LAB 4 hình thể KSTSR tiết túc YH

Đặc điểm chung về hình thể của KSTSR... Các thể KSTSR Thể tư dưỡng Trophozoites  Thể phân liệt Schizontes  Thể giao bào Gametocytes 4.. Hồng cầu bị ký sinh  Hình dạng: có thể thay đổ

HÌNH THỂ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT

Plasmodium sp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

1 Các loài Plasmodium ký sinh và gây bệnh trên người

2 Đặc điểm chung về hình thể của KSTSR

3 Các thể KSTSR

 Thể tư dưỡng (Trophozoites)

 Thể phân liệt (Schizontes)

 Thể giao bào (Gametocytes)

4 Hồng cầu bị ký sinh

 Hình dạng: có thể thay đổi (méo mó)

 Kích thước: có thể thay đổi (trương to)

 Xuất hiện hạt sắc tố

HÌNH THỂ KÝ SINH TRÙNG SỐT RÉT

 P falciparum: không còn thấy hồng cầu

 P vivax: vẫn thấy bóng mờ màng hồng cầu

 Tiêu bản giọt đặc KSTSR tập trung hơn

HÌNH THỂ KST SỐT RÉT

Plasmodium falciparum

THỂ TƯ DƯỠNG NON

 Hình dạng như chiếc nhẫn, thanh, gọn

 Nhân tròn, bắt màu đỏ thẫm

 NSC mảnh, màu xanh da trời

 Kích thước: 1,25-1,5µm, chiếm khoảng

1/5-1/4 đường kính hồng cầu

 Có thể có 2 hoặc 3 thể tư dưỡng trong

1 HC

 Hình tròn, nhân to, chân giả không rõ.

 Chỉ gặp ở máu ngoại vi trong SR

nặng, ác tính hoặc nuôi cấy

 Giao bào: hình tròn, bầu dục (non);

hình lưỡi liềm, quả chuối (già)

 Nhân: Tròn, màu đỏ, nằm giữa

 Nguyên sinh chất: màu xanh da trời,

hồng nhạt

 Hạt sắc tố: thô, màu nâu đen, tập

trung quanh nhân

 GB đã phát triển đầy đủ chiếm gần

hết diện tích HC

Plasmodium falciparum

THỂ GIAO BÀO

Hình thể P falciparum (TB giọt đặc)

Hình thể P.falciparum

 Hình chiếc nhẫn nhưng to, thô và dày

hơn thể tư dưỡng của P falciparum.

 Có nhiều hình thể khác nhau.

 Nhân kéo dài, bắt màu đỏ, đôi khi chia 2

 NSC: phát triển nhiều lên, xốp, bắt màuxanh Thường đứt đoạn, phân bố khôngđều tạo thành nhiều giả túc

 Không bào lớn, hạt sắc tố chấm mịn,màu nâu đen hoặc ánh vàng, rải rác

Plasmodium vivax

THỂ TƯ DƯỠNG GIÀ

 8 – 24 mảnh merozoites, sắp xếp

không đều, tập trung thành đám

 Sắc tố: màu sẫm, rải rác trên

NSC

Plasmodium vivax

THỂ PHÂN LIỆT

 Hình tròn hoặc bầu dục.

 Kích thước lớn (6 – 10 µm), 2/3 –3/4 đường kính HC.

 Nhân: to, tròn, bắt màu đỏ.

 NSC: Xanh da trời sẫm.

 Hạt sắc tố: nhỏ, màu vàng nâu rải rác khắp NSC.

 Không thấy không bào.

 GB cái to hơn GB đực, nhân nhỏ hơn, NSC sẫm hơn.

Plasmodium vivax

THỂ GIAO BÀO

Hình thể P vivax (TB giọt đặc)

Hình thể P vivax

BIẾN ĐỔI HÌNH THỂ CỦA KSTSR

DO ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC ĐIỀU TRỊ

 Nhân có thể đặc hơn, xốp hơn Màu có thể sẫm hoặc nhạthơn

 NSC bắt màu xanh nhạt, có những khoảng trống hoặcphân ra từng đám

 KSTSR bị co nhỏ lại

 Bạch cầu đa nhân

 Đám tiểu cầu

CÁC THÀNH PHẦN CÓ THỂ NHẦM VỚI KSTSR

THỂ PHÂN LIỆT CÓ THỂ NHẦM VỚI:

 Thể giao bào của P vivax: có thể nhầm với bạch cầu

đơn nhân lớn

 Thể giao bào P falciparum: có thể nhầm với BC đa

nhân phân chia đầy đủ

CÁC THÀNH PHẦN CÓ THỂ NHẦM VỚI KSTSR

THỂ GIAO BÀO CÓ THỂ NHẦM VỚI:

HÌNH THỂ TIẾT TÚC Y HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

MỤC TIÊU

Nhận dạng và phân loại sơ bộ được hình thể của 1 số loại tiết túc gây bệnh và truyền bệnh chủ yếu ở Việt Nam.

 Pan (xúc biện): ở 2 bên của vòi, làm

nhiệm vụ xúc giác Pan dùng để định

loại do khác nhau tuỳ theo giống và

loài.

 Ăngten (râu): Muỗi đực dài và rậm,

muỗi cái ngắn và thưa

Đặc điểm chung

 Ngực: gồm 3 đốt dính liền với nhau,

chia 3 phần (trước, giữa, sau) Mỗi

đốt ngực mang 1 đôi chân Ngực

giữa rất phát triển và mang đôi

Phân biệt 2 họ phụ có liên quan đến y học là Anophelinae và Culicinae

Đặc điểm Anophelinae Culicinae

- Dài, ngắn khác vòi Con đực xúc biện dài hơn vòi Con cái xúc biện ngắn hơn vòi

- Đẻ thành bè

- Kết dính với nhau thành

bè, không có phao

Bọ gậy

- Cơ quan hô hấp

- Tư thế dưới nước

Các giai đoạn chu kỳ của muỗi Anopheles, Aedes và Culex

HÌNH THỂ MỘT SỐ LOẠI MUỖI CHỦ YẾU

Muỗi Anophelinae

 Muỗi Aedes: Trên ngực lưng, chân và thân

thường có những điểm đốm hoặc khoanh màu trắng trên nền đen

 Muỗi Culex: màu nâu, vàng nâu hoặc nâu

sẫm Tầm vóc trung bình Trên các đốt bụng thường có băng màu nhạt chạy ngang

 Muỗi Mansonia: màu vàng rơm, ngực, chân

và thân có những đốm trắng Các đường sống của cánh có nhiều vẩy rộng, có loại vảy cánh chỗ đậm chỗ nhạt

Đầu muỗi Anophelinae Đầu muỗi Culicinae

Bọ gậy Anophelinae

Bọ gậy Culicinae

Trứng Anophelinae (có phao)

Trứng Culex

Muỗi Aedes agypti Muỗi Culex

Muỗi Masonia

Muỗi Anopheles