Bai 9 Noi qua

GHI NHỚ: SGK / 102 Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, Tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.... TÁC DỤNG: nhấn mạnh, gây ấ[r]

Thế nào là tình thái từ? nêu cách sử dụng

*Sử dụng phải phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

Kiểm tra bài cũ

Em hãy tìm các từ ngữ địa phương

có trong các câu ca dao sau!

Không cha không mẹ như đờn đứt dây

Chị em bất ngãi, ta đừng chị em

ngãi ngãi

đờn

Tuần 10-Bài 9,10

Tiết 37

I.Bài hoc

* Ngữ liệu và phân tích ngữ liệu

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Nhấn mạnh độ cực ngắn của đêm tháng năm và ngày tháng mười

Nhấn mạnh điều gì?

VD1:

Vd2: Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

-> Nhấn mạnh nỗi vất vả trong lao động.

 Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại

mức độ,qui mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.

Mồ hơi mà đổ xuống đồng Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương

Mồ hơi mà đổ xuống vườn Dâu xanh lúa tốt vấn vương tơ tằm.

2 Nois quá và tác dụng của nĩi quá:

Vd1: Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Nhấn mạnh độ cực ngắn của đêm tháng năm và ngày tháng mười

Vd2: Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Nhấn mạnh nỗi vất vả trong lao động

So sánh hai cách nói sau đây:

Đêm tháng năm chưa nằm đã

sáng Ngày tháng mười chưa

cười đã tối.

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa

ruộng cày.

Cách nói quá Cách nói bình thường

Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng mười rất ngắn.

Cày đồng vào buổi trưa mồ hôi ướt

đẫm.

I NÓI QUÁ LÀ GÌ ?

II TÁC DỤNG: Nhấn mạnh, gây ấn tượng,

tăng sức biểu cảm

III GHI NHỚ: SGK / 102

Tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm

I NÓI QUÁ LÀ GÌ ?

II TÁC DỤNG: nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức

biểu cảm

III GHI NHỚ: SGK/102

IV LUYỆN TẬP:

-> Vẫn còn rất khoẻ

-> Sức lao động biến đất

đai thành của cải, vật chất.

-> Kẻ có quyền thế, nói năng

hống hách, quát tháo.

IV LUYỆN TẬP:

-> Vẫn còn rất khoẻ.

-> lao động biến đất đai

thành của cải, vật chất.

-> Kẻ có quyền thế, hống hách.

Bài tập 2/102 : Điền các thành ngữ

a Chó ăn đá gà ăn sỏi

b Bầm gan tím ruột

c Ruột để ngoài da

d) Nở từng khúc ruột.

IV LUYỆN TẬP:

Bài tập 1/102:

Bài tập 2/102:

e Vắt chân lên cổ

a Chó ăn đá gà ăn sỏi

b Bầm gan tím ruột

c Ruột để ngoài da

d Nở từng khúc ruột

Bài tập 6/103: (Thảo luận) Phân biệt biện pháp

tu từ nói quá với nói khoác ?

 Giống: phóng đại mức độ quy mô tính chất của sự vật, hiện tượng.

 Khác:

Nói quá: Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

Nói khoác: Làm cho người nghe tin vào những điều

không có thật => giả dối, tiêu cực.

IV LUYỆN TẬP:

Bài tập 1/102:

Bài tập 2/102:

Bài tập 6/103: Phân biệt biện pháp tu từ nói

quá với nói khoác Bài tập 3/ 102: Đặt câu với thành ngữ nói quá

BT 3/ 103: Đặt câu với thành ngữ nói quá:

+ nghiêng nước nghiêng thành

->Tây Thi có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành.

- Nhất khấp

Khuynh nhân thành.

Nhị khấp

khuynh nhân quốc.

- Một hai nghiêng

nước nghiêng thành

sắc đành đòi một

tài đành họa hai.

-Giai nhân kiệt xuất

BT 3/ 103: Đặt câu với thành ngữ nói quá:

+ nghiêng nước nghiêng thành

+ dời non lấp biển, lấp biển vá trời

->Tây Thi có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành Việc đĩ khĩ tựa dời non lấp biển, hay lấp biển

vá trời

BT 3/ 103: Đặt câu với thành ngữ nói quá:

+ nghiêng nước nghiêng thành

+ dời non lấp biển, lấp biển vá trời

+ mình đồng da sắt

+ nghĩ nát óc

->Tây Thi có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành.

hay lấp biển vá trời.

-> Trời rét thế mà nó cứ phong phanh áo mỏng, đúng là mình đồng da sắt.

-> Bài tóan nầy tôi nghĩ nát óc rồi

mà chưa giải được !

BT 4/ 103: Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng

biện pháp nói quá:

-> Xấu như ma, nhanh như cắt, hôi như cú,

mềm như lạt, trơn như mỡ, ngáy như sấm,

nhanh như cắt, cứng như sắt …

-> Hiền, nắng, mưa, rẻ, cười, khóc, dai, xấu, chậm, nặng, nhẹ, khỏe, dữ, yếu, hôi

đen, đắt, rẻ…

(VD: xấu, nhanh, hôi, mềm, trơn, ngáy, cứng …)

BT 4/ 103: Viết đọan văn hoặc bài thơ có dùng biện pháp nói

quá: (Về nhà làm)

BT CỦNG CỐ, MỞ RỘNG: Tìm thêm các câu ca dao, tục ngữ,

văn thơ trữ tình … cĩ dùng phép nĩi quá? CA DAO, TỤC NGỮ -> Con rận bằng con ba ba / Nửa đêm nó ngáy cả nhà thất kinh.

( Hàng xĩm vác gậy đi rình / Hĩa ra giận đực nĩng mình bị ra.)

-> Lỗ mũi mười tám gánh lông / Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho/ Đêm Nằm thì gáy o o / Chồng yêu chồng bảo ngáy cho vui nhà/ Đi chợ thì hay ăn quà/ Chồng yêu chồng bảo về nhà đỡ cơm / Trên đầu những rác cùng rơm/ Chồng yêu chồng bảo hoa thơm cài đầu …

-> Đời người có một gang tay/ Ai hay ngủ ngày còn được nửa gang

-> Thận vợ thuận chồng tát bể Đông cũng cạn

VĂN THƠ TRỮ TÌNH:

-> Đau lòng kẻ ở người đi, lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm (Kiều)

-> Giặc bắn em rồi quăng mất xác / Bởi vì em là du kích em ơi / Đau xé lòng Anh chết nửa con người / Xưa yêu quê hương vì có chim có bướm / Có những Ngày nghỉ học bị đòn roi / Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất /

Con gái Sơn Tây (ca dao châm biếm)

Con gái Sơn Tây Yếm thủng tày giần / Răng đen

hạt nhót Chân đi cù lèo /Tóc rễ tre chải lược bồ

cào / Xù xì da cóc hắc lào tứ tung / Trên đầu chấy rận như sung / Rốn lồi quả quýt má hồng trôn niêu

Cô tưởng mình cô ái ố mĩ miều / Chồng con chẳng lấy để liều thân ru / Nách cô thơm như hai ổ chuột chù / Mắt thì gián nhấm lại gù lưng tôm /

Bánh đúc cô nếm nồi ba / Mía tre tráng miệng hết vài trăm cây / Giã gạo vú chấm đầu chày / Xay gạo

cả ngày được một đấu ba

IV LUYỆN TẬP:

Bài tập 1/102:

Bài tập 2/102:

Bài tập 6/103: Phân biệt biện pháp tu từ nói quá

với nói khoác

Bài tập 4/103: Tìm 5 thành ngữ nói quá

Bài tập 5/103: Viết đoạn văn, bài thơ

I NÓI QUÁ LÀ GÌ ?

II TÁC DỤNG:

III GHI NHỚ: SGK/102

IV LUYỆN TẬP:

V H ướ ng d n ho t ẫ ạ độ ng ti p ế

n iố Học bài ghi nhớ và các ví dụ “Nói quá”.

 Làm tiếp các BT 3, 4, 5 vào vở bài tập

 Soạn: “Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000”