Bai 9 Noi qua

Ngô ý nãi hiÖn tîng thêi gian đêm tháng năm, ngày tháng mời rất ngắn.. Cày đồng đang buổi ban tra Må h«i th¸nh thãt như mưa ruéng cµy..[r]

4

6

1

5

2

Từ loại này có chức năng chính

là dùng để nối ?

Đây là từ loại có chức năng gọi đáp và bộc lộ cảm xúc ?

Biện pháp tu từ này là cách vận dụng ngữ âm, ngữ nghĩa của từ để tạo ra những cách hiểu bất ngờ, thú vị ?

Biện pháp tu từ này cũng đ ợc gọi

là so sánh nh ng là so sánh ngầm ?

Từ nh là từ ngữ đ ợc sử dụng phổ“ ”

biến trong biện pháp tu từ này ?

ô chữ

a

T

S O

Giải ô chữ

ụ

o i q

á

N

Giải ô chữ

Chúc mừng bạn !

Nói quá

Ô số 1 có 7 chữ cái ô số 4 có 8 chữ cái ô số 3 có 7 chữ cái ô số 2 có 6 chữ cái

Đây là biện pháp tu từ mà các em đã học ở lớp 6:

là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật

Bằng những từ ngữ vốn đ ợc dùng để ư

gọi hoặc tả con ng ời ? ư

!

I Nói quá và tác dụng của nói quá

1 Xét ví dụ:

a Đêm tháng năm

Ngày tháng m ời ư

(Tục ngữ)

Nói quá sự thật Ngụ ý nói hiện t ợng thời gian

đêm tháng năm, ngày tháng m ời rất ngắn.

b Cày đồng đang buổi ban tr a

Mồ hôi

Ai ơi b ng bát cơm đầy, ư

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

(Ca dao)

ch a nằm đã sáng

ch a c ời đã tối.ư

thánh thót nh m a ruộng cày.ư ư

Nói quá sự thật nhằm nhấn mạnh sự vất vả

của ng ời nông dân.ư

Thảo luận nhóm (2 phút)

Hãy so sánh hai cách sử dụng từ sau:

Sử dụng biện pháp nói quá Không sử dụng biện pháp nói quá

a Đêm tháng năm ch a nằm đã

sáng

Ngày tháng m ời ch a c ời đã

tối

b Mồ hôi thánh thót nh m a

ruộng cày

a Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng m ời rất ngắn

b Mồ hôi rơi nhiều, liên tục

Hết giờ Bắt đầu không g B ì nh th ờng â ư y ấn t ợng

Nhấn mạnh, gây ấn t ợng, ư

tăng sức biểu cảm.

Ghi nhớ

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng đ ợc miêu tả để nhận mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm.

Xác định phép nói quá trong những câu sau:

a Nhớ, tôi nhớ đến chết cũng không quên.

b Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp ng ời

(Tố Hữu )

c Lỗ mũi m ời tám gánh lông

Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho

( Ca dao )

Bài tập nhanh

I Nói quá và tác dụng của nói quá

II Luyện tập

1 Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và ý nghĩa của

chúng trong các câu sau:

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức ng ời

=> Công sức của con ng ời sẽ tạo ra thành quả lao động (niềm

tin vào sức lao động).

b Anh cứ yên tâm, vết th ơng chỉ s ớt da thôi Từ giờ đến sáng

em có thể

=> Vết th ơng chẳng có nghĩa lí gì, không phải bận tâm.

c [ ] Cái cụ bá ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi

n ớc (Chí Phèo, Nam Cao )

=> Kẻ có quyền sinh, quyền sát đối với ng ời khác.

sỏi đá cũng thành cơm

đi lên đến tận trời đ ợc.

thét ra lửa

a Ở nơi thế này, cỏ không mọc nổi

nữa là trồng rau trồng cà

b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng

c Cô Nam tính tình sởi lởi,

d Lời khen của cô giáo làm cho nó

e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.

chó ăn đá gà ăn sỏi

bầm gan tím ruột

ruột để ngoài da

nở từng khúc ruột

vắt chân lên cổ

I Nãi qu¸ vµ t¸c dông cña nãi qu¸

II LuyÖn tËp

1 Bµi tËp 1:

2 Bµi tËp 2:

Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ

trống/ / để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: Bầm gan tím ruột; Chó ăn đá gà ăn sỏi; Nở từng khúc ruột;

Ruột để ngoài da; Vắt chân lên cổ.

I Nói quá và tác dụng của nói quá

II Luyện tập

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói quá

- Thuý Kiều là cô gái đẹp nghiêng n ớc nghiêng thành.

- Có sự đoàn kết thì sẽ dời non lấp biển đ ợc thôi.

- Mình nó mà đòi vá trời lấp biển.

- Bài tập này mình nghĩ nát óc mà vẫn ch a giải đ ợc.

- Anh ấy mình đồng da sắt.

trứng gà bóc …

Nh lột

ĐEN .

nh dấm

Trắng nh

CHẬM NHƯ XANh nh

NHƯ CỘT NHÀ CHÁY.

giống

1

2

3

4

5

6

Thậm x ng

Đáp số

I Nói quá và tác dụng của nói quá

II Luyện tập

4 Bài tập 4: Trò chơi tiếp sức.

Điền từ thích hợp để có thành ngữ hoàn chỉnh.

1

2

3

4

5

6

tàu lá

RÙA.

1

2

3

4

5

6

chua

Anh ch ng nọ có tính hay nói khoác Một hôm, đi rừng về, bảo vợ: à

- Tôi vào rừng trông thấy một con rắn to ơi là to ! Bề ngang dài ba m ơi th ớc, bề dài một trăm hai m ơi th ớc !

Ch vợ bĩu môi nói: ị

- L m gì có con rắn nh thế bao giờ à

- Không tin ? Chẳng một trăm hai m ơi th ớc, cũng à một trăm th

ớc !

- Cũng không thể d i đến một trăm th ớc à

Anh chồng gân cổ cãi, v muốn cho vợ tin, cứ rút xuống dần Cuối à cùng nói:

- Tôi nói thật nhé ! Quả tôi có trông thấy con rắn dài đúng ba

m ơi th ớc , không kém một phân n o ! à

Lúc đấy chị vợ bò lăn ra c ời:

- Bề ngang hai m ơi th ớc , bề d i à hai m ơi th ớc , thế thì l à con rắn vuông rồi.

L u ý: Phân biệt nói quá với nói khoác.

Khác

Nói quá

Là biện pháp tu

từ nhằm gây ấn

t ợng, tăng sức biểu cảm, có tác

động tích cực.

Nói khoác

Nhằm phô tr ơng bản thân, tạo sự hiểu nhầm cho ng ời khác, ng ời nói bị chê

c ời.

Sơ đồ hệ thống hóa kiến thức

Phóng đại

Nói quá

Tác dụng

Mức

độ

Quy mô

Tính

ấn t ợng

Tăng sức biểu cảm

Sự vật, hiện t ợng