LEC20 trung thất

Trình bày được vị trí, liên quan của các thành phần nằm trong trung thất trên, trung thất sau... Giới hạn - Giới hạn trên: lỗ ngực trên - Giới hạn dưới: cơ hoành - Giới hạn trước: xương

BỘ MÔN GIẢI PHẪU

TRUNG THẤT

Vũ Thành Trung

vuthanhtrung@hmu.edu.vn

MỤC TIÊU

1 Trình bày được giới hạn, phân chia trung thất

2 Trình bày được vị trí, liên quan của các thành phần nằm trong trung thất trên, trung thất sau.

TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO

1 Giới hạn, phân chia trung

thất

Trung thất nằm trên đường

giữa, từ xương ức ở phía

trước đến cột sống ngực ở

phía sau, và từ lỗ ngực trên

đến lỗ ngực dưới

1.1 Giới hạn

- Giới hạn trên: lỗ ngực trên

- Giới hạn dưới: cơ hoành

- Giới hạn trước: xương ức

- Giới hạn sau: đoạn ngực

của cột sống

- Giới hạn bên: Phần trung

thất của lá thành màng phổi Cơ hoành

Xương ức

Xương sườn 1

Cột sống

Phần trung thất của lá thành màng phổi

1.2 Phân chia

- Trung thất được phân chia

chủ yếu dựa vào sự liên quan

với ổ ngoại tâm mạc Một mặt

phẳng tưởng tượng đi qua góc

ức ở trước và bờ dưới thân đốt

sống ngực bốn ở sau chia trung

thất thành trung thất trên và

trung thất dưới Trung thất dưới

lại được chia thành ba phần:

trung thất giữa chứa tim và

màng ngoài tim, trung thất

trước là khoang nằm giữa màng

ngoài tim và xương ức, trung

thất sau nằm giữa màng ngoài

tim và cột sống

Góc ức

Đốt sống ngực IV

1.2 Phân chia

- Trung thất được phân

chia chủ yếu dựa vào sự

liên quan với ổ ngoại tâm

mạc Một mặt phẳng

tưởng tượng đi qua góc

ức ở trước và bờ dưới

thân đốt sống ngực bốn ở

sau chia trung thất thành

trung thất trên và trung

thất dưới Trung thất

dưới lại được chia thành

ba phần: trung thất giữa

chứa tim và màng ngoài

tim, trung thất trước là

khoang nằm giữa màng

ngoài tim và xương ức,

trung thất sau nằm giữa

Trung thất trước

2 Các thành phần

nằm trong trung thất

2.1 Trung thất trên

Phần trước của

trung thất trên liên

tiếp ở trước ổ ngoại

tâm mạc với trung

thất trước, phần sau

liên tiếp ở sau ổ

ngoại tâm mạc với

Trung thất trước

trên Phần lớn mô tuyến

ức bị teo đi vào tuổi dậy

thì nhưng được thay thế

bằng mô mỡ và mô liên

kết, và hình dạng cơ bản

của cơ quan này vẫn

được duy trì

Tuyến ức

Thân TM cánh tay đầu T

trong, giáp dưới,

gian sườn trên cùng

TM gian sườn trên cùng P

TM gian sườn trên cùng T

trong, giáp dưới,

gian sườn trên cùng

- Các thần kinh lang thang.

Từ nền cổ đi xuống và hơi

vào trong, thần kinh lang

thang phải nằm ở sau tĩnh

lang thang trái đi xuống

ngang qua mặt trước của

cung động mạch chủ và

tách ra thần kinh thanh

quản quặt ngược ở bờ dưới

của cung Thần kinh thanh

quản quặt ngược chạy

- Các thần kinh lang

thang

Cả hai thần kinh lang

thang tách ra các

nhánh tim chạy vào

trong và xuống dưới

tới đám rối tim Sau

đó chúng đi sau các

mạch phổi và phế

quản, phân nhánh vào

đám rối phổi, và tiếp

thực quản.

trên và trước khí quản.

Sau một đoạn ngắn đi

lên về phía phải, nó

cong sang trái quanh

khí quản rồi sau đó

hướng xuống dưới; khi

Động mạch cảnh chung trái

Động mạch dưới đòn trái

- Thân động mạch phổi

nằm trong ổ ngoại tâm

mạc; động mạch phổi

phải thoát ra khỏi ổ và

đi sang phải ở sau

động mạch chủ lên;

động mạch phổi trái đi

tới cuống phổi trái ở

trước phần trên của

ống cơ nối hầu với

dạ dày, dài khoảng

trung thất sau Nó đi

qua cơ hoành vào

Hầu Thực quản

Thực quản bắt đầu trên

đường giữa nhưng đi

chếch sang trái cho đến

trước để chui qua cơ

hoành Theo chiều

trước-sau, thực quản đi

theo các chiều cong của

các đoạn cột sống cổ và

ngực Đường đi của

thực quản được chia

thành ba phần: cổ, ngực

và bụng

Thực quản

Thực quản

Đường kính của thực

quản đều nhau khi thực

quản rỗng nhưng khi thực

quản phồng căng có thể

nhìn thấy bốn chỗ hẹp

trên phim chụp X quang:

(1) tại đầu trên, nơi cách

răng cửa 15 cm; (2) tại

nơi bắt chéo với cung

động mạch chủ, nơi cách

răng cửa 22,5 cm; (3) tại

nơi bắt chéo phế quản

chính trái, nơi cách răng

cửa 27,5 cm; và (3) ở chỗ

chui qua cơ hoành, nơi

cách răng cửa 40 cm

Cung động mạch chủ Phế quản chính trái

Cơ hoành Đầu trên( chỗ liên tiếp với hầu

Thực quản

Đs C VII

Động mạch cảnh chung

TM cảnh trong

TK X

Thùy tuyến giáp

- Liên quan

+ Phần ngực của thực quản

đi qua trung thất trên và

trung thất sau ở trước và từ

trên xuống, thực quản liên

quan lần lượi với khí quản,

phế quản chính trái và ngoại

tâm mạc (ngăn cách thực

quản với tâm nhĩ trái) ở phía

sau, lúc đầu thực quản ở

kinh thanh quản

quặt ngược trái (đi

lên trong rãnh giữa

Động mạch dưới đòn trái

- Liên quan

+ Bờ phải thực quản liên quan

với màng phổi trung thất phải

sau khi bắt chéo sau cuống

phổi, các thần kinh lang thang

phải và trái tiến sát các bờ bên

thực quản Chúng phân thành

các nhánh trên các mặt trước

và sau thực quản rồi các

nhánh này lại gộp lại tạo thành

hai thân thần kinh lang thang

trước và sau chạy xuống trên

nền liên tiếp với lỗ tâm vị

của dạ dày Mặt trước thực

quản ấn vào thuỳ trái của

gan thành một rãnh gọi là

ấn thực quản, mặt sau tiếp

xúc với trụ trái cơ hoành;

bờ phải của nó liên tiếp với

bờ cong bé, trong khi đó bờ

trái được ngăn cách với

đáy vị bởi khuyết tâm vị

Thân lang thang trước nằm

trước thực quản, thân sau

nằm sau thực quản

Gan

Trụ trái cơ hoành

thần kinh lang thang

đi sát tới thực quản

động mạch gian sườn phải),

hai hoặc trên hai nhánh thực

hoành trên đi tới mặt

trên-sau cơ hoành, chín cặp động

mạch gian sườn sau và một

cặp động mạch dưới sườn

nằm dưới các xương sườn

thứ mười hai Mỗi khoang

gian sườn có một động mạch

gian sườn sau.

ĐM chủ ngực Cung ĐM chủ

2.4.4 Ống ngực

- ống ngực.

thân, một thân dẫn lưu

cho hầu hết đường

tiêu hoá (thân ruột)

trong khi cặp thân còn

lại, các thân thắt

lưng-cùng, dẫn lưu cho

thành bụng và thành

chậu hông, các tạng

chậu hông và hai chi

dưới Nó đi qua lỗ

hoành sau, các hạch gian

sườn nằm ở phía sau trong

các khoang gian sườn sau,

và các hạch trung thất sau.

Các hạch trung thất sau,

vốn nằm sau ổ ngoại tâm

mạc và cơ hoành, dẫn lưu

cho các cấu trúc liền kề và

mặt hoành của gan.

Thực quản Thực quản

dưới cơ hoành, chủ

yếu chỉ dẫn lưu cho

trái của đầu-cổ và

chi trên bên trái

2.4.5.Hệ tĩnh mạch đơn

+ Tĩnh mạch đơn thường

do sự hợp lại của tĩnh

mạch dưới sườn phải và

phần kéo dài từ bụng lên

của tĩnh mạch thắt lưng lên

phải; nó cũng thường được

gia nhập bởi một hoặc

nhiều nhánh nối trực tiếp

TM dưới sườn P

+ Tĩnh mạch bán đơn được

hình thành theo cách tương tự

như tĩnh mạch đơn, do sự hợp

lại của các tĩnh mạch thắt lưng

lên và dưới sườn trái, và có thể

cũng tiếp nhận một nhánh nối

từ tĩnh mạch thận trái và một

nhánh từ tĩnh mạch chủ dưới

Nó đi lên ở bên trái đường

giữa, ở mặt trước hoặc mặt bên

cùng này Tại nơi mà nó bắt

đầu đi sang phải, nó thường nối

với tĩnh mạch bán đơn phụ

TM bán đơn

TM thắt lưng lên T

TM dưới sườn T

+ Tĩnh mạch ở trên tĩnh

mạch bán đơn phụ là tĩnh

mạch gian sườn trên trái.

Nó do các tĩnh mạch gian

sườn sau của khoảng ba

khoang gian sườn trên hợp

nên Tĩnh mạch này có thể

nối với tĩnh mạch bán đơn

phụ hoặc không, nhưng nó

thường chạy lên trên và ra

trước bắt chéo cung động

Tĩnh mạch gian sườn trên cùng, tức tĩnhmạch gian sườn sau trong khoang giansườn thứ nhất ở cả hai bên, có sự tậncùng hay thay đổi; đôi khi nó gia nhậpvào tĩnh mạch gian sườn trên tương ứng,nhưng nó thường chạy lên trên hoặc vàotrong để đổ vào tĩnh mạch cánh tay-đầuhoặc một trong các nhánh hợp nên tĩnhmạch này ở nền cổ.

Hệ tĩnh mạch bán đơn biến đổi rõ rệtgiữa các cá thể, từ một tĩnh mạch duynhất tương đương với tĩnh mạch đơn tớivắng mặt hoàn toàn, trong đó các tĩnhmạch gian sườn sau bên trái đổ thẳng vềtĩnh mạch đơn Biến đổi quan trọng nhất,mặc dù cực hiếm gặp, là hệ tĩnh mạchđơn nhận tất cả máu từ tĩnh mạch chủdưới trừ gan, lúc đó tĩnh mạch đơn dẫnlưu cho tất cả các cơ quan dưới cơ hoànhtrừ đường tiêu hoá

2.4.6 Phần ngực của thân

giao cảm cạnh sống

+ Phần ngực của hệ

thần kinh giao cảm có

tầm quan trong đặc biệt

vì nó tiếp nhận đại đa số

các sợi trước hạch rời

khỏi tuỷ sống, và những

sợi này không những chỉ

phải chi phối cho ngực

Hạch cổ ngực( hạch sao )

- Các thân ngực nằm ở bên

cột sống trên phần lớn chiều

dài, ở trước cổ của các

xương sườn, nhưng đầu dưới

của chúng chạy chếch ra

trước trên mặt bên các thân

đốt sống nên ở chỗ chui qua

cơ hoành để liên tiếp với các

thân thắt lưng chúng nằm ở

trước hơn là ở bên cột sống

-Hạch trên cùng của thân

mỗi bên và hạch dưới cùng

thường nối với cả các thần

kinh ngực 11 và 12 Mỗi

hạch thường nằm dưới thần

kinh gian sườn mà nó tiếp

nối với

các hạch ngực 2 tới 5, đi tới phần sâu của

đám rối tim Những nhánh nhỏ của các thần

kinh tim và phổi này đi tới thực quản và khí quản Đám

rối động mạch chủ ngực

Đám rối phổi sau

Đámrốitim

-Thần kinh tạng lớn: được tạo nên bởi các

nhánh từ các hạch ngực từ 5 tới 9 hoặc 10,

đi xuống bụng vào hạch tạng

-Thần kinh tạng bé: do các nhánh từ các

hạch ngực 9 và 10 (đôi khi 10 và 11)

và từ đoạn thân giao cảm giữa hai hạch tạo nên,

đi xuống bụng vào hạch chủ thận Đám

rốiphổisau

Đámrốitim

Thần kinh tạng lớn

Hạch ngực từ 5

Hạch ngực từ 9

-Thần kinh tạng lớn: được tạo nên bởi các

nhánh từ các hạch ngực từ 5 tới 9 hoặc 10,

đi xuống bụng vào hạch tạng

-Thần kinh tạng bé: do các nhánh từ các

hạch ngực 9 và 10 (đôi khi 10 và 11)

và từ đoạn thân giao cảm giữa hai hạch tạo nên,

đi xuống bụng vào hạch chủ thận Đám

rốiphổisau

Đámrốitim

Thần kinh tạng lớn

Thần kinh tạng bé Hạch ngực từ 10 Hạch ngực từ 11

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!