1.Nguyên nhân phát sinh: +Do tác nhân của môi trường ngòai cơ thểThường là do tác động của con người như: -Tác nhân vật lý:Tia phóng xạ,tia cực tím,nhiệt độ… -Tác nhân hóa học:Ảnh hưởng [r]
Trang 1Môn: Sinh học 9
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào.Cho ví dụ
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm các dạng: Mất, thêm, thay thế cặp nucleotit
Ví dụ: Lơn con có đầu và chân sau dị dạng
2.Nguyên nhân phát sinh và vai trò của đột biến gen.
- Do rối loạn trong quá trình sao chép ADN dưới tác động của các yếu tố tự nhiên
- Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học
- Đa số đột biến có hại, một số có lợi
Trang 3Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
Trang 4NST BAN ĐẦU
D C
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
Quan sát: Một số dạng đột biến cấu trúc NST Chữ cái: A, B, C Kí hiệu một đoạn NST
Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
a
Trang 7Chữ cái: A,B,C Kí hiệu một đoạn NST
Tiết 25: Bài : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
ABCDE FGH
b
A BC BCDE FGH
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhóm: hoàn thành
a
b
c
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Trình tự đoạn BCD
đổi lại thành đoạn
DCB
Đảo đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Trang 8Tiết 23: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Trang 9MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM
Các em hãy quan sát các hình ảnh sau
Trang 11Sử dụng vũ khí hạt nhân
Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima Nhật Bản
Trang 12Thảm họa từ các nhà máy điện nguyên tử
Trang 13Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật
Trang 14PHUN THUỐC TRỪ SÂU DÒNG SÔNG BỊ Ô NHIỄM
Trang 15I Đột biến cấu trúc NST là gì?
II Nguyên nhân phát sinh và tính
chất của đột biến cấu trúc NST.
1.Nguyên nhân phát sinh:
Tiết 23: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Nghiên cứu thông tin
SGK, kết hợp những hình ảnh
quan sát được, nêu những
nguyên nhân nào gây biến đổi
học:Ảnh hưởng của các chất độc hóa học như thuốc trừ sâu,diệt cỏ,chất độc màu da cam…
Trang 16I Đột biến cấu trúc NST là gì?
II Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc NST 1.Nguyên nhân phát sinh:
Tiết 23: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
+ Do tác nhân của môi trường ngòai cơ thể(Thường là do tác động của con người như:
-Tác nhân vật lý:Tia phóng xạ,tia cực tím,nhiệt độ…
-Tác nhân hóa học:Ảnh hưởng của các chất dộc hóa học như: Thuố trừ sâu, diệt cỏ, điôxin…
Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
+ Do nguyên nhân bên trong cơ thể:Những biến đổi bất thường trong sinh lí, sinh hóa trong tế bào (Xuất hiện một cách tự nhiên)
Trang 17Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu trúc NST?
(Hạn chế được một số bệnh ung thư ở người)
-Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ
-Có ý thức phòng chống sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học
-Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường
Trang 18Chúng ta cần
- Đấu tranh chống vũ khí hóa học, vũ khí hạt nhân
- Sử dụng hóa chất bảo
vệ thực vật đúng quy trình
Trang 19Để phòng đột biến cấu trúc NST cần lưu ý
Trang 20Để đề phòng đột biến cấu trúc NST cần lưu ý
Trang 21HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
Mời các em quan sát các hình ảnh tiếp theo.
Trang 22KHE HỞ MÔI HÀM BÀN TAY MẤT MỘT SỐ NGÓN
BÀN CHÂN MẤT NGÓN
VÀ DÍNH NGÓN
BÀN TAY NHIỀU NGÓN
Trang 24Hình 3
Giống ngô đột biến chịu hạn cho
năng suất cao
Giống chuối đột biến kháng sâu bệnh
Trang 25Lúa mạch đột biến Cánh đồng lúa mạch
Lúa mạch thường
? Đột b iến c
ấu trúc NST
có lợ i hay c ó hại
?
? Đột b iến c
ấu trúc NST
có lợ i hay c ó hại
?
Trang 26Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn
II Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc NST 1.Nguyên nhân phát sinh:
2 Tính chất của đột biến cấu trúc NST
I Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST thường gây hại cho người và sinh vật,
nhưng cũng có trường hợp có lợi
+Do tác nhân của môi trường ngòai cơ thể(Thường là do tác động của con người như:
-Tác nhân vật lý:Tia phóng xạ,tia cực tím,nhiệt độ…
-Tác nhân hóa học:Ảnh hưởng của các chất dộc hóa học như:Thuố trừ sâu,diệt cỏ, điôxin…
+Do nguyên nhân bên trong cơ thể:Những biến đổi bất thường trong sinh lí,sinh hóa trong tế bào(Xuất hiện một cách tự nhiên)
Trang 27Tiết 25: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người.( Có
hại - Mất đọan)
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính
cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này (Có lợi- Lặp đọan)
? Nghiên cứu VD 1, VD 2 SGK/66: Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại? Phân dạng đột biến trong 2 VD đó?
? Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật
Vì: Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, các gen được sắp xếp hài hòa trên NST Biến đổi cấu trúc NST làm thay đổi số lương và cách sắp xếp gen trên đó nên thường gây hại cho sinh vật
Trang 28Biến đổi trong cấu trúc vật chất DT
Phần lớn gây hại cho sinh vật
Biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm:Mât,thêm thay thê cặp Nu…
Biến đổi trong
CT của NST
Gồm :Mất,lặp, đảo đoạn NST
Trang 29Một vài ví dụ về vai trò đột biến cấu trúc NST
+Dạng đột biến lặp đoạn (H 22b-SGK)
+Dạng đột biến mất đoạn (H 22a-SGK)
Mất một đoạn NST 21 gây ung thư máu ở người
Mất một phần cánh ngắn của NST số 5 ở người gây hội chứng tiếng mèo kêu
VD:Lặp đoạn 16A ở ruồi giấm làm mắt hình cầu trở thành mắt dẹt Nếu lặp nhiều lần mất hẳn
+Dạng đột biến chuyển đoạn lớn gây chết, làm giảm hoặc mất khả năng sinh sản
VD: Chuyển đoạn NST số 4 sang NST 14 ở lợn landrat làm giảm 56% khả năng sinh sản
Trang 30Hội chứng “mèo kêu”: (mất đoạn NST số 5)
Trang 31HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
Làm bài tập SGK,và học bài cũ
Soạn bài mới- Bài 23 Đột biến số lượng NST
Trang 32STT NST ban đầu NST sau khi bị biến đổi Tên dạng biến đổi
a
b
c