Học thuộc lòng bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá” Phân tích cảnh thiên nhiên và cảnh lao động của người dân chài trên biển.. Soạn bài “ Bếp lửa” của Bằng Việt...[r]
Trang 2Kiểm tra bài cũ 1.Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính” là gì?
A Ngôn ngữ chân thực, giàu tÝnh khẩu ngữ
B Giọng điệu trẻ trung, sôi nổi
C Câu thơ đậm chất văn xuôi, gần lời nói thường
D Hình ảnh ước lệ tượng trưng
2 Những chiến sĩ lái xe Trường Sơn có phẩm chất gì?
A Dũng cảm, kiên cường
B Nhẹ nhàng, sâu lắng
C Lạc quan, coi thường hiểm nguy
D Tình yêu nước, nhiệt tình cách mạng
Trang 31.Tác giả.
I Đọc hiểu
khái quát.
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 4Tiết 51-52 : Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
- Trước Cỏch mạng thỏng 8 là thi sĩ xuất sắc của phong trào thơ mới
- Sau Cỏch mạng thỏng 8 giữ nhiều trọng trỏch trong chớnh quyền Cỏch mạng đồng thời là một nhà thơ tiờu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam
- Huy Cận (1919 - 2005 ) quờ ở Hà Tĩnh
Trang 5Đoàn thuyền đánh cá
Trang 6Tiết 51-52 : Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
- Hoàn cảnh ra đời : Giữa năm 1958, trong chuyến đi thực tế dài ngày ở Quảng Ninh
Trang 7Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá chích nhưng lớn hơn.
Thân dài, hơi dẹt
Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm tròn màu đen và hồng,
Trang 8Tiết 51-52 : Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tõm trạng của người đi biển
Bốn khổ thơ tiếp theo:
và khụng gian
Trang 91.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 10Tiết 51-52 : Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
“Mặt trời xuống biển như hũn lửa
Súng đó cài then đờm sập cửa”
Thiờn nhiờn vũ trụ hiền hũa thõn thiện với con người
Đoàn thuyền ra khơi trong thời
điểm biển về đờm Cảnh biển vừa
đẹp, vừa rộng lại gần gũi, ấm ỏp
tưởng
Trang 111.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 12Tiết 51-52 : Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
“Mặt trời xuống biển như hũn lửa
Súng đó cài then đờm sập cửa”
Thiờn nhiờn vũ trụ hiền hũa thõn thiện với con người
Đoàn thuyền ra khơi trong thời
điểm biển về đêm Cảnh biển vừa
đẹp, vừa rộng lại gần gũi, ấm áp.
‘‘Đoàn thuyền đỏnh cỏ lại ra khơi Cõu hỏt căng buồm cựng giú khơi”
Thể hiện khụng khớ lao động khẩn trương, thường
xuyờn
Thể hiện niềm vui, sự phấn chấn, tinh thần hăng say người lao động
=> Sự hoà hợp giữa sức mạnh của con người và thiờn nhiờn.
tưởng
- Nghệ thuật ẩn dụ
- Nghệ thuật đối lập
Trang 131.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 14Ca ngợi sự phong phú của các loài
cá,vẻ đẹp kì diệu và sự giàu có của biển
khơi
Ước mơ đánh bắt được nhiều cá Thể
hiện khát khao chinh phục thiên nhiên
=> Miêu tả cảnh đoàn thuyền ra khơi qua đó làm nổi bật tinh thần quyết tâm, hăng say lao động của những con người làm chủ thiên nhiên, làm chủ cuộc đời, làm chủ đất nước.
‘‘ Hát rằng: Cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi !”
Liệt kê, so sánh
Nhân hoá
Trang 16- Vịnh Hạ Long được tổ chức văn hóa thế giới công nhận là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên của thế giới.
- Chúng ta phải có ý thức bảo vệ môi trường : Không xả rác và các chất thải ra sông, hồ, biển
- Tuyên tuyền cho mọi người cùng có ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của tổ quốc
Trang 17Câu hát trong hai đoạn thơ đầu có ý nghĩa như thế nào?
A Lời hát ca ngợi sự giàu có của biển cả.
B Lời hát thể hiện niềm vui sự phấn chấn khi ra khơi.
C.Lời hát thể hiện niềm vui niềm tự hào của người chiến thắng.
D Lời hát thể hiện mong ước đánh bắt được nhiều
cá
A
B
D
Trang 18KiÓm tra bµi cò
Câu 1: Huy Cận là nhà thơ nổi tiếng thời kì nào?
Trang 191.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 20* Hình ảnh biển cả.
Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
-Liệt kê.
-Trí tưởng tượng phong phú Tính từ chỉ màu sắc
- Nghệ thuật phối sắc đặc biệt, tài tình
C¸ song
-Nhân hóa.
Biển lung linh, kì vĩ hòa cùng niềm vui của con người ,góp sức
cùng con người trong công việc
Tất cả tạo nên một bức tranh sơn mài nên thơ và đầy chất lãng mạn
Trang 211.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Biển cả giàu có đẹp đẽ, thanh bình.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 22* Hình ảnh đoàn thuyền.
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng.
- Sử dụng thủ pháp phóng đại và những liên tưởng độc đáo,bút pháp lãng mạn
=> Không gian mênh
mông ,rộng lớn.
Con thuyền vốn nhỏ bé trước thiên nhiên, trở nên kì vĩ lớn lao làm chủ biển khơi.
Trang 231.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Biển cả giàu có đẹp đẽ.
Đoàn thuyền làm chủ biển khơi.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 24Ra đậu dặm xa dũ bụng biển Dàn đan thế trận lưới võy giăng.
* Hỡnh ảnh người dõn chài
Không còn đánh bắt nhỏ
lẻ đơn độc quanh bờ.
Khí thế lao động hăng say nh b
ớc vào một trận đánh lớn.
Trang 25Từ năm 1954-1957chúng ta đã khôi phục kinh tế , hàn gắn vết thương chiến tranh Bước đầu đã đạt được một
số những thành tựu trong nhiệm vụ khôi phục kinh tế Trong ba năm tiếp theo từ 1958-1960 miền Bắc tiến
hành cải tạo quan hệ sản xuất theo hướng XHCN Các hợp tác xã được thành lập, khâu chính là hợp tác hóa
nông nghiệp.
Kết quả cải tạo là đã xóa bỏ chế độ người bóc lột người Hợp tác xã đã đảm bảo đời sống cho nhân dân lao động, tạo điều kiện vật chất tinh thần cho những người đi
chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
(SGK Lịch sử lớp 9- trang 132)
Trang 26Ra đậu dặm xa dũ bụng biển Dàn đan thế trận lưới võy giăng.
* Hỡnh ảnh người dõn chài
Con người làm chủ biển khơi, làm chủ thiờn nhiờn.
Không còn đánh bắt nhỏ
lẻ đơn độc quanh bờ.
Khớ thế lao động hăng say như bước vào một trận đỏnh lớn.
Trang 27* Hình ảnh người dân chài
Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
- Bút pháp lãng mạn cùng những liên tưởng độc đáo.
=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.
Biển cho ta cá như lòng mẹ.
Nuôi lớn đời ta tự thuở nào.
-NghÖ thuËt so s¸nh,nh©n hãa thÓ
hiÖn lßng tù hµo biÕt ¬n biÓn c¶.
Trang 28TIỀM NĂNG KINH TẾ CỦA BIỂN ĐÔNG
Biển Đông là nơi chứa đựng nguồn tài nguyên thiên nhiên biển quan trọng cho đời sống và sự phát triển kinh tế của các
nước Đặc biệt là các tài nguyên sinh vật, khoáng sản, du lịch… Vùng biển rộng lớn của nước ta là điều kiện thuận lợi để phát
triển kinh tế- xã hội
Biển nước ta có độ sâu trung bình Vịnh Bắc Bộ và vịnh Thái Lan là các vùng biển nông Biển ấm quanh năm, nhiều ánh sáng, giàu ôxi, độ muối trung bình khoảng 30- 33%o, sinh vật
biển phong phú, giàu thành phần loài, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao
Vùng biển nước ta rất giàu và đẹp , nguồn lợi thật phong phú và
đa dạng, có giá trị to lớn về nhiều mặt (kinh tế quốc phòng, khoa học….)
(SGK Địa lí 8 – trang 90)
Trang 291.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Biển cả giàu có đẹp đẽ.
Đoàn thuyền làm chủ biển khơi.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Con người hăng hái phấn chấn Họ cất cao khúc hát ngợi ca lao động.
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 30Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
- Tả thực kéo xoăn tay: kéo lưới bằng tất cả sức lực
Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
-Nghệ thuật ẩn dụ gợi tả được mùa cá.
-Nghệ thuật phối sắc đặc biệt thành quả lao động, của người dân chài rạng rỡ hơn dưới ánh rạng đông.
* H×nh ¶nh ng êi d©n chµi
Trang 311.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Biển cả giàu có đẹp đẽ.
Đoàn thuyền làm chủ biển khơi.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Con người hăng hái phấn chấn Họ cất cao khúc hát ngợi ca lao động.
3 Cảnh đoàn thuyền trở về.
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 32Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
Khổ thơ cuối hô ứng
với khổ thơ đầu tạo
Dòng thơ đầu được lặp lại với dòng thơ ở khổ đầu.
-Sử dụng nhân hoá,ẩn dụ,hoán
dụ và nói quá.
Biểu hiện nhịp tuần
hoàn của vũ trụ. Tiếng hát thắng lợi hân hoan.
=>Cảnh tượng thiên nhiên
kỳ vĩ, con người chạy đua cùng thời gian.
Con người chạy đua với thiên nhiên và đã giành chiến
thắng để mang lại cuộc sống ấm no cho người dân chài.
Trang 331.Cảnh ra khơi và tâm trạng của người dân
II Đọc hiểu văn bản
Người dân chài hăng hái ra khơi.
2 Cảnh đánh cá trên biển
Biển cả giàu có đẹp đẽ.
Đoàn thuyền làm chủ biển khơi.
Cảnh hoàng hôn lung linh, kì ảo, rực rỡ
Con người hăng hái phấn chấn Họ cất cao khúc hát ngợi ca lao động.
Con người đã chinh phục được thiên nhiên đem lại cuộc sống
ấm no cho người dân chài.
Nhiều hình ảnh thơ được lặp lại tạo hành trình trọn vẹn
của đoàn thuyền.
3 Cảnh đoàn thuyền trở về.
Hình ảnh lãng mạn, âm hưởng hàohứng khỏe khoắn, cách gieo vần linh hoạt.
Thiên nhiên kì vĩ, tráng lệ.
Con người hăng hái quyết tâm chinh phục thiên nhiên.
Đoàn thuyền đánh cá
Trang 34Tiết 52 : Văn bản Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)
IV Luyện tập
Toàn bộ bài thơ cú mấy lần người dõn chài cất lờn tiếng hỏt? Mỗi lần hỏt của người dõn chài lại biểu đạt một nghĩa khỏc nhau Hóy tỡm ra ý
nghĩa của từng lời hỏt?
Lần 1: Niềm vui phấn chấn, hăng hỏi ra khơi của người dõn chài.
Lần 2: Lời hát ca ngợi biển.
Lần 3: Động viên tinh thần lao động hăng say và tự
hào biết ơn biển.
Lần 4: Niềm vui, niềm tự hào của người chiến thắng.
Trang 35Cảm nhận của em về hình ảnh những người ngư dân trong tác phẩm và những ngư dân trong cuộc sống hôm nay ?
Trang 36-Việc làm của người ngư dân trong bài thơ và hình ảnh người
ngư dân trong cuộc sống hôm nay không chỉ là cố gắng vươn
khơi để mưu sinh, mà việc họ cố gắng vươn khơi bám biển thể hiện lòng yêu tổ quốc nồng nàn
-Năm 1958 ngư dân ra khơi để góp sức mình cho công cuộc xây dựng XHCN ở miền Bắc và góp phần tiếp tế cho chiến trường miền Nam
-Người ngư dân hôm nay vươn khơi bám biển để khẳng định chủ quyền biển đảo của dân tộc Cho dù họ gặp rất nhiều gian khổ Thậm chí có thể hi sinh cả tính mạng
-Chúng ta ngoài ca ngợi những ngư dân dũng cảm, yêu nước ,thì cần chung tay cùng họ giữ vững chủ quyền biển đảo của dân
tộc Hãy ủng hộ ngư dân bằng những hành động thiết thực cụ thể
Trang 37Hướng dẫn về nhà
Học thuộc lòng bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá”
Phân tích cảnh thiên nhiên và cảnh lao động của người dân chài trên biển.
Soạn bài “ Bếp lửa” của Bằng Việt.