Những từ ngữ nào chủ yếu để nói về sự vật, hiện tượng, còn những từ ngữ nào chủ yếu bộc lộ thái độ, sự đánh giá của người kể chuyện đối với sự việc, hiện tượng đó!. Phân tích nghĩa sự vi[r]
Trang 1TÀI LIỆU ÔN TẬP HỌC KÌ 2 – NGỮ VĂN 11 BÀI 1 NGHĨA CỦA CÂU
Lý thuyết: Câu có bao nhiêu thành phần nghĩa? Nêu khái niệm, biểu hiện của các thành phần
nghĩa đó
Thực hành:
So sánh 3 câu văn sau, cho biết nghĩa sự việc và nghĩa tình thái ở mỗi câu
Bây giờ là 10 giờ.
Bây giờ mới 10 giờ.
Bây giờ đã 10 giờ.
Câu sau đây thể hiện thái độ, sự đánh giá như thế nào của người nói đối với sự việc được đề cập đến trong câu?
Quả nhiên, họ nói có sai đâu! (Nam Cao, Chí Phèo)
Xét những câu văn sau (trích từ Nam Cao tuyển tập, NXB Văn học, 2003) và trả lời câu hỏi nêu
ở dưới
Chúng tôi xử thế này thật quả là không phải.
Chỉ khổ một cái là tối nào tôi cũng phải nghe anh ấy ói đến vợ con.
Có mà ăn cho no bụng là phúc rồi.
Những từ ngữ nào chủ yếu để nói về sự vật, hiện tượng, còn những từ ngữ nào chủ yếu bộc lộ thái độ, sự đánh giá của người kể chuyện đối với sự việc, hiện tượng đó?
Phân tích nghĩa sự việc và nghĩa tình thái các câu trong đoạn thơ sau:
Làm trai phải lạ ở trên đời
Há để càn khôn tự chuyển đời
Trong khoảng trăm năm cần có tờ
Sau này muôn thưở há không ai
Phân tích nghĩa tình thái trong câu sau:
Hình như đá có ngày phải mỏi
Nếu nghe chim khắc khoải suốt mùa thu
Phân tích nghĩa sự việc trong các câu thơ sau:
Nắng xuống trời lên sâu chót vót
Sông dài trời rộng bến cô liêu (Huy cận, Tràng giang)
Tìm từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu sau:
a Đúng là miệng em nói đấy nhé! Chỉ cần em gọi tôi là người yêu, tôi sẽ thay tên đổi họ; từ nay tôi sẽ không bao giờ còn là Rô-mê-ô nữa (Rô-mê-ô và Giu-li-ét)
Trang 2b Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
Cung thương làu bậc ngũ âm,
nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương (Truyện Kiều)
Hs đặt câu với các từ tình thái - phân tích
Hướng dẫn thực hành
Câu 1: Sự việc ở 3 câu “Bây giờ là 10 giờ”
Câu a: thái độ trung hòa, khách quan với sự việc
Câu b: sự đánh giá 10 giờ là còn ít, còn sớm
Câu c: sự đánh giá 10 giờ là nhiều, là đã muộn đánh giá mức độ
Câu 2: Nghĩa sự việc: họ nói không sai Thể hiện sự khẳng định của người ói đối với sự việc họ
nói không sai, vừa bác bỏ ý kiến cho rằng họ nói sai Sự khẳng định của người nói đã được kiểm
nghiệm qua thực tế Những từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái là: quả nhiên, có sai đâu.
Câu 3:
Câu a: thật quả là (thái độ khẳng định tính đúng đắn của sự việc)
Câu b: chỉ khổ một cái là (đánh giá sự việc mà câu đề cập đến là không tốt, gây tổn hại cho
người nói)
Câu c: là phúc rồi (người nói đánh giá sự việc “có mà bụng” là tốt, là phúc.)
Câu 4:
- Hai câu đầu: Chí làm trai mới mẻ
Hai câu sau: Gắn chí làm trai với thời cuộc
- Thái độ tin tưởng, khẳng định dứt khoát
Câu 5: Hình như: phỏng đoán sự việc; nếu: giả thiết
Câu 6:
- Câu thơ 1: Diễn tả 2 sự việc – quá trình: nắng xuống / trời lên sâu chót vót
- Câu thơ 2: Diễn tả 3 sự việc – đặc điểm: Sông dài / trời rộng / bến cô liêu
Câu 7:
Câu a: đúng là (khẳng định); chỉ (nhấn mạnh), sẽ (dự định)
Câu b: ăn đứt (khẳng định chắc chắn)
LƯU Ý: BẠN NÀO QUAN TÂM ĐẾN BỘ ĐỀ ĐỌC – HIỂU 11 VÀ CÁC
DẠNG ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 11 HKII ĐẦY ĐỦ ĐÁP ÁN, XIN LIÊN HỆ ĐỊA CHỈ MAIL: info@123doc.org