Sinh học te bao

+ Protein: chức năng đặc hiệu gồm Protein xuyên màng 70%; Protein ngoại vi 30% + Carbohydrat: tạo lớp áo mang điện tích âm.. CẤU TRÚC MÀNG TẾ BÀO- Chức năng: -Bao bọc tế bào, ngăn các

SINH HỌC TẾ BÀO

Giảng viên: TS BS Vũ Thị Huyền

CẤU TRÚC TẾ BÀO EUKARYOTA

CẤU TRÚC MÀNG TẾ BÀO

- Là màng lipoprotein

- Thành phần hóa học: Lipid, protein, carbohydrat

+ Lipid: (cấu trúc cơ bản) gồm Phospholipid (55%); Cholesterol

(25-30%); Glycolipid (18%); acid béo kị nước (2%)

+ Protein: (chức năng đặc hiệu) gồm Protein xuyên màng (70%);

Protein ngoại vi (30%)

+ Carbohydrat: (tạo lớp áo mang điện tích âm) Là những

oligosaccharid gắn thành nhánh bên ngoài tế bào Hình thành quá trình glycosyl hóa (glycoprotein; glycolipid)

CẤU TRÚC MÀNG TẾ BÀO

-

Chức năng:

-Bao bọc tế bào, ngăn cách tế bào với môi trường

-Trao đổi nước và vật chất theo cơ chế: thụ động, chủ động, có chọn lọc-Tiếp nhận thông tin: receptor trên bề mặt

-Trao đổi thông tin

-Xử lý thông tin

-Cố định các chất độc, dược liệu: tạo sự đề kháng tế bào

LIPID MÀNG TẾ BÀO

Chức năng:

- Nền tảng cơ bản của màng sinh chất

- Tạo tính lỏng linh động của màng tế bào

- Tham gia vận chuyển vật chất qua màng (VC thụ động).

PROTEIN MÀNG TẾ BÀO

Chức năng:

- Dẫn truyền các chất (chủ và thụ động)

- Chức năng thụ quan: dẫn truyền thông tin

- Xác định hình dạng TB, tạo khung nâng đỡ bên

-Protein xuyên màng: glycophorin, band3xuyên màng

-Protein ngoại vi:fibronectin (ngoài)

;actin,spectrin,ankyrin, band4.1 (trong)

CÁC BÀO QUAN CỦA TẾ BÀO

6. Ngoài ra: Peroxysom, lạp thể, trung thể, Bộ khung xương của tế

bào (ống vi thể, sợi vi thể, sợi trung gian) (SGK)

RIBOSOM

TY THỂ

- Cấu trúc

- ADN ty thể:

+Hình vòng (1 hoặc 2 vòng), 2 vòng đều có gen mã hóa độc lập

+Không phổ biến: UAG mã hóa tryptophan; AGA và AGG mã kết thúc

- Cơ chế di truyền AND ty thể: theo dòng mẹ.

- Tính chất nửa tự trị của ty thể: 1/10 gen mã hóa protein riêng mình.

LƯỚI NỘI SINH CHẤT

-Chức năng:Thực hiện quá trình glycosyl

hóa, tổng hợp photpholipid, cholesterol,

tổng hợp protein, tạo thể đậm.

-Hệ thống ống lớn nhỏ chia nhánh -Màng sinh chât: P/L>1=2; Phosphatydyl cholin 55%; Cholesterol 10%

-Nhiều enzym nối dài, bão hòa acid béo -Chức năng:Tổng hợp và chuyển hóa axit béo và phospholipid; giải độc; nâng cấp acid béo; co duỗi cơ (tế bào cơ).

BỘ GOLGI

-Cấu tạo:

Dạng chồng túi hình chỏm cầu xếp song song

thành hệ thống túi dẹt (dictiosom) và các túi

cầu Golgi Bộ Golgi có thể gồm 1 hệ thống

dictiosom hoặc nhiều hệ thống dictiosom.

-Sự phân cực của bộ Golgi:

Sự sai khác: hình thái, thành phần hóa học,

hướng di chuyển vật chất qua dictosom, chức

năng của túi dẹt từ phía cis đến phía trans.

-Sự hình thành:

Do nhiều thể đậm từ lưới nội chất có hạt hòa

nhập phía cis Golgi.

TIÊU THỂ

-Bào quan tiêu hóa chính: Protease, Lipase, Glucosidase, Nuclease

-Thành phần hóa học màng tiêu thể:

+Giống màng tế bào tỷ lệ P/L; cholesterol = 1/2

+Có protein màng chuyên bơm H+ vào lòng tiêu thể giữ pH = 4,8

TRUNG THỂ

- Có ở mọi loài sinh vật bậc cao có ít nhất một giai đoạn có tế bào

di động (ko có ở TB Prokaryota, thực vật bậc cao, TB thần kinh)

- Cấu trúc:

- - Hình mẩu bút chì đ=150nm; dài 300-500nm gồm 2 trung tử

- - Trung tử: 9 tấm protein, mỗi tấm gồm 3 ống vi thê xếp liền nhau A,B,C

- Cấu trúc: 9+0 (gồm 9 tấm protein và ruột rỗng)

BỘ KHUNG XƯƠNG TẾ BÀO

1 Ống vi thể: cấu tạo protein tubulin α và β; thành ống có 13 sợi

protein (9-14 sợi)

2 Sợi vi thể:

actin gồm 2 chuỗi xoắn nhau đ=8nm; l=72nm

polypeptid

3 Sợi trung gian

-Có 3 loại NF-L; NF-M và NF-H

- Có Protein lamin: A, B, C

CẤU TRÚC MÀNG NHÂN TẾ BÀO

- MN trong: phía trong lót bởi Lamina là

mạng lưới protein bao gồm những lỗ mắt

cáo vuông do sợi trung gian tạo thành

Gồm Laminin A B C (ĐV có vú) Giá đỡ

và neo bám sợi chromatin ngoại vi.

Lỗ màng nhân: cấu trúc hình đĩa

– Phức hợp lỗ màng nhân (nhóm hạt protein KT lớn hình thành 8 cạnh, gồm 3 vòng hạt đính trên thành có hình chiếu trùng nhau)

- Chức năng: VC các chất qua lại nhân và TBC

HẠCH NHÂN

Gồm có 3 vùng:

- Vùng sợi ít kết đặc: ADN không hoạt động phiên mã

- Vùng sợi kết đặc: Chứa phân tử ARN

- Vùng hạt: Những phân tử từ ribosom tiền thân đến ribosom trưởng thành

CẤU TRÚC VI THỂ NHIỄM SẮC THỂ

Kì giữa: dạng kép

Kì trung gian: Hạt nhiễm sắc, khối nhiễm sắc, sợi nhiễm sắc, lưới nhiễm sắc

CẤU TRÚC SIÊU VI CỦA NST

-Thành phần HH: ADN và Protein

Histon, HMG (1, 2, 14, 17), Pr thiểu số (Enzym, liên kết AND, biểu hiện gen).

-Hình dạng chromatin: chuỗi hạt(10nm),

cuộn xoắn (30nm), múi vi thể.

-Cấu trúc: Nucleosome (lõi gồm 8 histon

cuộn bởi ADN kép)