở từng khúc ruột; ruột để ngoài da; vắt chân lên cổ.

a Ở nơi thế này, cỏ không mọc

nổi nữa là trồng rau trồng cà.

b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai

cũng

c Cô Nam tính tình sởi lởi ,

d.Lời khen của cô giáo làm cho nó

e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.

chó ăn đá gà ăn sỏi

bầm gan tím ruột

ruột để ngoài da

nở t ừ ng khúc ruột vắt chân lên cổ

TiÕt 37: Nãi qu¸

I.Nãi qu¸ vµ t¸c dông

cña nãi qu¸.

II Luyện tập

Bài 4 :Tìm thành ngữ so sánh có sử

dụng biện pháp nói quá

Tr ng nh tuy tắ ư ế

TiÕt 37: Nãi qu¸

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông

cña nãi qu¸.

II Luyện tập

Bài4 :Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng

biện pháp nói quá

Bài 3: Đặt cõu với cỏc thành ngữ dựng biện phỏp núi

quỏ sau đõy:

nghiờng nước nghiờng thành, dời non lấp biển,nghĩ nỏt

- Cụ ấy cú vẻ đẹp nghiờng nước nghiờng thành.

- Đoàn kết tạo nờn sức mạnh dời non lấp biển.

- Nh ữ ng chiến sĩ m ỡ nh đồng da sắt đã giành chiến

thắng.

-Mỡnh đó nghĩ nỏt úc mà vẫn chưa giải được bài tập ấy

Bài 5: QUẢ BÍ KHỔNG LỒ

Hai anh chàng cùng đi qua một khu vườn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên :

- Chà quả bí to thật!

Anh B cười mà bảo rằng:

- Thế thì lấy gì làm to! Tôi đã từng thấy quả bí to hơn nhiều Có một lần tôi trông thấy quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa!

Anh A nói ngay:

- Thế thì lấy gì làm lạ! Tôi còn nhớ có một lần tôi còn trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta!

Anh B ngạc nhiên hỏi:

- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?

Anh A giải thích:

- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà

Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác

Theo: Truyện cười dân gian

Thảo luận nhóm

Hai nhân vật trong truyện đã dùng

Phân biệt biện pháp tu từ nói quá

và nói khoác?

Nói khoác

Giống nhau: đều là phóng đại mức độ, quy

mô, tính chất của s ự v ậ t hiện tượng

Khác nhau

*Nói quá:

 Nhằm mục đích nhấn

mạnh gây ấn tượng

Tăng sức biểu cảm

 Có tác động tích cực

*Nói khoác:

 Nhằm làm cho người nghe tin vào những điều không có thực.

Có tác động tiêu cực

TiÕt 37: Nãi qu¸

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông cña

nãi qu¸

1 VÝ dô

2.NhËn xÐt.

3.KÕt luËn: Ghi nhí-T102

- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của

sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

II LuyÖn tËp

*Hướng dẫn học tập

-Häc thuéc ghi nhí.

-Lµm c¸c bµi tËp cßn l¹i

-So¹n bµi: Nãi gi¶m nãi tr¸nh

*Cñng cè

Em h·y nh¾c l¹i thÕ nµo lµ nãi qu¸? T¸c dông cña nãi qu¸?

-Khi phân tích thơ văn, người ta hay dùng các khái niệm như th ậm xưng, khoa

trương, phóng đ ạ i, cư ờ ng đi ệ u, ngoa ng ữ,

rất ít dùng khái niệm nói quá

- Sử dụng nói quá: trong thơ văn(châm biếm,trữ tình),trong đời sống hàng ngày…

Các tên gọi khác

và phạm vi sử dụng của nói quá?

*Lưu ý

Bài học đã hết Chào thầy cô và các em

Xin ch©n thµnh cảm ¬n c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh !

Giờ học kết thúc